Ο.Τ.Ο.Ε.Γραμματεία Εργασιακών Σχέσεων & ΣυμβάσεωνΕ Ν Α Ν Ε Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Γ Ι Α Τ Ο Ρ Ο Λ ΟΤ Ο Υ Τ Ρ Α Π Ε Ζ Ι Κ Ο Υ Σ Υ ...
Η ελληνική οικονομική πραγματικότητα, όπως διαμορφώθηκε κατά τα τελευταία χρόνιαΗ ελληνική οικονομική πραγματικότητα, όπως...
Η ορθή αξιοποίηση των δυνατοτήτων της συνεταιριστικής πίστης, μπορεί να στηρίξει, στηΗ ορθή αξιοποίηση των δυνατοτήτων της...
ΠΡΟΛΟΓΟΣΜε αφορμή τη δρομολογούμενη ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, η ΟΤΟΕ έθεσετον Νοέμβριο του 2012 σε δημό...
Θέτοντας τις προτάσεις της σε ευρύτερο διάλογο, η ΟΤΟΕ πιστεύει ότι οι συνεταιριστικές τράπεζεςμπορούν και πρέπει να λειτο...
Η στοχευμένη χρηματοδότηση του πρωτογενούς τομέα και των συναφών ή συμπληρωματικώνδραστηριοτήτων του, που αναλαμβάνονται κ...
1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ1.1 Χαρακτηριστικά και εξέλιξη των Συνεταιριστικών Πιστωτικών Οργαν...
 Συνεργασία μεταξύ συνεταιριστικών επιχειρήσεων Ενδιαφέρον για την τοπική κοινωνία και οικονομίαΟι συνεταιρισμοί στηρίζο...
Στόχος είναι η μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων τους προς όφελοςτης τοπικής οικονομίας και συνολικ...
Σήμερα σε περισσότερες από 100 χώρες σε όλο τον κόσμο λειτουργούν περισσότεροι από 60.000πιστωτικοί συνεταιρισμοί τύπου Ρα...
ΜΕΓΕΘΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 2011 (ποσά σε χιλ. ευρώ)Ενεργητικό 4.323.695Χορηγήσεις 3.514.742Καταθέσεις 3.377...
1.2 Η Σημασία και ο Ρόλος της Συνεταιριστικής Πίστης στην Ελληνική Οικονομία καιτα Αποτελέσματα της Επιχειρηματικής Πολιτι...
κεφαλαίου και ο σκοπός της συνεταιριστικής μερίδας. Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις οιΣυνεταιριστικές Τράπεζες ανέλαβαν υ...
κεντρικό επίπεδο τη λειτουργία του συνόλου των δραστηριοτήτων τηςΣυνεταιριστικής Πίστης. Η εποπτεία και η οργάνωση σε κεντ...
1.3 Συνεταιριστικό Κεκτημένο: Διεθνές, Ευρωπαϊκό και Εθνικό Θεσμικό ΠλαίσιοΗ Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΚ 1435/2003) διευκολύνει τη...
 «Να διευκολυνθεί ο διαμεσολαβητικός ρόλος των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΤΕπ για τιςμικρότερες συνεταιριστικές τράπεζες, ...
Ακόμα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τονίζει τον καθοριστικό ρόλο των συνεταιριστικώντραπεζών, σύμφωνα με τη διεθνή πρ...
2. ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Ο.Τ.Ο.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΩΝΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ2.1 Οι Βασ...
Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο των συνεταιριστικών Τραπεζών επικεντρώνεται κυρίως στην ΠΔΤΕ(Πράξη Διοικητή Τραπέζης Ελλάδος...
• Επαναλειτουργία του Εποπτικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το ν.1667/86, ώστε να εξυπηρετούνταιοι συνεταιριστικές αρχές περί κ...
 στην αύξηση του τοπικού και εθνικού προϊόντος, στην προώθηση της απασχόλησης και γενικότερων προγραμμάτων κοινωνικού χα...
• Οι διαμεσολαβητικές εργασίες με πελάτες-μη μέλη, θα πρέπει να έχουν κοινή τιμολόγηση σεσχέση με τα ισχύοντα για τους συν...
2.5 Λειτουργία Κεντρικής Συνεταιριστικής ΤράπεζαςΗ λειτουργία Κεντρικής Τράπεζας Συνεταιριστικής Πίστης, για την εξυπηρέτη...
θα είναι ελάχιστα αποθεματικά που θα τηρούν οι τοπικές συνεταιριστικές τράπεζες σε αυτή, με τημορφή έντοκων καταθέσεων.Άλλ...
ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΕΣΜε βάση τα μεγέθη των υφιστάμενων δομών Συνεταιριστικής Πίστης στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα,αλ...
που ήδη περιγράφτηκαν, παράλληλα με τις κρινόμενες απαραίτητες μεταβολές στις συνεταιριστικέςτράπεζες.4. Εξορθολογισμός το...
Ταμείο Επενδύσεων,3. τη στενότερη συνεργασία των Συνεταιριστικών Τραπεζών με τους λοιπούς συνεταιρισμούς και τηνενεργοποίη...
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ• Οι συνεταιρισμοί στην κοινωνική ανάπτυξη – Εκθεση Γ.Γ. ΟΗΕ, Ιούλιος 2009• Oικονομικό Δελτίο Alpha Bank, Ιούν...
29
ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣΜια σύγχρονη προσέγγιση για τα συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα καιΜια σύγχρονη προσέγγιση για τα...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

1,234 views

Published on

Οι

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,234
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
20
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

  1. 1. Ο.Τ.Ο.Ε.Γραμματεία Εργασιακών Σχέσεων & ΣυμβάσεωνΕ Ν Α Ν Ε Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Γ Ι Α Τ Ο Ρ Ο Λ ΟΤ Ο Υ Τ Ρ Α Π Ε Ζ Ι Κ Ο Υ Σ Υ Σ Τ Η Μ Α Τ Ο Σ“Σ Υ Ν Ε Τ Α Ι Ρ Ι Σ Τ Ι Κ Ε Σ Τ Ρ Α Π Ε Ζ Ε Σ”Μια σύγχρονη προσέγγιση για τα συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα καιΜια σύγχρονη προσέγγιση για τα συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα καιτην περιφερειακή ανάπτυξητην περιφερειακή ανάπτυξηAπρίλιος 20131
  2. 2. Η ελληνική οικονομική πραγματικότητα, όπως διαμορφώθηκε κατά τα τελευταία χρόνιαΗ ελληνική οικονομική πραγματικότητα, όπως διαμορφώθηκε κατά τα τελευταία χρόνιακαι οι εξελίξεις που δρομολογούνται στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας, επιβάλλουνκαι οι εξελίξεις που δρομολογούνται στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας, επιβάλλουντον επαναπροσδιορισμό του συνολικού ρόλου που αυτό θα μπορούσε να διαδραματίσει.τον επαναπροσδιορισμό του συνολικού ρόλου που αυτό θα μπορούσε να διαδραματίσει.Κεντρική θέση της ΟΤΟΕ είναι ότι η χώρα οφείλει να διαθέτει ένα τραπεζικό σύστημα,Κεντρική θέση της ΟΤΟΕ είναι ότι η χώρα οφείλει να διαθέτει ένα τραπεζικό σύστημα,που να καλύπτει τις εθνικές αναπτυξιακές ανάγκες, προτεραιότητες και επιλογές. Αυτή τη θέσηπου να καλύπτει τις εθνικές αναπτυξιακές ανάγκες, προτεραιότητες και επιλογές. Αυτή τη θέσηανέπτυξε και το Νοέμβριο του 2012, στη Δημόσια Παρέμβασή της για τον Νέο Ρόλο τουανέπτυξε και το Νοέμβριο του 2012, στη Δημόσια Παρέμβασή της για τον Νέο Ρόλο τουΤραπεζικού Συστήματος.Τραπεζικού Συστήματος.ΣυγκεκριμέναΣυγκεκριμένα η ΟΤΟΕ πιστεύει ότι το τραπεζικό σύστημα πρέπει να αποτελείται από τουςη ΟΤΟΕ πιστεύει ότι το τραπεζικό σύστημα πρέπει να αποτελείται από τουςπαρακάτω πυλώνες:παρακάτω πυλώνες:•• μια δημόσια τράπεζα επενδύσεων, κατά το παράδειγμα της γερμανικήςμια δημόσια τράπεζα επενδύσεων, κατά το παράδειγμα της γερμανικήςKfWKfW, με στόχο την παροχή αναπτυξιακών δανείων για μεγάλα έργα, με στόχο την παροχή αναπτυξιακών δανείων για μεγάλα έργαυποδομών,υποδομών,•• ισχυρές εμπορικές τράπεζες, που να εξυπηρετούν τις πραγματικέςισχυρές εμπορικές τράπεζες, που να εξυπηρετούν τις πραγματικέςανάγκες χρηματοδότησης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων,ανάγκες χρηματοδότησης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων,•• τοπικού ενδιαφέροντος περιφερειακές τράπεζες, που νατοπικού ενδιαφέροντος περιφερειακές τράπεζες, που ναεπικεντρώνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες και την οικονομική ανάπτυξη τηςεπικεντρώνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες και την οικονομική ανάπτυξη τηςελληνικής περιφέρειαςελληνικής περιφέρειας ..Η συγκεκριμένη δομή του τραπεζικού συστήματος, μαζί με τη μεταρρύθμιση και ενίσχυσηΗ συγκεκριμένη δομή του τραπεζικού συστήματος, μαζί με τη μεταρρύθμιση και ενίσχυσητων δομών λειτουργίας του, που στοχεύουν στη σταθερότητα του οικονομικού συστήματος στοτων δομών λειτουργίας του, που στοχεύουν στη σταθερότητα του οικονομικού συστήματος στοσύνολό του,σύνολό του, είναι τα θεμέλια που αναζητούνται για την οικονομική ανάπτυξη τηςείναι τα θεμέλια που αναζητούνται για την οικονομική ανάπτυξη τηςχώραςχώραςΗ λειτουργία της Συνεταιριστικής Πίστης στη βάση συνεταιριστικών αρχών και αξιών, μεΗ λειτουργία της Συνεταιριστικής Πίστης στη βάση συνεταιριστικών αρχών και αξιών, μεπεριφερειακά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, αναδεικνύεται σε ουσιαστικό πυλώναπεριφερειακά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, αναδεικνύεται σε ουσιαστικό πυλώναοικονομικής ανάπτυξης της χώρας, παρέχοντας ένα πρόσθετο πολύτιμο εργαλείο για τηνοικονομικής ανάπτυξης της χώρας, παρέχοντας ένα πρόσθετο πολύτιμο εργαλείο για τηνπεριφερειακή ανάπτυξη.περιφερειακή ανάπτυξη.Ωστόσο, η εξέλιξη των πραγματικών μεγεθών και δεδομένων για τη λειτουργία τηςΩστόσο, η εξέλιξη των πραγματικών μεγεθών και δεδομένων για τη λειτουργία τηςΣυνεταιριστικής Πίστης στην Ελλάδα, επιβάλλει την αναμόρφωσή και τον εκσυγχρονισμό τουΣυνεταιριστικής Πίστης στην Ελλάδα, επιβάλλει την αναμόρφωσή και τον εκσυγχρονισμό τουσυνολικού θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία της, καθώς και την ανάληψη από τηνσυνολικού θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία της, καθώς και την ανάληψη από τηνΠολιτεία της υποχρέωσης να τη στηρίζει και να την προωθεί.Πολιτεία της υποχρέωσης να τη στηρίζει και να την προωθεί.2
  3. 3. Η ορθή αξιοποίηση των δυνατοτήτων της συνεταιριστικής πίστης, μπορεί να στηρίξει, στηΗ ορθή αξιοποίηση των δυνατοτήτων της συνεταιριστικής πίστης, μπορεί να στηρίξει, στηχώρα μας, μια δυναμική μακροχρόνιας και πραγματικής ανάπτυξης σε τοπικό και περιφερειακόχώρα μας, μια δυναμική μακροχρόνιας και πραγματικής ανάπτυξης σε τοπικό και περιφερειακόεπίπεδο. Να δημιουργήσει αυξανόμενες θέσεις εργασίας στην περιφέρεια. Να δώσειεπίπεδο. Να δημιουργήσει αυξανόμενες θέσεις εργασίας στην περιφέρεια. Να δώσειπροστιθέμενη αξία στο εγχώριο προϊόν, καθώς και ουσιαστικές, μετρήσιμες λύσεις στα κρίσιμαπροστιθέμενη αξία στο εγχώριο προϊόν, καθώς και ουσιαστικές, μετρήσιμες λύσεις στα κρίσιμαπροβλήματα της ελληνικής οικονομίας, της σταθερότητας και της αναπτυξιακής συμβολής τουπροβλήματα της ελληνικής οικονομίας, της σταθερότητας και της αναπτυξιακής συμβολής τουτραπεζικού συστήματοςτραπεζικού συστήματοςΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΥΚΟΣΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο.Τ.Ο.Ε.3
  4. 4. ΠΡΟΛΟΓΟΣΜε αφορμή τη δρομολογούμενη ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, η ΟΤΟΕ έθεσετον Νοέμβριο του 2012 σε δημόσιο διάλογο τις θέσεις της «Ένα νέο πλαίσιο για το ρόλο τουτραπεζικού συστήματος».Στην δημόσια αυτή παρέμβαση τέθηκαν οι βασικοί άξονες για:• τον αναγκαίο ρόλο του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην ανάταξη της ελληνικής οικονομίαςκαι τη συμβολή του στην ανάπτυξη σε νέες βάσεις,• τη δημιουργία ευκαιριών οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής ανέλιξης, που θα μειώνουν τιςανισότητες και θα δημιουργούν εγχώρια προστιθέμενη αξία και θέσεις εργασίας, μέσα από τη διαδικασίαενίσχυσης της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας και της άμεσης στήριξης της εγχώριαςπαραγωγής.Λαμβάνοντας υπόψη ότι όλοι οι παραπάνω στόχοι θα επιτευχθούν μέσω τουτραπεζικού συστήματος, του κομβικού ρόλου και της θέσης του στην ελληνική οικονομία, η ΟΤΟΕπιστεύει ότι η χώρα οφείλει να διαθέτει ένα τραπεζικό σύστημα, που να καλύπτει τιςεθνικές αναπτυξιακές ανάγκες, προτεραιότητες και επιλογές.Με δεδομένη αυτή τη θέση και με στόχο την περαιτέρω πλαισίωση, εξειδίκευση καιανάλυσή της, η ΟΤΟΕ κρίνει αναγκαίο να τονιστεί ο ιδιαίτερα σημαντικός ρόλος, ηκοινωνική και η οικονομική χρησιμότητα της συνεταιριστικής πίστης και ειδικότερα τωνελληνικών συνεταιριστικών τραπεζών, στην περιφερειακή ανάπτυξη.Η περιφερειακή ανάπτυξη μπορεί να προωθηθεί μέσα από την ύπαρξη, τονεκσυγχρονισμό και την ενίσχυση των Συνεταιριστικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων , καθώς αυτάαποτελούν καθοριστικό μηχανισμό για την εξειδικευμένη πιστωτική επέκταση που απαιτεί η ελληνικήοικονομία και ο πρωτογενής της τομέας, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα συγκριτικάπλεονεκτήματά τους.4
  5. 5. Θέτοντας τις προτάσεις της σε ευρύτερο διάλογο, η ΟΤΟΕ πιστεύει ότι οι συνεταιριστικές τράπεζεςμπορούν και πρέπει να λειτουργήσουν σε νέα πλαίσια. Προϋπόθεση είναι να βασιστούναποκλειστικά στις αρχές και τις αξίες του συνεταιριστικού πνεύματος και σε μια θεσμική,διοικητική και επιχειρηματική οργάνωση, κατάλληλη να το υπηρετήσει.Κεντρική θέση της ΟΤΟΕ είναι ότι τα συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα αποτελούνέναν ισχυρό φορέα οικονομικής δραστηριότητας της περιφέρειας . Εξυπηρετούν τον τομέα τηςπίστης, δραστηριοποιώντας μέχρι και τις ελάχιστες περιφερειακές οικονομικές δυναμικές και παραγωγικέςδυνατότητες, στo πλαίσιο των συνεταιριστικών ιδεωδών και προτύπων. Συνεπώς, είναι απολύτωςαπαραίτητο να ενισχυθεί περισσότερο η παρουσία και το εύρος των εργασιών τους.Η ενίσχυση αυτή συνίσταται στον επαναπροσδιορισμό του συνολικού πλαισίου που διέπει τηλειτουργία των Συνεταιριστικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων, καθώς υπάρχουν σημαντικά περιθώριαβελτίωσής του. Επιπλέον, αυτά μπορούν να αποτελέσουν έναν εξειδικευμένο μοχλό άσκησηςστοχευμένης πιστωτικής πολιτικής, προκειμένου να εξυπηρετηθεί με τον αποτελεσματικότεροοικονομικά τρόπο, η αναπτυξιακή προοπτική της χώρας, αλλά και ένας βασικός στόχος για την ελληνικήοικονομία, που αφορά στον περιορισμό του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών και ειδικότερα τουεμπορικού ισοζυγίου, που υλοποιείται μέσω της ανάπτυξης και χρηματοδότησης, του πιο κομβικού,σήμερα, κλάδου της οικονομίας, του πρωτογενούς τομέα.Συνεκτιμώντας την άφθονη και σπάνια βιοποικιλότητα που διαθέτει η χώρα, τα προϊόντα τουπρωτογενούς τομέα μπορούν να παραχθούν ανταγωνιστικά και να συμβάλουν στη σταδιακή μεταβολήτων ελλειμμάτων σε θετικά μεγέθη. Αυτό θα έχει άμεσες θετικές επιδράσεις και στο δημόσιο χρέος τηςχώρας. Παράλληλα, τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα θα είναι σημαντικά, μέσω της ενεργοποίησηςμεγάλου μέρους της ανεκμετάλλευτης και αδρανούς παραγωγικής δυναμικής της ελληνικής οικονομίαςστον πρωτογενή τομέα και στους κλάδους της μεταποίησης, του εμπορίου και των μεταφορών.Αξίζει να αναφέρουμε ότι, το ΙΟΒΕ σε ανάλυσή του το 2011, για τον πρωτογενή τομέα, σημειώνειότι, ο πολλαπλασιαστής της άμεσης συμβολής της γεωργίας στο ΑΕΠ είναι τουλάχιστον 5, πουσημαίνει ότι μια αύξηση του ΑΕΠ της γεωργίας κατά 1% μπορεί να οδηγήσει σε αύξησητου ΑΕΠ στο σύνολο της οικονομίας κατά 5%.5
  6. 6. Η στοχευμένη χρηματοδότηση του πρωτογενούς τομέα και των συναφών ή συμπληρωματικώνδραστηριοτήτων του, που αναλαμβάνονται κυρίως από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ουσιαστικά δενέχει εξυπηρετηθεί επαρκώς μέχρι σήμερα, καθώς ή έκθεση των πιστωτικών ιδρυμάτων στον πρωτογενήτομέα της οικονομίας ήταν μόνο 2 δις περίπου τον Μάιο του 2010, ενώ τον Ιανουάριο του 2013 μειώθηκεστα 1,4δις.6
  7. 7. 1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ1.1 Χαρακτηριστικά και εξέλιξη των Συνεταιριστικών Πιστωτικών ΟργανισμώνΗ πολύπλευρη παρουσία, ως προς το εύρος των δραστηριοτήτων τους και η μακρόχρονη πορείαεξέλιξης των συνεταιριστικών πιστωτικών οργανισμών και τραπεζών, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σεδιεθνές επίπεδο, αποδεικνύουν και την αναγνωρισμένη κοινωνική και οικονομική χρησιμότητά τους, αλλάκαι το ρόλο τους στην ομαλή λειτουργία και τη σταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Πληνελάχιστων περιπτώσεων - και σε σαφώς μικρότερο ποσοστό από τις εμπορικές και τις μεγάλεςεπενδυτικές τράπεζες-, οι συνεταιριστικές τράπεζες έχουν επιδείξει διαχρονικά μεγάλη αντοχή καιαξιοπιστία, ακόμα και στην παρούσα χρηματοοικονομική κρίση.Όμως, πως ορίζεται ιστορικά ο ειδικός ρόλος τους;Αρχικά, ο διεθνώς αποδεκτός ορισμός του Συνεταιρισμού-Συνεργατισμού, ορίζει πως είναι:«μια αυτόνομη Οργάνωση προσώπων, τα οποία συνδέονται εθελοντικά, με σκοπό να εξυπηρετήσουν τιςοικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες και επιδιώξεις τους, μέσω μιας συμμετοχικής καιδημοκρατικά ελεγχόμενης επιχείρησης.»Τα πρότυπα και ο σκοπός λειτουργίας, που οφείλουν να ακολουθούν και ναεξυπηρετούν οι συνεταιρισμοί και κατ’ επέκταση και οι συνεταιριστικές τράπεζες,βασίζονται στις εξής θεμελιώδεις αρχές: Εθελοντική και ανοικτή συμμετοχή των μελών Δημοκρατικός έλεγχος από τα μέλη Οικονομική συμμετοχή των μελών Αυτονομία και ανεξαρτησία Εκπαίδευση, κατάρτιση και πληροφόρηση7
  8. 8.  Συνεργασία μεταξύ συνεταιριστικών επιχειρήσεων Ενδιαφέρον για την τοπική κοινωνία και οικονομίαΟι συνεταιρισμοί στηρίζονται και στις αξίες της αυτοβοήθειας, της αυτευθύνης, της δημοκρατίας,της ισότητας, της ισοτιμίας, της δικαιοσύνης της αλληλεγγύης. Τα μέλη των συνεταιριστικών επιχειρήσεωνπιστεύουν στις ηθικές αξίες της εντιμότητας, της ειλικρίνειας, της κοινωνικής ευθύνης και της μέριμνας γιατους άλλους. Οι παραπάνω αξίες αποτελούν ποιοτικά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για άγραφους κανόνες,οι οποίοι βάζουν τις βάσεις μιας σωστής συνεργασίας, για τη μελλοντική εξέλιξη και την επίτευξη τωνστόχων των συνεταιρισμών.Οι συνεταιριστικές εταιρείες και τα μέλη τους λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία. Αμφότεροι δίνουν και παίρνουν. Το κυρίαρχο για τηνανάπτυξη τους, πέρα από το απαιτούμενο κεφάλαιο, είναι η προσωπική ενεργός συμμετοχή των μελών στις οικονομικές δραστηριότητες αλλά καιστις κοινωνικές και πολιτιστικές δράσεις.Η ιδιαιτερότητα των συνεταιριστικών τραπεζών έγκειται στο ότι είναι επιχειρήσεις της «κοινωνικήςοικονομίας». Η λειτουργία τους στηρίζεται σε συνεργατικές αρχές και κανόνες, που συγκροτούν έναιδιαίτερο επιχειρησιακό πρότυπο.Τα συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα ακολουθούν διεθνώς διακριτούς τρόπους επιχειρηματικήςοργάνωσης, που εκφράζονται και με διαφορετικούς κανόνες δικαίου, σε σχέση με τα ισχύοντα για τιςάλλες κοινές κεφαλαιουχικές εταιρείες.Ο τύπος της ιδιοκτησίας και οι μέθοδοι κεφαλαιοποίησής τους, μέσω των μερίδων, είναιδύο από τους βασικούς παράγοντες που διαφοροποιούν ουσιαστικά την οικονομική λειτουργία τωνσυνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων σε σύγκριση με αυτήν των εμπορικών-επενδυτικών τραπεζών,που ακολουθούν το σύστημα της μετοχικής κεφαλαιοποίησης.Η συνεταιριστική μερίδα δεν έχει την έννοια της επένδυσης κεφαλαίου προς αποκόμιση κέρδους,αλλά της δημιουργίας ικανού συνολικού πλεονάσματος, που αξιοποιείται για τη δημιουργία μακρόχρονηςπροστιθέμενης αξίας, προς όφελος καταρχήν της τοπικής οικονομίας. Η συσσώρευση αναξιοποίητουκεφαλαίου είναι, κατά συνέπεια, ασύμβατη με τις συνεταιριστικές αρχές.8
  9. 9. Στόχος είναι η μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων τους προς όφελοςτης τοπικής οικονομίας και συνολικότερα της κοινωνίας, η στήριξη της τοπικής-συνήθως αγροτικής-οικονομίας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικώνπόρων. Κυρίαρχο γνώρισμα είναι η κοινωνική αλληλεγγύη και ο σκοπός μετράται τελικά σε όρουςκοινωνικοοικονομικής αποτελεσματικότητας.Με βάση τα παραπάνω, οι συνεταιριστικές τράπεζες διακρίνονται: ως προς τους στόχους των πιστώσεων που χρηματοδοτούν, ως προς το σχηματισμό και τη σύνθεση του κεφαλαίου τους, ως προς τις αρχές διακυβέρνησης και τη διαφάνεια της λειτουργίας τους, αφούυπόκεινται σε συνεχή κοινωνικό έλεγχο, από τα μέλη τους.Σήμερα, ανάμεσα στις 150 μεγαλύτερες συνεταιριστικές τράπεζες παγκοσμίως,τις 3 πρώτες θέσειςκαταλαμβάνουν οι γαλλικές συνεταιριστικές τράπεζες Credit Agricole , BPCE και Credit Mutuel, με έσοδαπου ξεπερνούν τα 97 δις ευρώ. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η Ολλανδική Rabobank, με έσοδα 17 δις. Ηίδια έχει ως μέλη το 50% των Ολλανδών πολιτών, είναι η μεγαλύτερη γεωργική τράπεζα στον κόσμο καιέχει αξιολογηθεί ως η τρίτη ασφαλέστερη τράπεζα διεθνώς. Στην έβδομη και όγδοη θέση σε επίπεδοεσόδων, βρίσκονται η αυστριακή RZB και η γερμανική DΖ Bank, αντίστοιχα.Με στοιχεία του 2011, οι ευρωπαϊκές συνεταιριστικές τράπεζες, έχουν ενεργητικό 6,9 τρις ευρώ, μεκαταθέσεις 3,9 τρις ευρώ (20% μερίδιο αγοράς) και χορηγήσεις 4,03 τρις ευρώ (>20% μερίδιο αγοράς).Απασχολούν 777.500 εργαζόμενους σε 3.807 τράπεζες και 71.936 υποκαταστήματα, έχουν 56.360.456μέλη και εξυπηρετούν 181.100.597 πελάτες. Ενδεικτικά, η ολλανδική Rabobank έχει μερίδιο στιςκαταθέσεις το 40% επί του συνόλου της αγοράς και το 29% αντίστοιχα στις χορηγήσεις.Ανατρέχοντας στην ιστορία των πιστωτικών συνεταιρισμών, οι οποίοι αποτέλεσαν τη βάση γιατην ίδρυση και λειτουργία των συνεταιριστικών τραπεζών , αυτοί ξεκίνησαν από τη Γερμανία,με πρωτεργάτες τους Έρμαν Σούλτσε-Ντέλιτς και Φρειδερίκο-Γουλιέλμο Ραϊφάιζεν, από τα μέσα του 19ουαιώνα. Ο Σούλτσε Ντέλιτς ήταν ο ιδρυτής των αστικών πιστωτικών συνεταιρισμών, αρχικά τωνβιοτεχνιών και ο Ραϊφάιζεν ο ιδρυτής των γεωργικών πιστωτικών συνεταιρισμών.9
  10. 10. Σήμερα σε περισσότερες από 100 χώρες σε όλο τον κόσμο λειτουργούν περισσότεροι από 60.000πιστωτικοί συνεταιρισμοί τύπου Ραϊφάιζεν ή Σούλτσε-Ντέλιτς με περισσότερα από 200.000.000 μέλη.Στην Ευρώπη λειτουργεί επίσης σήμερα η Ε.Ε. συνεταιριστικών τραπεζών (ΕCBA), η οποία εκπροσωπεί34 εθνικές συνεταιριστικές οργανώσεις, μέλη 21 ευρωπαϊκών χωρών.Στην Ελλάδα ο πρώτος πιστωτικός συνεταιρισμός ιδρύθηκε το 1900 στη Λαμία. Στο διάστημα πουακολούθησε και μέχρι το 2012, λειτούργησαν συνολικά 16 Συνεταιριστικές Τράπεζες, από τις οποίες 7δραστηριοποιούνταν στη γεωγραφική τους περιφέρεια, 6 ασκούσαν τη δραστηριότητά τους σε επίπεδοΝομού και 3 Συνεταιριστικές Τράπεζες είχαν άδεια λειτουργίας σε επίπεδο Επικράτειας. Παράλληλαλειτούργησαν 8 Πιστωτικοί Συνεταιρισμοί, οι οποίοι εκτός των προσπαθειών για μετεξέλιξή τους σεΣυνεταιριστικές Τράπεζες, δραστηριοποιήθηκαν στη χορήγηση πιστώσεων ή άλλων οικονομικώνδιευκολύνσεων στα μέλη τους. Στο σύνολο της Επικράτειας, στο Δίκτυο των Συν. Τραπεζώναπασχολούνται 970 εργαζόμενοι. Το σύνολο του Ενεργητικού ανέρχεται σε 3,6 δις, με Ιδια Κεφάλαιαπερίπου 450 εκ €. (στοιχεία Ε.Σ.Τ.Ε. 31/12/2011). Με στοιχεία 30.06.2012 οι 13 συνεταιριστικές τράπεζεςαπαριθμούν 187.000 περίπου μέλη, από τα οποία το 78% είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.Το 2001, με την ίδρυση της Πανελλήνιας Τράπεζας ΑΕ, στην οποία συμμετέχουν οι 16Συνεταιριστικές Τράπεζες και 13 Πιστωτικοί Συνεταιρισμοί, επιδιώκεται η δημιουργία μίας Τράπεζας, πουπαράλληλα με τις δραστηριότητές της θα παρέχει στις Συνεταιριστικές Τράπεζες και στους ΠιστωτικούςΣυνεταιρισμούς, υποστήριξη, τεχνογνωσία και υπηρεσίες.[Στο σύνολο της επικράτειας, στο Δίκτυο των Συν. Τραπεζών απασχολούνται 970 εργαζόμενοι, Το σύνολο του Ενεργητικούανέρχεται σε 3,6 δις με Ιδια Κεφάλαια περίπου 450 εκ €. (στοιχεία Ε.Σ.Τ.Ε. 31/12/2011). Με στοιχεία 30.06.2012 οι 13συνεταιριστικές τράπεζες απαριθμούν 187.000 περίπου μέλη από τα οποία τα 146.000 (78%) είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.]10
  11. 11. ΜΕΓΕΘΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 2011 (ποσά σε χιλ. ευρώ)Ενεργητικό 4.323.695Χορηγήσεις 3.514.742Καταθέσεις 3.377.349Σύνολο ιδίων Κεφαλαίων 560.906Συνεταιριστικό Κεφάλαιο 263.384Προσωπικό 1.312Καταστήματα 194Υποκαταστήματα 143ΘυρίδεςΚέρδη προ φόρων 23.834Πλήθος Μελών 217.319Πηγή : Ε.Σ.Τ.Ε.ΜΕΓΕΘΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ (σε ευρώ)Ενεργητικό 6.951.981.000.000Καταθέσεις 3.932.516.000.000Χορηγήσεις 4.033.568.000.000Εργαζόμενοι 777.500Πελάτες 181.000.000Μέλη 56.360.456Τράπεζες 3.807Υποκαταστηματα 71.936Μεριδιο αγορας καταθέσεις 20%Μεριδιο αγορας χορηγήσεις >20%Πηγή : Ευρωπαική Ενωση Συνεταιριστικών Τραπεζών 2011 (EACB)11
  12. 12. 1.2 Η Σημασία και ο Ρόλος της Συνεταιριστικής Πίστης στην Ελληνική Οικονομία καιτα Αποτελέσματα της Επιχειρηματικής Πολιτικής των Συνεταιριστικών ΤραπεζώνΚάθε συνεταιριστική τράπεζα που ιδρύεται και δραστηριοποιείται σε περιφερειακό επίπεδο καιεφόσον ακολουθήσει τις θεμελιώδεις συνεταιριστικές αρχές, αποδίδει σημαντικά κοινωνικοοικονομικάοφέλη στην τοπική αλλά και στην εθνική οικονομία, καθώς με τη λειτουργία της: Βοηθά στη διοχέτευση και αξιοποίηση σημαντικού μέρους των πόρων της τοπικήςκοινωνικής αποταμίευσης και στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και θέσεωνεργασίας, συμβάλλοντας έτσι σε ένα αυξανόμενο εγχώριο προϊόν, Είναι εγγύτερα και μπορεί να αντιληφθεί καλύτερα και νωρίτερα, τις αναπτυξιακέςανάγκες και δυνατότητες της περιφέρειάς της, συμβάλλοντας αποτελεσματικά στηδιαμόρφωση της περιφερειακής και συνολικής αναπτυξιακής πολιτικής.Μέχρι σήμερα, τόσο από τις διοικήσεις και τα μέλη των συνεταιριστικών τραπεζών, όσο και από τηνΠολιτεία, δεν έχει επαρκώς στηριχθεί, και δεν έχει γίνει συνείδηση η κοινωνική καιοικονομική σπουδαιότητα αυτού του ειδικού πιστωτικού ιδρύματος και του δυνητικού τουρόλου για: ένα εναλλακτικό και ισορροπημένο μοντέλο ανάπτυξης της χώρας μέσω τηςπεριφερειακής ανάπτυξης τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα της οικονομίας τη στήριξη τοπικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων συναφών ή συμπληρωματικώνδραστηριοτήτων του πρωτογενή τομέα και ιδιαίτερα των μεταποιητικών καιεμπορικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων.Κατά το παρελθόν, οι Διοικήσεις των Συνεταιριστικών Τραπεζών παρέκκλιναν από τιςσυνεταιριστικές αρχές και σύμφωνα με τους νόμους της «ελεύθερης-ανταγωνιστικής αγοράς»,γαλούχησαν τους μεριδιούχους – μέλη των συνεταιριστικών τραπεζών με την πρακτική των επενδυτών,που βλέπουν την επένδυση τους ως μια εναλλακτική κατάθεση, που «πρέπει» να αποφέρει υψηλότοκοφόρο αποτέλεσμα μέσω τοποθετήσεων στη λογική «της αγοράς» και όχι των αναγκών της τοπικήςανάπτυξης. Με αυτό το σκεπτικό καταστρατηγήθηκε η κύρια λειτουργία του συνεταιριστικού12
  13. 13. κεφαλαίου και ο σκοπός της συνεταιριστικής μερίδας. Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις οιΣυνεταιριστικές Τράπεζες ανέλαβαν υψηλούς πιστωτικούς κινδύνους.Επιπλέον, η παραβίαση καταστατικών αρχών των συνεταιριστικών πιστωτικώνιδρυμάτων, π.χ. μέσω της ανεκτικότητάς τους να ρευστοποιούν τις μερίδες των συνεταίρων καθόλη τηδιάρκεια του έτους, απομειώνοντας το συνεταιριστικό τους κεφάλαιο, έθετε τελικά σε κίνδυνο τηφερεγγυότητα και την αξιοπιστία τους.Ως επιστέγασμα, η επέκτασή τους στο σύνολο της Επικράτειας, συγκρούστηκε και αλλοίωσε τοντοπικό και περιφερειακό χαρακτήρα των Συνεταιριστικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων. ‘Εθεσε σε κίνδυνο καιτην ίδια τη βιωσιμότητά τους, καθώς δεν υπήρχε η στενή σύνδεση και γνώση των μελών/ιδιοκτητών τουςμε τις Διοικήσεις τους, που υπάρχει στην ίδια περιφέρεια, ενώ η απαραίτητη συνεργασία μεταξύ τουςμετατράπηκε σε οξύ ανταγωνισμό. Αυτό στη συνέχεια επιβάρυνε τα κόστη, τους κινδύνους και τηντιμολόγηση των προϊόντων τους.Λειτουργώντας με αυτόν τον τρόπο, οι διοικήσεις των συνεταιριστικών τραπεζών αλλοίωσαν σεπολλές περιπτώσεις τους συνεταιριστικούς άξονες λειτουργίας τους. ‘Ε τσι μετέτρεψαν ταπλεονεκτήματά τους σε τροχοπέδη για την ανάπτυξή τους, απομακρύνοντας τον ιδιαίτεροοικονομικό τους ρόλο στην περιφερειακή ανάπτυξη.Οι πρόσφατες εξελίξεις στο χώρο των συνεταιριστικών τραπεζών(το 2012ανακλήθηκαν οι άδειες λειτουργίας σε 3 Συνεταιριστικές Τράπεζες), ανέδειξαν τιςπολύπλευρες διαρθρωτικές και λειτουργικές αδυναμίες τους, που απορρέουν απότις λανθασμένες διοικητικές αποφάσεις και επιχειρηματικές στρατηγικές, καθώςδεν ακολουθήθηκε και δεν διαφυλάχθηκε, ούτε και από τις εποπτικές καιρυθμιστικές αρχές, το ιδιαίτερο πλαίσιο αρχών και αξιών που διέπουν τοσυνεταιριστικό κίνημα.Σε αυτό συνηγορεί και η μη προσαρμογή του υφιστάμενου θεσμικούπλαισίου στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, ως προς τη λειτουργία ΚεντρικήςΣυνεταιριστικής Τράπεζας, που να ελέγχει, να συντονίζει και να διαχειρίζεται σε13
  14. 14. κεντρικό επίπεδο τη λειτουργία του συνόλου των δραστηριοτήτων τηςΣυνεταιριστικής Πίστης. Η εποπτεία και η οργάνωση σε κεντρικό επίπεδο τωνσυνεταιριστικών τραπεζών, δεν λειτούργησε, όπως εδώ και χρόνια ισχύει σε όλεςτις ευρωπαϊκές χώρες.Επιπλέον, η μέχρι σήμερα λειτουργία θεσμικών οργάνων,όπως η Ένωση Συνεταιριστικών Τραπεζών Ελλάδας ή ο Όμιλος ΣυνεταιριστικώνΤραπεζών, δεν είχαν ουσιαστικές αρμοδιότητες σε θέματα συντονισμού ή χάραξηςκοινής πολιτικής.14
  15. 15. 1.3 Συνεταιριστικό Κεκτημένο: Διεθνές, Ευρωπαϊκό και Εθνικό Θεσμικό ΠλαίσιοΗ Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΚ 1435/2003) διευκολύνει την ανάπτυξη των Συνεταιρισμώνκαι προωθεί τις διασυνοριακές δραστηριότητες τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες τους.Τους εξοπλίζει με τα κατάλληλα νομικά μέσα και διευκολύνει τη δημιουργία νέων Συνεταιρισμώνφυσικών ή νομικών προσώπων σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Επιπλέον, σύμφωνα με τηνΕπιτροπή Ευρωπαικών Κοινοτήτων1, οι εθνικοί νομοθέτες θα πρέπει να βασίζονται στονορισμό, στις αξίες και στις συνεταιριστικές αρχές, όταν θεσπίζουν νέους νόμους που διέπουντους συνεταιρισμούς.Συνεχίζοντας η Επιτροπή αναφέρει ότι :«Η Επιτροπή Ευρωπαικών Κοινοτήτων, καλεί τα κράτη μέλη να έχουν ως οδηγό, κατά τη σύνταξητων εθνικών κανονισμών που διέπουν τους συνεταιρισμούς, τον «ορισμό, τις αξίες και τις αρχές για τουςσυνεταιρισμούς» της προαναφερθείσας σύστασης αλλά και να επιδεικνύουν επαρκή ευελιξία ώστε ναανταποκριθούν στις σύγχρονες ανάγκες των συνεταιρισμών.Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τις δημόσιες αρχές και τις συνεταιριστικές οργανώσεις,ιδίως στα νέα κράτη μέλη, για να εξασφαλίσει τη βελτίωση της νομοθεσίας περί συνεταιρισμών. Για τοσκοπό αυτό, η Επιτροπή θα επιμείνει στο καθήκον κάθε κράτους μέλους να ενημερώνει τα υπόλοιπα καιτην Επιτροπή όταν συντάσσει και προτού θεσπίσει νέους νόμους στον τομέα αυτό.Η Επιτροπή καλωσορίζει τις πρωτοβουλίες εθνικών και ευρωπαϊκών οργανώσεων για τη σύνταξη«υποδειγματικών» νόμων και δηλώνει πρόθυμη να συνδράμει στην εκπόνηση των νομοθετημάτων.»Η Γνωμοδότηση της Ευρωπαικής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής CCMI/093 μεημερομηνία 25-4-2012 συγκεκριμένα αναφέρει: «Οι συνεταιρισμοί θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ πουσυμβάλλουν στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, καθώς και στις σχετικέςεμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ σχετικά με την πρoώθηση των συνεταιριστικών εταιρειών στην Ευρώπη23/2/200415
  16. 16.  «Να διευκολυνθεί ο διαμεσολαβητικός ρόλος των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΤΕπ για τιςμικρότερες συνεταιριστικές τράπεζες, ιδίως μέσω απλουστευμένων διοικητικών απαιτήσεων» «Τα προγράμματα και τα ταμεία που προβλέπονται για την επικείμενη δημοσιονομική περίοδο2014-2020 –και κυρίως τα Διαρθρωτικά Ταμεία– πρέπει να αποβούν χρήσιμα εργαλεία για τηστήριξη των συνεταιρισμών «Χάρη στους στόχους και στο μοντέλο διοίκησής τους, οι συνεταιρισμοί αποτελούν αυτονόητοενδιαφερόμενο φορέα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την κοινωνική επιχειρηματικότητα πουανέλαβε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι βασικές δράσεις που προτείνονται θα πρέπειεπομένως να στοχεύουν και τον συνεταιριστικό τομέα.» “Σύμφωνα με τη σύσταση 193/2002 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με τηνπροώθηση των συνεταιρισμών, τα κράτη μέλη θα πρέπει, αφενός, να διαμορφώσουν ένα ευνοϊκόπεριβάλλον για την αναγνώριση και την ανάπτυξη των συνεταιρισμών σε όλα τα πεδία και τουςτομείς και, αφετέρου, να υιοθετήσουν μια συνολική πολιτική για την προαγωγή τουσυνεταιριστικού επιχειρηματικού μοντέλου” “Οι συνεταιρισμοί θα πρέπει να κάνουν περισσότερο αισθητή την παρουσία τους και ναενισχύσουν την αμοιβαία μάθηση τόσο εντός όσο και εκτός του συνεταιριστικού κινήματος. Εντόςτου κινήματος αυτού, θα πρέπει να επικεντρωθούν στη «συνεργασία μεταξύ συνεταιρισμών», νακαταρτίσουν κατευθυντήριες γραμμές και να επιδιώξουν ενεργά τη διάδοση ορθών πρακτικών,αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στη διαχείριση της αλλαγής. «Ο συνεταιριστικός τομέας θα πρέπει επίσης να θεσπίσει κανόνες περί χρηστής διακυβέρνησηςκαι αυστηρού εσωτερικού ελέγχου για την αποτροπή ενδεχόμενης κατάχρησης τηςσυνεταιριστικής μορφής επιχείρησης.”Έτσι, διακρίνεται ξεκάθαρα η ιδιαίτερη σημασία και ο σεβασμός που υποδεικνύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπήστους συνεταιρισμούς με κάθε μορφή τους και τις αρχές τους, καθώς η διαχρονική παρουσία κύρια τωνσυνεταιριστικών τραπεζών σε όλη την Ευρώπη συνεπικουρούμενες από την λειτουργία ΚεντρικούΦορέα Συνεταιριστικής Πίστης, διαδραμάτισε ουσιαστικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη των χωρώναυτών (Γερμανία, Ολλανδία, Γαλλία, κ.τ.λ.).16
  17. 17. Ακόμα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τονίζει τον καθοριστικό ρόλο των συνεταιριστικώντραπεζών, σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική, ως εξής: «Μπορεί επίσης να ευημερούν οι μικρότερεςσυνεταιριστικές εταιρείες ή οι οργανισμοί αμοιβαίας ασφάλισης. Οι τράπεζες αυτές, βασιζόμενες λιγότεροστις προσδοκίες των μετόχων, μπόρεσαν γενικά να αποφύγουν πολλά από τα λάθη που διέπραξαν ταμεγαλύτερα ιδρύματα του ιδιωτικού τομέα. Μολονότι δεν θεωρούνται πάντοτε τα πιο αποδοτικά, δυναμικάή καινοτόμα ιδρύματα, σε πολλές χώρες καλύπτουν αξιόπιστα και με ασφάλεια τις πιστωτικές ανάγκεςπολλών μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και πολλών νοικοκυριών»2.Την ιδιαιτερότητα των Συνεταιρισμών έχει αναγνωρίσει το ισχύον Σύνταγμα της Ελλάδος, πουορίζει στο άρθρο 12 παράγραφος 4 ότι «οι Γεωργικοί και Αστικοί Συνεταιρισμοί κάθε είδουςαυτοδιοικούνται σύμφωνα με τους όρους του νόμου και του καταστατικού τους, προστατεύονται καιεποπτεύονται από το κράτος που είναι υποχρεωμένο να μεριμνά για την ανάπτυξη τους». Επομένως, οσυνταγματικός νομοθέτης έχει επιβάλει την υποχρέωση στην Πολιτεία να προστατεύει και να φροντίζειτην ανάπτυξη των Συνεταιρισμών, ως φορέων με ιδιαίτερη και βαρύνουσα σημασία για την οικονομία,διαχωρίζοντας τους, ως θεσμικές οντότητες, από τα Σωματεία-Συλλόγους.Παρ’ όλα αυτά, το ισχύον νομικό πλαίσιο λειτουργίας των συνεταιριστικών τραπεζών καθορίζεταιαπό τον Ν.1667/1986 και τις κατά περίπτωση Πράξεις Διοικητού της Τραπέζης της Ελλάδος, πουεξειδικεύονται για τις συνεταιριστικές τράπεζες.Η πρόσφατη προσπάθεια αναμόρφωσης και εκσυγχρονισμού του Ν.1667/1986,παρέμεινε στα επίπεδα της ανοιχτής διαβούλευσης μέσω του Opengov (Ιαν 2012), ενώ ηΠΔΤΕ 2258/1993 και οι αναθεωρήσεις της, δημιούργησαν ένα εχθρικό περιβάλλον για τησυνεταιριστική ιδέα αφού τελικά εξομοίωναν σχεδόν, τις συνεταιριστικές με τις εμπορικέςτράπεζες, χωρίς να έχει προβλεφθεί η λειτουργία ανάλογων δομών και συστημάτωνεποπτείας, συντονισμού, ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων.2 [στο έγγραφό του με τίτλο "Redesigning the Contours of the Future Financial System" (Επανασχεδιάζοντας το πλαίσιο του μελλοντικούχρηματοδοτικού συστήματος), ενημερωτικό σημείωμα ΔΝΤ, 16 Αυγούστου, 2010 SPN/10/10]17
  18. 18. 2. ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Ο.Τ.Ο.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΩΝΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ2.1 Οι Βασικοί Πυλώνες για την Ανάπτυξη της Συνεταιριστικής ΠίστηςΗ ανάληψη και διεκπεραίωση του κοινωνικού, οικονομικού και αναπτυξιακού ρόλου τωνΣυνεταιριστικών Πιστωτικών Οργανισμών, σύμφωνα και με τα όσα εν συντομία αναφέραμε, επιβάλει κατ΄αρχήν τον εκσυγχρονισμό και τον εξορθολογισμό του συνολικότερου θεσμικού πλαισίου για την ομαλήκαι αποτελεσματική οικονομικά λειτουργία της Συνεταιριστικής Πίστης.Ειδικότερα, οι θεματικοί άξονες των προτάσεων της ΟΤΟΕ για το νέο ρόλο των συνεταιριστικώντραπεζών στηρίζονται στις κάτωθι ενέργειες:α. Αλλαγές επί του Θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Συνεταιριστικών Τραπεζών,β. Αλλαγές επί του Διοικητικού πλαισίου λειτουργίας τους,γ. Μεταβολές και αναθεωρήσεις στη μέχρι τώρα επιχειρηματική πρακτική τους,δ. Λειτουργία Κεντρικής Συνεταιριστικής Τράπεζας.2.2 Αλλαγές στο Θεσμικό Πλαίσιο των Συνεταιριστικών ΤραπεζώνΣύμφωνα και με όσα τονίσαμε στην πρώτη ενότητα, κρίνεται αναγκαίο να υπάρξουνσυγκεκριμένες και ουσιαστικές μεταβολές στην εθνική νομοθεσία, που διέπει το ρόλο καιτη λειτουργία των Συνεταιριστικών Τραπεζών.Στόχος είναι να ξεπεραστούν ομαλά τα υφιστάμενα προβλήματα, οι στρεβλώσεις και οιανισορροπίες που δημιουργήθηκαν το προηγούμενο διάστημα, έτσι ώστε νααξιοποιηθούν από την ελληνική οικονομία τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά για τηνπεριφερειακή ανάπτυξη, που προσφέρει η λειτουργία τους.18
  19. 19. Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο των συνεταιριστικών Τραπεζών επικεντρώνεται κυρίως στην ΠΔΤΕ(Πράξη Διοικητή Τραπέζης Ελλάδος) 2258/93 και όσες ακολούθησαν και στον Ν.1667/86.Οι βασικές προτάσεις μας είναι:• Να ενεργοποιηθεί το αδρανοποιημένο άρθρο 13 του ν.1667/86 που πέραν των άλλων, προβλέπειτη σύσταση Συμβουλίου Συνεταιρισμών στο Υπουργείο Οικονομικών, για να αναλάβει, επιτέλους,η Πολιτεία το θεσμικό και συνταγματικό της ρόλο.• Να αναθεωρηθούν οι ΠΔΤΕ που με την εφαρμογή τους στρέβλωσαν στο παρελθόν το χαρακτήρακαι τους στόχους των συνεταιριστικών τραπεζών, σε μια κατεύθυνση πουo θα τους επιτρέπει την επέκταση της δραστηριότητάς τους, σύμφωνα με τις συνεταιριστικέςαρχές και αξίες, χωρίς να δημιουργούνται ανταγωνιστικές πρακτικές μεταξύ τωνσυνεταιριστικών τραπεζώνo θα αναγνωρίζει τον ιδιαίτερο ρόλο τους στην περιφερειακή ανάπτυξη. Να προβλεφθεί υψηλός σχετικά δείκτης ρευστότητας, ώστε αφενός να αποκλείεται η εξωτερικήχρηματοδότηση από τη διατραπεζική αγορά και αφετέρου να ανταποκρίνονται θετικά στις όποιεςαρνητικές επιπτώσεις από εξωτερικές οικονομικές αστάθειες.2.3 Αλλαγές στο Διοικητικό Πλαίσιο των Συνεταιριστικών ΤραπεζώνΣημαντικό πρόβλημα για όλες τις Συνεταιριστικές Τράπεζες είναι όχι μόνο η εξεύρεση τωναναγκαίων κεφαλαίων για τη λειτουργία τους, αλλά και η ορθολογική επένδυση και διαχείριση αυτών τωνκεφαλαίων, ώστε να εξυπηρετείται ο σκοπός τους και να μεγιστοποιείται το κοινωνικοοικονομικόαποτέλεσμά τους. Τα θέματα αυτά αναδεικνύουν και την ανάγκη διοίκησης και οργάνωσής τους καθώςκαι της καλής και αποτελεσματικής συνεργασίας των αιρετών και των επαγγελματικών στελεχών σε όλατα επίπεδα.Σε γενικότερο πλαίσιο οι αλλαγές που προτείνονται περιλαμβάνουν:• Εφαρμογή της απλής αναλογικής στην εκπροσώπηση των εταίρων, με βάση την αρχή «έναμέλος – μία ψήφος», τόσο στη Γενική Συνέλευση των Συνεταιριστικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων,όσο και σε όλα τα όργανα τους, προκειμένου να εξυπηρετείται η βασική συνεταιριστική αρχή περίισότητας της εκπροσώπησης.19
  20. 20. • Επαναλειτουργία του Εποπτικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το ν.1667/86, ώστε να εξυπηρετούνταιοι συνεταιριστικές αρχές περί κοινωνικού ελέγχου της επιχείρησης. Στο Εποπτικό Συμβούλιοπαραδίδεται η Έκθεση των Ορκωτών Λογιστών, που κατατίθεται ήδη σύμφωνα με απόφαση τηςΤτΕ, προς τη Γ.Σ. Αυτή, μαζί με την αυτόνομη έκθεση του Εποπτικού Συμβουλίου θα τίθενται σεψηφοφορία στη Γ.Σ.• Διάταξη που θα προβλέπει ότι τα μέλη του Δ.Σ. θα είναι άμισθα.• Διάταξη που θα προβλέπει ότι στον συνεταίρο που αποχωρεί ή αποκλείεται, αποδίδεται η αξία τηςσυνεταιριστικής μερίδας που αναλογεί στην καθαρή περιουσία του Συνεταιρισμού, όπως αυτήπροκύπτει από τον ισολογισμό της τελευταίας χρήσης και εφόσον δε διαταράσσεται ηφερεγγυότητα και η ρευστότητα του ιδρύματος.• Διάταξη που θα προβλέπει ότι θα συμμετέχει εκπρόσωπος των εργαζομένων στο Δ.Σ τουΠιστωτικού Ιδρύματος, χωρίς τον ισχύοντα περιορισμό των 20 εργαζόμενων- μη μελών,προκειμένου να υπηρετείται ορθά το συνεταιριστικό πνεύμα και η δημοκρατικότητα τηςλειτουργίας τους.• Διάταξη που θα προβλέπει ότι σε περίπτωση συγχώνευσης ή αλλαγής νομικής μορφής τουΣυνεταιρισμού να απαιτείται αποκλειστικά αυξημένη πλειοψηφία επί του συνόλου των μελών του,προκειμένου οι κρίσιμες αποφάσεις να λαμβάνονται από τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό μελών.2.4 Αλλαγές στο Επιχειρηματικό Πλαίσιο των Συνεταιριστικών ΤραπεζώνΠροαπαιτούμενο της λειτουργίας των Συνεταιριστικών Τραπεζών, προκειμένου, πέρα από τονκοινωνικοοικονομικό τους σκοπό να εκπληρώσουν τον πρόσθετο ρόλο στην ελληνική οικονομία, είναιη προσήλωση τους σε επιχειρηματικές αποφάσεις που θα στοχεύουν: στην περιφερειακή ανάπτυξη, με έμφαση στον πρωτογενή τομέα και στιςσχετιζόμενες με αυτόν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της μεταποίησης καιπροώθησης των προϊόντων του,20
  21. 21.  στην αύξηση του τοπικού και εθνικού προϊόντος, στην προώθηση της απασχόλησης και γενικότερων προγραμμάτων κοινωνικού χαρακτήρακαι αποκέντρωσης (μετεγκατάσταση πληθυσμού στην περιφέρεια, στήριξη νέων νοικοκυριών κλπ).Στη βάση αυτή, οι προτάσεις είναι οι ακόλουθες:• Επιβάλλεται το ύψος των χορηγήσεων να καλύπτεται με ικανά ποσοστά ασφαλείας σε σχέσημε τις καταθέσεις. Η διαδικασία αυτή εξασφαλίζει υψηλά επίπεδα ρευστότητας και ασφάλεια απέναντιστους πιστωτικούς κινδύνους.• Το χρηματοδοτικό άνοιγμα προς τον κάθε μεμονωμένο συνεταίρο ή προς συνδεδεμένους μεαυτόν πελάτες, το οποίο σήμερα ανέρχεται σε 15% των ιδίων κεφαλαίων, θα επανέλθει στο ελάχιστοδυνατό (προηγούμενη ρύθμιση 5%), προκειμένου να υπάρχει ικανή διασπορά των κινδύνων για τοκάθε πιστωτικό ίδρυμα.• Οι συνεταιριστικές τράπεζες δεν θα βασίζονται στις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότησή τους,αλλά θα χρηματοδοτούνται μόνο μέσω της αύξησης των μερίδων τους ή των καταθέσεων των μελώνκαι πελατών τους και μέσω της λειτουργίας μίας Κεντρικής Συνεταιριστικής Τράπεζας.• Τα πλεονάσματα θα αξιοποιούνται και για την κεντρική στήριξη των υπολοίπων συνεταιριστικώντραπεζών μέσω π.χ. της κατά τα διεθνή πρότυπα λειτουργίας μιας Κεντρικής ΤράπεζαςΣυνεταιριστικής Πίστης, ενισχύοντας έτσι τους συνεταιριστικούς δεσμούς μεταξύ των μελών όλων τωνσυνεταιριστικών τραπεζών.• Οι Συνεταιριστικές Τράπεζες θα διαθέτουν αποκλειστικά απλά και όχι σύνθετα καταθετικά καιχορηγητικά προϊόντα. Θα διεκπεραιώνουν όλες τις εργασίες διαμεσολαβητικού χαρακτήρα σε τοπικόή σε κεντρικό επίπεδο, με στόχο τη διάθεση των κεφαλαίων τους στη χρηματοδότηση της τοπικήςοικονομίας.21
  22. 22. • Οι διαμεσολαβητικές εργασίες με πελάτες-μη μέλη, θα πρέπει να έχουν κοινή τιμολόγηση σεσχέση με τα ισχύοντα για τους συνεταίρους-μέλη.• Κάθε συναλλαγή θα πραγματοποιείται στη βάση της άμεσης συνάφειας ήσυμπλήρωσης ή συνεργασίας των δραστηριοτήτων που αφορά, με τιςδραστηριότητες των μελών των Συνεταιριστικών Τραπεζών.• Οι συνεταιριστικές τράπεζες θα πρέπει να έχουν, κατά κανόνα, ως έργο τη χορήγηση δανείων μεπροσανατολισμό:• στον πρωτογενή τομέα της οικονομίας,• στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη μεταποίηση,• στο εγχώριο εμπόριο και στις εξαγωγές των προϊόντων του• στη στήριξη της κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας των μελών τους στο χώρο τηςστεγαστικής και καταναλωτικής πίστης, με αυστηρά καθορισμένα πλαίσιακοινωνικοοικονομικής αξιολόγησης και χρησιμότητας της χρηματοδότησης.Επί πλέον, μεταξύ των κριτηρίων έγκρισης της όποιας χρηματοδότησης και πέραν τωνμικροοικονομικών δεδομένων, θα πρέπει να εξετάζονται με αυξημένη βαρύτητα :• η κοινωνική χρησιμότητα του παραγόμενου προϊόντος/υπηρεσίας,• η δημοκρατική λειτουργία της επιχείρησης, με αυξημένη συχνότητα σύγκλησης συνελεύσεων,η διασπορά των μερίδων(για συνεταιρισμούς), ο σεβασμός στα δικαιώματα των εργαζομένων, ηευαισθησία προς τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα.• ο σεβασμός της επιχείρησης στο περιβάλλον, (λ.χ. με κριτήρια όπως η ύπαρξη μείωσης τωνεκπεμπόμενων ρύπων, της κατανάλωση ενέργειας, πρώτων υλών και εφοδίων στην παραγωγικήδιαδικασία), στη βιοποικιλότητας, στην προστασία των βιολογικών ειδών, των οικοσυστημάτων καιτου πολιτισμού της περιοχής.22
  23. 23. 2.5 Λειτουργία Κεντρικής Συνεταιριστικής ΤράπεζαςΗ λειτουργία Κεντρικής Τράπεζας Συνεταιριστικής Πίστης, για την εξυπηρέτηση των ειδικώναναγκών της ελληνικής οικονομίας, μέσα από την περιφερειακή ανάπτυξη και την ανάδειξη στηνκοινωνία του ρόλου της συνεταιριστικής ιδέας, πρέπει να αποτελέσει ύψιστη προτεραιότητα για τηνΠολιτεία και τους αρμόδιους φορείς.Με δεδομένη την έλλειψη στην Ελλάδα ενός κεντρικού φορέα συνεταιριστικήςπίστης, με αρμοδιότητες εποπτείας, συντονισμού και διαχείρισης των περιφερειακώνσυνεταιριστικών τραπεζών, σε αντίθεση με τα ισχύοντα διεθνώς,• η θεσμική θωράκιση της Κεντρικής Τράπεζας Συνεταιριστικής Πίστης για τηνεξυπηρέτηση των σκοπών του συνεταιριστικού κινήματος, αλλά και• η δημιουργία ενός οργάνου άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής, στη βάση όσων ήδηεπισημάνθηκαν,είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την εναρμόνιση των Συνεταιριστικών ΠιστωτικώνΙδρυμάτων με την ευρωπαϊκή πρακτική.Με βάση τα παραπάνω οι βασικές προτάσεις μας για τη λειτουργία της Κεντρικής ΤράπεζαςΣυνεταιριστικής Πίστης είναι οι ακόλουθες :• Μέλη της Κεντρικής Τράπεζας Συνεταιριστικής Πίστης θα είναι οι συνεταιριστικές τράπεζες όληςτης χώρας,• Η Κεντρική Τράπεζα Συνεταιριστικής Πίστης θα λειτουργεί ως τράπεζα όλων των συνεταιριστικώνπιστωτικών ιδρυμάτων, αποδεχόμενη τα πλεονάσματά τους ως καταθέσεις και παραχωρώνταςδάνεια και πιστωτικές διευκολύνσεις,• Η Κεντρική Τράπεζα Συνεταιριστικής Πίστης θα λειτουργεί ως «δανειστής ύστατου καταφυγίου»για τις συνεταιριστικές τράπεζες, για σκοπούς ρευστότητας και γενικής υποστήριξης. Κεφάλαιά της23
  24. 24. θα είναι ελάχιστα αποθεματικά που θα τηρούν οι τοπικές συνεταιριστικές τράπεζες σε αυτή, με τημορφή έντοκων καταθέσεων.Άλλες κύριες αρμοδιότητές της Κεντρικής Τράπεζας Συνεταιριστικής Πίστης θα πρέπει ναείναι:• η διάδοση των συνεταιριστικών αρχών και πρακτικών στην κοινωνία,• η επέκταση των συνεταιριστικών τραπεζών στη χώρα, μέσα από ένα συνεκτικό και ενιαίο σχέδιο μεαναπτυξιακά και κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, συμπεριλαμβανομένης πρωτίστως τηςεπαναδραστηριοποίησης συνεταιριστικών τραπεζών σε περιοχές όπου ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίαςτους αλλά και της ίδρυσης νέων συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων, σε περιφέρειες όπου δεν έχουναναπτυχθεί ως σήμερα,• η εξέταση δυνατότητας της δημιουργίας μίας κοινής πλατφόρμας δικτύου, λειτουργικού συστήματος καικεντροποιημένων υπηρεσιών, που θα λειτουργούν στο πλαίσιο ενός σύγχρονου, ενοποιημένου ομίλου. Οόμιλος θα εξασφαλίζει οικονομίες κλίμακας, συντονισμό των ενεργειών, αλλά και αυτονομία στα μέλη,σταθερότητα για το πιστωτικό σύστημα, πίστη με τοπικά, αναπτυξιακά και κοινωνικοοικονομικάκριτήρια,• η πρωτοβάθμια εποπτεία των Συνεταιριστικών Τραπεζών, με την πρόβλεψη και επιβολή κυρώσεων καιποινών από κοινού με την εποπτική αρχή (ΤτΕ),• ο συντονισμός των Συνεταιριστικών Τραπεζών, στο όριο της λειτουργίας του ομίλου,• η ανάπτυξη και διάθεση προϊόντων πίστης που θα ανταποκρίνονται στον αναπτυξιακό ρόλο τους,• η σταδιακή προσαρμογή του υφιστάμενου χαρτοφυλακίου και άλλων διαμορφομένων μεγεθών, στα όριαπου θα καθοριστούν για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της συνεταιριστικής πίστης.Κατά συνέπεια, οι τοπικές τράπεζες θα πρέπει να λειτουργούν κάτω από τηνεπίβλεψη, την εποπτεία και τον συντονισμό της Κεντρικής Τράπεζας ΣυνεταιριστικήςΠίστης, χωρίς να αλλοιώνονται και να παραβιάζονται ο χαρακτήρας και οι βασικέςσυνεταιριστικές αρχές και ειδικότερα τα προβλεπόμενα περί αυτονομίας, ανεξαρτησίαςκαι δημοκρατικού ελέγχου από τα μέλη της.Τα βασικά όργανά της Κεντρικής Τράπεζας Συνεταιριστικής Πίστης για την άσκηση πολιτικής θαείναι τρία, το Διοικητικό, το Εκτελεστικό και το Εποπτικό Συμβούλιο, αποτελούμενα από μέλη τωνδιοικητικών συμβουλίων των Συνεταιριστικών Τραπεζών και διευρυμένα με τη συμμετοχή και τωνσυναρμόδιων για θέματα πίστης και συνεταιρισμών οργάνων της πολιτείας, δηλαδή του ΥπουργείουΟικονομικών και της Τράπεζας της Ελλάδος. Δεν μπορούν τα ίδια πρόσωπα να κατέχουν θέση στοΕποπτικό-Εκτελεστικό Συμβούλιο σε οποιοδήποτε άλλο πιστωτικό ίδρυμα και παράλληλα να κατέχουνοποιαδήποτε θέση στο Εποπτικό-Διοικητικό-Εκτελεστικό Συμβούλιο της Κεντρικής ΤράπεζαςΣυνεταιριστικής Πίστης.24
  25. 25. ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΕΣΜε βάση τα μεγέθη των υφιστάμενων δομών Συνεταιριστικής Πίστης στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα,αλλά και τους όρους που τίθενται για την αναδιοργάνωση και την ανακεφαλαιοποίηση τους,δημιουργούνται δύο βασικοί περιοριστικοί όροι:• το υψηλό κόστος για τον εκ θεμελίων σχηματισμό μίας Κεντρικής Τράπεζας ΣυνεταιριστικήςΠίστης.• η νομική μορφή που θα πρέπει να έχει αυτή η Τράπεζα, ώστε να εξυπηρετήσει και το ρόλο τηςανακεφαλαιοποίησης, και των κεφαλαιακών αναγκών όλων των Συνεταιριστικών Τραπεζών.Η εξυπηρέτηση του σκοπού της Κεντρικής Τράπεζας των Συνεταιριστικών Τραπεζών, από μία νομικήμορφή διαφορετική του αστικού συνεταιρισμού, κρίνεται αποτελεσματικότερη στα πλαίσια τουυφιστάμενου πιστωτικού συστήματος, εφόσον προβλεφθεί η εξίσωση των δικαιωμάτων ψήφου. Έτσι, ανκαι Κεντρική Τράπεζα των Συνεταιριστικών Τραπεζών ως δομή και νομική μορφή, θαμπορέσει να λειτουργήσει ως Κεντρική Συνεταιριστική Τράπεζα και να αναλάβει και επίτης ουσίας το ρόλο της.Οι δύο αυτοί σοβαροί περιορισμοί, αναδεικνύουν τον ειδικό, διττό ρόλο που μπορεί ναπαίξει η Πανελλήνια Τράπεζα, η οποία έχει τη δυνατότητα στις παρούσες συνθήκες ναλειτουργήσει ως Κεντρική Συνεταιριστική Τράπεζα.Οι κινήσεις που πρέπει να γίνουν, ώστε να εξυπηρετηθεί ο παραπάνω στόχος είναι:1. Αλλαγή του καταστατικού της Πανελλήνιας Τράπεζα κατά τρόπο που να εξισωθούν τα δικαιώματαψήφου των μετόχων.2. Σύνταξη ενιαίου κανονισμού λειτουργίας των συνδεδεμένων εταιριών και συνεταιρισμών τουομίλου. Με αυτόν θα προκύψει η ομοιομορφοποίηση του πλαισίου λειτουργίας των ΣυνεταιριστικώνΤραπεζών. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούν επίσης να ενταχθούν και κινήσεις που θα αποβλέπουν στηνεκπόνηση ενιαίου συστήματος πληροφοριών διοίκησης, στη σύνταξη κοινού λογιστικού σχεδίου καιπροϋπολογισμού.3. Μετατροπή της λειτουργίας και της δομής της Πανελλήνιας Τράπεζας, με βάση τις κατευθύνσεις25
  26. 26. που ήδη περιγράφτηκαν, παράλληλα με τις κρινόμενες απαραίτητες μεταβολές στις συνεταιριστικέςτράπεζες.4. Εξορθολογισμός του συνολικού δικτύου του Ομίλου, ώστε κάθε Συνεταιριστικός ΠιστωτικόςΟργανισμός να δραστηριοποιείται στα όρια της περιφέρειάς του και να μην ανταγωνίζεται με τους άλλους.5. Εξέταση της δυνατότητας ενοποίησης των μηχανογραφικών συστημάτων και λειτουργία ενός,κοινού συστήματος, κατόπιν επιλογής από τα υφιστάμενα. Η ενοποίηση αυτή είναι αναγκαία για τηνολοκληρωτική σύνδεση των εταιριών του ομίλου, και την στο μέγιστο εκμετάλλευση τωνδημιουργουμένων οικονομιών κλίμακας.6. Αυξημένη συμμετοχή της Κεντρικής τράπεζας στο συνεταιριστικό κεφάλαιο των συνεταιριστικώντραπεζών, προκειμένου να εξασφαλίζεται:• τόσο η συμμετοχή της Κεντρικής Τράπεζας στις Γενικές Συνελεύσεις τωνσυνδεδεμένων μελών και στους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων των ίδιων, αλλά και• να ανακεφαλαιοποιηθούν μέσω αυτής της κίνησης, μόνο μετά την ανάληψη ενεργειώναπό πλευράς τους, για την ολοκλήρωση του παραπάνω σχεδιασμού.ΒΑΣΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑΓια την αξιοποίηση του δυναμικού των Συνεταιριστικών Τραπεζών στο πλαίσιοενός αναβαθμισμένου, νέου ρόλου του Τ.Σ. στην υπηρεσία της εθνικής οικονομίας και τηςανάπτυξης, η ΟΤΟΕ θέτει ως βασικούς στόχους και προαπαιτούμενα :1. την ανακεφαλαιοποίηση του συνόλου των Συνεταιριστικών Τραπεζών και τουΟμίλου τους, από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα, τουλάχιστον ισότιμα σε σχέση με τα λοιπάπιστωτικά ιδρύματα της χώρας, προκειμένου να διαφυλαχθεί και να προστατευθείέγκαιρα, ένα ιδιαίτερο σημαντικό εργαλείο για την περιφερειακή ανάπτυξη τηςχώρας,2. την άντληση και τη διάθεση στο παραγωγικό σύστημα πρόσθετων κεφαλαίων από το Ευρωπαϊκό26
  27. 27. Ταμείο Επενδύσεων,3. τη στενότερη συνεργασία των Συνεταιριστικών Τραπεζών με τους λοιπούς συνεταιρισμούς και τηνενεργοποίηση των θεσμών, προκειμένου να διαδοθεί, να στηριχθεί και να αξιοποιηθεί τοσυνεταιριστικό πρότυπο στην ελληνική κοινωνία.4. την επίτευξη σοβαρών οικονομιών κλίμακας μέσω της αντιμετώπισης των επικαλύψεων ορισμένωνδραστηριοτήτων και του εξορθολογισμού του δικτύου των Συνεταιριστικών Τραπεζών, π.χ. ωςπρος τη γεωγραφική κατανομή του5. την καθιέρωση ομοιομόρφων κανόνων λειτουργίας στις συνεταιριστικές τράπεζες, ως προς τοπλαίσιο λειτουργίας και τα βασικά χαρακτηριστικά τους6. τη λειτουργία ενός ενιαίου Κεντρικού Φορέα Συνεταιριστικής Πίστης(ΚεντρικήΣυνεταιριστική Τράπεζα), αξιοποιώντας τις ήδη υπάρχουσες και ανεκμετάλλευτες δομές τηςΠανελλήνιας Τράπεζας, η οποία θα αντιμετωπίζεται ως ένας ενιαίος Οργανισμός, διατηρώνταςτην αυτονομία και την οικονομική αυτοτέλεια των μελών του.27
  28. 28. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ• Οι συνεταιρισμοί στην κοινωνική ανάπτυξη – Εκθεση Γ.Γ. ΟΗΕ, Ιούλιος 2009• Oικονομικό Δελτίο Alpha Bank, Ιούνιος 2009• Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης• Ο θεσμός των Συνεταιριστικών Τραπεζών σε Ελλάδα και Ευρώπη, Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης,Γιακουμάκη Μαρία• Θεσμικό Πλαίσιο Αστικών Συνεταιρισμών – Γιάννης Χατζηκιάν• Κοινωνική Οικονομία και Οικονομία της Αλληλεγγύης – Βανέσα Κριατσιώτη• Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Πτυχιακή Μελέτη – Δεληζώνα Μαρία• Μελέτη Αποτελεσματικότητας Ελληνικών Συνεταιριστικών Τραπεζών – Πανεπιστήμιο Μακεδονίας– Βέρβερης Γεώργιος• http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=127232• Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνεταιριστικών Τραπεζών28
  29. 29. 29
  30. 30. ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣΜια σύγχρονη προσέγγιση για τα συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα καιΜια σύγχρονη προσέγγιση για τα συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα καιτην περιφερειακή ανάπτυξητην περιφερειακή ανάπτυξηΟ.Τ.Ο.Ε. - Aπρίλιος 201330

×