Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Digital humanities en digitale geschiedenis          in historisch perspectief         cursus Digitaal Historisch Onderzoe...
inleiding• vorig college: definities van digitale geschiedenis en     digital humanitiesvandaag:• historische ontwikkeling ...
HISTORISCHE ACHTERGROND                          3 / 37
historische achtergrondDigital humanities/ digital history hebben een 60-jarige   geschiedenis: humanities computing / his...
historische achtergrond“To repeat: the use of computers in the humanities has as   its principal aim the enhancement of th...
historische achtergrond  1962: Burg Wartenstein in  Oostenrijk: The Use of computers  in anthropologytekst                ...
historische achtergrond1964: IBM congres Literary Data Processing Conference (let  op vroege samenwerking industrie en hum...
historische achtergrondAlgemene trend (sterk gesimplificeerd):Focus op tekst analyse in humanities computing en  databases ...
historische achtergrondVerenigde Staten:• social science meets history vanaf 1960s• New Economic History/Cliometrics• AHA:...
historische achtergrondEUROPA:“In short, the intellectual and source-orientation of European   historians acted to stem en...
historische achtergrondKleio/ Historical Workstation Project: http://www.hki.uni-koeln.de/kleio/old.website/tutorial/intro...
historische achtergrondFasering in meest simpele vorm: in termen van  computer ontwikkelingen:--> waterscheiding: opkomst ...
Internet vs World Wide WebInternet:“is a global system of interconnected computer networks that use    the standard Intern...
historische achtergrondFasering in inhoudelijke termen:• 1940s: Owsley e.a. eerste kwantitatieve fase• 1960s-1980s: social...
historische achtergrondEnkele trends in computergebruik in historisch  onderzoek:• van kwantitatieve naar kwalitatieve ana...
historische achtergrondklassiek voorbeeld nieuwe hypertextuele historische presentatie   begintijd WWW:http://valley.lib.v...
classic hypertextual project: pre- and early WWW:http://valley.lib.virginia.edu                                           ...
historische achtergrondNederland:   •   specifieke richting: Historische Informatiekunde   •   context debat binnen AHC: ‘p...
historische achtergrond                          19 / 37
historische achtergrondRichtingenstrijd ‘plain IT’ versus ‘enhanced IT’:• plain IT: gebruik maken van bestaande technologi...
historische achtergrondrepresentatie van historische data: ‘source-oriented  versus model-oriented’how can we create struc...
historische achtergrondonderscheid bron versus database vervaagd door XML:                                   Bron: http://...
terminologieVerschuiving in terminologie:   •   humanities computing --> digital humanities   •   history and computing   ...
terminologie               24 / 37
terminologieOvergang humanities computing / history and computing  naar digital humanities / digital history--> meer dan d...
digitaal historisch NederlandWat gebeurt er in Nederland:   • erfgoedinstellingen en digitalisering     (metadata aggregat...
digitaal historisch Nederland                                27 / 37
digitaal historisch Nederland                                28 / 37
digitaal historisch NederlandWat gebeurt er in Nederland:   • erfgoedinstellingen en digitalisering     (metadata aggregat...
digitaal historisch Nederland                                30 / 37
digitaal historisch NederlandWat gebeurt er in Nederland:   • erfgoedinstellingen en digitalisering       (metadata aggreg...
digitaal historisch Nederland                                32 / 37
digitaal historisch Nederland                                33 / 37
debattenWelke debatten spelen er momenteel?   • big data en toekomstig bronnengebruik door historici   • verwetenschappeli...
slotopmerkingen• geschiedenis van digital humanities/history gaat zeker 60       jaar terug•   terminologische verschuivin...
slotopmerkingen• digitaal ≠ keuze maar integraal deel van ons vak• digital history of ‘digitale geschiedenis’ als zodanig ...
enkele nuttige websitesAlgemeen:• History SPOT:• Roy Rosenzweig Center for History and New MediaBlogs:• Dan Cohens Digital...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

20130301 - Cursus Digitaal Historisch Onderzoek 2013: College 2 - Historische context

This is the 2nd lecture in the course Digital Historical Research that is offered to employees of the Huygens Institute for the Historisch of the Netherlands and NIOD Institute for War, Holocaust and Genocide Studies february-july 2013. See: http://dho2013.wordpress.com.

  • Login to see the comments

20130301 - Cursus Digitaal Historisch Onderzoek 2013: College 2 - Historische context

  1. 1. Digital humanities en digitale geschiedenis in historisch perspectief cursus Digitaal Historisch Onderzoek Huygens ING/ NIOD - 1 maart 2013 Gerben Zaagsma Huygens ING / KNHG
  2. 2. inleiding• vorig college: definities van digitale geschiedenis en digital humanitiesvandaag:• historische ontwikkeling van computergebruik in geesteswetenschappen en geschiedenis• de ontwikkeling van van humanities computing naar digital humanities; van history and computing en historische informatiekunde naar digitale geschiedenis en history in the digitale age• wat gebeurt er in Nederland?• overzicht belangrijkste debatten 2 / 37
  3. 3. HISTORISCHE ACHTERGROND 3 / 37
  4. 4. historische achtergrondDigital humanities/ digital history hebben een 60-jarige geschiedenis: humanities computing / history and computing 1949: Roberto Busa en de Index Thomisticus. 4 / 37
  5. 5. historische achtergrond“To repeat: the use of computers in the humanities has as its principal aim the enhancement of the quality, depth and extension of research and not merely the lessening of human effort and time.” Roberto Busa, ‘The Annals of Humanities Computing: The Index Thomisticus’, Computers and the Humanities 14/2 (1980) 83-90, 89.“understanding the computer as a machine to think with”. Willard McCarty, ‘In the Age of Explorations’, Closing keynote for Exploring the Archive in the Digital Age, King’s College London, 8 May 2010. 5 / 37
  6. 6. historische achtergrond 1962: Burg Wartenstein in Oostenrijk: The Use of computers in anthropologytekst 6 / 37
  7. 7. historische achtergrond1964: IBM congres Literary Data Processing Conference (let op vroege samenwerking industrie en humanisten!) 7 / 37
  8. 8. historische achtergrondAlgemene trend (sterk gesimplificeerd):Focus op tekst analyse in humanities computing en databases history and computingNiettemin sterk verschillende trajecten in Europa en VS afhankelijk van o.m. historiografisch trends waarbij computer al dan niet ingezet kon wordenzie voor uitstekende analyse: Greenstein, Daniel. "Bringing Bacon Home: The Divergent Progress of Computer- Aided Historical Research in Europe and the United States." Computers and the Humanities 30/5 (1996) 351-364." 8 / 37
  9. 9. historische achtergrondVerenigde Staten:• social science meets history vanaf 1960s• New Economic History/Cliometrics• AHA: Committee on the Quantitative Data of History• journal Computers and the Humanities (1966)• vanaf late jaren ’70 kritiek• ‘hausse’ is over midden jaren ’80 9 / 37
  10. 10. historische achtergrondEUROPA:“In short, the intellectual and source-orientation of European historians acted to stem enthusiasm for computer-aided history until computational techniques had advanced several generations” (Greenstein 1996). • UK: historische demografie Cambridge Group for Popula- tion Studies • France: Annales had weinig invloed, wel hist demografie • Duitsland: 1973 --> CLIO/κλειω, Manfred Thaller • 1985: Association for History and Computing • in het algemeen minder kwantitatief dan in VS 10 / 37
  11. 11. historische achtergrondKleio/ Historical Workstation Project: http://www.hki.uni-koeln.de/kleio/old.website/tutorial/intro.htm 11 / 37
  12. 12. historische achtergrondFasering in meest simpele vorm: in termen van computer ontwikkelingen:--> waterscheiding: opkomst PC/ Internet midden 1980s: • pre-PC 1940s-1980s: Owsley e.a. in VS, Busa etc. met gestage opkomst in academische wereld 1960s tot 1980s • PC/Internet 1980s - nu: verschuiving naar individu en nieuwe mogelijkheden communicatie/ Internet/ WWW 12 / 37
  13. 13. Internet vs World Wide WebInternet:“is a global system of interconnected computer networks that use the standard Internet protocol suite (TCP/IP) to serve billions of users worldwide”World Wibe Web:“is a system of interlinked hypertext documents accessed via the Internet. With a web browser, one can view web pages that may contain text, images, videos, and other multimedia, and navigate between them via hyperlinks.”infrastructuur versus content die toegankelijk wordt gemaakt via die infrastructuur 13 / 37
  14. 14. historische achtergrondFasering in inhoudelijke termen:• 1940s: Owsley e.a. eerste kwantitatieve fase• 1960s-1980s: social science history/ kwantitatief• 1980s-1990s: opkomst PC & Internet > • elektronische communicatie en online informatie & bronnen zoals databases en elektronische tekstedities• 2000s -nu: schaalvergroting en uitbouw: • online archives/libraries en ‘big data’ • andere publicatie- en communicatievormen: blogs, etc. • collaboratie 14 / 37
  15. 15. historische achtergrondEnkele trends in computergebruik in historisch onderzoek:• van kwantitatieve naar kwalitatieve analyse: • oorsprong: kwantitatieve analyse en werken met datasets, ook nu weer in ‘big data‘ tijdperk • echte uitdaging: combinatie met kwalitatieve analyse• van nadruk op analyse zélf naar kennis (re)presentatie en samenwerking, engageren van groter publiek 15 / 37
  16. 16. historische achtergrondklassiek voorbeeld nieuwe hypertextuele historische presentatie begintijd WWW:http://valley.lib.virginia.edu 16 / 37
  17. 17. classic hypertextual project: pre- and early WWW:http://valley.lib.virginia.edu 17 / 37
  18. 18. historische achtergrondNederland: • specifieke richting: Historische Informatiekunde • context debat binnen AHC: ‘plain IT’ versus ‘enhanced IT’ • onderwijs: alfa-informatica • 1987: Vereniging voor Geschiedenis en Informatica • 1988: Nederlands Historisch Data Archief (DANS) • 1994-2005: Historia & Informatica • 1997-2005: Nederlands Instituut voor Wetenschappelijke Informatiediensten (NIWI) • 2009: bijzondere leerstoel Grote historische databestanden Erasmus Universiteit • 2013: bijzondere leerstoel UvA: Digitale methoden en geschiedwetenschappen 18 / 37
  19. 19. historische achtergrond 19 / 37
  20. 20. historische achtergrondRichtingenstrijd ‘plain IT’ versus ‘enhanced IT’:• plain IT: gebruik maken van bestaande technologie en software, opleiden historici in gebruik ervan• enhanced IT: nadruk op specifieke en complexe natuur historische data --> speciale software (Thaller)--> dilemma: ervaring leert dat hoe meer enhanced de aanpak is, hoe minder historici meedoenvergelijkbare kwestie: to code or not to code... 20 / 37
  21. 21. historische achtergrondrepresentatie van historische data: ‘source-oriented versus model-oriented’how can we create structure in historical material in a way that is:1. appropriate to the source’s complexity,2. modular, i.e., split into discrete and transparent steps, each preferably well-docu- mented and clearly modelled, which3. adheres to standards and4. allows a critical choice of the best tools / techniques available (where ‘best’ implies, among others things, ‘appropriate’, ‘well documented’ and ‘user-friendly’),5. without spending an unwarranted amount of time either to manual encoding or to developing complex technological solutions.Boonstra, Onno, Leen Breure, and Peter Doorn. Past, Present and Future of Historical Information Science (Amsterdam: NIWI-KNAW, 2004)." 21 / 37
  22. 22. historische achtergrondonderscheid bron versus database vervaagd door XML: Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/ Extensible_Markup_Language 22 / 37
  23. 23. terminologieVerschuiving in terminologie: • humanities computing --> digital humanities • history and computing • computational history • historische informatiekunde • digital history/ digitale geschiedenis • history in the digital ageN.B.: In Nederland wordt vaak ehumanities gebruikt ipv digital humanities en soms ook computational humanities: dit laatste ten onrechte want reductionistisch pars pro toto. 23 / 37
  24. 24. terminologie 24 / 37
  25. 25. terminologieOvergang humanities computing / history and computing naar digital humanities / digital history--> meer dan discursieve verschuiving: • traditioneel: focus op tekst analyse (humanities computing) en databases (history and computing) • nu: born digital bronnen, online archieven, etc. • traditioneel: duidelijk afgebakende groep gebruikers • nu: nieuwe influx van deelnemers zonder ‘traditionele’ humanities computing achtergrond 25 / 37
  26. 26. digitaal historisch NederlandWat gebeurt er in Nederland: • erfgoedinstellingen en digitalisering (metadata aggregatie via DiMCoN en Nationale Aggregator - Digital Collectie Nederland) 26 / 37
  27. 27. digitaal historisch Nederland 27 / 37
  28. 28. digitaal historisch Nederland 28 / 37
  29. 29. digitaal historisch NederlandWat gebeurt er in Nederland: • erfgoedinstellingen en digitalisering (metadata aggregatie via DiMCoN en Nationale Aggregator - Digital Collectie Nederland) • NHDA -> DANS (Data Archiving and Networked Services) 29 / 37
  30. 30. digitaal historisch Nederland 30 / 37
  31. 31. digitaal historisch NederlandWat gebeurt er in Nederland: • erfgoedinstellingen en digitalisering (metadata aggregatie via DiMCoN en Nationale Aggregator - Digital Collectie Nederland) • NHDA -> DANS (Data Archiving and Networked Services) • NWO CATCH programma: Continuous Access to Cultural Heritage • CLARIN (Common Language Resources and Technology Infrastructure)--> sterk linguïstische focus en relatief beperkt aantal ‘historische’ projecten 31 / 37
  32. 32. digitaal historisch Nederland 32 / 37
  33. 33. digitaal historisch Nederland 33 / 37
  34. 34. debattenWelke debatten spelen er momenteel? • big data en toekomstig bronnengebruik door historici • verwetenschappelijking historisch onderzoek?Welke debatten spelen er niet of te weinig? • bronnenkritiek in het digitale tijdperk • politieke aspecten digitalisering • impact opkomst DH op financiering geesteswetenschappen en toekomstig historisch onderzoek • onze intellectuele agenda 34 / 37
  35. 35. slotopmerkingen• geschiedenis van digital humanities/history gaat zeker 60 jaar terug• terminologische verschuivingen zijn meer dan discursief: • nieuwe bronnen/data en omgang daarmee • nieuwe groepen ‘gebruikers’; iedere historicus/a heeft ermee te maken• debatten: let op wat te weinig besproken wordt > er is soms sprake van een gebrek aan zelfkritiek in DH kringen 35 / 37
  36. 36. slotopmerkingen• digitaal ≠ keuze maar integraal deel van ons vak• digital history of ‘digitale geschiedenis’ als zodanig bestaat niet: • overgangsterm die nuttig is om aandacht op vernieuwingen in het vakgebied te vestigen • daarmee ook van strategisch belang in institutioneel/ financiële beslissingen die historici raken maar: ‘digitale geschiedenis’ = geschiedenis! 36 / 37
  37. 37. enkele nuttige websitesAlgemeen:• History SPOT:• Roy Rosenzweig Center for History and New MediaBlogs:• Dan Cohens Digital Humanities Blog• William J Turkel• Trevor Owens | User Centered Digital HistoryMailing list:• Humanist Discussion Group 37 / 37

×