სტატისტიკა – ქართული რეფორმების სუსტი რგოლი

2,450 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,450
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,436
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

სტატისტიკა – ქართული რეფორმების სუსტი რგოლი

  1. 1. საქართველოს განვითარების კვლევითი ინსტიტუტისტატისტიკა - ქართული რეფორმების სუსტი რგოლი იოსებ არჩვაძე თბილისი 2012
  2. 2. ქართული სტატისტიკის მთავარი პრობლემა განვითარების თანამედროვე ეტაპზე : სტატისტიკის, როგორც ბრენდის (უწყება, რეალობის შემეცნების ინსტრუმენტი, მეთოდოლოგია) დამოუკიდებლობის, სანდოობისა და ტრანსპარენტულობის დაბალი დონე. სტატისტიკური სამსახურის ფუნქციებს ქვეყნის დონეზე სულ უფრო მეტად ითავსებენ სხვა სამთავრობო დაწესებულებები. მუნიციპალიტეტების დონეზე სტატისტიკური ინფორმაციის წარმოებაში სტატისტიკის სამსახურს თითქმის მთლიანად ჩაენაცვლა მმართველობის სხვა ადგილობრივი ორგანოები. კანონი ა(ღა)რ მოითხოვს საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში
  3. 3. სტატისტიკის საზოგადოებრივი როლის დაკნინების ყველაზე მგრძნობიარე ინდიკატორები : კანონი არ ითვალისწინებს სამართლებრივ და ადმინისტრაციულ სანქციებს პირველადი სტატისტიკური ინფორმაციის არწარმოდგენაზე; მოსახლეობის ერთსა და იმავე რაოდენობაზე საქართველოს სტატისტიკის ეროვნულ სამსახურს სხვა ქვეყნებთან შედარებით 3–4–ჯერ ნაკლები თანამშრომელი ყავს; საქართველო უფრო მეტად ჩამორჩება სხვა პოსტსოციალისტურ ქვეყნებს სტატისტიკის დაფინანსების დონით, ვიდრე ეკონომიკურად; საშუალო ხელფასის დაბალი დონე სტატისტიკის სამსახურში ეკონომიკური პროფილის სხვა სამსახურებთან შედარებით.
  4. 4. პასუხისმგებლობის ხარისხი სხვადასხვა ქვეყანაში სტატისტიკური ინფორმაციის არწარმოდგენაზე :აზერბაიჯანი მუხლი 27: პირები, რომლებიც არ წარადგენენ, ან დაგვიანებით წარადგენენ საჭირო სტატისტიკურ მონაცემებს, ან თუ ეს მონაცემები შეცვლილი იქნება, ან თუ ადმინისტრაციულ წყაროებს მიუწვდომელს გახდიან სტატისტიკური სამსახურისათვის, შეიძლება მიეცნენ პასუხისგებაში . იურიდიულმა და ფიზიკურმა პირებმა შეიძლება გადაუხადონ სტატისტიკურ სამსახურს იმ ზარალის საზღაური, რაც გამოწვეულ იქნა მათ მიერ დამახინჯებული ინფორმაციის წარდგენის შედეგად, ან დაფარონ მონაცემების შესწორებაზე გაწეული ხარჯები.
  5. 5. პასუხისმგებლობის ხარისხი სხვადასხვა ქვეყანაში სტატისტიკური ინფორმაციის არწარმოდგენაზე (გაგრძელება):ბულგარეთი სტატია 52: პირი, რომელიც დროულად არ წარადგენს ან საერთოდ უარს ამბობს მონაცემების წარდგენაზე სტატისტიკურ სამსახურში, ან წარადგენს დამახინჯებულ მონაცემებს, შეიძლება დაჯარიმდეს 100-1000 ბულგარული ლევით (69-690 აშშ დოლარი), ხოლო გამეორების შემთხვევაში – 1000-3000 ბულგარული ლევით (690-2070 აშშ დოლარი). მეწარმეებისათვის ჯარიმის სიდიდე შეადგენს 200-2000 ლევს (138-1380 აშშ დოლარი), ხოლო გამეორების შემთხვევაში - 2000-6000 ლევს (1380-4138 აშშ დოლარი). ოფიციალური სტატისტიკური ინფორმაციის დარღვევასტატისტიკური კვლევების შედეგად შეგროვებულიმონაცემების წარუდგენლობა ან დამახინჯებულად წარდგენაისჯება ესტონეთში, დანიაში, გაერთიანებულ სამეფოში და სხვაქვეყნებში.
  6. 6. სტა ტისტიკის და ფინ ა ნსების წინსწრება ეკონ ომიკურ გა ნვითა რება სთა ნ შედა რებით მ ოსა ხლეობის ერთ სულზე ზოგიერთ პოსტსოცია ლისტურ სა ხელმწიფოში, სა ქა რთველოსთა ნ შედა რებით (ჯერ)7 6.66 5.55 4.64 2.83 2.2 1.9210 სომხეთი ბულგარეთი ლიტვა მოლდოვა ესტონეთი ლატვია
  7. 7. ევროკავშირში მოქმედი ოფიციალური სტატისტიკის 15 პრინციპიდან საქართველოს კანონში „ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ “ შესულია მხოლოდ 5: პროფესიულ დამოუკიდებლობა; ობიექტურობა; სანდოობა; სტატისტიკური მონაცემების კონფიდენციალობა; ეფექტიანობა.
  8. 8.   ბოლო წლებში უკან გადადგმული ნაბიჯები საზოგადოებისსტატისტიკური ინფორმაციით უზრუნველყოფის საქმეში :სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ ა (აღ )რ ქვეყნდება : მოსახლეობის დეცილური განაწილება შემოსავლებისა და ხარჯების მიხედვით ფულადი და ფულადი+ნატურალური ფორმით; უმუშევრობის დონე “შერბილებული კრიტერიუმის” მიხედვით; უმნიშვნელოვანეს სახეობათა წარმოების ნატურალური მაჩვენებლები; უკიდურესად შეიზღუდა საქმიანობათა ცალკეული სახეების მიხედვით (სასტუმროები, ტურიზმი, მეცნიერება, ხელოვნება, კულტურა, etc.) გაანგარიშებულ მაჩვენებელთა წრე და პუბლიკაცია.გაიზარდა რიგი სტატისტიკური მაჩვენებლების პუბლიკაციების პერიოდულობა (ინფორმაცია კვარტალის ნაცვლად ქვეყნდება წელიწადში ერთხელ);
  9. 9. ბოლო წლებში უკან გადადგმული ნაბიჯები საზოგადოების სტატისტიკური ინფორმაციით უზრუნველყოფის საქმეში (გაგრძელება):• გაუქმდა კანონი მოსახლეობის აღწერის შესახებ .• მოქმედ კანონში აღარაა დებულება ყოველ ათ წელიწადში ერთხელ მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის ჩატარების თაობაზე.• მოსახლეობის ბოლო აღწერიდან გასულია 12 წელზე მეტი.• მომავალი აღწერა დაგეგმილია მხოლოდ 2014 წლისთვის.• კანონში “ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ” აღწერებიდან ლაპარაკია მხოლოდ მოსახლეობის აღწერებზე. მასში საერთოდ აღარაა ნახსენები სხვა კატეგორიის აღწერებიც (ეკონომიკური, სასოფლო- სამეურნეო, საცხოვრისის, ძირითადი კაპიტალის ელემენტების და ა.შ.).
  10. 10. ზოგიერთი მიმართულებით სტატისტიკური მეთოდოლოგია არ შეესაბამება ცხოვრებისეულ რეალობასმაგალითი : საქართველო პროცენტობით აშშ -თან : ბიგ-მაკის ინდექსი - 81.5; სამომხმარებლო ფასების დონე – 58.5%; საარსებო მინიმუმი ოთხსულიან ოჯახზე – 8%.
  11. 11. სტატისტიკის საბჭოს დაკომპლექტების წესი : 8 წევრი (თავმჯდომარე + 7 წევრი) 1 – ეროვნული ბანკის წარმომადგენელი; 1 – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს წარმომადგენელი; 1 – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენელი. 5 – საქართველოს პარლამენტის მიერ დამტკიცებული კანდიდატები საქართველოს პრეზიდენტის მიერ წარდგენილი 8 კანდიდატურიდან. 
  12. 12. სტატისტიკის სამსახურის სოციალური ფუნქციის შესრულების სამი ძირითადი პირობა : ინსტიტუციურ–სამართლებრივი ბაზა; სტატისტიკურ ინფორმაციაზე საზოგადოებრივი მოთხოვნილების დაკმაყოფილებისათვის სტატისტიკური სამსახურის ადექვატური დაფინანსება; პროფესიონალი ხელმძღვანელი მაღალი საზოგადოებრივი ნდობითა და რეიტინგით.

×