SlideShare a Scribd company logo

G suvderdene

1 of 96
Download to read offline
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ØÈÍÆËÝÕ ÓÕÀÀÍ ÒÅÕÍÎËÎÃÈÉÍ ÈÕ ÑÓÐÃÓÓËÜ
     ÊÎÌÏÜÞÒÅÐÈÉÍ ÒÅÕÍÈÊ ÌÅÍÅÆÌÅÍÒÈÉÍ ÑÓÐÃÓÓËÜ




                              Ãàíòºìºðèéí Ñóâä -Ýðäýíý




  Áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæèéí ñóäàëãàà

              (ÌÖÕ ÕÊîìïàíèé æèøýýí äýýð)




Ìýðãýæèë: Áèçíåñèéí óäèðäëàãà /Îëîí óëñûí áèçíåñèéí ìåíåæìåíò/




          Áèçíåñèéí óäèðäëàãûí áàêàëàâðûí
                      òºãñºëòèéí àæèë




                            ~1~
ÓËÀÀÍÁÀÀÒÀÐ 2008 ÎÍ




       ~2~
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ØÈÍÆËÝÕ ÓÕÀÀÍ ÒÅÕÍÎËÎÃÈÉÍ ÈÕ ÑÓÐÃÓÓËÜ
     ÊÎÌÏÜÞÒÅÐÈÉÍ ÒÅÕÍÈÊ ÌÅÍÅÆÌÅÍÒÈÉÍ ÑÓÐÃÓÓËÜ




                                             Ãàíòºìºðèéí Ñóâä-Ýðäýíý




Áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæèéí ñóäàëãàà
              (ÌÖÕ ÕÊ-íèé æèøýýí äýýð)




 Ìýðãýæèë: Áèçíåñèéí óäèðäëàãà /Îëîí óëñûí áèçíåñ ìåíåæìåíò/




              Áèçíåñèéí óäèðäëàãûí áàêàëàâðûí

                      òºãñºëòèéí àæèë



           Óäèðäàã÷ áàãø:

                            Ìàãèñòð          Ä. Ãàíáààòàð

           Ǻâëºõ áàãø:     Ìàãèñòð          Ä. Ãàíáîëä

                            Äîê.ïðîôåññîð   Á. Öýðýíäîðæ



                             ~3~
Áàòëàâ.ÝÇÑ-èéí ïðîôåññîð:………………………… Äîê., äýä ïðîô. Á.Ýíõòóÿà

Óäèðäàã÷ áàãø:………………………………………. ... Ìàãèñòð Ä.Ãàíáààòàð



             Òºãñºëòèéí àæëûí àãóóëãà òºëºâëºãºº
Îþóòàí: Ãàíòºìºð îâîãòîé Ñóâä-Ýðäýíý

Òºãñºëòèéí àæëûí ñýäýâ: Áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæèéí ñóäàëãàà

                                  (“ÌÖÕ” ÕÊ-íèé æèøýýí äýýð)

Óäèðòãàë
Íýãä¿ãýýð á¿ëýã: Брэндийн мөн чанар , брэндийн стратеги
         1.1. Áðýíäèéí òóõàé îéëãîëò, áðýíä ìåíåæìåíò
         1.2. Áðýíä á¿òýýõ, áðýíäèéã ºðãºæ¿¿ëýõ ñòðàòåãè
         1.3. Îëîí óëñûí õ¿ðýýíä øèëäýã áðýíä¿¿äèéí òóðøëàãà
Õî¸ðäóãààð á¿ëýã: “ÌÖÕ” ÕÊîìïàíèé ºíººãèéí òºëºâ áàéäëûí
                                                           ñóäàëãàà
         2.1. “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé ºíººãèéí òºëºâ áàéäàë
         2.2. “F Zone” ¿éë÷èëãýýíèé çàõ çýýëèéí ñóäàëãàà
        2.3. “F Zone” ¿éë÷èëãýýíèé õýðýãëýã÷äèéí ñóäàëãàà
Ãóðàâäóãààð á¿ëýã: “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé “F Zone” áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ
                      áîëîìæèéí ñóäàëãàà
         3.1. “F Zone” áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæ
         3.2. “F Zone” áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ õºòºëáºð




Åðºíõèé ä¿ãíýëò

Íîì ç¿éí ñóäàëãàà

Õàâñðàëò




                                           ~4~
Óäèðòãàë

          Дэлхийн зах зээлд брэндг үйгээр ямар ч бараа б үтээгдэх үүнийг т өс өөл өх өд
бэрх болсон бөгөөд сүүлийн жилүүдэд Монголын хэрэглэгчдийн дунд ч м өн брэнд
бүтээгдэхүүн хэрэглэх сонирхол их болсон. Үүнийг дагаад бизнесийн байгууллагууд
бүтээгдэхүүнээ брэнджүүлэх тал дээр их анхаарч, брэндээ удирдах бодлогуудыг
хэрэгжүүлдэг болжээ. Түүгээр ч барахгүй бүтээгдэхүүнээ анх гарахад нь “автоматаар”
брэнд гэсэн нэр өгсөн хэдий ч тухайн брэндээ амжилттай удирдаж чадахг үй байгаа
тохиолдлууд зарим нэг компанийн жишээгээр харагдаж байна.¯¿íèé íýã æèøýý áîë
ÌÖÕ ÕÊ-èéí F Zone áðýíä, MCS êîìïàíèé Ñýíã¿ð øàð àéðàã õýìýýí íýðëýæ áîëíî.

             Мîíãîë улс анх 1990 оны эхээр зах зээлийн системд шилжиж байх ¿еийн
бизнесийнхэн Монголын Нууц Товчоонд гардаг хагархай бутархай ханлиг, овог
отгуудтай адил байсан мэт санагддаг. Жижиг жижиг ханлигууд хоорондоо дайтаад,
эсвэл эв найрамдалтай зэрэгцэн оршиод л... Тэр ¿ед îëîí тохиролцооны дэлг¿¿р,
лангуунууд байсан ãýãääýã. Удалг¿й эдгээр аймгуудаас зарим îâæèíóóä нь бусдыгаа
залгиад, дарсаар томорч эхлэцгээнэ. МСиЭс, Номин, Т¿шиг, САПУ, Женко, Ньюком
гэх мэтчилэн холдинг, групп, корпорациуд ванлигууд болñîí áèëýý. Энэ ¿еэс эхлээд
маркетинг, менежментийн жинхэнэ дайны ажиллагаанууд явагдаж эхýëсэн гэж
бодогддог. Урьд 100-ын ундаа гээд энд тэндг¿й эр¿¿л ахуйн ч шаардлага
хангаддагг¿й гаазтай ус савлаад зардаг байсан õóâü ýòãýýä áîëîí íýð íü ìýäýãäýõ, ¿ë
ìýäýãäýõ ХХК-уудыг МСиЭС КокаКола шууд 150-иар áîðëóóëàëòûã íü õààñàí. Тэгвэл
одоо Х¿нсий салбарт ºãººж, Талх Чихэр, Стимо, Бамбууш гэх мэтчилэн, Барилгын
салбарт Цаст констракшн, Эрэл,...Нийтийн т¿ргэн хоолны салбарт Хаан бууз, Зочин
бууз, Х¿рээ бууз, ºвºº бууз, эмээ бууз ... ¯¿рэн телефон холбооны салбарт Мобиком,
Скайтел, Юнител ... гээд ë õîîðîíäîî èõýýõýí ºðñºëäºæ áàéíà.

             Õýðýãëýý ºñ÷ ºðñºë人í õ¿÷òýé áîëæ áàéãàà ºíºº ¿åä õýðýãëýã÷äèéã õýí íü
òàòàæ ÷àäàæ áàéíà òýð êîìïàíè ë ººðèéí çàõ çýýëä îðøèí òîãòíîõ íºõö뺺 áàòàëãààæóóëæ
áàéãàà þì.


ÑÝÇÄÑ-èéí ìàðêåòèíãèéí áàãø Á.Íàíäèí-Ýðäýíý ¿¿íèé òàëààð îíöëîõäîî “ªðñºëäºã÷èä ÷èíü
÷èíèé äàéñàí ÷ áèø , íºõºð ÷ áèø òà 2 áîë åð人 íýã á¿ñã¿éä ñýòãýë àëäàðñàí 2 çàëóó....


                                         ~5~
” ãýæ òîäîòãîæ ºãñºí áàéäàã. ͺ㺺 çàëóóãàà äàðæ àâàõ íü ãîë áèø õàðèí õýðýãëýã÷
áîëîõ á¿ñã¿éíõýý ñýòãýëèéã òàòàõ íü õàìãèéí ÷óõàë þì. Õýðýãëýã÷èéã ººðòºº òàòàõûí
òóëä äàí ãàíö ¿íèéí áîäëîãî áàðèìòëàíà ãýäýã íü õàíãàëòã¿é áàñ õàìãèéí ìóó àðãà þì.
Õàìãèéí ñàéí ìàðêåòèíãèéí áîäëîãèéã õýðýãæ¿¿ëæ, áóñàä ºðñºëäºã÷人ñºº ÿëãàð÷ ãàð÷
èðñíèéõýý ¿íäñýí äýýð õýðýãëýã÷äèéã òàòàõ áîëíî. Òýãâýë ìàðêåòèíãèéí áîäëîãûí
õ¿÷òýéã øàëãàõ íýãýí øàëãóóð íü çàõ çýýë äýýðõ òóõàéí êîìïàíèé áîëîí á¿òýýãäýõ¿¿íèé
íýð õ¿íä , ä¿ð òºðõèéã õýðõýí îíîâ÷òîé áàéðøóóëñíààñ ¿íýëæ áîëîõ þì.

Ñýäýâ ñîíãîñîí ¿íäýñëýë íü :

      ₪ “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé F Zone òåëîôîí ¿éë÷èëãýý íü çàõ çýýëä áðýíä á¿ðä¿¿ëýõ áîäëîãî
          á¿ðýí ñàéí õºã溺ã¿é.

      ₪ ªíºº ¿åä áðýíä ãýäýã îéëãîëò ìîîä ìýò äýëãýð÷ áàéíà. ¯¿íèéã áèçíåñèéí
          áàéãóóëëàãûí õóâüä íýí òýðã¿¿íä òàâèõ çàéëøã¿é ÷óõàë àñóóäàë

Òºãñºëòèéí àæëûí ãîë çîðèëãî íü : ÌÖÕ ÕÊ-èéí F-Zone áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëñíýýð ¿¿ðýí
òåëåôîíû òîìîîõîí ºðñºë人íèéã ñºðºí çîãñîæ , çàõ çýýëä óäààí îðøèí òîãòíîõ íºõöëèéã
õàíãàõàä ÷èãëýíý.

̺íõ¿¿ òóñ çîðèëãûí äàãóó áðýíäèéí òàëààðõ îéëãîëòîî íýìýãä¿¿ëæ öààøèä ñóäëàõ îíîëûí
ìýäëýãýý áàòàòãàí ã¿íçãèéð¿¿ëæ, “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé áðýíäèéí ºíººãèéí áàéäàëä ä¿í
øèíæèëãýý , ïðàêòèêèéí ñóäàëãàà õèéñíèé ¿íäñýí äýýð áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ òàëààð
øèéäâýðëýõ çîõèõ àñóóäëûã èëð¿¿ëæ, áîëîâñðîíãóé áîëãîõ àðãà çàìûã òîäîðõîéëíî.




                                         ~6~

Recommended

More Related Content

What's hot

б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1Amarjargal_se
 
б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1tnavka
 
П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2
П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2
П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2erdmiinshuvuu
 
Нийгмийн даатгал
Нийгмийн даатгалНийгмийн даатгал
Нийгмийн даатгалBat Amgalan
 
Galiin khicheel
Galiin khicheelGaliin khicheel
Galiin khicheelSda Sdasda
 
б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1Rdnchmg_97
 
Lecture 3 4
Lecture 3 4Lecture 3 4
Lecture 3 4Bbujee
 
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæÝìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæChimeg DB
 
Лекц 10
Лекц 10Лекц 10
Лекц 10Muuluu
 
Minii shulguud
Minii shulguudMinii shulguud
Minii shulguudbayarankh
 
Г.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардал
Г.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардалГ.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардал
Г.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардалbatnasanb
 
Turiin tuhia oilgolt tcahim
 Turiin tuhia oilgolt  tcahim Turiin tuhia oilgolt  tcahim
Turiin tuhia oilgolt tcahimmiigaa102
 

What's hot (18)

Micro1
Micro1Micro1
Micro1
 
б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1
 
б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1
 
П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2
П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2
П.Жавзандулам, Г.Номин-Эрдэнэ-Санхүүгийн зуучлал ба эдийн засгийн өсөлт-2
 
Lecture 3
Lecture 3Lecture 3
Lecture 3
 
Нийгмийн даатгал
Нийгмийн даатгалНийгмийн даатгал
Нийгмийн даатгал
 
Galiin khicheel
Galiin khicheelGaliin khicheel
Galiin khicheel
 
б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1б лхагвасүрэн1
б лхагвасүрэн1
 
Маркетингийн судалгааны дизайн
Маркетингийн судалгааны дизайнМаркетингийн судалгааны дизайн
Маркетингийн судалгааны дизайн
 
Lecture 3 4
Lecture 3 4Lecture 3 4
Lecture 3 4
 
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæÝìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
Ýìíýëýãèéí àíõíû òóñëàìæ
 
Лекц 10
Лекц 10Лекц 10
Лекц 10
 
Sm 1
Sm 1Sm 1
Sm 1
 
Minii shulguud
Minii shulguudMinii shulguud
Minii shulguud
 
Shine jil 2013
Shine jil 2013Shine jil 2013
Shine jil 2013
 
Г.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардал
Г.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардалГ.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардал
Г.Ганзаяа - Цахилгааны зардал, шугамын төлбөр, дулааны үнэ тариф,түлшний зардал
 
Turiin tuhia oilgolt tcahim
 Turiin tuhia oilgolt  tcahim Turiin tuhia oilgolt  tcahim
Turiin tuhia oilgolt tcahim
 
Geometr 7uzuuleh
Geometr 7uzuulehGeometr 7uzuuleh
Geometr 7uzuuleh
 

Viewers also liked

Г.Энхтөр - БРЭНД
Г.Энхтөр - БРЭНДГ.Энхтөр - БРЭНД
Г.Энхтөр - БРЭНДbatnasanb
 
Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)
Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)
Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)Namuun Ariunsanaa
 
Brand management
Brand managementBrand management
Brand managementGanaa Sula
 
П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...
П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...
П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...batnasanb
 
шөлтэй хоол бэлтгэх технологи
шөлтэй хоол бэлтгэх технологишөлтэй хоол бэлтгэх технологи
шөлтэй хоол бэлтгэх технологиOyundari Nyamsuren
 
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Adilbishiin Gelegjamts
 
Д.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудас
Д.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудасД.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудас
Д.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудасbatnasanb
 

Viewers also liked (9)

Г.Энхтөр - БРЭНД
Г.Энхтөр - БРЭНДГ.Энхтөр - БРЭНД
Г.Энхтөр - БРЭНД
 
Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)
Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)
Брэндэд үнэнч байх зан төлвийг хэмжих нь (Measuring Brand Loyalty)
 
Brand management
Brand managementBrand management
Brand management
 
П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...
П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...
П.Бэрцэцэг Л.Гэрэлтуяа М.Ундрал Ц.Цэлмэг - Брэндийн хөгжөөн дэмжигчидийн үнэ ...
 
шөлтэй хоол бэлтгэх технологи
шөлтэй хоол бэлтгэх технологишөлтэй хоол бэлтгэх технологи
шөлтэй хоол бэлтгэх технологи
 
Lecture 4
Lecture 4Lecture 4
Lecture 4
 
Lecture 1
Lecture 1Lecture 1
Lecture 1
 
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
 
Д.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудас
Д.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудасД.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудас
Д.Мөнхтуяа - Брэнд-Бизнесийн нэрийн хуудас
 

Similar to G suvderdene

3. galiin managment
3.   galiin managment3.   galiin managment
3. galiin managmentSugiraa
 
Garchgiin jagsaalt1111
Garchgiin jagsaalt1111Garchgiin jagsaalt1111
Garchgiin jagsaalt1111otgonbayar1
 
Baiguullaga.systemt unel.
Baiguullaga.systemt unel.Baiguullaga.systemt unel.
Baiguullaga.systemt unel.altaamecs
 
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬ
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬЧ.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬ
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬbatnasanb
 
L 6 hychin zyiliin zah zeel
L  6 hychin zyiliin zah zeelL  6 hychin zyiliin zah zeel
L 6 hychin zyiliin zah zeelOGanchimeg
 
З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД УХААЛА...
З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД  УХААЛА...З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД  УХААЛА...
З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД УХААЛА...batnasanb
 
Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...
Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...
Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...batnasanb
 
L 6 hychin zyiliin zah zeel
L  6 hychin zyiliin zah zeelL  6 hychin zyiliin zah zeel
L 6 hychin zyiliin zah zeelOGanchimeg
 
Naraaaa1111
Naraaaa1111Naraaaa1111
Naraaaa1111Copy Mn
 
3 р багийн семенар
3 р багийн семенар3 р багийн семенар
3 р багийн семенарaltanaa
 
Benchmarking
BenchmarkingBenchmarking
Benchmarkinghacked aa
 
Elegnii cirroz
Elegnii cirrozElegnii cirroz
Elegnii cirroznytt103103
 

Similar to G suvderdene (20)

Eh hel ba dayarshil
Eh hel ba dayarshilEh hel ba dayarshil
Eh hel ba dayarshil
 
Eh hel ba dayarshil
Eh hel ba dayarshilEh hel ba dayarshil
Eh hel ba dayarshil
 
3. galiin managment
3.   galiin managment3.   galiin managment
3. galiin managment
 
Garchgiin jagsaalt1111
Garchgiin jagsaalt1111Garchgiin jagsaalt1111
Garchgiin jagsaalt1111
 
Baiguullaga.systemt unel.
Baiguullaga.systemt unel.Baiguullaga.systemt unel.
Baiguullaga.systemt unel.
 
Sanhuugiin tailangiin shinjilgee
Sanhuugiin tailangiin shinjilgeeSanhuugiin tailangiin shinjilgee
Sanhuugiin tailangiin shinjilgee
 
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬ
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬЧ.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬ
Ч.Должинсүрэн - ЭНГИЙН ХУВЬЦААГ ЛОГИСТИКООР УДИРДАХ НЬ
 
L 6 hychin zyiliin zah zeel
L  6 hychin zyiliin zah zeelL  6 hychin zyiliin zah zeel
L 6 hychin zyiliin zah zeel
 
З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД УХААЛА...
З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД  УХААЛА...З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД  УХААЛА...
З.Мөнхзул Б.Билэгням Э.Оюун - НИЙСЛЭЛИЙН НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНД УХААЛА...
 
Sonin a4
Sonin a4Sonin a4
Sonin a4
 
Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...
Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...
Г.Янжиндулам Б.Түмэнжаргал - Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд факторингий...
 
Marketing management 3 2010 орчны шинжилгээ
Marketing management 3 2010 орчны шинжилгээMarketing management 3 2010 орчны шинжилгээ
Marketing management 3 2010 орчны шинжилгээ
 
L 6 hychin zyiliin zah zeel
L  6 hychin zyiliin zah zeelL  6 hychin zyiliin zah zeel
L 6 hychin zyiliin zah zeel
 
Lesson8
Lesson8Lesson8
Lesson8
 
Naraaaa1111
Naraaaa1111Naraaaa1111
Naraaaa1111
 
3 р багийн семенар
3 р багийн семенар3 р багийн семенар
3 р багийн семенар
 
Benchmarking
BenchmarkingBenchmarking
Benchmarking
 
ЭЗО судлах зүйл
ЭЗО судлах зүйлЭЗО судлах зүйл
ЭЗО судлах зүйл
 
Elegnii cirroz
Elegnii cirrozElegnii cirroz
Elegnii cirroz
 
Med 2015
Med 2015Med 2015
Med 2015
 

G suvderdene

  • 1. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ØÈÍÆËÝÕ ÓÕÀÀÍ ÒÅÕÍÎËÎÃÈÉÍ ÈÕ ÑÓÐÃÓÓËÜ ÊÎÌÏÜÞÒÅÐÈÉÍ ÒÅÕÍÈÊ ÌÅÍÅÆÌÅÍÒÈÉÍ ÑÓÐÃÓÓËÜ Ãàíòºìºðèéí Ñóâä -Ýðäýíý Áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæèéí ñóäàëãàà (ÌÖÕ ÕÊîìïàíèé æèøýýí äýýð) Ìýðãýæèë: Áèçíåñèéí óäèðäëàãà /Îëîí óëñûí áèçíåñèéí ìåíåæìåíò/ Áèçíåñèéí óäèðäëàãûí áàêàëàâðûí òºãñºëòèéí àæèë ~1~
  • 3. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ØÈÍÆËÝÕ ÓÕÀÀÍ ÒÅÕÍÎËÎÃÈÉÍ ÈÕ ÑÓÐÃÓÓËÜ ÊÎÌÏÜÞÒÅÐÈÉÍ ÒÅÕÍÈÊ ÌÅÍÅÆÌÅÍÒÈÉÍ ÑÓÐÃÓÓËÜ Ãàíòºìºðèéí Ñóâä-Ýðäýíý Áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæèéí ñóäàëãàà (ÌÖÕ ÕÊ-íèé æèøýýí äýýð) Ìýðãýæèë: Áèçíåñèéí óäèðäëàãà /Îëîí óëñûí áèçíåñ ìåíåæìåíò/ Áèçíåñèéí óäèðäëàãûí áàêàëàâðûí òºãñºëòèéí àæèë Óäèðäàã÷ áàãø: Ìàãèñòð Ä. Ãàíáààòàð Ǻâëºõ áàãø: Ìàãèñòð Ä. Ãàíáîëä Äîê.ïðîôåññîð Á. Öýðýíäîðæ ~3~
  • 4. Áàòëàâ.ÝÇÑ-èéí ïðîôåññîð:………………………… Äîê., äýä ïðîô. Á.Ýíõòóÿà Óäèðäàã÷ áàãø:………………………………………. ... Ìàãèñòð Ä.Ãàíáààòàð Òºãñºëòèéí àæëûí àãóóëãà òºëºâëºãºº Îþóòàí: Ãàíòºìºð îâîãòîé Ñóâä-Ýðäýíý Òºãñºëòèéí àæëûí ñýäýâ: Áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæèéí ñóäàëãàà (“ÌÖÕ” ÕÊ-íèé æèøýýí äýýð) Óäèðòãàë Íýãä¿ãýýð á¿ëýã: Брэндийн мөн чанар , брэндийн стратеги 1.1. Áðýíäèéí òóõàé îéëãîëò, áðýíä ìåíåæìåíò 1.2. Áðýíä á¿òýýõ, áðýíäèéã ºðãºæ¿¿ëýõ ñòðàòåãè 1.3. Îëîí óëñûí õ¿ðýýíä øèëäýã áðýíä¿¿äèéí òóðøëàãà Õî¸ðäóãààð á¿ëýã: “ÌÖÕ” ÕÊîìïàíèé ºíººãèéí òºëºâ áàéäëûí ñóäàëãàà 2.1. “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé ºíººãèéí òºëºâ áàéäàë 2.2. “F Zone” ¿éë÷èëãýýíèé çàõ çýýëèéí ñóäàëãàà 2.3. “F Zone” ¿éë÷èëãýýíèé õýðýãëýã÷äèéí ñóäàëãàà Ãóðàâäóãààð á¿ëýã: “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé “F Zone” áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæèéí ñóäàëãàà 3.1. “F Zone” áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ áîëîìæ 3.2. “F Zone” áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ õºòºëáºð Åðºíõèé ä¿ãíýëò Íîì ç¿éí ñóäàëãàà Õàâñðàëò ~4~
  • 5. Óäèðòãàë Дэлхийн зах зээлд брэндг үйгээр ямар ч бараа б үтээгдэх үүнийг т өс өөл өх өд бэрх болсон бөгөөд сүүлийн жилүүдэд Монголын хэрэглэгчдийн дунд ч м өн брэнд бүтээгдэхүүн хэрэглэх сонирхол их болсон. Үүнийг дагаад бизнесийн байгууллагууд бүтээгдэхүүнээ брэнджүүлэх тал дээр их анхаарч, брэндээ удирдах бодлогуудыг хэрэгжүүлдэг болжээ. Түүгээр ч барахгүй бүтээгдэхүүнээ анх гарахад нь “автоматаар” брэнд гэсэн нэр өгсөн хэдий ч тухайн брэндээ амжилттай удирдаж чадахг үй байгаа тохиолдлууд зарим нэг компанийн жишээгээр харагдаж байна.¯¿íèé íýã æèøýý áîë ÌÖÕ ÕÊ-èéí F Zone áðýíä, MCS êîìïàíèé Ñýíã¿ð øàð àéðàã õýìýýí íýðëýæ áîëíî. Мîíãîë улс анх 1990 оны эхээр зах зээлийн системд шилжиж байх ¿еийн бизнесийнхэн Монголын Нууц Товчоонд гардаг хагархай бутархай ханлиг, овог отгуудтай адил байсан мэт санагддаг. Жижиг жижиг ханлигууд хоорондоо дайтаад, эсвэл эв найрамдалтай зэрэгцэн оршиод л... Тэр ¿ед îëîí тохиролцооны дэлг¿¿р, лангуунууд байсан ãýãääýã. Удалг¿й эдгээр аймгуудаас зарим îâæèíóóä нь бусдыгаа залгиад, дарсаар томорч эхлэцгээнэ. МСиЭс, Номин, Т¿шиг, САПУ, Женко, Ньюком гэх мэтчилэн холдинг, групп, корпорациуд ванлигууд болñîí áèëýý. Энэ ¿еэс эхлээд маркетинг, менежментийн жинхэнэ дайны ажиллагаанууд явагдаж эхýëсэн гэж бодогддог. Урьд 100-ын ундаа гээд энд тэндг¿й эр¿¿л ахуйн ч шаардлага хангаддагг¿й гаазтай ус савлаад зардаг байсан õóâü ýòãýýä áîëîí íýð íü ìýäýãäýõ, ¿ë ìýäýãäýõ ХХК-уудыг МСиЭС КокаКола шууд 150-иар áîðëóóëàëòûã íü õààñàí. Тэгвэл одоо Х¿нсий салбарт ºãººж, Талх Чихэр, Стимо, Бамбууш гэх мэтчилэн, Барилгын салбарт Цаст констракшн, Эрэл,...Нийтийн т¿ргэн хоолны салбарт Хаан бууз, Зочин бууз, Х¿рээ бууз, ºвºº бууз, эмээ бууз ... ¯¿рэн телефон холбооны салбарт Мобиком, Скайтел, Юнител ... гээд ë õîîðîíäîî èõýýõýí ºðñºëäºæ áàéíà. Õýðýãëýý ºñ÷ ºðñºë人í õ¿÷òýé áîëæ áàéãàà ºíºº ¿åä õýðýãëýã÷äèéã õýí íü òàòàæ ÷àäàæ áàéíà òýð êîìïàíè ë ººðèéí çàõ çýýëä îðøèí òîãòíîõ íºõö뺺 áàòàëãààæóóëæ áàéãàà þì. ÑÝÇÄÑ-èéí ìàðêåòèíãèéí áàãø Á.Íàíäèí-Ýðäýíý ¿¿íèé òàëààð îíöëîõäîî “ªðñºëäºã÷èä ÷èíü ÷èíèé äàéñàí ÷ áèø , íºõºð ÷ áèø òà 2 áîë åð人 íýã á¿ñã¿éä ñýòãýë àëäàðñàí 2 çàëóó.... ~5~
  • 6. ” ãýæ òîäîòãîæ ºãñºí áàéäàã. ͺ㺺 çàëóóãàà äàðæ àâàõ íü ãîë áèø õàðèí õýðýãëýã÷ áîëîõ á¿ñã¿éíõýý ñýòãýëèéã òàòàõ íü õàìãèéí ÷óõàë þì. Õýðýãëýã÷èéã ººðòºº òàòàõûí òóëä äàí ãàíö ¿íèéí áîäëîãî áàðèìòëàíà ãýäýã íü õàíãàëòã¿é áàñ õàìãèéí ìóó àðãà þì. Õàìãèéí ñàéí ìàðêåòèíãèéí áîäëîãèéã õýðýãæ¿¿ëæ, áóñàä ºðñºëäºã÷人ñºº ÿëãàð÷ ãàð÷ èðñíèéõýý ¿íäñýí äýýð õýðýãëýã÷äèéã òàòàõ áîëíî. Òýãâýë ìàðêåòèíãèéí áîäëîãûí õ¿÷òýéã øàëãàõ íýãýí øàëãóóð íü çàõ çýýë äýýðõ òóõàéí êîìïàíèé áîëîí á¿òýýãäýõ¿¿íèé íýð õ¿íä , ä¿ð òºðõèéã õýðõýí îíîâ÷òîé áàéðøóóëñíààñ ¿íýëæ áîëîõ þì. Ñýäýâ ñîíãîñîí ¿íäýñëýë íü : ₪ “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé F Zone òåëîôîí ¿éë÷èëãýý íü çàõ çýýëä áðýíä á¿ðä¿¿ëýõ áîäëîãî á¿ðýí ñàéí õºã溺ã¿é. ₪ ªíºº ¿åä áðýíä ãýäýã îéëãîëò ìîîä ìýò äýëãýð÷ áàéíà. ¯¿íèéã áèçíåñèéí áàéãóóëëàãûí õóâüä íýí òýðã¿¿íä òàâèõ çàéëøã¿é ÷óõàë àñóóäàë Òºãñºëòèéí àæëûí ãîë çîðèëãî íü : ÌÖÕ ÕÊ-èéí F-Zone áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëñíýýð ¿¿ðýí òåëåôîíû òîìîîõîí ºðñºë人íèéã ñºðºí çîãñîæ , çàõ çýýëä óäààí îðøèí òîãòíîõ íºõöëèéã õàíãàõàä ÷èãëýíý. ̺íõ¿¿ òóñ çîðèëãûí äàãóó áðýíäèéí òàëààðõ îéëãîëòîî íýìýãä¿¿ëæ öààøèä ñóäëàõ îíîëûí ìýäëýãýý áàòàòãàí ã¿íçãèéð¿¿ëæ, “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé áðýíäèéí ºíººãèéí áàéäàëä ä¿í øèíæèëãýý , ïðàêòèêèéí ñóäàëãàà õèéñíèé ¿íäñýí äýýð áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ òàëààð øèéäâýðëýõ çîõèõ àñóóäëûã èëð¿¿ëæ, áîëîâñðîíãóé áîëãîõ àðãà çàìûã òîäîðõîéëíî. ~6~
  • 7. Çîðèëòóóä: o Áðýíäèéí òàëààðõ ¿íäñýí îéëãîëòóóä, ò¿¿íèéã á¿ðä¿¿ëýõ îíîë àðãà ç¿éí ñóäàëãàà o Ìîíãîëûí ¿¿ðýí òåëåôîíû ¿éë÷èëãýýíèé ºíººãèéí áàéäàë, ºðñºëäºã÷ áàéãóóëëàãóóäûí ñóäàëãàà õèéõ o Õýðýãëýã÷äèéí ñóäàëãààã ÿâóóëæ , áðýíäèéí çàõ çýýëä òàíèãäñàí áàéäëûã òîäðóóëàõ “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ òàëààð äýýðõè ñóäàëãààíä ¿íäýñëýí áðýíäèéã á¿ðä¿¿ëýõ õºòºëáºð áîëîâñðóóëàõ ~7~
  • 8. Íýãä¿ãýýð á¿ëýã. Брэндийн мөн чанар , брэндийн стратеги 1.1 Áðýíäèéí òóõàé îéëãîëò, áðýíä ìåíåæìåíò Брэнд нь хүмүүсийн малаа тамгалах зан үйлээс улбаатай б өг өөд бусдын малаас ялгадаг байсан, тодорхой эзэнд хамаарах өмч гэдгийг гэрчилдэг эдгээр им, тамгыг “brand” гэж нэрлэдэг байсан. Энэ зан үйлийг дагаад эрт дээр үеэс гар урчуудын дунд бараа үйлдвэрлэгчийг гэрчлэх тэмдгийг тавьдаг уламжлал бий болжээ. Египтэд пирамидын чулуунд, Римийн тоосгонд, Хятадын эрт дээр цагийн шаазанд иймэрхүү тэмдэг тавьсаныг дурьдаж болно. Хэрэглэгчийн хувьд “Áрэнд гэдэг нь өрсөлдөгч бүтээгдэхүүн¿¿äээс тодорхой онцлог шинæээр ялгаран хэрэглэгчäийн сэтгэлд хоногшиж чадсан òóõàéí á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éë÷èëãýýíèé òàëààðõè òºñººëºë þì”. Õàðèí ¿éëäâýðëýã÷äèéí õóâüä “Áрэнд нь бүтээгдэхүүн эсвэл түүний үйлдвэрлэгчäийг тодорхойлох нэр, лого, áèëýã òýìäýã, загвар эсвэл эдгээрийн нийлбэр цогц þì”. ªºðººð õýëáýë áðýíäèéí ãîë øèíæ íü õýðýãëýã÷äèéí ñýòãýëä õîíîãøñîí ºðñºëäººíººñ ÿëãàðàõ ä¿ðñëýë, áýëýã òýìäýã þì. Ýðäýìòýí ñóäëàà÷èä àíõ XVIII-ð çóóíû ýõýí ¿åýñ áðýíäèéã æèðèéí äàðõ÷óóä áèé áîëãîñîí ãýæ ¿çäýã. Ó÷èð íü òýä ººðèéí äàðõàëñàí ¿íýò ýäëýë äýýðýý ººðèéí íýðèéí ñèéëæ, ýñâýë áóñäààñ ÿëãàðàõ íýãýí òàìãûã äàðäàã áàéñàí íü îäîîãèéí áðýíäèéí ëîãîòîé àäèë ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýæ áàéñàí áàéíà. XIX-ð çóóíä ýì çàðàõ ýðõòýé áîðëóóëàã÷èä áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íäýý áðýíäèéí íýðèéã æèíõýíý óòãààð íü àøèãëàæ ýõýëñýí ò¿¿õòýé. Ýíý ¿åä èõýíõ á¿òýýãäýõ¿¿íийг æèðèéí äýëã¿¿ð¿¿äýä íýã äîð ºðæ, ÿìàð íýã íýð, ìàðêã¿éãýýð õóäàëäààëäàã áàéñàí. Õýðýãëýã÷èä æèðèéí ñàâàí, äàâñ, ìàõ, íîãîî, ãóðèëàà ÿìàð íýã õàÿã, ýìáëåìã¿é õ¿ðýí öààñàíä áîîæ, íýã òîì áÿëóóíààñ ç¿ñýæ àâäàã áàéñàí áºãººä áóóðöàã ãýõýä äýëã¿¿ðò 100 êã-èéí ñàâàëãààòàé èðñíèéã íü äýëã¿¿ðèéí ýçýí, ýñâýë àæèë÷èä íü 1 êã-ààð áîîæ ñàâëàäàã áàéñàí. Õýäèéãýýð ºíäºãн үүд ººð ººð ôåðìåð¿¿äýýñ èðäýã÷ õýðýãëýã÷èä òýäíèéã ìýäýõ àðãàã¿é òóë 12 øèðõýãèéã àâàõàä òàë íü Jone-èéí, òàë íü Brown-èéí ôåðìåðýýñ àâ÷ èðñýí ºíäºã áàéõ íü æèðèéí ¿çýãäýë 1 áàéñàí. Õàðèí õýðýãëýã÷äèéí õ¿ñýë øààðäëàãààñ ¿¿äýí ýíýõ¿¿ çàìáàðààã¿é áàéäàë óëàì á¿ð өºð÷ëºãäñººð äýëã¿¿ðèéí õóäàëäàã÷èä áèø ¿éëäâýðëýã÷èä ººðèéí áàðààãàà 1 Amazon.com/brand management books/history of brand ~8~
  • 9. ººðèéí íýð á¿õèé óóòàíä, ÿíç á¿ðèéí õýìæýýòýéãýýð ñàâëàí ãàðãàõ áîëñîí. Ýíýõ¿¿ ººð÷ëºëòººñ ¿¿äýí îäîîãèéí áðýíä÷èëýë ¿¿ññýí áºãººä ýíý íü ºðñºë人íèé íºõöºë áàéäàë, ðåêëàì çàð ñóðòàë÷èëãààíû õºãæèë, á¿òýýãäýõ¿¿íèé ñàâàëãààíû òåõíîëîãèéí õºãæèë, äýëã¿¿ðèéí ëàíãóó òàâèóðûí áîëîâñðîíãóé áàéäàë çýðýãò èõýýõýí íºëººëñºí áºãººä ºíººäºð äýëõèéí îëîí óëñ îðíóóäàä çºâõºí õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿í áèø á¿õ òºðëèéí á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éë÷èëãýýíä ìàø îëîí àëäàðòàé áðýíä¿¿ä áèé áîëñîí þì. Áðýíä íü îëîí øèíæ ÷àíàðóóäûã àãóóëäàã áºãººä á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íýò ÷àíàðûã íýìýãä¿¿ëýõ, ºðñºëäºã÷人ñ ÿëãàðàõ, ¿íýí÷ õýðýãëýã÷äèéã áèé áîëãîõ îëîí äàâóó òàëóóäûã áèé áîëãîäîã. ªºðººð õýëáýë ýíãèéí æèøýý òàòàõàä õýðýãëýã÷èä æèðèéí ¿íýðòýé óñíóóäààñ èë¿¿ “Glow by Jennifer Lopez” нэртэй усыг дуучны брэнд болсон нэрээр хүлээж авдãààñ õàðæ áîëîõ þì. Áðýíä íü “Õóäàëäààíû íóóö” ãýñýí îéëãîëòòîé ñàëøã¿é õîëáîîòîé. ßëàíãóÿà ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä ÁÍÕÀÓ-ä äýëõèéí àëäàðòàé áðýíä¿¿äèéã õóóëáàðëàõ ÿâäàë ýíãèéí ç¿éë áîëñîí. Òèéìýýñ áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éë÷èëãýýã áèé áîëãîæ áàéãàà òîõèîëäîëä ò¿¿íäýý õóóëü ¸ñíû õàìãààëàëò õèéëãýõ øààðäëàãàòàé áàéäàã áºãººä õàìãààëàëò õèéëãýõ ãóðâàí ãîë øàëòãààí áàéäàã. ¯¿íä: 1. Øèíýýð ¿éëäâýðëýñýí áðýíäèéíõýý õóäàëäààíû òýìäãèéã õàìãààëóóëñíààð äîòîîäûí áîëîí ãàäààäûí ºðñºëäºã÷人ñ òýäíèé õóäàëäààíû òýìäãèéã òýäíèé ýñðýã õóóëü áóñààð àøèãëàõ áîëîìæã¿é íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëäýã. 2. Õóóëü ¸ñíû õàìãààëàëòòàé áðýíä íü õýðýãëýã÷äýä á¿òýýãäýõ¿¿íèé æèíõýíý øèíæ ÷àíàðûí òàëààð èòãýë òºð¿¿ëýõ¿éö ìýäýýëýë ºãäºã ó÷ðààñ òýäíèéã ¿ð ä¿íòýé, ñýòãýë õàíàìæòàé õóäàëäàí àâàëò õèéõýä òóñàëäàã. 3. Õàìãààëàãäñàí áðýíä íü á¿òýýãäýõ¿¿íèé îíöëîã, öîðûí ãàíö øèíæ ÷àíàðûã íü áàòàëãààæóóëäàã. ~9~
  • 10. Õýðýãëýã÷èä ¯éëäâýðëýã÷èä Á¿òýýãäýõ¿¿íèé ãàðàë ¿¿ñëèéã Áóñàä êîìïàíèéí á¿òýýãäýõ¿¿íýýñ òîäîðõîéëîõ. ÿëãàðàõ Ýðñäëèéã áóóðóóëàõ ×àíàð ñàéòàé ãýñýí ñóðòàë÷èëãàà áîëäîã Õóäàëäàí àâàõ çàðäëûã Õýðýãëýã÷ áîëîí ¿éëäâýðëýã÷èéã áóóðóóëàõ. õàìãààëäàã Àìëàëò,áîíä,á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýã÷èéí ãýðýý Çàð ñóðòàë÷èëãààíû áîëîí ¿çýñãýëýí çîõèîí áàéãóóëäàã. Áèëýã òýìäãèéí èëýðõèéëýë Á¿òýýãäýõ¿¿íèéã øèíý çàõ çýýëä ãàðãàõàä íü òóñàëäàã. ×àíàðòàé ãýñýí äîõèî Á¿òýýãäýõ¿¿íèé äàâóó òàëûã èëýðõèéëäýã. Á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýã÷èéí ¿¿ðýã õàðèóöëàãà Îðøèí òîãòíîõ õ¿ðýýãýý àìàðõàí òýëæ ÷àääàã. 1.1-ð çóðàã. Õýðýãëýã÷èä áîëîí ¿éëäâýрëýã÷äýä áðýíäèéí ã¿éöýòãýõ ¿¿ðýã2 1.1-ð çóðàãò áàéãàà ¿¿ðã¿¿äýýð õÿçãààðëàãäàõã¿é ìàø îëîí äàâóó òàëûã áðýíä áèé áîëãîæ áàéäàã. 2 Peter D. Benet “Marketing”./second edition/.USA:1988 ~ 10 ~
  • 11. Áðýíä íü äàðààõ ãóðâàí ç¿éëñèéí íýãäýë äýýð òîãòäîã. ¯¿íä: 1. Á¿òýýãäýõ¿¿í Òàíèãäàõ áàéäàë Áðýíäèéí øèíæ¿¿ä 1. Á¿òýýãäýõ¿¿í Òàíèãäàõ áàéäàë Áðýíäèéí øèíæ¿¿ä Öàð õ¿ðýý Áðýíäèéã õýðýãæ¿¿ëýã÷ õ¿íèé Áðýíäèéí ¿íýí÷ áàéäàë Öàð õ¿ðýý Áðýíäèéã õýðýãæ¿¿ëýã÷ õ¿íèé Áðýíäèéí ¿íýí÷ áàéäàë ¯ç¿¿ëýëò¿¿ä íººö Áðýíäèéí òóõàé îéëãîëò ¯ç¿¿ëýëò¿¿ä íººö Áðýíäèéí òóõàé îéëãîëò ×àíàð Áèëýã òýìäýã ×àíàðûí ò¿âøèí ×àíàð Áèëýã òýìäýã ×àíàðûí ò¿âøèí Õýðýãëýý Õýðýãëýã÷èäòýé òîãòîîñîí Áðýíäèéí íýãäë¿¿ä Õýðýãëýý Õýðýãëýã÷èäòýé òîãòîîñîí Áðýíäèéí íýãäë¿¿ä õàðèëöààíû õýðýãñë¿¿ä Áðýíäèéí áóñàä õàðèëöààíû õýðýãñë¿¿ä Áðýíäèéí áóñàä Ñýòãýë ç¿éä íºëººëºõ ÷àäâàð õýðýãñë¿¿ä Ñýòãýë ç¿éä íºëººëºõ ÷àäâàð õýðýãñë¿¿ä ªºðèé㺺 èëýðõèéëýõ ÷àäâà𠪺ðèé㺺 èëýðõèéëýõ ÷àäâà𠯿ññýí ýõ îðîí ¯¿ññýí ýõ îðîí Áàéãóóëëàãûí îíöëîã Áàéãóóëëàãûí îíöëîã 1.2-ð çóðàã. Áðýíäèéí íýãäýë Áðýíäèéí áèëýã òýìäýã íü äàðààõ ç¿éëèéã ººðòºº àãóóëàõ ¸ñòîé. ₪ Áàðààíû àãóóëãûã àëü áîëîõ èë¿¿ áà ã¿éöýò òóñãàõ ₪ ªðñºëäºã÷ áðýíä¿¿äýýñ äýýä çýðãýýð ÿëãàðàõ ₪ Ýíýõ¿¿ áðýíä íü îíöãîé ãýæ ¿íýìø¿¿ëýõèéã õýðýãëýã÷äýä á¿ðä¿¿ëýõ . Áðýíä ìåíåæìåíò ãýæ þó âý? Брэндийг бий болгож, хэрэглэгчийн ухамсарт хоногшуулан, зах зээлд таниулах үйл ажиллаãàаг брэндийн удирдлага гэнэ. Брэндийн удирдлага нэр томъёог хамгийн анх дэлхийд зар сурталчилгааны зардлаар тэрг үүлэх Procter & Gamble компани ашиглан үйл ажиллагаандаа нэвтрүүлсэн байна. Брэндийн удирдлага нь өрсөлдөгчдөөсөө ялгарах (differentiation), хэрэглэгчийн ухамсарт хоногших (positioning) ба олонд танигдах (popularity) үйл ажиллагааг агуулсан байна. ~ 11 ~
  • 12. Ялгарал Брэнд гэдэг үг нь англи хэлнээс орчуулбал “тамгалах” гэсэн утгатай. Малчид малаа тамгалж бусдынхаас ялгадаг байсан зан үйлээс үүдсэн б өгөөд өнөө үед үйлдвэрлэгчид брэнд бүтээснээр өрсөлдөгчдөөсөө ялгарах болов. Ялгарал (differentiation)-ын талаар маркетингийн эрдэмтдийн дундаас хамгийн анх “зар сурталчилгааны эцэг” гэгдэх Россер Ривз 1960-аад онд хэвлэгдсэн “Reality in Advertising” номондоо дурьдсан байдаг. Тэрээр аливаа зар сурталчилгаа нь “борлуулалтын хосгүй санал” бий болгох ёстой гээд үүнийгээ дараах байдлаар тайлбарлажээ. Үүнд:  Аливаа зар сурталчилгаа хэрэглэгчдэд ашигтай санал тавих хэлбэрээр хийгдсэн байх ёстой. ”Энэ бүтээгдэхүүн ийм ийм ашиг тустай болохоор худалдаж ав” гэж хэлэх ёстой.  Өрсөлдөгчдийн санал болгоогүй буюу санал болгож чадахаарг үй з үйлийг санал болгох хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, хосгүй байх ёстой.  Уг санал нь сая сая хүмүүсийг худалдан авалт хийлгэхэд байлдан дагуулахаар хүчтэй байх ёстой. Тэгвэл орчин үеийн менежментийн ухааны томоохон т өл өөлөгч Харвардын их сургуулийн профессор Теодор Левитт “The Marketing Imagination” (1983) номондоо “... бүх зүйлд ялгарал бий болгож болно. Түүхий эдэд хүртэл...”, “ Thinking About Management” (1991) номондоо “... бусдаас ялгарах нь компаний стратегийн хувьд маш чухал ач холбогдолтой байнга хийх ёстой үйл ажиллагаа юм.” гэж бичсэн байна. Харин Майкл Портер “On competition” номондоо “... Өрсөлдөгчдийнхөө хийж буй зүйлийг арай илүү хийх нь богино хугацаанд л давуу талыг бий болгоно. Өрсөлдөгчидтэйгээ нэг ижил зам дээр өрсөлдөх бус харин өөр замыг сонгон урагшлах нь чухал.” гэж сургасан байна. Судлаачдын үзэж байгаагаар ялгарах хоёр үндсэн арга бий. Эдгээр нь: ~ 12 ~
  • 13. 1. Агуулгын ялгарал (content differentiation); 2. Хэлбэрийн ялгарал (context differentiation). Агуулгын хувьд ялгарах нь технологийн дэвшил, б үтээгдэхүүний цоо шинэ шийдлийг илэрхийлнэ. Хэлбэрийн хувьд ялгарах гэдэг нь өв өрм өц нэр, өв өрм өц сав баглаа боодол, дизайн, цоо шинэ биш боловч сайжруулсан шинж чанартай бүтээгдэхүүнээр илэрнэ. Òèéìýýñ ãîë çîðèëãî íü õýðýãëýã÷äèéí òóõàéí áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèéã õ¿ëýýí àâàõ õàíäëàãûã ºñãºõ, ò¿¿ãýýð äàìæóóëàí êîìïàíèéí íýð õ¿íä, õºðºí㺠áàÿëàã, òóõàéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ôðàí÷àéçèíãèéí ãýðýýãýýð õóäàëäàõ çºâøººðºë àâàã÷äûí òîîã ºñãºõºä îðøäîã. ªºðººð õýëáýë òóõàéí áðýíä áóþó á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éë÷èëãýýãýý õýðýãëýã÷äèéí îé òîîíä òîäîðõîé îíöëîã øèíæýýð õîíîãøóóëàõûí òóëä ÿâóóëæ áóé ìàðêåòèíãèéí öîãö ¿éë àæèëëàãàà þì. Ǻâõºí õýðýãëýã÷èä áèø òóõàéí êîìïàíèéí àæèëòíóóä, õóâüöàà ýçýìøèã÷èä, íèéë¿¿ëýã÷èä ÷ ìàø ñàéí îéëãîæ ìýäñýíýýð èë¿¿ ñàéí áðýíäèéã áèé áîëãîäîã áºãººä ¿¿íèéã óäèðäàõ íü ìºí áðýíä ìåíåæìåíòèéí íýãýí õýñýã áàéäàã. Õàðèí áðýíä á¿òýýõ ¿éë àæèëëàãàà áóþó áðýíäèíã ãýäýã íü õýðýãëýã÷äèéí õýðýãöýý øààðäëàãûã ñóäàëñíû ¿íäñýí äýýð òýäýíòýé óðò õóãàöààíä õàðèëöàà õîëáîî òîãòîîõûí òóëä á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ñàíàë áîëãîõ ¿éë àæèëëàãàà þì. Брэндчилэл нь бусдаас ялгарах зарчим дээр тулгуурладаг. Хэрýглэгчийн ой тойнд бүтээгдэхүүнээ онцгой, цорын ганц, давтагдашгүй гэдгийг ойлгуулж хоногшуулах нь чухал. Брэнд б үтээж эс чадваас, өөрөөр хэлбэл хэрэглэгчийн ухамсарт өөрийн орон зайг эзэмдэж чадааг үй бол хэрэглэгчид ихэнх тохиолдолд зөвхөн үнийг нь харьцуулаад хямдыг нь сонгодог. Áðýíä ìåíåæìåíò íü Procter and Gamble êîìïàíèàñ ýõëýëòýé. Ó÷èð íü õàìãèéí ýõýëæ áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿í áèé áîëãîæ, ò¿¿íèéãýý õýðýãëýã÷äýä õ¿ëýýí çºâøººð¿¿ëæ ÷àäñàí, õàìãèéí ýõýëæ áðýíäýý óäèðäàõ ìàðêåòèíãèéí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëñàí êîìïàíè ãýæ ¿çäýã. P&G êîìïàíè íü 1837 îíîîñ ¿éë àæèëëàãààãàà ÀÍÓ-èéí Êàíàäад 75 õ¿ì¿¿ñèéí á¿ðýëäýõ¿¿íòýé Crisco ãýäýã ñàâàíãèéí ¿éëäâýðýýð ýõýëñýí áºãººä 1896 îíä õàìãèéí àíõíû ºíãºòººð õýâëýãäñýí ñóðòàë÷èëãààíû õóóäàñ áîëîõ Ivory Lady ñàâàíãèéí ñàâàëãààã ãàðãàæ, Crisco ñàâàíãèéíõàà íýðýýð àíõ óäàà ðàäèîãèéí íýâòð¿¿ëãèéã íýðëýí èâýýí òýòãýæ, àíõíû òàíñàã ¿íýð á¿õèé ñàâàíãàà “Êàìåé” íýðòýé á¿òýýñýí ãýõ ìýò ~ 13 ~
  • 14. ìàðêåòèíãèéí îëîí ¿éë àæèëëàãààíû àíõäàã÷ áîëñîí êîìïàíè þì. ªðñºë人í óëàì øèð¿¿ñ÷ òýä çàð ñóðòàë÷èëãàà, îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñëýýð õýðýãëýã÷èäòýé õàðèëöàà òîãòîîõ îëîí àðãà õýðýãñë¿¿äèéã àøèãëàõ áîëñîí. 1926 îíä Alexander Procter-èéí õ¿¿ Cooper Procter íü êîìïàíèéíõàà ìàðêåòèíãèéí àëáàíä áðýíä ìåíåæìåíòèéí ñèñòåìèéã áîëîâñðóóëæ, GBU áóþó Global Business Unit /ãëîáàë áðýíä¿¿äèéã òîäðóóëæ, òóõàéí áðýíäèéí àøèã îëîõ ÷àäâàðûã òîäîðõîéëæ, õýðýãëýã÷äèéí áðýíäèéí òàëààðõ õ¿ñýë ñîíèðõëûã ñóäàëäàã êîìïàíè/, MDO áóþó Marketing developing organization /øàëãàðñàí áðýíä¿¿äèéí áîðëóóëàëòûã õàìãèéí èõ áàéëãàõ áîëîìæ, õýðýãëýã÷äèéí õýðýãöýý, çàí òºëºâèéã ñóäàëäàã êîìïàíè/ -óóäòàé õàìòàð÷ àæèëëàñàí áºãººä øèíýýð ¿éëäâýðëýñýí îëîí òºðëèéí á¿òýýãäýõ¿¿íýý õýðýãëýã÷äýä áðýíä áîëãîí òàíèóëñàí þì. ªíººäºð 80 ãàðóé óëñ îðîíä ºäºðò 3 ñàÿ õýðýãëýã÷èä P&G-èéí áðýíäèéã õóäàëäàí àâäàã ãýñýí ñóäàëãàà áàéäàã áºãººä îäîîãîîð 70 ãàðóé æèë áðýíä¿¿äýý àìæèëòòàé óäèðäàæ ÿâàà êîìïàíè þì. Брэндүүдийнх нь íýðèéã äóðüäâàë Always Ultra Thins, Flexi- Wing, Maxis, CleanWeave, Ariel, Actonel, Bounty, Braun, Charmin, Crest, Dawn, Downy/Lenor, Duracell, Folgers, Gain, Gillette, Head & Shoulders, Iams, Olay, Oral-B, Pampers, Pantene, Pringles, Tide, Wella ãýýä ñàÿ ñàÿ äîëëàðààð ¿íýëýãäýõ ìàø îëîí брэндийг нэрлэж болно. 1945 îíîîñ êîìïàíèóä ººðñäèéí õóäàëäààíû òýìäýã, óðèà ëîîçîí, телевиз ðàäèîãèéí ðåêëàìóóäûã çîõèîí áàéãóуëæ ýõýëñýí áà îäîîãîîð Heinz, Coca Cola, Quaker Oats, PepsiCola çýðýã íü õàìãèéí àíõäàã÷ áºãººä ¿íý öýíýòýé áðýíä¿¿äýä òîîöîãäîæ áàéíà. Áðýíäèéí óäèðäëàãàä áðýíäèéí ¿íý öýíèéã ºñãºõ, íýð õ¿íäèéã ºíäºðò áàéëãàõ ãýñýí õàìãèéí ãîë îéëãîëòóóä áàéäàã. Áðýíäèéí ¿íý öýíý: Bussiness week-ä ãàðãàäàã æèë á¿ðèéí äýëõèéí õàìãèéí ¿íý öýíýòýé áðýíä¿¿äèéí æàãñààëòààñ ¿çýõýä òóõàéí êîìïàíèéí áðýíäèéí ¿íý öýíý õýäèé ºíäºð áàéíà, çàõ çýýëä ýçëýõ áàéð ñóóðü íü òºäèé ÷èíýý èõ áàéãàà íü àæèãëàãäñàí áºãººä áðýíäèéí ¿íý öýíý íü õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí õóâüä ìàø ÷óõàë ¿ç¿¿ëýëò þì. Áðýíä ìåíåæìåíòèéí öîãö ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿íä áðýíäèéí ¿íý öýíý ºñºõ áºãººä ¿¿íýýñ ¿¿äýýä ~ 14 ~
  • 15. áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿íäýý ¿éëäâýðëýã÷èä èë¿¿ ºíäºð ¿íý òîãòîîõ áîëîìæûã îëæ àâäàã. Òèéìýýñ áðýíäèéí ¿íý öýíý íü ¿éëäâýðëýã÷äèéí îëîõ íèéò àøãààð òîäîðõîéëîãäîæ áàéäàã. Áðýíäèéí íýð õ¿íä: Áðýíäèéí íýð õ¿íä ãýäýã áîë òóõàéí áðýíäýä õýðýãëýã÷ õóäàëäàí àâàã÷äûí èòãýõ èòãýë, õàíäàõ õàíäëàãà þì. Êîìïàíèéí áðýíäèéí íýð õ¿íäèéã òîäîðõîéëîõäîî èæèë òºðëèéí áîëîâ÷ áðýíä áèø á¿òýýãäýõ¿¿í áîëîí áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿í õî¸ðûí îðóóëæ áàéãàà îðëîãûã õàðüöóóëíà. Ýíý õî¸ðûí çºðºº íü õýðýãëýã÷èä áðýíäýä õýð èòãýæ áàéãààãèéí èëðýë áºãººä ñàéí áðýíäýä èë¿¿ èõèéã òºëºõºä òýä áýëýí áàéäàã. Ýíýõ¿¿ áðýíäèéí ¿íý öýíý íü áîäèò áîëîí õèéñâýð ÷àíàðûí àëü àëèíààð íü èëýðäýã. Áîäèò ÷àíàð (2 äàõèí ñàéí öýâýðëýíý, ýñâýë òîñëîã íü 2 äàõèí áàãà) ãýõ ìýò òîäîòãîëä áîäèò ÷àíàðûã èëýðõèéëäýã áîë õèéñâýð ÷àíàð (ýíýõ¿¿ áðýíä íü ìýäðýìæ ñàéòàé, ñòèëäýý àíõààðäàã õ¿ì¿¿ñò çîðèóëàãäñàí) ãýõ ìýò òîäîòãîë õýðýãëýíý. Áðýíäèéí îëîí òºðë¿¿ä áàéäàã áºãººä õàìãèéí ò¿ãýýìýë òîõèîëääîã áðýíäèéí òºðë¿¿äýýñ àâ÷ ¿çâýë: Premium brand - Òàíñàã çýðýãëýëèéí áðýíä / Áóñàä á¿òýýãäýõ¿¿íýñ èë¿¿ ¿íýòýé, çàðäàë èõòýé áàéäàã/ chanel Economy brand – ýäèéí çàñãèéí áðýíä /¯íý íü óÿí õàòàí áàéäàã/ wal mart Fighting brand -òýìöýëò áðýíä / ªðñºë人íä çîðèóëæ á¿òýýñýí/ coca cola-pepsi cola Corporate brand - Êîðïîðàöè áðýíä / Êîìïàíèéíõàà íýðèéã á¿òýýãäýõ¿¿íèéõýý íýðýíä àøèãëàäàã/ Nomin daatgal, nomin electronics, nomin tour ãýõ ìýò Family brand - Òºðºë áðýíä / Íèëýýä õýäýí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã íýã áðýíäèéí íýðýýð ãàðãàæ áàéãàà áîë. Kodak, Heinz ãýõ ìýò íýã íýðèéí äîð îëîí íýðèéí á¿òýýãäýõ¿¿í ãàðãàäàã/ Individual brand - Áèå äààñàí áðýíä / Êîìïàíèéí á¿òýýãäýõ¿¿í á¿ð ººð ººð áðýíäèéí íýðòýé. Tide /P&G/, Chevrolet /G/Motors/ -Íýã áðýíäèéí íýð íü íýã íýð òºðëèéí á¿òýýãäýõ¿¿íä ë çîðèóëàãäñàí/ Private or store brand - Õóâèéí áðýíä / Çóó÷äààð äàìæèí õóäàëäààëàãääàã áºãººä òýäãýýð íü ººðñäèéíõººðºº ñîíãîäîã/ Manufacturers brand - ¯éëäâýðëýã÷èéí áðýíä / Á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýã÷èä áðýíäèéíõýý íýðèéã ñîíãîäîã. Del, Monte, Heinz, Green Giant. Ýíý áðýíä¿¿ä íü èõýâ÷ëýí ~ 15 ~
  • 16. òóõàéí ¿íäýñòí¿¿ääýý òàðõñàí, áóñàä áðýíäýýñ èë¿¿ ºíäºð ¿íýòýé, èõýíõ õýðýãëýã÷äýäýý îíöãîé ÷àíàðòàé ãýæ õ¿ëýýí çºâøººðºãäñºí áàéäàã/ Co brand - Õàìòàðñàí áðýíä / Õî¸ð áóþó ò¿¿íýýñ äýýø áðýíä íýã çàõ çýýëä õàìòðàí àæèëëàõ. Æèøýý íü Virgin Megastore, Virgin Atlantic, Virgin Brides àäèëõàí ëîãî, ñòèëü, 3 çàð ñóðòàë÷èëãààíû àÿ àøèãëàäàã/ áðýíäèéí äýýðõè òºðë¿¿äèéã äóðüäàæ áîëîõ þì. 3 Wikipedia.org/Brand management/kinds of brandSerach.com/ branding strategy/insiderdot ~ 16 ~
  • 18. Áðýíäèéí á¿ðäýë õýñã¿¿ä • Áðýíäèéí íýð4 Брэнд бүтээх хамгийн эртний бөгөөд хялбар арга бол б үтээгдэхүүндээ бусдаас ялгарахуйц нэр өгөх явдал юм. Ихэнх тохиолдолд нэрийг үйлдвэрлэгч өгд өг ч заримдаа ард түмэн, хэрэглэгч өөрсдөө нэр өгөх òîõèîëäîë áàéäàã. Тухайлбал:”Àðõàíãàéí ààðóóë”, “Хорин дөрвийн ” чихэр гэх мэт б үгд бидний танил болсон брэндүүд. Äóíäàä çóóíû ýõýýð òýð ¿åèéí äàðõ÷óóä íýã á¿ëýãëýë çîõèîí áàéãóóëæ, á¿òýýãäýõ¿¿íýý øàëãàðóóëäàã áàéñàí áºãººä òýä øàëãàðóóëàëòàíä îðæ áóé á¿òýýãäýõ¿¿í á¿ðèéã áóñäààñ ÿëãàðàõ òýìäýãòýé áàéõûã øààðäàæ áàéсàí íü îäîîãèéí áðýíäèéí íýð ¿¿ñýõ ýõëýë áîëñîí. Çàðèì ìàðêåòèíã ñóäëàà÷èä áðýíäèéí íýð íü õýðýãëýã÷äèéí õóäàëäàí àâàõ øèéäâýðò õàìãèéí èõ íºëººëäºã õ¿÷èí ç¿éë ãýæ ¿çäýã. Ó÷èð íü áðýíä íýð íü õýðýãëýã÷äýä òóõàéí á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éë÷èëãýýíèé òàëààð ýåðýã òºñººëëèéã áèé áîëãîæ, øèéäâýð ãàðãàëòûã íü ºäººäºã. 5 Áðýíäèéí íýðèéã àìæèëòòàé ñîíãîñíîîð õýðýãëýã÷äýä á¿òýýãäýõ¿¿íèé àøèã òóñûã ìýäð¿¿ëýõ, áðýíäèéí ìºí ÷àíàðûã íü îéëãîõîä òóñëàõ, îëîí äýëã¿¿ðýýð ÿâàõ ¿éëäëèéã íü õÿëáàð÷ëàõ, ÷àíàðòàé ãýñýí óòãûã èëòãýõ, èòãýë íàéäâàð òºð¿¿ëæ, àþóëã¿é áàò áºõ, óäààí õóãàöààíä õýðýãëýãäýõ îíöãîé ç¿éë ãýõ ìýòýýð îéëãóóëñíààð õýðýãëýã÷èä òóõàéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã áóñäààñ èë¿¿ä ¿çýæ áðýíäèéí íýðèéã îé ñàíàìæèíäàà õàäãàëäàã. “Брэндийг богино хугацааны хувьд амжилтанд хүргэх з үйлс урт хугацааны хувьд амжилтанд хүргэх зүйлсээс ялгаатай. Богино хугацааны хувьд брэндийг амжилтанд хүргэхэд онцгой, давтагдашгүй, шинэ санаа чухал үүрэг г үйцэтгэдэг. Тухайн брэнд нь цоо шинэ нэр төрлийн бүтээгдэхүүн бий болгон салбартаа тэрг үүлэгч нь байх ёстой. Өөрөөр хэлбэл хэрэглэгчийн тархинд нэг үгээр илэрхийлэгдэн үлдэх нь маш чухал байдаг. Харин урт хугацааны хувьд тэр цоо шинэ санаа замхран одож, танай болон өрсөлдөгч брэндийн нэр л хоцорч үлдэнэ.” 6 Òèéìýýñ áðýíäèéí íýðèéã ñîíãîõûí òóëä çàðèì íýã ç¿éëñèéã çàéëøã¿é àíõààðàõ õýðýãòýé áàéäàã. Хэрэглэгчийн хувьд брэнд нь нэр, лого, уриа үг, имидж зэрэг бүрэлдэхүүнүүдээр илэрхийлэгддэг . 4 Peter D.Benet “ Marketing” ./second edition/ USA:1988 5 Herbig and Milewich.1993 6 Эл ба Лаура Райс ~ 18 ~
  • 19. Àíõààðàë Mc’Donalds, KFC ãýõ ìýò. òàòàõóéö áàéõ Давтагдаш Mc’Donalds, KFC ãýõ ìýò. Xerox, Kodak, Sony, Nokia -гүй онцгой ( Эдгээр нь ямар нэг утга илэрхийлээгүй,áóñäààñ îíöãîé) орчуулах боломжгүй нэр байдаг.) ªðñºë人íä Imperial-ýçýí õààíû,Classic-Ñîíãîäîã . Ýíý 2 íü ÿëãàðàõóéö õî¸óëàà äèïëîìàò ãýñýí óòãûã èëýðõèéëíý. áàéõ. Ýíý íü áóñàä ºðñºëäºã÷人ñ ÿëãàíà Хууль зүйн үүднээс Бусдын нэрийг дуурайгаагүй, давтаагүй, áóñäàä ашиглах ýðãýëçýý òºð¿¿ëýõ¿éö áèø байх ёстой. боломжтой Олны Бусад хэл дээр “Olympia” компани “Roto” нэртэй цаасан хувилагч машиныг Чилийн танил тохиромжгүй зах зээлд гаргахдаа Roto үг нь Испани хэл дээр “эвдэрсэн” гэсэн утга èëýðõий байдал - лээгүй байх Бусад утгатай бөгөөд нийгмийн доод давхрагын хүмүүсийг нэрлэдэг байсныг мэдээгүйн улмаас амжилтгүй болсон түүхтэй. Á¿òýýãäýõ¿¿- Everyday-ºäºð á¿ð-áàòåðåéíèé íýðýíä ñàéí òîõèðíî Sizzle-øèð¿¿í-áèåèéí íèé ¿ð àøãèéã òîñîíä îãòõîí ÷ çîõèöîõã¿é Goodnews-ãýâýë –øóóä ë ñîíèí ñýòã¿¿ëèéí íýð ãýæ ñàíàãäóó- õ¿íèé òîëãîéä áóóíà. “Монфреш” (Шинэ эрүүл бүтээгдэхүүн), “Тана” угаалгын ëàõóéö áàéõ нунтаг,(Тана шиг цагаан, цэвэр цэмцгэр) Дуудаж, уншихад Dove, Jif, Dreft, Glade/ òýð á¿ð íýã ¿åòýé íýðí¿¿ä àìæèëòòàé áàéäàã ãýñýí ¿ã хялбар, áèø, çºâõºí ýíãèéí áàéõ íü ë ÷óõàë þì. т ог т ооход Tide, Nike, Shanel ,LanCome урт нэртэй байсан ч тэр нь яваандаа амар бог инохон товчлогдон богино болдог. Жишээ нь: Архи, пиво, ундаа “АПУ”, Хатан сүйх , “Ха-Сү”, International Business Machines- “IBM” болж хувирчээ. 1.3 -ð çóðàã. Áðýíäèéí íýðèéã ñîíãîõäîî àíõààðàõ ç¿éëñ ~ 19 ~
  • 20. 1.4-ð çóðàã. Äýëõèéä áðýíä áîëñîí çàðèì áðýíä íýðí¿¿ä7 Áðýíäèéí íýð ìàø îëîí õýñãýýñ á¿ðääýã áºãººä òýäãýýð õýñã¿¿ä íü ÷ áðýíäèéí íýðèéã äàíãààðàà èëýðõèéëýõ òîõèîëäîë áàéäàã. ªºðººð õýëáýë áðýíäèéí íýðíèé òàëààð àâ÷ ¿çýõýä äàðààõ îéëãîëòóóäûã çàéëøã¿é àâ÷ ¿çýõ øààðäëàãàòàé áàéäàã áºãººä ýäãýýð íü õîîðîíäîî ÿëãààòàé îéëãîëòóóä þì. • Ëîãî: 1.5-ð çóðàã. Îëîíä òàíèãäñàí áðýíäèéí ëîãî Áèä õóóäñàí äýýðýýñ õýðýãòýé ºã¿¿ëáýðýý äóãóéëæ, ýñâýë äîîãóóð íü çóðæ òýìäýãëýäýã. Òèéìýýñ áèä òýð ºã¿¿ëáýðýý ìàðòàõã¿é äàõèí îëæ óíøäàã. ¯¿íèé íýãýí àäèëààð áðýíäèéí íýðýí äýõü ºíãº, õýëáýð íü õàðèëöàà õîëáîîã áèé áîëãîäîã. Ýíýõ¿¿ ºí㺠õýëáýðèéí õîñëîëûã ëîãî ãýäýã. Ëîãî íü áðýíäèéí íýð /Castrol/, ãåîìåòðèéí õýëáýð ä¿ðñ-/Nestle, Maggi/, ºíãº, óðèà ¿ã /Eat healty, Think better/, ôîíä ãýñýí òàâàí ýëåìåíòýýñ á¿ðääýã. Õýäèéãýýð õààíà ÷ áàéñàí ëîãî íü ººðèéíõºº õýëáýð ä¿ðñ, ºí㺠÷àíàðàà àëäàõã¿é áàéõ ¸ñòîé ÷ çàðèì òîõèîëäîëä ëîãî 7 Wikipedia.org/brand names/Procter&Gamble., ~ 20 ~
  • 21. òàâèõ ìàòåðèàëààñàà õàìààðààä øèëýí ëîíõ ýñâýë ëààçàí äýý𠺺𠺺ð ä¿ðñòýéãýýð òàâèãäàõ íü áèé. Æèøýýëáýë øèëýí ëîíõîí äýýð èõýâ÷ëýí òýãø ºíöºãò, äóãóé õýëáýðèéã ñîíãîäîã. ̺í ëîãî íü íýðòýéãýý àäèëõàí áàéæ, äàâõöàõ òîõèîëäîë áàéäàã. Æèøýýëáýë Coca Cola áîë ëîãî, Pepsi áîë ëîãî íü áèø áºãººä ëîãî áàéõ ãîë ¿¿ðýã íü ºðñºëäºã÷人ñ õóäàëäààíû íóóöàà õàìãààëàõ, õýðýãëýã÷äèéí ñýòãýëä ººðèéí áðýíäèéí ºí㺠òºðõèéã, òºñººëëèéã ¿ëäýýõ ÿâäàë áàéäàã. Ñ¿¿ëèéí ¿åä íýãýíò áèé áîëãîîä îëîí æèëèéí òóðø îëîíä òàíèãäñàí áðýíäèéíõýý ëîãîã ººð÷ëºõ ÿâäëóóä ãàð÷ áàéãàà íü õýðýãëýã÷äèéã òººðºãäºëä îðóóëàõ òîõèîëäîë áàéäàã. Æèøýý íü Ñîëонãîñûí Lucky Goldstar-LG õî¸ðõîí ¿ñãýýð òýìдэãëýõ áîëñîí. • Õóäàëäààíû íýð-Áðýíä ÷ áàéñàí áèø ÷ áàéñàí òóõàéí êîìïàíèéí áèçíåñòýé õîëáîîòîé íýð. Æèøýýëáýë ‘Level Brothers’, ‘Procter & Gamble’ ãýñýí íýðí¿¿ä íü õóäàëäààíû íýð, ãýâ÷ ýäãýýð êîìïàíèóä á¿òýýãäýõ¿¿íýý ººð ººð íýðýýð çàõ çýýëä áîðëóóëäàã. Õàðèí “Coca Cola” áîë ýíý êîìïàíèéí õóäàëäààíû íýð òºäèéã¿é òóõàéí êîìïàíèéí áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿í¿¿ä áîëîõ óíäààíóóäûí áðýíä íýð þì. • Áðýíäèéí òýìäýã-Ýíý íü ìºí ë áðýíäèéí èëýðõèéëýë ÷ ãýñýí äóóäàæ, óíøèæ áîëîõã¿é, ÿìàð íýã òýìäýãò, äèçàéí, ºíãº, ¿ñýã çýðãýýð èëýðõèéëýãääýã. Æèøýýëáýë Taxaco-èéí óëààí îä, Ralston Purina-èéí øàòðûí õºëºã, Coca-Cola-èéí ¿ñãèéí àäèëõàí õýëáýð çýðýã. • Áðýíäèéí ºíãº- Брэндийг бусдаас ялгах, барааны тэмдгийн салшг үй нэг хэсэг бол түүний өнгө юм. Õàìãèéí ãîë çàð÷èì íü ºðñºëäºã÷ººñºº ýñðýã ºí㺠ñîíãîæ, ºâºðìºö áàéäëûã èëýðõèéëýõ õýðýãòýé áºãººä ººðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé øèíæ ÷àíàðò íèéöñýí áàéõ ÿâäàë þì. Жишээ нь: Үүрэн телефон холбооны анхдагч оператор “Mobicom”-н нэр улаанаар бичигдэж лого нь цэнхэр өнгөтэй байсан. (С үүлийн үед цэнхэрээс татгалзаж, улаан цагаан өнгөтэй болж хувирав.), Хоёрдогч оператор “Skytel”-н хувьд яг эсрэгээр нэр нь цэнхэр лого нь улаан өнгөтэй (сүүлийн үед лого нь улбар шар өнгөтэй болсон) ~ 21 ~
  • 22. Гуравдагч оператор “Unitel” (өрсөлдөгчдөөсөө эрс ялгагдах тод ногоон өнгийг сонгосон байна.) Õàðèí îòãîí îïåðàòîð áîëîõ G mobile íü öîãëîã øàð ºí㺺ð ÿëãàð÷ áàéíà. • Çîõèîã÷èéí ýðõ - Óðàí çîõèîë, õºãæèì, äðàìì, óðëàãèéí á¿òýýëèéã õóóëáàðëàí àøèãëàõ îíöãîé ýðõ. This book is copyrighted by McGraw-Hill, Inc., ãýñýí áàéâàë ýíý êîìïàíèéí íýð äýýð õàìãààëàãäñàí ãýñýí ¿ã. • Õóäàëäààíû íýð õ¿íä - Áðýíäèéí òýìäýã ìºðò뺺 òóõàéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿¿ñýë õºãæèëòýé ñàëøã¿é õîëáîîòîé õ¿ì¿¿ñèéí íýðýýð èëýðõèéëýãäñýí áàéäàã. Æèøýýëáýë McDonalds, Playboy, Charlie, Star-Kist tuna ãýõ ìýò. • Õóäàëäààíû òýìäýã - Áðýíäèéí íýã õýñýã áºãººä õóóëü ¸ñíû õàìãààëàëòûã áèé áîëãîäîã. Ýíý íü áîðëóóëàã÷äàä áðýíäèéí òýìäýã, áðýíäèéí íýðèéã àøèãëàõ îíöãîé ýðõèéã õàìãààëäàã. • Барааны тэмдэг - Барааны тэмдэг нь брэндийн хуулиар хамгаалагдсан нэг бүтээгдэхүүн хэсэг юм. Барааны тэмдгийн бүрдүүлэлт сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдэж, АНУ, Япон зэрэг орнуудад бүртгүүлэх гэсэн оролдлого хийгдэж байгаа нь үндэсний брэндүүд хөгжиж байгаагийн нэг илрэл юм. Áàðààíû òýìäýã íü Ìîíãîë óëñûí õóóëèíä çààñíààð:¯йëдвэрлэл, үйлчилгээ эрхэлдэг хуулийн этгээд, иргэн өөрийн бараа, үйлчилгээг бусдынхаас ялгах зорилгоор тодорхой агуулга б үхий үсэг, тоо, дүрс буюу эдгээрийг хосолсон дүрсэн илэрхèéлэл болохыг заажээ. • Брэндийн уриа үг - Уриа үг нь тухайн брэндийн хоногшуулалтыг илтгэх нэг өгүүлбэр эсвэл хэдэн үг байна. Брэндийн уриа нь брэндийн онцлог шинжийг, ямар үйл ажиллагаа явуулдаг болохыг илэрхèéлдэг. Брэндийн уриа үгийг энгийн мөртөө хүний сэтгэлд хоногшиж үлдэх хэлбэрээр зохиох хэрэгтэй. Ихэнх брэндийн нэрний хажууханд уриа үгийг нь олж харах боломжтой. Жишээнь: Just do it-Nike, Think small-Beetle Wolks wagen, Sharp-Inspire the idea, Connecting ~ 22 ~
  • 23. people-Nokia, Амтлаад үз-Unitel, таны нэр хүндийн баталгаа-9911...дараа т өлб өрт үйлчилгээ. Компани брэндийн нэрээ бараг өөрчилдөггүй бол уриа үгээ тодорхой хугацаа өнгөрсний дараа шинэчлэх хандлага ажиглагддаг. Жишээлбэл: IBM компани дараах байдлаар уриа үгнүүдээ шинэчлэж иржээ. − I think, therefore IBM − Think − IBM. Computers help people − Solutions for a small planet ãýõ ìýòýý𠺺ð÷èëñýí áàéíà. ₪ Èìèæ á¿ðä¿¿ëýëò: Зºâõºí áèçíåñèéí áàéãóóëëàãà ãýëòã¿é çàñãèéí ãàçàð, áóÿíû áàéãóóëëàãóóä, èðãýíèé áàéãóóëëàãóóä, øàøèí, óëñ òºðèéí , áîëîâñðîëûí áàéãóóëëàãóóä á¿ãä ë ººðñäèéí ãýñýí ä¿ð òºðõòýé áàéõûã ýðìýëçäýã. Èìèæèéã ñàíààíäã¿é, ýñâýë àëáààð çîõèîæ, ººðñ人 äóðààðàà áèé áîëãîæ áîëíî. Ãýõäýý ººðñäèéí áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íä çîõèöîõã¿é èìèæèéã áèé áîëãîõ þì áîë áîëîìæèò õýðýãëýã÷äèéí õóäàëäàí àâàëòààñ òàòãàëçàõ, áîðëóóëàëòûí îðëîãûã áàãàñãàõ çýðýã ñºðºã ¿ð äàãàâàðóóäûã áèé áîëãîäîã. Òóõàéí êîìïàíè çàð ñóðòàë÷èëãàà õèéëãýõäýý àëáàí ¸ñíû áîðëóóëàã÷äàà ñîíãîõäîî ÷ ìºí èìèæ á¿ðä¿¿ëýëòýý ñàíàæ á¿ãäèéã óÿëäóóëæ áàéõ õýðýãòýé áàéäàã áàéíà. Æèøýýëáýë õýðâýý ìàø òàíñàã ªíäºð çýðýãëýëèéí ãýñýí èìèæ á¿ðä¿¿ëýõ ãýæ áàéãàà áîë Wаl mart-èéã äèñòðиáþòåðýý áîëãîõ õýðýãã¿é ãýñýí íü ò¿ãýýëòèéí ñóâãàà õ¿ðòýë èìèæòýéãýý óÿëäóóëàí ñîíãîõ õýðýãòýéã õàðóóëæ áàéíà. ̺í àìæèëòàé èìèæ á¿ðä¿¿ëýëò õèéõèéã õ¿ñâýë ýíý íü æèíõýíý áîäèò áàéäàë äýýð òóëãóóðëàãäñàí ¿íýìøèëòýé áàéõ õýðýãòýé. Æèøýýëáýë ãàçðûí òîñíû áèçíåñ ýðõýëäýã êîìïàíè “íîãîîí ìàðêåòèíã” áàéð ñóóðèéã áàðèìòëàõã¿é, áàéãàëü îð÷èíäîî õàëòàé ä¿ð òºðõèéã áèé áîëãîâîë á¿òýýãäýõ¿¿íýý áîðëóóëàõ àæèë íü àìæèëòã¿é áîëíî. Òèéìýýñ õàðèí ýñðýãýýð íü ýíý êîìïàíè ‘Green market’ áóþó áàéãàëü îð÷èíäîî ýëãýìñýã õàíäàõ, ñýðãýýõ ¿¿äíýýñ õºðºí㺠îðóóëàëò õèéæ, ººðñäèéíõºº èìèæèéã íîãîîí ºí㺺ð á¿ðä¿¿ëýõ õýðýãòýé ãýñýí ýíãèéí ~ 23 ~
  • 24. æèøýýã äóðüäàæ áîëîõ þì. Åðºíõèé人 ñàéí èìèæèéã á¿ðä¿¿ëíý ãýäýã íü ººðñäèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéõýý îíöëîãò òîõèðóóëæ, ìàðêåòèíãèéí áóñàä àðãà õýìæýýòýéãýý óÿëäóóëàõûã õýëíý. 1.2 Áðýíä á¿òýýõ, áðýíäèéã ºðãºæ¿¿ëýõ ñòðàòåãè Àëèâàà áðýíäèéí õ¿÷ ÷àäàë õóäàëäàí àâàã÷èéí ¿éëäýëä íºëººëºõ ÷àäâàðò îðøèíî. Îäîî ¿åä îãò áðýíäã¿éãýýð òºñººëºõ þì áîë óñ ë ñàíààíä îðæ èðíý. Ãýòýë Àìåðèêàä õ¿í á¿ð êðàíòíààñ öýâýð óñ õýðýãëýõ áîëîìæòîé ÷ ÿàãààä ñóïåðìàðêåòààñ óñ õóäàëäàí àâäàã âý? Evian öýâýð óñ 1.5 ëèòðèéí ñàâàëãàà íü 1.69 àì äîëëàð áàéäãààñ ¿çýõýä ÿìàð õ¿÷òýé áðýíä áîëîõûã õàðæ áîëíî. ªºðººð õýëáýë áðýíäã¿éãýýð òºñººëºõºä òèéì ÷ àìàð áèø áîëæ. Òèéìýýñ áðýíäèéã á¿òýýõ íü òóõàéí áàéãóóëëàãûí õóâüä ìàø ÷óõàë áºãººä õàðèóöëàãàòàé àëõàì áàéäàã. Ó÷èð íü áðýíäèéã áèé áîëãîõ íü ìàðêåòèíãèéí òîìîîõîí àðãà õýìæýý ÷ ãýñýí õýðâýý íýã ë ç¿éë áóðóó áîëáîë öààøèä ºðãºæèí òýëýõ, õýðýãëýã÷èääýý õ¿ëýýí çºâøººðºãäºõ õóãàöàà íü óðòàñäàã þì. Áðýíä á¿òýýõ ãýäýã íü áðýíäýý áàéðøóóëàõ ãýñýí îéëãîëòòîé èæèë. Байршуулах гэдэг бол брэндээс хэрэглэгчдэд санал болгож буй з үйл болон имижийг урлан б үтээх үйл бөгөөд ингэснээр тухайн брэнд нь хэрэглэгчийн ой тойнд утга т өг өлдөр, өрсөлдөөнд ялгархуйц байр суурийг олох ÿâäàë þì. Áðýíäèéã áàéðøóóëàõäàà äàðààõ òºðë¿¿äýýð áàéðøóóëæ áîëäîã.¯¿íä: 1. Мөн чанараар байршуулах /Өвөрмөц онцлог/ 2. Ашиг тусаар нь байршуулах /Үр дүнгээр нь / 3. Хэрэглээгээр нь байршуулах /Үйлдэлээр нь / 4. Хэрэглэгчээр нь байршуулах /Онцлохуйц хэрэглэгчээр нь/ 5. Өрсөлдүүлэн байршуулах /Харьцуулах/ 6. Категороор нь байршуулах /Бусад чанарууд/ 7. Чанар / үнээр байршуулах /Хямдаас тансаг хэрэглээ хүртэл / гэх зэргийг дурьдаж болох юм. ~ 24 ~
  • 25. Олон компани зар сурталчилгаа хийхдээ зар сурталчилгааг огтхон ч ойшоодоггүй. Хий хоосон ашиг тоочсон, уран үгнээс цаашг үй зар сурталчилгаа маш их байдаг. Жишээлбэл сайхан амт, мөнгө хэмнэх, шүд цайруулах, ил үү том, хамгийн жижиг, хөнгөн, хурдан гэх мэт жинхэнэ эсэх нь мэдэгддэггүй. Хэдийгээр бүтээгдэхүүний ашиг тус хэрэглэгчийн анхаарлыг татаж чадах боловч тодорхой нэг онцлог шинж чанарыг нь төвийлгөн хэрэглэгчийн сэтгэлд хоногшуулааг үй бол амжилтанд хүрэх зам нь холдоно. Нэгэнт хамгийн сайнаар тодорсон бол хэрэглэгчийн сэтгэлгээг өөрчл өх хялбар биш. Бүтээгдэхүүний 25 нэр төрөлд тэргүүлэгч компаниудыг авч үзэхэд тэдний 20 нь 1923 оноос хойш тэргүүлэгч байр сууриа хадгалсаар ирсэн байхад з өвх өн 5 нь л тэргүүлэгчийн байр сууриа алдсан байх жишээтэй. ₪ Øèíý áðýíä á¿òýýõ ñòðàòåãè Энэ стратегийг баримтлах компани нь шинэ нэр төрлийн бүтээгдэхүүн гаргах эсвэл шинэ зах зээлд нэвтрэхдээ шинэ брэндийн нэр ашиглана. Жишээ нь: Seiko дээд зэргийн чанартай, үнэтэй цагны брэнд. Seiko компани хямдхан цагны зах зээлд орохдоо Pulsar гэдэг нэрийг ашиглаñàí. Шинэ брэндийг бүтээхýä брэнд болгон тус тусын маркетингийг шаарддаг учраас зардал өндөр байх нь гарцаагүй. Хамгийн гол нь шинэ бүтээгдэхүүн одоо байгаа брэндийн имиж, хоногшилт, хэрэглэгчдэд төрүүлэх сэтгэгдэлд нийцэхг үй байх тохиолдолд ашиглана. Бүтээгдэхүүнүүдийн ашиг тус, зориулалт ялгаатай хоорондîî уялдаа холбоо бага байхад, огт өөр салбарò үйл ажиллагаагаа тэлэхэд, ижил нэр төрлийнх боловч чанар ба үнийн хувьд ялгаатай бүтээгдэхүүн зах зээлд шинээр гаргахад, олон улсын маркетингийн хувьд тодорхой улс орон ба орон нутгийн хэрэглэгчдийн онцлогт тохирсон бүтээгдэхүүнд шинэ брэнд бүтээх стратегийг баримтлах хандлага áàéäàã. Øèíý áðýíä á¿òýýõ ¿éë ÿâö íü 3 òºðºë áàéæ áîëíî. 1. Одоо байгаа салбараас огт өөр салбарт үйл ажиллагаагаа тэлэхэд шинэ брэнд ашиглах: ~ 25 ~
  • 26. Монголын томоохон компаниудын нэг болох М-Си-Эс групп ахуйн хэрэглээний бүтээгдэхүүний салбарт “Анунгоо” , спирт, архинèé бүтээгдэхүүний салбарт “СББ” ба “Зүүн Хараа Трейд”, хэвлэлийн салбарт “Интерпресс”, ноолууран бүтээгдэхүүний салбарт “Гоёо” нэртэй салбар компаниудыг байгуулан ажиллаж байх жишээтэй. Кока Êола компани цэвэр усаа Bonaqua , содагаа Schweppes, цайгаа Nestea, жимсний ш үүсээ Minut Maid нэрээр брэндчилж байна. Эдгээр бүтээгдэхүүний ашиг тус, зориулалт өөр өөр учраас шинэ брэнд бүтээжээ. 2. Ижил нэр төрлийн боловч чанар ба үнийн хувьд ялгаатай б үтээгдэх үүн үүдэд шинэ брэндийн нэр ашиглах: Чанар ба үнийн хувьд доогуур эсвэл дээгүүр түвшний бүтээгдэхүүн зах зээлд санал болгоход шинэ брэнд бүтээх стратеги илүү үр дүнтэй. Шинэ бүтээгдэхүүн орлогын хувьд ялгаатай зах зээлийн сегментэд чиглэгдсэн байдаг. Ингэхдээ байгаа брэндийнхээ имиж, хоногшилтыг эвдэхг үйн тулд өөр нэр ашиглах хэрэгтэй. 3. Олон улсын маркетингийн хувьд зарим улс орон, орон нутгийн хэрэглэгчдийн онцлогт тохирсон бүтээгдэхүүнд шинэ брэндийн нэр өгөх: Кока-кола компаний 400 гаруй брэндүүдийн дотор нилээд хэсгийг олон улсад зөвхөн тодорхой улс орон, бүс нутаг эсвэл тивийн хэрэглэгчдэд зориулж гаргасан брэндүүд эзэлдэг байна. Жишээ нь: Кока- кола компани Турк улсад Turkuaz цэвэр ус, Төв Европт Cappy харин Африкт Vita жимсний ш үүс, Азид Samurai энэржи дринк (energy drink), Тайландад Cafe Zu хүн орхоодойтой кофе, Японд Hajime ногоон цайны брэндүүдийг тусгайлан гаргасан байдаг. ~ 26 ~
  • 27. ₪ Брэндийг өргөжүүлэх стратеги 8 Амжилттай брэндийн нэрийг зах зээлд шинэ бүтээгдэхүүн гаргахдаа ашиглахыг брэндийн өргөжилт гэж нэрлэдэг. ¯¿íèéã ìàðêåòåð¿¿ä ìàñòåð áðýíä, ýñâýë ìåãà áðýíäèéí ñòðàòåãè ÷ ãýæ íýðëýõ íü áèé. Áàéãóóëëàãóóä ýíý ñòðàòåãèéã áðýíäèéíõýý ¿íý öýíèéã ºñãºõèéí òóëä àøèãëàäàã. ¯¿íèé æèøýý íü ãýâýë Jello öàðöìàã ¿éëäâýðëýæ áàéñàí êîìïàíè Jello íýðòýé õèéæ¿¿ëñýí óíäàà ãàðãàñàí. Ýíý íü áðýíäèéí íýðèéí öàð õ¿ðýýã óëàì òýëæ, ¿¿íýýñ îëîí íýð òºðëèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ìºí ýíý ÿíçààð ãàðãàõ íü öîî øèíý á¿òýýãäýõ¿¿í ãàðãàõààñ èë¿¿ àìàðõàí áàéñàí. Ãýõäýý ýíý ¿éëäëèéã ìàø àíõààðàëòàé õèéõã¿é áîë ¿íäñýí áðýíäèéíõýý íýð õ¿íäèéã óíàãààõ àþóëòàé áàéäàã. Òèéìýýñ äýä áðýíä áèé áîëãîõ ñòðàòåãè íü èõýä ø¿¿ìæëýãäýæ ìàðêåòèíãèéí åðòºíö ýíý îéëãîëòûã äàõèí õýëýëöýæ áàéíà. Áðýíäèéí öààøèä ºðãºæèõ ÷àäâàð íü õýðýãëýã÷èä òóõàéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý öýíý, çîðèëãûã õýðõýí õ¿ëýýæ àâ÷ áàéãààãààñ øàëòãààëäàã. Ðàëüô Ëàóðåíñèéí Polo áðýíä íü áýëýí õóâöàñíààñ ãýð àõóéí òàâèëãà õýðýãñýë, óíòëàãûí èæ á¿ðäýë, àðèóí öýâðèéí á¿òýýãäýõ¿¿í áîëòëîî öààøèä õ¿ðýýãýý òýëñýýð ë áàéíà. Ýíý á¿ãä íýã ë Polo ãýñýí íýðèéí äîîð ãàðäàã. Õóâöàñ áîëîí îðíû öàãààí õýðýãñëýý çîòîí äààâóóãààð õèéäãýýðýý àëäàðòàé áºãººä òîõü òóõòàé áàéäëûã ýðõýìëýã÷ ãýðèéí ýçýãòýé íàðò èõ òààëàãääàã áàéíà. 1990-ýýä îí ãýõýä øèíýýð ãàðãàæ áóé á¿òýýãäýõ¿¿íèé 81 õóâü íü øèíý áðýíäèéã îëíû òàíèë áîëãîõ, áðýíäýý ºðãºæ¿¿ëýõ òàëààð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéñàí. Øèíý á¿òýýãäýõ¿¿í ãàðàõàä ò¿¿íèéã çºâõºí áîðëóóëàõ áèø ¿ð àøèãòàé áîëãîõûí òóëä óðàìøóóëàõ, õýðýãëýã÷äèéí õ¿ñýë ñîíèðõîëä íèéö¿¿ëýõ çýðýã îëîí ¿éë àæèëëàãàà áàéõ áºãººä ìàø èõ òºñºâ, çàðäàë øààðääàã àæèë þì. Áðýíäýý ºðãºæ¿¿ëýõ íü øèíý á¿òýýãäýõ¿¿íèé õºãæëèéí ñòðàòåãèéí íýã õýñýã îéëãîëò áºãººä ýíý ñàíõ¿¿ãèéí ýðñäëèéã áóóðóóëæ, õýðýãëýã÷äèéí îéëãîëòûã óëàì áàòàòãàæ, ãîë áðýíäèéíõýý ¿íý öýíèéã ºñãºäºã þì. Õýðâýý áóðóó ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëáàë áðýíäýý ºðãºæ¿¿ëýõ áèø õàðèí ÷ ìàø èõ ýðñäýëä îðæ, áðýíäèéíõýý ¿íý öýíèéã áóóðóóëæ, èìèæýý àëäàõàä õ¿ðäýã. Äýýðõ óòãà ñàíààã àëäàðò äóó÷èí Ìàäîííàãèéí òóóøòàé èìèæèéí àìæèëò, Ìàéêë Æåêñîíû òºðõºº ººð÷èëñíººñ ãàðñàí ñºðºã ¿ð äàãàâàðààð æèøýýãýýð àâ÷ ¿çýæ áîëîõ þì. 8 Áàÿðìàà Ä. “Ìàðêåòèíã”.ÓÁ: 2006 ~ 27 ~
  • 28. 1.6-ð çóðàã. ªºðò çîõèöñîí, çºâ èìèæýý áèé áîëãîæ , õàäãàëæ ÷àäâàë 1.7-ð çóðàã. Èìèæýý ººð÷ëºõ人 àëäàà ãàðãàâàë: Áðýíäýý ºðãºæ¿¿ëýõèéí ºìíº õýðýãëýã÷äèéã ñàéí ñóäàëæ, òýäíèé õ¿ëýýæ àâàõ áîëîìæòîé ººð÷ëºëòèéã õèéõ õýðýãòýé ãýñýí ä¿ãíýëò ãàð÷ áàéãàà þì. ₪ Á¿òýýãäýõ¿¿íýý ºðãºæ¿¿ëýõ Çàõ çýýëèéí íýã ñåãìåíòýä áàéãàà èæèë òºðëèéí á¿òýýãäýõ¿¿í¿¿ä äýýð íýìæ øèíý á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ÿìàð íýã àëäàðòàé áðýíäèéí íýðèéã àøèãëàí ãàðãàõ ¿éë àæèëëàãàà þì. ¯¿íèé íýã æèøýý íü Coca Cola-òàé òºñòýé Coke ãýäýã óíäààã çàõ çýýë äýýð ãàðãàñíààð õýðýãëýã÷èä ìàø õóðäàí õ¿ëэýí àâñàí áàéíà. Ãýõäýý õýò èõ ºðãºæ¿¿ëñíýýð, ýñâýë áóðóó ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëñíààð õ¿ñ÷ áàéñíààñàà õýä äàõèí ìóó ¿ð ä¿íã ¿çýõ òîõèîëäîë áèé. Æèøýýëáýë American Express àíõ íýð õ¿íäòýé çýýëèéí êàðò áàéñàí áîë äàðàà íü øèíýýð Student, Senior, Membership Miles, Optima, Plus gold, Delta Sky Miles Optima, Purchas ãýõ ìýò àðâààä òºðëèéí êàðò çàõ çýýëä íýâòð¿¿ëñýí íü çàõ çýýëèéí äºíãºæ 10-12 õóâèéã ýçëýõýä õ¿ðãýñýí þì. Брэндийн өрг өжилт нь б үтээгдэх үүнийг өргөжүүлэх ба бүтээгдэхүүний нэр төрлийг олшруулах замаар хèéгдэж болно. Бүтээгдэхүүнийг төрөлжүүлэх замаар хийгдэх брэндийн өргөжилт нь төрөлжсөн бүтээгдэхүүний бүх хувилбарт ижил брэндийн нэр ашиглана. Жишээ нь: Arial угаалгын нунтаг дотроо автомат эсвэл гар угаалгынх, нунтаг, шингэн гель, шахмал гээд олон төрөл байдаг ч бүгд ижил брэндийн нэртэй байдаг. ~ 28 ~
  • 29. Үүнээс харахад ижил нэр төрлийн бүтээгдэхүүний төрлүүд ойролцоо үнэтэй, хуваарилалтын суваг нь адилхан, ижил зах зээлийн сегментэд чиглэгдсэн б үлэг бүтээгдэхүүн байдаг. Төрөлжсөн бүтээгдэхүүний бүх хувилбарт ижил брэндийн нэр хэрэглэнэ. Бүтээгдэхүүнээ төрөлжүүлэх замаар хийгдэх брэндийн өргөжилт нь хэрэглэгчдэд сонголт хийх боломж олгох, өрсөлдөгчөөс зах зээлээ хамгаалахын тулд хийгддэг. Ингэж брэндээ өргөжүүлэхэд эрсдэл эсвэл аюул занал бага байдаг. Гэвч хэт төрөлжих нь брэндчлэхийн үндэс болох бүтээгдэхүүний бусдаас ялгарах тэрхүү өвөрмөц онцгой шинжийг үгүй хийх аюултай. Бүтээгдэхүүний нэр төрлийг олшруулах замаар хийгдэх брэндийн өргөжилтийн үр дүнд хэд хэдэн нэр төрлийн б үтээгдэхүүнд ижил брэндийн нэр ашиглагддаг. Жишээ нь: Unilever компани зах зээлд чийгшүүлэгч савангаар хоногшсон Dove брэнд нь шампунь, деодорант, биеийн тосны зах зээлд нэвтрэхдээ Dove нэрээ ашигласан байна. Íýð òºð뺺ð íü: Dove ñàâàí, Dove øàìïóíü, Dove áèåèéí òîñ, Dove äåîäîðàíò ãýõ ìýòýýð íýð òºðëèéã îëøðóóëàí õèéãääýã áàéíà. Ингэж танил брэндийн нэр ашигласнаар шинэ зах зээлд орох эрсдэл багасгаж, хүмүүст бүтээгдэхүүнээ таниулахад хялбар болдог. Гэвч “ бүх өнд өг нэг сагсанд “ хадгалагдах учраас эрсдэл ихтэй, нэг нь амжилтг үй болоход бусдын нэр х үндэд муугаар нөлөөлнө. Нэр төрлөө олшруулах замаар брэндээ өргөжүүлэхдээ ямар нэр төрлийн бүтээгдэхүүнд брэндийн нэрээ өгөхийг сайтар бодолцох хэрэгтэй. Жишээ нь: Pierre Cardin загвар зохион бүтээгч дарс, Jack Daniels виски үйлдвэрлэгч гич гаргаж байсан нь амжилтгүй болж байжээ. Үүнээс харахад хэрэглээний хувьд ойролцоо, брэндийн анхдагч онцлог шинжийг агуулж хадгалсан нэр төрлүүдэд өргөжих нь илүү үр дүнтэй байна. Өрсөлдөгч байхгүй эсвэл өрсөлдөгчид нь шинэ брэнд бүтээх стратегийг баримталж байгаа нөхцөлд нэр төрлөө олшруулах замаар брэндээ өргөжүүлэх нь тохиромжтой байдаг. Dove-ын өрсөлдөгч болох Colgate-Palmolive компаний Palmolive, Unilever компаний Lux, Procter & Gamblе компаний Camay савангууд б үгд шинэ брэнд б үтээх стратегийн үр дүнд бий болсон байна. ~ 29 ~
  • 30. 1990 îíä ãàðãàñàí Àêåð Êåëëåðèéí çàãâàðò õýðýãëýã÷äèéí çàí áàéäàëä òóëãóóðëàæ çàõ çýýëä õýðõýí ã¿í áàéðøèõ òàëààð ñàíàë ãàðãàñàí áàéäàã. 1. “Èæ á¿ðäýë” áàéäëààð áàéðøèõ: Õýðýãëýã÷èä ¿íäñýí áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ò¿¿íèé äàðàà ãàðñàí äàãàëäàõ áðýíä á¿òýýãäýõ¿¿íòýé öóã õóäàëäàæ àâäàã. Æèøýý íü Coca Cola+Coke 2. “Îðëóóëàëò” áàéäëààð áàéðøóóëàõ: Ýõíèé ¿íäñýí áðýíä ò¿¿íèé äàðààãèéí á¿òýýãäýõ¿¿í 2-èéí àëü íýãèéã ë àâäàã. Ó÷èð íü 2-óóëàà àäèë øèíæ ÷àíàðòàé áàéäàã. 3. “Øèëæ¿¿ëýëò” áàéäëààð áàéðøèõ: Äàðààãèéí ãàðãàñàí á¿òýýãäýõ¿¿í áà ¿éëäâýðëýã÷äèéí õîîðîíäûí õàðèëöàà õîëáîî. Õýðâýý ¿éëäâýðëýã÷ ¿íäñýí áðýíäòýéãýý àäèëõàí õýðýãëýã÷äèéí ñýòãýëä õ¿ðýõ¿éö á¿òýýãäýõ¿¿íèéã õèéæ ÷àäâàë õýðýãëýã÷ çºâõºí 2 äàõèéã íü ë ñîíãîäîã. Ýäãýýð 3 õóâèëáàðààñ ýõíèé 2 íü öýâýð õýðýãëýã÷äèéí õýðýãöýýí äýýð ¿íäýñëýäýã õàðèí ñ¿¿ëèéíõ íü òóõàéí ï¿¿ñèéí ÷àäâàðààñ õàìààðäàã çàãâàð þì. ¯¿íýýñ ãàäíà áðýíä àëúÿíñ, êî-áðýíäèíã, áðýíä ôðàí÷àéç, áðýíäèéí ëèöåíç ãýõ ìýò á¿òýýãäýõ¿¿íýý ºðãºæ¿¿ëýõ îëîí àðãóóä áàéäàã. Гэвч хэт өргөжүүлэлт гэсэн нэр томъёо гарч ирдэг. Нэг судалгаанаас жишээ дурьдвал АНУ-ийн супермаркетэд зарагдах 100 шинэ б үтээгдэх үүний 90 хувь нь өргөжилтийн үр дүн. /Шампуний 1300, попкорны 200, ундааны 250 брэнд байна/. Охайо мужын “Kroger” супермаркетийн сүлжээнд хийсэн судалгаанаас дэлг үүрт дунджаар 23000 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн байдгаас, 6700 нь өд өртөө, 13600 нь долоо хоногтоо, 17500 нь нэг сардаа зарагдаж, үлдсэн 5500 нь сарын турш зарагддаггүй болох нь тогтоогджээ. ~ 30 ~
  • 31. 1.3. Îëîí óëñûí õ¿ðýýíä øèëäýã áðýíä¿¿äèéí òóðøëàãà Олон улсад жил бүр дэлхийн шилдэг брэндүүдийг шалгаруулах уламжлал тогтсон байдаг. Тухайлбал: дэлхийд нэр хүндтэй Businessweek сэтг үүлийн шалгаруулалт Interbrand Corр байгууллагын боловсруулсан аргачлалыг баримталдаг байна. Interbrand Corр шилдгүүдийн жагсаалтыг гаргахдаа дараахè шалгууруудыг тавьдаг. Үүнд: • Òухайн брэнд нэг тэрбум ам доллараас дээш үнэлэгдсэн байх, • Îрлогынхоо гуравны нэгийг олон улсын зах зээлээс олдог байх, • Ñанхүүгийн болон бусад мэдээлэл нь олон нийтэд нээлттэй байх. Visa, CNN, Wal Mart, Mars зэрэг брэндүүд эдгээр шалгууруудын улмаас жагсаалтанд орж чадаагүй байх жишээтэй. Үүнээс гадна толгой компаний нэрийг шалгаруулалтын жагсаалтанд бичдэгг үй зөвхөн бүтээгдэхүүнийх нь нэрээр гаргадаг. Мөн агаарын тээврийн компаниудын хувьд борлуулалтын орлогод брэндээс илүү нислэгийн хуваарь, нислэгийн чиглэл нөлөөлдөг учраас шалгаруулалтанд оруулдаггүй байна. Жагсаалтыг гарãàхдаа брэнд тус бүрийн äàðààãèéí òàâàí жилийн борлуулалтын орлогыг J.P.Morgan Chase, Citigroup ба Morgan Stanley зэрэг дэлхийд нэр хүндтэй санхүүгийн байгууллагуудын шинжээчдийн тайланг үндэслэн тодорхойлно. Дараа нь энэ орлогоос үйл ажиллагааны зардал, татвар зэрэг бусад зардлыг хасаад одоогийн үнэ цэнэд шилжүүлэн тооцдог. ~ 31 ~
  • 32. 1.1-ð õ¿ñíýãò Дэлхийн шилдэг 100 брэндийн эхний 20 брэнд Businessweek сэтгүүлийн шалгаруулалтаар9 2008 Брэнд Брэндийн үнэ цэнэд 2008 2007 Брэнд Улс Салбар үнэ цэнэ өөрчлөгдсөн хувь, Жагсаалт Жагсаалт (сая$) хэмжээ 1 1 United States Beverages 66,667 2% 2 3 United States Computer Services 59,031 3% 3 2 United States Computer Software 59,007 1% 4 4 United States Diversified 53,086 3% 5 5 Finland Consumer Electronics 35,942 7% 6 6 Japan Automotive 34,050 6% 7 7 United States Computer Hardware 31,261 1% 8 8 United States Restaurants 31,049 6% 9 9 United States Media 29,251 0% 10 20 United States Internet Services 25,590 43% 9 Google/Interbrand/ top brands-2008 ~ 32 ~
  • 33. 2008 Брэнд Брэндийн үнэ цэнэд 2008 2007 Брэнд Улс Салбар үнэ цэнэ өөрчлөгдсөн хувь, Жагсаалт Жагсаалт (сая$) хэмжээ 11 10 Germany Automotive 25,577 9% 12 12 United States Computer Hardware 23,509 6% 13 13 Germany Automotive 23,298 8% 14 16 United States Personal Care 22,689 8% 15 15 United States Financial Services 21,940 5% 16 17 France Luxury 21,602 6% 17 18 United States Computer Services 21,306 12% 18 14 United States Tobacco 21,300 0% 19 11 United States Financial Services 20,174 -14% 20 19 Japan Automotive 19,079 6% Шалгаруулалтад íèéò äýëõèéí øèëäýã 100 áðýíäèéã æàãñààäàã áºãººä ¿¿íýýñ АНУ-ын 52, Германы 10, Японы 7, Францын 8, Их Британий 3, Италийн , Швейцарын 5, Өмнөд солонгосын 2, Нидерландын 3 болон Швед 2,Èòàëè 4, Êàíàä 2, Финлянд, Испанийн тус бүр 1 брэнд орсон байна. Мөн дээрх шалгаруулалтаас гадна 1998 оноос хойш Millward Brown Optimor гэдэг хүн жил бүр шилдэг брэндүүдийн жагсаалтыг BRANDZ нэртэйгээр гаргахаар ~ 33 ~
  • 34. ажиллаж эхэлсэн бөгөөд анх 2006 оны 4 сард Financial Time сэтг үүлд эхний шалгаруулалтынхаа жагсаалтыг хэвлүүлж байжээ. BRANDZ нэртэй шалгаруулалт нь маш өргөн хүрээг хамардаг бөгөөд Millward Brown Optimor дэлхийн 40 орны сая гаруй хэрэглэгчдээс зах зээлд байр сууриа эзэлсэн, тухайн үйлдвэрлэгч орныхоо дотоодын нийт бүтээгдэхүүний өсөлтөд ихээхэн нөлөө үзүүлдэг брэндүүдийн талаар ярилцлага авах замаар судалгаа хийсний эцэст хамгийн өндөр үнэ цэнэ б үхий 40,000 брэндээр өгөгдлийн сангаа бүрдүүлсэн. Брэндүүдийг бэлэн хувцас, ïèâî, ò¿ðãýí õîîë, ìàøèí, ñàíõ¿¿ãèéí ¿éë÷èëãýý, технологи, ìîòîðûí òîñ, ñýð¿¿í óíäàà гэх мэт 380 гаруй бүтээгдэхүүний нэр төрлөөр шалгаруулдаг. /Brandbubble.com/ Õàðèí BRANDZ Top 100-ã øàëãàðóóëàõûí òóëä áðýíä¿¿äèéã ãîë 2 øàëãóóðààð íü ¿íýëдэг. ¯¿íä: 1. Æèëèéí ºñºëòèéí èíäåêñ-Áîãèíî õóãàöààíä áóþó íýã æèëèéí áðýíäèéí ¿íý öýíèéí ºñºëòèéí èíäåêñ. ¯¿íèéã òîîöîõäîî êîìïàíè òóñ á¿ðèéí ñàíõ¿¿ãèéí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã õàðüöóóëàí òîîöîîëæ ãàðãàäàã. Ýíý ¿ç¿¿ëýëòèéã 1-ýýñ 10-èéí êîýôôèöåнòîîð ¿íýëñýí áºãººä èíäåêñ 10 áàéãàà áðýíä íü õàìãèéí áîãèíî õóãàöààíä õàìãèéí èõ ºñºëòòýé áàéñíûã èëòãýíý. 2. Ñàíõ¿¿ãèéí õ¿÷èí ÷àäëûí ¿ç¿¿ëýëò-Çîðèëòîò áîëîí áàéíãûí õýðýãëýã÷äýýñýý îëæ áóé îðëîãûí õóâü õýìæýýã èëýðõèéëäýã ¿ç¿¿ëýëò. ªºðºº õýëáýë ÿã òóõàéí áðýíäèéã ¿íýëäýã, òóõàéí áðýíäэд үнэнч õýðýãëýã÷äýýñ îëîõ îðëîãî íü þì. Ýíýõ¿¿ èíäåêñèéã 1-ýýñ 5-èéí õîîðîíä êîýôôèöåíòîîð ¿íýëñýí áºãººä ýíý íü òóõàéí áðýíä õýð èõ öàð õ¿ðýýòýé, àìæèëòòàé áàéãààã õàðóóëäàã. ̺í çàõ çýýëä ýçëýõ õýìæýý, öààøäûí ¿éë àæèëëàãààíä íü ó÷èð÷ áîëîõ ýðñäýë, ºñºëòèéí ïîòåíöèàë çýðýã ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã òîîöîæ ¿íýëäýã. ~ 34 ~
  • 35. II. “ÌÖÕ” ÕÊîìïàíèé ºíººãèéí òºëºâ áàéäëûí ñóäàëãàà 2.1 “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé ºíººãèéí òºëºâ áàéäàë “ÌÖÕ” êîìïàíèé òàíèëöóóëãà10 Хîëáîîíû åðºíõèé ãàçðûí 1992-02-01 –íèé 10 òîîò òóøààëààð “ӯÔ ãàçàð áîëæ çîõèîí áàéãóóëàãäñàí. Çàñãèéí ãàçðûí ºì÷ õóâü÷ëàëûí êîìèññûí 28 òîîò òîãòîîë, ÄÁÕÑàéäûí 1995 îíû 208 äóãààð òóøààëààð ãàäààäûí õºðºí㺠îðóóëàëòòàé õóâüöààò êîìïàíè /õóâüöààíû 54.67%-èéã Ìîíãîë óëñûí çàñãèéí ãàçàð , 40%-èéã ÁÍÑÓ-ûí ÊÒ êîðïîðàöè , 5.33 õóâèéã èðãýä òóñ òóñ ýçýìøèæ áàéíà/ áîëñîí. Êîìïàíèé ýðõýì çîðèëãî íü ëèöåíçèéí õ¿ðýýíä öàõèëãààí õîëáîîíû ¿éë÷èëãýýã ¿ð àøèãòàé ÿâóóëæ , õóâüöàà ýçýìøèã÷äýä àëü áîëîõ èõ õýìæýýíèé íîãäîë àøèã îëãîõ íºõöºë á¿ðä¿¿ëýõýä îðøèíî. Дэлхийн улс орнуудын мэдээлэл, холбооны хөгжлийн чиг хандлага, өндөр х өгжилтэй орнуудын сүлжээний бүтэц нь IP (internet protocol) суурьтай с үлжээ болох NGN р үү эрчимтэй хөгжиж байна. NGN-ийн олон төрлийн дэвшилтэд үйлчилгээ нь энэ зууны хэрэглэгчдийн хүсэлт, эрэлтэд нийцэж байгаа билээ. МЦХ ХК – èé хувьд ч PCM дээр суурилсан зөвхөн яриа дамжихад зориулагдсан сүлжээгээ өрг өн зурвасын NGN сүлжээ рүү шилжүүлж бизнесийн бүтцээ өөрчлөн байгуулж байна. Áàéãóóëëàãûí îäîîãèéí ¿éë àæèëëàãààíû òàëààð: “ÌÖÕ” ÕÊ-íèé õýðýãëýã÷äýä ¿ç¿¿ëæ áàéãàà ¿éë÷èëãýýíèé òºðë¿¿ä: • Суурин холбооны үйлчилгээ • Өндөр хурдны интернет үйлчилгээ авах • Open Eye буюу компьютераа утас болгон ашиглах • Video Phone буюу зориулалтын аппаратаар дүрсээ харж ярих үйлчилгээ • Видео хурлын үйлчилгээ / зайн сургалт, дүрс дүрсээ харан хурал з өвлөлгөөн хийх/ • IP Centrex буюу дотуур холбооны үйлчилгээ • Урьдчилсан төлбөрт телефоны үйлчилгээ • Урьдчилсан төлбөрт картын үйлчилгээ • 33 төрлийн нэмэлт үйлчилгээ • Утасгүй холбооны f-Zone үйлчилгээ • Улс хоорондын ярианы 001 гарц 10 “ÌÖÕ” Õóâüöààò êîìïàíèé æèëèéí òàéëàí.ÓÁ: 2008 ~ 35 ~
  • 36. Картын таксофоны үйлчилгээ • Кабелийн телевизийн ¿йлчилгээ ªðõ àëáàí áàéãóóëëàãàä çîðèóëñàí øèéäýë: Îäîîãîîð ¿íäñýí 3-í ¿éë àæèëëàãààí äýýð òºâëºðºí àæèëëàæ áàéíà. ¯¿íä: 1. NGN хэсэг : POTS, OpenEye, VideoPhone-ний үндсэн хэрэглэгчид, видео хурлын үйлчилгээ, IP CentreX үйлчилгээ, ADSL интернэтийн үйлчилгээ, 33 нэмэлт үйлчилгээнүүд 2. CDMA хэсэг : CDMA 2000 1x утасгүй холбооны үйлчилгээ 3. IN хэсэг : Урьдчилсан төлбөрт картын болон телефон үйлчилгээ, виртуаль хувийн сүлжээний үйлчилгээ, төлбөргүй дуудлагын үйлчилгээнүүд нэвтрүүлнэ. Эдгээр үйлчилгээг одоогийн байгаа зэс кабелийн суурь сүлжээг ашиглан явуулна. Òåõíèê õýðýãñýë , àæèëëàõ õ¿÷: ÌÖÕ ÕÊ íü îäîîãîîð õºäºº îðîí íóòàã äàõü àëáàí õààã÷èäòàéãàà íèéëýýä 1752 àæèë÷èíòàé, ¿¿íýýñ ìàðêåòèíãèéí àëáàä 9 àëáàí õààã÷ àæèëëàäàã, àøèãëàæ áàéãàà òîíîã òºõººðºìæ íü îëîí óëñûí ò¿âøèíä õ¿ëýýí çºâøººðºãäñºí Õÿòàäûí Hauwei êîðïîðàöèéí BTS 3606 ñòàíö, 70 BTC-èéã äàâõàð ñóóðèëóóëñíààð àìæèëòòàé ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëæ áàéíà. ¯éë÷èëãýýíèé öàð õ¿ðýý: Íèéò Ìîíãîë óëñ äàÿàð 21 àéìàã 300 ãàðóé ñóìäûí àæ àõóé íýãæ , ºðõ , õîëáîîäóóäàä öàõèëãààí õîëáîî , óòàñã¿é òåëåôîí , èíòåðíýòèéí ¿éë÷èëãýýãýý õ¿ðãýäýã òîìîîõîí áàéãóóëëàãà þì. Çîðèëòîò çàõ çýýë: Á¿òýýãäýõ¿¿í áîëîí ¿éë÷èëãýýíèé òºð뺺ñ õàìààðààä ººð ººð áàéäàã. Èõýâ÷ëýí íèéòýä õàíäñàí ñòðàòåãèéã áàðèìòàëäàã. Æèøýý íü F-Zone áîë íèéòýä õàíäñàí ñòðàòåãè áàðèìòàëäàã. ~ 36 ~
  • 37. Ëîãî: ªíãºíèé ñîíãîëòûí òóõàé: Öýíõýð ºí㺺ð äàãíàñàí áàéíà. /Ýíýõ¿¿ ºí㺠íü àìàð àìãàëàí îðøèõóéí áýëýãäýë áîëæ , òîãòâîðòîé áàéäëûã áýëýãääýã áà çàõ çýýë äýýð óäààí îðøèí òîãòíîõûã áýëýãäýæ ºãñºí áàéíà/. ÌÖÕ ÕÊ-í ëîãî Áàéðøóóëàëò: “ÌÖÕ” ÕÊ íü ººðèéí ¿éë÷èëãýýãýý ¿ç¿¿ëýõäýý õÿìä ¿íý, ÷àíàðòàé, äýëõèéí äýâøèëòýò òåõíîëîãèóäûã íýâòð¿¿ëýí õýðýãëýã÷èäòýé õàðèëöàà õîëáîî òîãòîîõ òàë äýýð ò¿ëõ¿¿ àíõààð÷ àæèëëàäàã. ¯éë÷èëãýý áîëîí áóñàä íýìýëò ¿éë÷èëãýýãýýðýý õýðýãëýã÷äýä òàíèãäàõ òàë äýýð ò¿ëõ¿¿ àíõààð÷ àæèëëàäàã. 2.2. “F Zone” ¿éë÷èëãýýíèé çàõ çýýëèéí ñóäàëãàà ÌÖÕ ÕÊ 2004 îíîîñ ýõëýí õýðýãëýã÷äèéí òåëåôîí óòàñ òàâèóëàõ ºðãºäºë èõòýé, êàáåëü øóãàì õ¿ðýëöýýã¿é , òàðõàé ñóóðèøñàí ãýð õîðîîëëûí õýðýãëýã÷äèéí óòàñ òàâèóëàõ õýðýãöýýã õàíãàõ , ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðýýã ºðãºòãºõ çîðèëãîîð óòàñã¿é õîëáîîíû My phone ¿éë÷èëãýýã íýâòð¿¿ëñýí þì. 2006 îíîîñ ýõëýí øèíý äýâøèëòýò òåõíîëîãè áîëîõ NGN CDMA IN –ã íýâòð¿¿ëñíýýð øèíý ¿åèéí óтасгүй суурин холбооны F Zone үйлчилгээã хэрэглэгчäýä хамгийн хямд үнээр ярихаас гадна өөр хоорондоо болон бусад ¿¿ðýí операторуудын хэрэглэгчтэй мессеж солилцох, товчлуурт болон товчлуургүй терминал ашиглан интернэтэд орох боломжтой áîëñîí þì. ~ 37 ~