Giam nguy co va thuc hien cong tac bao tro xa hoi - phan 2

964 views

Published on

Tài liệu về Giảm nguy cơ bị tổn thương và thực hiện công tác bảo trợ xã hội - Vấn đề An sinh xã hội-Phần 2

Published in: Education, Sports
2 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Dịch vụ làm luận văn tốt nghiệp, làm báo cáo thực tập tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp, tiểu luận, khóa luận, đề án môn học trung cấp, cao đẳng, tại chức, đại học và cao học Mọi thông tin về đề tài các bạn vui lòng liên hệ theo địa chỉ SĐT: 0973.764.894 ( Miss. Huyền ) Nick: dvluanvan ( Hãy add nick yahoo để đươc chúng tôi hỗ trợ ) Email: dvluanvan@gmail.com ( Bạn hãy gửi thông tin bài làm, yêu cầu giáo viên qua mail) Chúng tôi nhận làm các chuyên ngành thuộc khối kinh tế, giá cho mỗi bài khoảng từ 100.000 vnđ đến 500.000 vnđ
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Thank you.Have a goodday
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
964
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
27
Actions
Shares
0
Downloads
101
Comments
2
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Giam nguy co va thuc hien cong tac bao tro xa hoi - phan 2

  1. 1. Ng©n hµng ThÕ giíi chØ ®¹o viÖc biªn so¹n tµi liÖu nµy, vµ Tim Conway (ODI) vµ Carrie Turk (Ng©n hµng ThÕ giíi) ®· viÕt b¶n th¶o b¸o c¸o nµy. Fiona Howell (ILO) vµ John Blomquist (Ng©n hµng ThÕ giíi) ®· ®ãng gãp tÝch cùc vµo c«ng t¸c chuÈn bÞ b¸o c¸o. B¸o c¸o nµy còng nhËn ®­îc nh÷ng nhËn xÐt b»ng v¨n b¶n cña TiÕn sÜ NguyÔn H¶i H÷u (Bé Lao ®éng, Th­¬ng binh vµ X· héi), bµ Nisha Agrawal vµ bµ Dominique Van De Walle (Ng©n hµng ThÕ giíi), «ng John Parry-Williams (Quü Nhi ®ång Anh), «ng Peter Balacs (DFID), «ng Malin Beckman vµ «ng Peter Sturm (GTZ). Nhãm c«ng t¸c (gåm c¸c thµnh viªn cña Bé L§TBXH, Bé KH§T, Héi liªn hiÖp phô n÷, GTZ, UNDP, ILO, FAO, UNICEF, Oxfam UK, Action Aid vµ Trung t©m ph¸t triÓn n«ng th«n CRP) ®· ®­îc thµnh lËp ®Ó h­íng dÉn chuÈn bÞ tµi liÖu nµy vµ ®¸nh gi¸ c¸c b¶n th¶o ban ®Çu. C¸c cuéc tham vÊn hÕt søc quý b¸u vµ ®Çy th«ng tin trong Bé L§TBXH ®· ®­îc TiÕn sÜ Ng« Huy Liªm ®iÒu phèi vµ dÉn d¾t. Ngoµi ra cßn cã c¸c tæ chøc sau tham gia c¸c cuéc tham vÊn t¹i Héi th¶o ë H¶i phßng th¸ng ChÝn n¨m 2001: Bé L§TBXH, Bé KH§T, Bé Giao th«ng vËn t¶i, Bé T­ ph¸p, Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n, Ng©n hµng Hîp t¸c quèc tÕ cña NhËt b¶n, GTZ, Ng©n hµng ph¸t triÓn ch©u ¸, Quü tiÒn tÖ quèc tÕ, UNICEF, WHO, UNIDO, Oxfam GB vµ Trung t©m ph¸t triÓn n«ng th«n CRP.
  2. 2. Lêi nãi ®Çu cña nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo∗ TËp hîp b¸o c¸o vÒ c¸c Môc tiªu ph¸t triÓn cña ViÖt Nam lµ nç lùc chung cña Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo nh»m ®­a ra mét tËp hîp c¸c môc ®Ých vµ chØ tiªu trung gian ph¶n ¸nh c¶ môc tiªu ph¸t triÓn chÝnh cña ViÖt Nam còng nh­ nç lùc cña ChÝnh phñ nh»m thùc hiÖn c¸c môc tiªu quèc tÕ. C«ng t¸c ph©n tÝch ®­îc tiÕn hµnh trong suèt n¨m 2001 vµ ®Çu n¨m 2002 khi ChÝnh Phñ ViÖt Nam so¹n th¶o ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ T¨ng tr­ëng vµ Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ cè g¾ng t¹o khu«n khæ tr¸ch nhiÖm râ rµng vÒ gi¸m s¸t tiÕn bé ®¹t ®­îc trong t­¬ng lai. Qu¸ tr×nh so¹n th¶o bao gåm viÖc xem xÐt nhiÒu môc tiªu vµ môc ®Ých nªu trong c¸c v¨n b¶n chiÕn l­îc (®Æc biÖt lµ ChiÕn l­îc m­êi n¨m ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vµ c¸c chiÕn l­îc ngµnh) ®Ó lùa chän mét sè Ýt môc tiªu cã thÓ ph¶n ¸nh sù chó träng tÇm chiÕn l­îc cña quèc gia vµo t¨ng tr­ëng kinh tÕ, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ c«ng b»ng x· héi. MÆc dÇu c¸c chiÕn l­îc quèc gia ®­îc sö dông lµm ®iÓm khëi ®Çu, nhãm so¹n th¶o ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ T¨ng tr­ëng vµ Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo còng nhËn thøc r»ng cam kÕt quèc tÕ nh»m ®¹t c¸c kÕt qu¶ quan träng vÒ gi¶m nghÌo vµ x· héi trªn toµn cÇu lµ rÊt cao – nç lùc nµy ®­îc ph¶n ¸nh trong C¸c môc tiªu ph¸t triÓn thiªn niªn kû (MTTNK). C¸c môc tiªu thiªn niªn kû lµ tËp hîp c¸c môc tiªu cã ghi trong Tuyªn bè thiªn niªn kû ®­îc 180 n­íc trong ®ã cã ViÖt Nam th«ng qua. B¸o c¸o vÒ tiÕn bé ®¹t ®­îc ë ViÖt Nam trong viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu nµy ®­îc ®· ®­îc Nhãm lµm viÖc t¹i ViÖt Nam cña Liªn hiÖp quèc thùc hiÖn vµo th¸ng B¶y n¨m 2001. ChÝnh phñ ViÖt Nam muèn ®¶m b¶o r»ng ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ Gi¶m nghÌo vµ T¨ng tr­ëng ph¶n ¸nh cam kÕt cña hä ®èi víi c¸c môc tiªu quèc tÕ. Tuy nhiªn, v× mét sè lý do, ®iÒu quan träng lµ ph¶i lµm cho c¸c MTTNK thÝch øng víi c¸c ®iÒu kiÖn cña ViÖt Nam chø kh«ng ph¶i lµ thùc hiÖn m¸y mãc c¸c môc tiªu nµy. Thø nhÊt, ViÖt Nam ®· ®¹t, hoÆc gÇn ®¹t ®­îc mét sè môc tiªu MTTNK. VÝ dô, tû lÖ nghÌo ®· gi¶m mét n÷a trong nh÷ng n¨m tõ 1990 ®Õn 2000. Do vËy, viÖc ViÖt Nam x¸c ®Þnh mét môc tiªu míi vÒ gi¶m nghÌo ®Ó thóc ®Èy qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch trong nh÷ng n¨m tíi lµ cã ý nghÜa h¬n nhiÒu. Thø hai, mÆc dï ViÖt Nam thùc hiÖn tèt mét sè môc tiªu vÒ tiÕp cËn c¸c dÞch vô c¬ b¶n – ch¼ng h¹n nh­ gi¸o dôc – th× hiÖn vÉn cã nh÷ng th¸ch thøc khÈn cÊp vÒ n©ng cao chÊt l­îng nh÷ng dÞch vô nµy ®Ó ®¹t c¸c tiªu chuÈn quèc tÕ. VÝ dô nh­ viÖc phÊn ®Êu ®Ó ®¹t phæ cËp tiÓu häc hiÓn nhiªn lµ rÊt cÇn thiÕt, nh­ng viÖc ®¶m b¶o ®Ó trÎ em ë tr­êng ®¹t ®­îc nh÷ng tiªu chuÈn nh­ ë c¸c n­íc kh¸c còng hÕt søc quan träng. Thø ba, ViÖt Nam cã chu kú lËp kÕ ho¹ch chiÕn l­îc víi nh÷ng ®iÓm b¾t ®Çu vµ kÕt thóc kh¸c víi c¸c MTTNK. ViÖc ®iÒu chØnh c¸c chu kú 25 n¨m cña MTTNK víi c¸c chu kú lËp kÕ ho¹ch vµ chiÕn l­îc n¨m n¨m vµ m­êi n¨m cña ViÖt Nam lµ hÕt søc h÷u Ých. Nh­ vËy, c¸c biÖn ph¸p vµ hµnh ®éng cã thÓ ®­îc x©y dùng phï hîp víi c¸c môc tiªu kÕt qu¶ cho c¸c n¨m 2005 vµ 2010 vµ sau ®ã lµ phï hîp víi c¸c môc tiªu cho n¨m 2015. Thø t­, cÇn thiÕt lËp c¸c môc tiªu ë cÊp d­íi quèc gia ®Ó cã thÓ gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò nh­ sù ph¸t triÓn cña d©n téc thiÓu sè hoÆc bÊt b×nh ®¼ng. Cuèi cïng, cã nh÷ng lÜnh vùc ®Æc biÖt th¸ch thøc víi ViÖt Nam ë giai ®o¹n nµy nh­ng kh«ng ®­îc ®Ò cËp trong c¸c MTTNK. VÝ dô, mÆc dÇu ViÖt Nam ®· thùc hiÖn tèt viÖc cung cÊp c¸c dÞch vô x· héi c¬ b¶n nh­ng vÉn cßn tôt hËu trong viÖc ®­a ra nh÷ng c¶i c¸ch cÇn thiÕt vÒ qu¶n trÞ quèc gia, nh÷ng c¶i c¸ch sÏ hÕt søc cÇn thiÕt ®Ó ®¹t ®­îc mét sè môc tiªu ph¸t triÓn kh¸c ®­îc ®Ò xuÊt trong c¸c chiÕn l­îc quèc gia. TËp hîp c¸c b¸o c¸o d­íi ®©y ®­îc chuÈn bÞ ®Ó gãp phÇn cïng ChÝnh phñ suy nghÜ vÒ viÖc ®Æt môc tiªu vµ gi¸m s¸t trong t¸m lÜnh vùc chñ ®Ò, cô thÓ nh­ sau: § Xo¸ nghÌo ®ãi; § Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi; § Cung cÊp gi¸o dôc c¬ së cã chÊt l­îng cho tÊt c¶ mäi ng­êi; § C¶i thiÖn t×nh tr¹ng søc khoÎ vµ gi¶m bít bÊt b×nh ®¼ng vÒ y tÕ; § §¶m b¶o bÒn v÷ng vÒ m«i tr­êng; § §Èy m¹nh c«ng t¸c ph¸t triÓn d©n téc thiÓu sè; Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo cña ChÝnh phñ, c¸c nhµ tµi trî vµ c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ ®· hîp t¸c lµm viÖc víi nhau ®Ó ph©n tÝch ®ãi * nghÌo (Ng©n hµng ThÕ giíi vµ c¸c t¸c gi¶ kh¸c, 1999) vµ kÕ ho¹ch ho¸ chiÕn l­îc tõ n¨m 1999. Trong thêi gian ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ T¨ng tr­ëng vµ Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo ®ang ®­îc so¹n th¶o, Nhãm C«ng t¸c bao gåm ®¹i diÖn cña 16 Bé cña ChÝnh phñ, 6 nhµ tµi trî, 4 tæ chøc phi chÝnh phñ quèc tÕ vµ 4 tæ chøc phi chÝnh phñ trong n­íc.
  3. 3. lêi nãi ®Çu cña nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo § C¶i thiÖn viÖc tiÕp cËn c¬ së h¹ tÇng thiÕt yÕu; vµ, § §¶m b¶o qu¶n trÞ quèc gia cã hiÖu qu¶ ®Ó xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo. Kh«ng cã mét b¸o c¸o riªng vÒ thóc ®Èy c«ng b»ng giíi v× hai lý do. Thø nhÊt, viÖc c¸c vÊn vÒ giíi ®­îc ®Ò cËp trong tÊt c¶ t¸m lÜnh vùc nãi trªn ®­îc xem lµ hÕt søc quan träng. Thø hai, c¸c lÜnh quan träng kh¸c ngoµi t¸m lÜnh vùc nãi trªn ®· ®­îc gi¶i quyÕt khi ChÝnh phñ x©y dùng ChiÕn l­îc hµnh ®éng lÇn thø hai v× sù tiÕn bé cña phô n÷. C¸c dù th¶o ®Çu tiªn cña c¸c b¸o c¸o nµy ®· ®­îc th¶o luËn t¹i héi th¶o 3 ngµy tæ chøc håi th¸ng ChÝn n¨m 2001 víi sù tham gia cña 100 nhµ ho¹ch ®Þnh vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch. C¸c c¬ quan ChÝnh phñ, c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ vµ c¸c nhµ tµi trî ®Òu tham gia vµo c¸c nhãm c«ng t¸c ®Ó gi¸m s¸t viÖc so¹n th¶o c¸c b¸o c¸o nµy. C¸c cuéc lÊy ý kiÕn vÒ c¸c dù th¶o ®· ®­îc tiÕn hµnh víi c¸c bé ngµnh ®Çu n¨m 2002, giai ®o¹n träng t©m nhÊt cña qu¸ tr×nh so¹n th¶o ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ T¨ng tr­ëng vµ Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo. ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ T¨ng tr­ëng vµ Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo ®· ®­îc Thñ t­íng phª duyÖt vµo th¸ng N¨m n¨m 2002 vµ ®Ò ra c¸c môc tiªu vµ chØ tiªu ph¶n ¸nh râ rµng c«ng t¸c ph©n tÝch vµ tranh luËn ®­îc tiÕn hµnh trong n¨m tr­íc. Mét b¶ng tæng hîp, v¾n t¾t h¬n mét chót c¸c Môc tiªu ph¸t triÓn cña ViÖt Nam (nh­ ®· ®Ò cËp ®Õn trong ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ T¨ng tr­ëng vµ Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo) ®­îc kÌm theo ë phÇn cuèi cña b¸o c¸o nµy. Giê ®©y, khi nh÷ng b¸o c¸o nµy ®· ®­îc hoµn tÊt, chóng t«i hy väng chóng sÏ lµ ®Çu vµo quý gi¸ trong viÖc thùc hiÖn ChiÕn l­îc toµn diÖn vÒ T¨ng tr­ëng vµ Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, kÓ c¶ viÖc chuÈn bÞ c¸c kÕ ho¹ch hµnh ®éng hµng n¨m.
  4. 4. môc lôc Tãm t¾t ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- vi Më ®Çu ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 1 PhÇn I: B¶n chÊt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c rñi ro ë ViÖt Nam ---------------------------------- 6 PhÇn II: §o t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng, ®Æt môc tiªu vµ thiÕt lËp c¸c møc ban ®Çu cña t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng -------------------------------------------------- 12 Chän th­íc ®o thÝch hîp t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ----------------------------------------------- 12 §Æt môc tiªu vµ ®¸nh gi¸ sè liÖu ban ®Çu -------------------------------------------------------------- 13 PhÇn III: C¬ chÕ hiÖn t¹i vÒ qu¶n lý rñi ro vµ b¶o trî x· héi ë ViÖt Nam --------------------------------- 18 C¬ chÕ qu¶n lý rñi ro cho c¸ nh©n, hé gia ®×nh vµ céng ®ång ë ViÖt Nam --------------------- 18 C¸c chÝnh s¸ch vµ ch­¬ng tr×nh b¶o trî x· héi cña ChÝnh phñ ------------------------------------ 21 Ai lµ ng­êi ®­îc h­ëng lîi tõ ch­¬ng tr×nh b¶o trî x· héi cña nhµ n­íc? --------------------- 27 C¸c ch­¬ng tr×nh cña ChÝnh phñ ViÖt Nam cã hiÖu qu¶ trong viÖc gi¶m t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ sù nghÌo khæ hay kh«ng? -------------------------------------------------------------------- 29 Tãm t¾t : c¬ chÕ qu¶n lý rñi ro vµ b¶o trî x· héi ----------------------------------------------------- 30 PhÇn IV: §¹t c¸c môc tiªu ---------------------------------------------------------------------------------------------- 33 C¸c ®Ò xuÊt ®èi víi c¸c chÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ ViÖt Nam nh»m gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng --------------------------------------------------------------------------------------------- 33 PhÇn V: C¸c hµm ý vÒ ph©n bæ nguån lùc ------------------------------------------------------------------------- 40 Kh¸i qu¸t vÒ nguån tµi chÝnh hiÖn t¹i dµnh cho B¶o trî x· héi ----------------------------------- 40 ¦íc tÝnh chi phÝ cÇn thiÕt cho c¸c chÝnh s¸ch vµ ch­¬ng tr×nh ®Ò xuÊt ------------------------- 40 PhÇn VI: Gi¸m s¸t --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 42 C¸c chØ sè trung gian ®­îc lùa chän -------------------------------------------------------------------- 42 Nguån d÷ liÖu hiªn t¹i vµ nh÷ng kho¶ng trèng vÒ sè liÖu ------------------------------------------ 43 Tµi liÖu tham kh¶o --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 44 Phô lôc 1: Tuyªn bè cña ChÝnh phñ ViÖt Nam vÒ b¶o trî x· héi vµ gi¶m tÝnh dÔ bÞ tæn th­¬ng, 2001-2010 ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 49 Phô lôc 2: C¬ chÕ qu¶n lý rñi ro vµ vai trß cña c¸c nh©n tè ------------------------------------------------------- 51 Phô lôc 3: C¸c s¸ng kiÕn chÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ ViÖt Nam h­íng tíi gi¶m nghÌo ®ãi ---------------- 52 Phô lôc 4: C¸c h¹n chÕ vÒ gi¸ trÞ cña c¸c biÕn ®éng ®­a ®Õn nghÌo ®ãi ®­îc coi lµ c¸ch tÝnh møc ®é dÔ bÞ tæn th­¬ng ----------------------------------------------------------------------- 53 Phô lôc 5: C¸c ®Þnh nghÜa kh¸c nhau vÒ ng­ìng nghÌo ë ViÖt Nam-------------------------------------------- 55 Phô lôc 6: CÊu thµnh tiªu dïng dµnh cho hÖ thèng an sinh vµ an toµn x· héi -------------------------------- 56 Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi iii
  5. 5. môc lôc Danh môc c¸c B¶ng B¶ng 1: Tæng kÕt c¸c lo¹i rñi ro phæ biÕn nhÊt mµ c¸c hé gia ®×nh ViÖt Nam gÆp ph¶i --------------------- 9 B¶ng 2: Tiªu dïng trung b×nh liªn quan ®Õn ®­êng nghÌo, n¨m 1993 vµ 1998 ----------------------------- 14 B¶ng 3: Ma trËn chuyÓn ®æi trong c¸c nhãm 20% cña bËc thang giµu nghÌo vÒ tiªu dïng, 1993-1998: phÇn tr¨m hé gia ®×nh ------------------------------------------------------------------------------------------- 16 B¶ng 4: Tãm t¾t biÕn ®éng hé gia ®×nh theo h­íng thay ®æi, 1993-1998 -------------------------------------- 17 B¶ng 5: Møc trî cÊp tiªu dïng cña b¶o trî x· héi / c¸c ch­¬ng tr×nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, tÝnh theo n¨m nhãm tiªu dïng--------------------------------------------------------------------------------- 28 B¶ng 6: Kh¸i qu¸t c¸c chiÕn l­îc qu¶n lý rñi ro vµ rñi ro tiÒm n¨ng ë ViÖt Nam----------------------------- 31 Danh môc c¸c Khung Khung 1: Ph©n lo¹i c¸c nhãm dÔ bÞ tæn th­¬ng ë ViÖt Nam cña Bé L§TB&XH ----------------------------- 3 Khung 2: C¸c nhãm dÔ bÞ tæn th­¬ng ë ViÖt Nam ®­îc x¸c ®Þnh trong cuéc tham vÊn do Bé L§TBXH tæ chøc víi c¸c c¸n bé cña ChÝnh phñ ViÖt Nam -------------------------------------- 4 Khung 3: C¸c c¬n sèc liªn quan tíi thiªn tai ------------------------------------------------------------------------ 8 Khung 4: §a d¹ng hãa vµ sù lan truyÒn rñi ro x¶y ra ë c¸c vïng hay bÞ lò lôt ------------------------------- 18 Khung 5: §ãng gãp cña céng ®ång ®èi víi b¶o trî x· héi -------------------------------------------------------- 20 Khung 6: C¸c ch­¬ng tr×nh thµnh phÇn cña Ch­¬ng tr×nh X§GN quèc gia ---------------------------------- 23 Khung 7: B¶o hiÓm Y tÕ ViÖt Nam: diÖn h­ëng lîi vµ ®ãng gãp ------------------------------------------------- 26 Khung 8: C¸c biÖn ph¸p khuyÕn n«ng kh«ng ®Õn ®­îc víi ng­êi nghÌo: nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu cña b¸o c¸o ®¸nh gi¸ nghÌo ®ãi cã sù tham gia cña ng­êi d©n ë tØnh Trµ Vinh ----------------- 27 Khung 9: Nguån tµi chÝnh cho b¶o hiÓm Y tÕ ë Trung Quèc ----------------------------------------------------- 35 Khung 10: Di d©n, hé khÈu vµ ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng lao ®éng ë Trung Quèc ---------------------------- 36 Khung 11: B¶o hiÓm Y tÕ: Kinh nghiÖm cña Tæ chøc phi ChÝnh phñ vµ CBO -------------------------------- 37 Khung 12: Ch­¬ng tr×nh B¶o ®¶m ViÖc lµm Maharashtra --------------------------------------------------------- 39 Khung 13: Danh s¸ch s¬ bé c¸c chØ tiªu trung gian vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ------------------------- 42 Danh môc c¸c H×nh H×nh 1: Sù ph©n bæ cña phóc lîi hé gia ®×nh liªn quan tíi ®­êng nghÌo ë ViÖt Nam ----------------------- 5 Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi iv
  6. 6. C¸c ch÷ viÕt t¾t w*1w w‚QK JL‚ QJK“R ~§L F§ V¼ WKDP JLD F´D QJ}®L GyQ w7w07 wL˜X WUD K­ JLD ~QK ~D P·F WLzX w706'& wL˜X WUD P»F V¬QJ GyQ F} F´D 9LœW 1DP $'% 1JyQ KQJ SK‚W WUL™Q FKyX ¸‚ $XV$,' &| TXDQ SK‚W WUL™Q TX¬F W› F´D ¶F %­ *'w7 %­ JL‚R G·F Y ~R WƒR %­ .+w7 %­ .› KRƒFK Y ~ŽX W} %­ /w7%;+ %­ ODR ~­QJ WK}|QJ ELQK Y [Å K­L %­ 113717 %­ Q{QJ QJKLœS Y SK‚W WUL™Q Q{QJ WK{Q %­ 7 %­ W› %­ 70 %­ 7K}|QJ PƒL %+7 %€R KL™P W› 9LœW 1DP | TXDQ %€R KL™P W› 9LœW 1DP %377 %DQ 3K¤QJ FK¬QJ 7KLzQ WDL +;+191 1}±F F­QJ KR [Å K­L FK´ QJK¡D 9LœW 1DP ,( 7UXQJ WyP NLQK W› TX¬F W› 6GQH
  7. 7. 35*6 KL›Q O}²F WRQ GLœQ Y˜ WxQJ WU}¯QJ Y [R‚ ~§L JL€P QJK“R +,9$,'6 9L U¶W OP VX JL€P Kœ PLšQ G£FK ¯ QJ}®L +­L FK»QJ VX JL€P PLšQ G£FK ¯ QJ}®L ,'6 9LœQ QJKLzQ F»X SK‚W WUL™Q 6XVVH[
  8. 8. ,/2 7ª FK»F ODR ~­QJ TX¬F W› /w/w 7ªQJ OLzQ ~RQ ODR ~­QJ 9LœW 1DP 073747 ‚F P·F WLzX SK‚W WUL™Q TX¬F W› 073771. ‚F P·F WLzX SK‚W WUL™Q 7KLzQ QLzQ N¾ 073791 ‚F P·F WLzX SK‚W WUL™Q F´D 9LœW 1DP 171w 1K§P OP YLœF Y˜ Y‘Q ~˜ 1JK“R 1+11 1JyQ KQJ QK Q}±F 9LœW 1DP 1+11JK“R 1JyQ KQJ QJ}®L QJK“R F´D 9LœW 1DP 1+113717 1JyQ KQJ Q{QJ QJKLœS Y SK‚W WUL™Q Q{QJ WK{Q 9LœW 1DP 1+7* 1JyQ KQJ WK› JL±L 2', 9LœQ SK‚W WUL™Q K€L QJRƒL /XyQ ~{Q
  9. 9. 4X¿ ;79/ 4X¿ [¶F WL›Q YLœF OP TX¬F JLD 6) 4X¿ 1KL ~©QJ $QK 6LGD | TXDQ SK‚W WUL™Q TX¬F W› 7KXÁ ~L™Q 77. 7ªQJ F·F WK¬QJ Nz 8%'701 8¾ EDQ GyQ W­F Y PL˜Q Q¶L 81'3 K}|QJ WUQK SK‚W WUL™Q F´D /LzQ KLœS TX¬F 81,() 4X¿ 1KL ~©QJ F´D /LzQ KLœS TX¬F 3563 9xQ E€Q FKL›Q O}²F JL€P QJK“R ,3563 9xQ E€Q FKL›Q O}²F JL€P QJK“R WƒP WK®L 91' w©QJ 9LœW 1DP ;w*1 K}|QJ WUQK [R‚ ~§L JL€P QJK“R Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi v
  10. 10. Tãm t¾t N¨m 2001, cã mét phÇn ba d©n sè ViÖt Nam sèng ë T×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng kh«ng thÓ ®o l­êng møc nghÌo khæ. PhÇn lín ng­êi ViÖt Nam mµ kh«ng ®­îc dÔ dµng vµ c¸c chiÕn l­îc ph¸t triÓn quèc gia ph¶i lµ nghÌo th× møc sèng còng rÊt gÇn víi ®­êng cña chÝnh phñ kh«ng ®Ò cËp ®Õn c¸c môc tiªu kÕt nghÌo. RÊt nhiÒu nghiªn cøu vµ sè liÖu cho thÊy c¸c qu¶ cã tÝnh ®Þnh l­îng vÒ viÖc gi¶m nhÑ t×nh tr¹ng dÔ hé gia ®×nh nghÌo vµ gÇn nghÌo rÊt dÔ bÞ tæn th­¬ng bÞ tæn th­¬ng. §Ó phôc vô c«ng t¸c gi¸m s¸t trong tr­íc c¸c rñi ro cã thÓ t¸c ®éng ®Õn c¸ nh©n, hé gia t­¬ng lai, b¸o c¸o nµy ®Ò xuÊt viÖc gi¸m s¸t t×nh tr¹ng ®×nh vµ c¶ céng ®ång. §¹t ®­îc môc tiªu cña ChÝnh dÔ bÞ tæn th­¬ng ë cÊp quèc gia qua ph©n tÝch: phñ vÒ xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo còng cã nghÜa lµ ph¶i • T×nh tr¹ng dÔ r¬i vµo vßng nghÌo khæ ®­îc ®o gi¶i quyÕt hai th¸ch thøc quan träng vµ liªn quan b»ng kho¶ng c¸ch tíi ®­êng nghÌo; vµ tíi nhau. §ã lµ ®­a nh÷ng ng­êi hiÖn ®ang sèng ë • T×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ®­îc ®o b»ng sù møc cïng khæ tho¸t khái ng­ìng nghÌo vµ b¶o vÖ thÊt th­êng trong tiªu dïng quan s¸t ®­îc qua mäi ng­êi kh«ng bÞ gi¶m sót møc sèng ®Ó tr¸nh c¸c sè liÖu panel1. ®¶o ng­îc nh÷ng thµnh qu¶ lóc tr­íc. C¸c cuéc kh¶o s¸t chi tiªu hé gia ®×nh sÏ cung cÊp Môc tiªu chÝnh cña b¸o c¸o nµy lµ ®Ò xuÊt khu«n sè liÖu hai n¨m mét lÇn ®Ó theo dâi tiÕn bé trong khæ gi¶i quyÕt vµ qu¶n lý t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng gi¶m t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng theo c¸c th­íc ®o trong thËp kû tíi ®Ó gi¶m cïng khæ vµ c¶i thiÖn t×nh nµy. C¸c cuéc kh¶o s¸t nµy cã mÉu ®ñ lín ®Ó cung tr¹ng an sinh vÒ mÆt kh¸ch quan vµ chñ quan. C¸c cÊp ­íc tÝnh ph©n t¸ch theo c¸c nhãm d©n c­. SÏ cã t¸c ®éng cña ChÝnh phñ cÇn kh«ng chØ nh»m cñng nhu cÇu bæ sung c¸c sè liÖu ®Þnh l­îng vÒ t×nh tr¹ng cè nÒn t¶ng v÷ng ch¾c cña c¸c thµnh qu¶ t¨ng tr­ëng dÔ bÞ tæn th­¬ng ®èi víi nghÌo vËt chÊt b»ng c¸c kinh tÕ vµ gi¶m nghÌo mµ cßn ph¶i lo¹i bá sù nÆng ph©n tÝch ®Þnh tÝnh cã thÓ m« t¶ c¸c d¹ng dÔ bÞ tæn nÒ trong cuéc sèng khi th­êng xuyªn lo sî bÞ quay th­¬ng vµ rñi ro kh¸c (vÝ dô nh­ c¸c rñi ro vÒ x· héi l¹i c¶nh nghÌo khæ trong t­¬ng lai, gi¶m møc ®é vµ søc kháe) vµ cã thÓ kiÓm tra c¸c vÊn ®Ò dÔ bÞ tæn mäi ng­êi tù c¶m thÊy thô ®éng, dÔ bÞ rñi ro vµ phô th­¬ng trong néi bé hé gia ®×nh mét c¸ch ®¸ng tin thuéc vµo nh÷ng yÕu tè ngoµi sù kiÓm so¸t cña m×nh cËy h¬n. b»ng c¸ch t¨ng kh¶ n¨ng ®Ó hä c¶m thÊy m×nh cã thÓ kiÓm so¸t ®­îc cuéc sèng cña m×nh chø kh«ng C¸c c¬ chÕ kiÓm so¸t rñi ro vµ ®èi phã víi c¸c c¬n ph¶i phã mÆc cuéc sèng cña m×nh cho nh÷ng t¸c sèc phÇn nhiÒu cã tÝnh chÊt kh«ng chÝnh thøc ph¶n nh©n bªn ngoµi. §iÒu ®ã më réng ®Þnh nghÜa hiÖn ¸nh ph¹m vi h¹n chÕ vµ ®Þnh h­íng môc tiªu yÕu t¹i vµ kh¸ phæ biÕn vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ë kÐm cña c¸c biÖn ph¸p b¶o trî x· héi chÝnh thøc. ViÖt Nam ra ngoµi khu«n khæ x¸c ®Þnh c¸c nhãm bÞ Mét sè c¸c biÖn ph¸p chÝnh s¸ch vµ can thiÖp c«ng thiÖt thßi cÇn trî gióp x· héi ®Ó bao gåm c¶ nh÷ng céng còng ®­îc ®Ò xuÊt ®Ó cñng cè c¸c biÖn ph¸p ng­êi dÔ gÆp rñi ro mÊt m¸t nãi chung trong hiÖn t¹i b¶o trî x· héi trong bèi c¶nh thóc ®Èy t¨ng tr­ëng vµ t­¬ng lai vµ nh÷ng ng­êi cÇn c¸c d¹ng gióp ®ì kinh tÕ cho tÊt c¶ mäi ng­êi ®Ó t¹o dùng nguån lùc kh¸c. cho c¸c hé dÔ bÞ tæn th­¬ng. 1 Sè liÖu panel lµ c¸c sè liÖu ®o l­êng t×nh tr¹ng hay ®Æc tÝnh cña cïng mét nhãm ng­êi t¹i c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau trong cuéc sèng cña hä (nh÷ng ng­êi ®­îc ®o l­êng t¹i mét thêi ®iÓm còng ®ång thêi lµ nh÷ng ng­êi ®­îc ®o l­êng l¹i vµo mét hay nhiÒu thêi ®iÓm kh¸c sau ®ã). Chó thÝch cña ng­êi dÞch. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi vi
  11. 11. Më ®Çu • Nh÷ng chØ tiªu s½n cã nµo cã thÓ ph¶n ¸nh tèt Bèi c¶nh vµ ph¹m vi cña b¸o c¸o nhÊt tiÕn bé trong gi¶m t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn C¸c nghiªn cøu gÇn ®©y ë ViÖt Nam còng nh­ trªn th­¬ng vµ lµm thÕ nµo ®Ó ®o vµ theo dâi c¸c chØ thÕ giíi ®Òu nhÊn m¹nh nhu cÇu gi¶i quyÕt t×nh tiªu nµy? tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ rñi ro ®Ó ®¶m b¶o gi¶m • Lµm thÕ nµo ®Ó nh÷ng ng­êi vµ nh÷ng hé gia nghÌo bÒn v÷ng cho tÊt c¶ mäi ng­êi. Nhu cÇu ®ã ®×nh dÔ bÞ tæn th­¬ng cã thÓ qu¶n lý rñi ro? C¸c còng ®­îc ph¶n ¸nh trong c¸c v¨n b¶n cña ChÝnh c«ng cô vµ chÝnh s¸ch nµo cã ®Ó gióp hä qu¶n phñ ViÖt Nam: b¶ng tæng hîp c¸c chÝnh s¸ch trong lý rñi ro x· héi? Nh÷ng biÖn ph¸p nµy cã ®ñ ®Ó V¨n b¶n chiÕn l­îc gi¶m nghÌo t¹m thêi (IPRSP) ViÖt Nam ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu cña m×nh cã mét phÇn ®­a ra c¸c biÖn ph¸p ®Ó gi¶i quyÕt t×nh kh«ng? tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ B¶n th¶o ChiÕn l­îc xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo giai ®o¹n 2001-2010 (HEPR) còng • C¸c biÖn ph¸p chÝnh s¸ch vµ c¶i c¸ch nµo cã thÓ m« t¶ c¸c t¸c ®éng môc tiªu ®Ó hç trî ng­êi nghÌo gãp phÇn lµm gi¶m t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c nhãm yÕu thÕ tho¸t khái nghÌo2. GÇn ®©y, nãi chung vµ c¶i thiÖn vÊn ®Ò qu¶n lý rñi ro? ChiÕn l­îc toµn diÖn cho t¨ng tr­ëng vµ xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo3 (CPRGS) ®­îc Thñ t­íng ChÝnh phñ C¬ së kh¸i niÖm phª duyÖt håi th¸ng N¨m n¨m 2002 ®· th«ng b¸o vÒ mét lo¹t c¸c hµnh ®éng c«ng cña ChÝnh phñ ®Ó §Þnh nghÜa t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ b¶o trî gi¶m rñi ro vµ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng. x· héi Kh¸i niÖm t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng m« t¶ kh¶ Môc tiªu cña b¸o c¸o nµy lµ ®Ò xuÊt mét khu«n n¨ng mét c¸ nh©n hoÆc hé gia ®×nh sÏ r¬i vµo ®iÒu khæ gi¶i quyÕt vµ gi¸m s¸t t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn kiÖn (xÊu) nµo ®ã t¹i mét thêi ®iÓm trong t­¬ng lai. th­¬ng trong thËp kû tíi. B¶n chÊt cña tÝnh dÔ bÞ §èi víi c¸c môc ®Ých lËp kÕ ho¹ch ph¸t triÓn, mèi tæn th­¬ng ë ViÖt Nam ®ßi hái sù ph©n tÝch v­ît ra quan t©m chñ yÕu lµ tÝnh dÔ bÞ tæn th­¬ng ®èi víi ngoµi khu«n khæ c¸c biÖn ph¸p an sinh x· héi chÝnh nghÌo. MÆc dï nghÌo lµ hiÖn t­îng ®a diÖn, nh­ng thøc cña nhµ n­íc. Còng gièng nh­ ®Ò c­¬ng ®­îc b¸o c¸o nµy tËp trung chñ yÕu vµo nghÌo ®­îc ®Þnh ®Ò xuÊt cho t¸m b¸o c¸o kh¸c, b¸o c¸o nµy còng nghÜa theo tiªu dïng (chi tiªu b×nh qu©n ®Çu ng­êi lÊy c¸c chiÕn l­îc vµ kÕ ho¹ch cña ChÝnh phñ lµm hµng n¨m tÝnh b»ng VND). §iÒu nµy chñ yÕu lµ do xuÊt ph¸t ®iÓm vµ khai th¸c mèi liªn hÖ gi÷a c¸c tiªu dïng lµ khÝa c¹nh ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ nhÊt vÒ môc ®Ých nµy vµ c¸c môc tiªu ph¸t triÓn thiªn niªn nghÌo v× c¸c khÝa c¹nh kh¸c phÇn lín lµ t­¬ng quan kû (MDG) mµ ViÖt Nam cam kÕt. C«ng viÖc nµy víi nhau vµ còng mét phÇn v× c¸c sè liÖu panel cã gãp phÇn hç trî ChÝnh phñ x©y dùng mét TËp hîp s½n ®Ó theo dâi c¸c th­íc ®o nµy. Kh«ng cã lý do c¨n b¶n c¸c Môc tiªu ph¸t triÓn ViÖt Nam ®Ó lµm thùc chÊt nµo vÒ viÖc v× sao t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn khu«n khæ tr¸ch nhiÖm cho ChiÕn l­îc CPRGS. Bèi th­¬ng ®èi víi c¸c khÝa c¹nh kh¸c cña phóc lîi c¶nh cña lo¹t nghiªn cøu theo chñ ®Ò nµy ®ßi hái hay sù thiÕu phóc lîi (vÒ søc khoÎ, t©m lý, dinh r»ng c¸c vÊn ®Ò cÇn ®­îc xem xÐt theo c¸ch th¨m d­ìng ...) l¹i kh«ng thÓ ®­îc ®Þnh l­îng vµ sö dß vµ s¬ bé: cÇn nghiªn cøu thªm ®Ó kiÓm chøng dông lµm c¸c môc tiªu ph¸t triÓn quèc gia 4. Mét c¸c ph©n tÝch vµ hoµn thiÖn c¸c khuyÕn nghÞ. Víi sè b¸o c¸o kh¸c trong t¸m b¸o c¸o chuyªn ®Ò nµy nh÷ng h¹n chÕ nµy, b¸o c¸o tËp trung vµo bèn vÊn còng xem xÐt c¸c khÝa c¹nh cña t×nh tr¹ng dÔ bÞ ®Ò sau: tæn th­¬ng. • T×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng cã thÓ ®­îc m« t¶ B»ng viÖc tËp trung vµo t×nh tr¹ng trong t­¬ng lai, vµ tÝnh to¸n nh­ thÕ nµo ë ViÖt Nam? Nh÷ng vÊn ®Ò vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng tËp trung chó rñi ro nµo lµ phæ biÕn nhÊt vµ cã nhiÒu kh¶ n¨ng ý vµo c¶ i) ®éng th¸i cña t×nh tr¹ng phóc lîi vµ tiÒm thay ®æi chóng trong t­¬ng lai gÇn kh«ng? 2 CHXHCNVN 2001 tr. 91-92; Bé L§TBXD 2001 tr. 19. 3 CHXHCNVN 2002 tr. 40-41 vµ 136 4 PhÇn c¬ së kh¸i niÖm nµy dùa chñ yÕu trªn Coudouel et all 2001; Ng©n hµng ThÕ giíi 2000; vµ Dercon 2001 Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 1
  12. 12. Më ®Çu n¨ng t×nh tr¹ng phóc lîi thay ®æi theo chiÒu h­íng d­íi d¹ng c¸c ®Çu ra cña ch­¬ng tr×nh (nghÜa lµ xÊu (kh¶ n¨ng dÔ bÞ r¬i tõ t×nh tr¹ng kh«ng nghÌo diÖn bao trïm hay møc ®é h­ëng lîi) hay d­íi d¹ng thµnh nghÌo) còng nh­ ii) tiÒm n¨ng kh«ng cã sù c¸c môc tiªu kÕt qu¶ gi¶m bít t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn thay ®æi nµo trong mét t×nh tr¹ng tåi tÖ (khëi ®Çu vµ th­¬ng hay qu¶n lý rñi ro6. Do vËy, phÇn nµy sÏ ®­a vÉn ë trong t×nh tr¹ng nghÌo trong giai ®o¹n nãi ra c¸c liªn hÖ cã tÝnh l«-gic gi÷a viÖc gi¶m bít t×nh ®Õn)5. PhÇn lín c¸c ®Þnh nghÜa vÒ b¶o trî x· héi tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng víi viÖc ®¹t mét sè môc tiªu ph¶n ¸nh hai th­íc ®o vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ph¸t triÓn c¬ b¶n. nµy. MÆc dÇu kh¸c nhau, nh­ng phÇn lín c¸c ®Þnh ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· ®¹t vµ v­ît qua môc tiªu nghÜa vÒ b¶o trî x· héi liªn quan tíi hai lo¹i hµnh ph¸t triÓn quèc tÕ vÒ gi¶m mét nöa tû lÖ nghÌo tr­íc ®éng chÝnh. Nhãm hµnh ®éng thø nhÊt lµ nh»m hé n¨m 2015. HiÖn nay, ChÝnh phñ cam kÕt xo¸ ®ãi vµ trî nh÷ng hé gia ®×nh nghÌo nhÊt, nh÷ng ng­êi mµ “nghÌo cïng khæ” tr­íc n¨m 2010. §Ó ®¹t ®­îc nÕu kh«ng cã hç trî cã thÓ sÏ ph¶i ®èi mÆt víi t×nh nh÷ng môc tiªu nµy vµ ®Ó ®¶m b¶o c¸c thµnh tùu tr¹ng c¬ cùc; nhãm hµnh ®éng thø hai lµ nh»m gi¶m gi¶m nghÌo bÒn v÷ng vµ kh«ng bÞ ®¶o ng­îc sau kh¶ n¨ng bÞ tæn th­¬ng. MÆc dï rÊt h÷u Ých nh­ng nµy, ViÖt Nam cÇn ph¶i gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng dÔ bÞ sù ph©n biÖt vÒ kh¸i niÖm gi÷a i) viÖc gióp mäi ng­êi tæn th­¬ng ®èi víi nghÌo cña c¸c hé gia ®×nh b»ng tho¸t khái cïng cùc hoÆc nghÌo khæ (thóc ®Èy) vµ c¶ hai c¸ch: võa gióp c¸c hé hiÖn ®ang nghÌo tho¸t ii) viÖc b¶o vÖ mäi ng­êi kh«ng bÞ suy gi¶m møc khái nghÌo vµ võa b¶o vÖ c¸c hé gia ®×nh khái c¸c sèng do sù sãi mßn dÇn dÇn hay ®ét ngét cuéc sèng xu h­íng vµ rñi ro cã thÓ ®Èy hä xuèng d­íi ®­êng cña hä (b¶o trî) th­êng lµ kh«ng râ rµng trong thùc nghÌo (hoÆc ®ang ë d­íi ®­êng nghÌo cµng trë nªn tÕ. nghÌo h¬n). Sù ph¸t triÓn kinh tÕ trªn diÖn réng n©ng thu nhËp vµ tiªu dïng cña c¶ ng­êi nghÌo vµ gÇn G¾n b¶o trî x· héi víi c¸c thµnh tùu ®¹t ®­îc cña nghÌo vµ t¨ng ®­êng biªn an toµn ë trªn ®­êng c¸c môc ®Ých ph¸t triÓn ë ViÖt Nam nghÌo vÒ l©u dµi lµ rÊt cÇn thiÕt ®Ó gi¶m tÝnh dÔ bÞ Trong khi c¸c môc tiªu thiªn niªn kû kh«ng ®Ò cËp tæn th­¬ng, cho hä cã thªm dù phßng (nh­ tiÕt kiÖm mét c¸ch cô thÓ ®Õn tÝnh dÔ bÞ tæn th­¬ng hay viÖc vµ tµi s¶n) ®Ó ®èi phã víi nh÷ng lóc khã kh¨n. Tuy cung cÊp b¶o trî x· héi, c¸c v¨n b¶n kÕ ho¹ch chiÕn nhiªn, chØ tËp trung vµo t¨ng tr­ëng th«i th× kh«ng l­îc quèc gia cña ViÖt Nam cã nh¾c ®Õn vÊn ®Ò ph¶i lµ biÖn ph¸p hiÖu qu¶ ®Ó ®¹t ®­îc thµnh tùu nµy nh­ng kh¸ v¾n t¾t. ChiÕn l­îc Gi¶m nghÌo 2001- gi¶m nghÌo bÒn v÷ng vÒ l©u dµi. 2010 coi chÝnh s¸ch vÒ an sinh x· héi lµ mét trong Thø nhÊt, chØ tËp trung vµo t¨ng tr­ëng cã xu h­íng m­êi mét “biÖn ph¸p trùc tiÕp ®Ó hç trî ng­êi nghÌo, lµm lîi cho ng­êi giµu nhanh h¬n ng­êi nghÌo: do c¸c hé gia ®×nh nghÌo vµ c¸c x· nghÌo” vµ nhÊn vËy, cÇn ®¶m b¶o sù t¨ng tr­ëng ®ã g©y dùng tµi m¹nh “nhu cÇu tËp trung gióp ®ì ng­êi nghÌo, h¹n s¶n cho ng­êi nghÌo. Vµ nÕu kh«ng nç lùc gia cè chÕ rñi ro vµ kh¶ n¨ng quay trë l¹i nghÌo; [vµ] x©y nh÷ng thµnh tùu gi¶m nghÌo th× viÖc ngµy cµng dùng c¸c ph­¬ng ph¸p hç trî x· héi hiÖu qu¶ cho xuÊt hiÖn nhiÒu c¸c rñi ro ë cÊp hé gia ®×nh hoÆc lò ng­êi nghÌo”; V¨n b¶n ChiÕn l­îc gi¶m nghÌo t¹m lôt quy m« lín hoÆc khñng ho¶ng kinh tÕ cã thÓ thêi bao gåm mét danh môc kh¸ dµi c¸c can thiÖp nhanh chãng ®Èy nhiÒu ng­êi trë l¹i nghÌo. Do ViÖt chÝnh s¸ch liªn quan tíi m¹ng l­íi an sinh cho ng­êi Nam tiÕp tôc hiÖn ®¹i ho¸, nÒn kinh tÕ ngµy cµng nghÌo vµ c¸c n¹n nh©n thiªn tai (xem phô lôc 1 vÒ héi nhËp h¬n víi nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi, c¸c trÝch dÉn chñ yÕu trong c¸c tµi liÖu nµy). Nh­ng nªn cã thÓ mong ®îi ®iÒu ®ã sÏ ®em l¹i nh÷ng lîi hai v¨n b¶n nµy ®Òu kh«ng ®­a ra mét môc tiªu cô Ých ®¸ng kÓ (cho t¨ng tr­ëng kinh tÕ theo h­íng thÓ cã tÝnh ®Þnh l­îng nµo trong lÜnh vùc nµy, hoÆc 5 NhiÒu b¸o c¸o trong thËp kû qua cho thÊy møc sèng cña hé gia ®×nh ë c¸c n­íc nghÌo thay ®æi rÊt nhanh: nhiÒu hé gia ®×nh nhËn thÊy møc sèng cña hä thay ®èi ®¸ng kÓ tõ n¨m nµy sang n¨m kh¸c. ChØ mét sè Ýt hé gia ®×nh lµ n¨m nµo còng nghÌo (nghÌo kinh niªn), trong khi phÇn lín c¸c hé gia ®×nh chØ nghÌo trong mét hoÆc hai n¨m (nghÌo t¹m thêi). 6 B¸o c¸o nµy – cïng víi c¸c b¸o c¸o kh¸c trong cïng bé - ®­îc viÕt chñ yÕu ®Ó cung cÊp c¬ së ph©n tÝch cho nhãm chuyªn gia cña ChÝnh phñ ViÖt Nam chÞu tr¸ch nhiÖm so¹n th¶o chiÕn l­îc CPRGS. B¶n chiÕn l­îc CPRGS cuèi cïng cã ®­a vµo mét sè ®Ò xuÊt trong b¸o c¸o nµy vµ hiÖn trë thµnh chiÕn l­îc ®Çu tiªn cña ChÝnh phñ ViÖt Nam mµ c¸c t¸c gi¶ nhËn thøc lµ ph¶i bao gåm nh÷ng môc tiªu cô thÓ ®Ó gi¶m t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng. Do ChiÕn l­îc CPRGS ®­îc ban hµnh tr­íc khi b¸o c¸o nµy hoµn thµnh nªn kh«ng thÓ ph¶n ¸nh chi tiÕt ph©n tÝch vÒ c¸c mèi liªn hÖ gi÷a nghÌo vµ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng trong ChiÕn l­îc. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 2
  13. 13. Më ®Çu xuÊt khÈu vµ gi¶m nghÌo). Tuy nhiªn, ®iÒu ®ã còng chung còng nh­ b¶n chÊt ph©n phèi (theo h­íng sÏ khiÕn ViÖt Nam dÔ bÞ ¶nh h­ëng h¬n tr­íc c¸c gi¶m nghÌo) cña sù t¨ng tr­ëng nµy. c¬n sèc kinh tÕ vÜ m« cña thÕ giíi7. NÕu ViÖt Nam muèn ®­îc h­ëng nh÷ng lîi Ých cña toµn cÇu ho¸ §Þnh nghÜa t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ë ViÖt Nam: th× ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p phï hîp ®Ó gi¶m t¸c ®éng th¸i cña c¸c nhãm vµ hé gia ®×nh dÔ bÞ tæn ®éng cña c¸c khñng ho¶ng toµn cÇu. th­¬ng Thø hai, viÖc gi¶m nhÑ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng Kh«ng cã mét ®Þnh nghÜa râ rµng chÝnh thøc nµo cã thÓ gãp phÇn tÝch cùc vµo t¨ng tr­ëng kinh tÕ. vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng trong c¸c v¨n b¶n Khi kh¶ n¨ng gÆp rñi ro cao vµ hËu qu¶ cña c¸c rñi chÝnh s¸ch cña ViÖt Nam. Mét ®Þnh nghÜa lµm viÖc ro nµy lµ hÕt søc nghiªm träng, ng­êi ta cã xu h­íng ®­îc sö dông trong ®iÒu tra n¨m 1998 cña Bé theo ®uæi nh÷ng chiÕn l­îc lÊy an toµn lµm ­u tiªn L§TBXH ®· x¸c ®Þnh t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng lµ hµng ®Çu, chiÕn l­îc cho phÐp ®¶m b¶o thu nhËp “sù mÊt kh¶ n¨ng cña mét c¸ nh©n tËn dông c¸c c¬ tèi thiÓu cho c¸c nhu cÇu tån t¹i chø kh«ng t¹o dùng héi do x· héi ®em l¹i ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng cña b¶n nguån lùc mét c¸ch dÔ dµng vµ lµ chiÕn l­îc lµm th©n”. Cuéc ®iÒu tra nµy ®· x¸c ®Þnh c¸c nhãm cã gi¶m c¸c c¬ héi tho¸t khái nghÌo. NÕu tån t¹i m¹ng ho¹t ®éng kinh tÕ vµ nhãm kh«ng ho¹t ®éng kinh l­íi an sinh ®¸ng tin cËy th× ng­êi ta cã thÓ s½n tÕ hay c¸c nhãm dÔ bÞ tæn th­¬ng cËn biªn (xem sµng tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng rñi ro h¬n, ®em l¹i Khung 1). lîi Ých cao h¬n, dÉn ®Õn sù t¨ng tr­ëng kinh tÕ nhanh h¬n, trªn diÖn réng h¬n vµ bÒn v÷ng h¬n8. Khung 1: Ph©n lo¹i c¸c nhãm dÔ bÞ tæn th­¬ng Do vËy, ®Çu t­ c«ng lµm h¹n chÕ x¸c suÊt vµ gi¶m ë ViÖt Nam cña Bé L§TBXH nhÑ hËu qu¶ cña c¸c rñi ro th«ng th­êng lµ sù bæ Nhãm 1: nh÷ng ng­êi trong ®é tuæi lao ®éng sung cÇn thiÕt vµo c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch vµ cã kh¶ n¨ng lao ®éng tæng hîp. • Nh÷ng ng­êi tµn tËt cã kh¶ n¨ng lao ®éng Cuèi cïng lµ nh÷ng chÝnh s¸ch c«ng c¶i thiÖn m¹nh • Lao ®éng n÷ ch­a häc hÕt tiÓu häc mÏ phóc lîi cho nh÷ng ng­êi hiÖn ë d­íi ®­êng • Lao ®éng trÎ (tõ 15 ®Õn 24 tuæi) ch­a nghÌo sÏ gióp phÇn h¹n chÕ sù bÊt b×nh ®¼ng. Trong häc hÕt trung häc c¬ së x· héi mét sè nhãm kh«ng thÓ h­ëng lîi trùc tiÕp tõ t¨ng tr­ëng kinh tÕ nªn cÇn cã nh÷ng chÝnh s¸ch Nhãm 2: Nh÷ng ng­êi d­íi hoÆc trªn tuæi lao ®Æc biÖt ®Ó gióp hä tho¸t khái cïng khæ. ®éng hoÆc thuéc tuæi lao ®éng nh­ng kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng §Ó gãp phÇn gi¶m nghÌo qua c¸c kªnh nµy th× c¸c • Nh÷ng ng­êi tµn tËt kh«ng cã kh¶ n¨ng chÝnh s¸ch b¶o trî x· héi ph¶i dùa trªn c¬ së hiÓu lao ®éng biÕt s©u s¾c c¸c rñi ro, trë ng¹i vµ c¬ héi mµ ng­êi • “Ng­êi giµ c« ®¬n” tøc lµ nh÷ng ng­êi nghÌo ph¶i ®­¬ng ®Çu vµ t¸c ®éng trë l¹i cña c¸c giµ kh«ng cã hä hµng th©n thÝch lo¹i ho¹t ®éng c«ng. NhiÒu thµnh tè cña mét ®Þnh • TrÎ må c«i vµ trÎ kh«ng n¬i n­¬ng tùa nghÜa toµn diÖn vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ®· cã (Nguån: Bé L§TBXH/ADUKY 1998 tr. 5) trong khu«n khæ chÝnh s¸ch cña ViÖt Nam, nh­ng chóng ch­a ®­îc tËp hîp mét c¸ch thèng nhÊt vÒ kh¸i niÖm. C¸c thµnh tè nµy còng kh«ng thõa nhËn C¸c v¨n b¶n kh¸c cña ChÝnh phñ ViÖt Nam cã nh÷ng mét c¸ch râ rµng r»ng b¶o trî x· héi lµm t¨ng n¨ng ®Þnh nghÜa râ rµng hoÆc hµm ý vÒ c¸c nhãm dÔ bÞ lùc cña ng­êi nghÌo tham gia vµo thÞ tr­êng lao tæn th­¬ng. Mét danh s¸ch më réng c¸c nhãm dÔ ®éng còng sÏ gãp phÇn c¶ vµo tû suÊt t¨ng tr­ëng bÞ tæn th­¬ng cã thÓ gåm c¸c nhãm sau9. 7 Xem Vò 1999 vÒ t¸c ®éng kinh tÕ-x· héi cña Khñng ho¶ng ®èi víi ViÖt Nam. 8 Ng©n hµng ThÕ giíi 2000. 9 C¸c c¸n bé cña Dù ¸n Gi¶m nghÌo theo h­íng tù lùc ®· dÉn d¾t cuéc häp cña c¸c c¸n bé ë Hµ Néi cña Bé L§TBXH, Bé KH§T, Héi Liªn hiÖp phô n÷, Bé Y tÕ, Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn N«ng th«n, Héi N«ng d©n ViÖt Nam vµ Ng©n hµng N«ng NghiÖp vµ Ph¸t triÓn N«ng th«n/Ng©n hµng Ng­êi NghÌo th¶o luËn c¸c vÊn ®Ò cña t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ b¶o trî x· héi. Bé L§TBXH 2001 tr. 19; CHXHCNVN 2001 tr. 77. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 3
  14. 14. Më ®Çu ®Çu ng­êi vµ ®­îc ghi chÐp th«ng qua c¸c cuéc ®iÒu tra mÉu quèc gia 10. Khung 2: C¸c nhãm dÔ bÞ tæn th­¬ng ë ViÖt Nam ®­îc x¸c ®Þnh trong cuéc tham Tuy nhiªn, trong khi b¸o c¸o nµy rót ra kÕt luËn vÊn do Bé L§TBXH tæ chøc víi c¸c r»ng c¸c biÖn ph¸p ®o biÕn ®éng trong tiªu dïng c¸n bé cña ChÝnh phñ ViÖt Nam b×nh qu©n ®Çu ng­êi lµ nh÷ng biÖn ph¸p chÝnh ®Ó gi¸m s¸t c¸c xu h­íng vÒ nghÌo vµ dÔ bÞ tæn th­¬ng, • Phô n÷ th× b¸o c¸o còng thõa nhËn r»ng chóng còng c㠕 TrÎ em nh÷ng h¹n chÕ. Tr­íc hÕt, c¸c biÖn ph¸p nµy gi¶ • Ng­êi giµ c« ®¬n ®Þnh c¸c nguån lùc ®­îc ph©n bæ trong hé gia ®×nh • Ng­êi d©n téc thiÓu sè theo nhu cÇu. Do vËy, sù bÊt b×nh ®¼ng trong néi bé • Ng­êi cã häc vÊn thÊp hoÆc mï chø hé gia ®×nh (th­êng lµ theo giíi tÝnh vµ tuæi t¸c) c㠕 Ng­êi nghÌo vµ ®ãi; nh÷ng ng­êi ë thÓ bÞ lµm mê ®i. Thø hai, mét sè khÝa c¹nh cña ®êi ngay trªn ®­êng nghÌo sèng (ch¼ng h¹n nh­ b¹o lùc hoÆc l¹m dông trong • Ng­êi tµn tËt; ng­êi èm hoÆc bÞ tai n¹n gia ®×nh) kh«ng ®­îc nghiªn cøu trong c¸c kh¶o • Ng­êi thiÕu viÖc lµm s¸t tiªu dïng hé gia ®×nh. Do vËy, cÇn ph¶i bæ sung • Gia ®×nh ®«ng con, ®Æc biÖt khi kh«ng ®ñ viÖc theo dâi t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng chñ yÕu lao ®éng (b»ng c¸ch sö dông ph©n tÝch c¸c sè liÖu tiªu dïng) • Ng­êi chÞu ¶nh h­ëng thiªn tai cïng víi c¸c nghiªn cøu ®Þnh tÝnh ®Ò cËp ®Õn mét • Ng­êi ë vïng s©u vïng xa sè khÝa c¹nh rñi ro trong néi bé hé gia ®×nh vµ trong khÝa c¹nh phi tiªu dïng. ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· cam kÕt ®­a c¸c biÖn ph¸p gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng phi vËt chÊt vµo khu«n khæ gi¸m s¸t Trong khi viÖc x¸c ®Þnh c¸c nhãm dÔ bÞ tæn th­¬ng cña CPRGS (ch¼ng h¹n c¸c biÖn ph¸p ®Ó gi¶m t×nh hiÓn nhiªn lµ rÊt h÷u Ých, th× ­u tiªn hµng ®Çu cña tr¹ng b¹o lùc trong gia ®×nh). §Ó ho¹t ®éng nµy cã khu«n khæ chÝnh s¸ch quèc gia nh»m gi¶m t×nh hiÖu qu¶ cÇn ph¶i so¹n th¶o tØ mØ h¬n n÷a. C¸c biÖn tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ph¶i lµ x¸c ®Þnh vµ gi¶i quyÕt ph¸p gi¸m s¸t hiÖn cã cña ChÝnh phñ ViÖt Nam ch­a c¸c d¹ng rñi ro phæ biÕn vµ nghiªm träng nhÊt, vµ ®ñ ®Ó ®¸nh gi¸ xem c¸c hµnh ®éng c«ng cã hiÖu c¸c d¹ng rñi ro cã t­¬ng quan hay g©y ra hoÆc ®¹i qu¶ hay kh«ng trong viÖc gi¶m c¸c khÝa c¹nh dÔ bÞ diÖn cho c¸c d¹ng rñi ro kh¸c, h¬n lµ b¾t ®Çu b»ng tæn th­¬ng phi vËt chÊt. danh s¸ch liÖt kª c¸c nhãm dÔ bÞ tæn th­¬ng cô thÓ. Do vËy, mÆc dï Bé L§TBXH ®· x¸c ®Þnh ®­îc Rñi ro vµ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ®èi víi nghÌo c¸c nhãm cã ®Æc tÝnh dÔ bÞ tæn th­¬ng nh­ng vÉn ë ViÖt Nam thiÕu c¸c chÝnh s¸ch ®­îc thiÕt kÕ ®Ó gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng nãi chung cña phÇn lín ë ViÖt Nam, sù ph©n bæ phóc lîi – khi ®­îc ®o d©n chóng ®èi víi viÖc suy gi¶m thu nhËp vµ tiªu b»ng møc tiªu dïng b×nh qu©n ®Çu ng­êi (p.c.) – thô (vµ më réng ra lµ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ph¶n ¸nh vai trß quan träng cña b¶o trî x· héi. Tû cña hä ®èi víi c¸c d¹ng rñi ro kh¸c—gi¶m tiªu dïng lÖ c¸c hé gia ®×nh n»m xung quanh ®­êng nghÌo lµ l­¬ng thùc, kh«ng cã kh¶ n¨ng chi tr¶ c¸c chi phÝ rÊt lín (xem H×nh 1) nªn viÖc gi¶m mét phÇn nhá ch¨m sãc søc kháe, cho con g¸i nghØ häc vµ v.v. – tiªu dïng theo ®Çu ng­êi cã thÓ ®Èy nh÷ng ng­êi c¸c rñi ro ®ã g¾n víi viÖc r¬i vµo c¶nh nghÌo). Do hiÖn nay míi s¸t trªn ®­êng nghÌo trë l¹i nghÌo. vËy, träng t©m cña b¸o c¸o nµy lµ vÒ gi¶m t×nh tr¹ng ViÖc gióp c¸c hé gia ®×nh qu¶n lý rñi ro vµ tr¸nh dÔ bÞ tæn th­¬ng ë cÊp hé gia ®×nh ®èi víi nghÌo, r¬i trë l¹i nghÌo (c¸c chiÕn l­îc b¶o trî) do vËy lµ ®­îc ®o chñ yÕu b»ng c¸c møc tiªu dïng tÝnh theo mét phÇn quan träng trong chiÕn l­îc gi¶m nghÌo 10 MÆc dï ng­êi nghÌo lµ nhãm ®Æc biÖt dÔ bÞ tæn th­¬ng nhÊt khi bÞ suy gi¶m møc sèng, nh­ng b¶n chÊt kh¸ c« ®äng cña viÖc ph©n bæ phÇn tr¨m tiªu dïng kÕt hîp víi sù biÕn ®éng tiªu dïng ghi nhËn ®­îc gi÷a n¨m 1993 vµ 1998 cho thÊy ngay c¶ nh÷ng ng­êi kh¸ giµu cã còng kh«ng tr¸nh khái bÞ ®¶o lén m¹nh trong møc sèng. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 4
  15. 15. Më ®Çu H×nh 1: Sù ph©n bæ cña phóc lîi hé gia ®×nh liªn quan tíi ®­êng nghÌo ë ViÖt Nam w }®tÁtu“‚Ãy}|tÇu¼pà w }®tÁtu“‚à † à  y q à  Ž u ƒ à à ¾ U à 8 uvÇvzˆÃÇur‚Ã~ŽˆÃt}®vÇu¼pǛÃW I 9 ÃÃUu‚tÃB vztÁx€ à ('' tæng thÓ, bæ sung thªm c¸c biÖn ph¸p gióp ®ì nh÷ng cÊp t­ nh©n, vµ c¸c thÓ chÕ nhµ n­íc (cÊp ®Þa ng­êi ®· ë d­íi ®­êng nghÌo (c¸c chiÕn l­îc thóc ph­¬ng, vïng vµ quèc gia)12. Ba nhãm ph­¬ng ph¸p ®Èy). NÕu “ng­êi dÔ bÞ tæn th­¬ng” ®­îc ®Þnh nghÜa qu¶n lý rñi ro chÝnh cã thÓ ®­îc ph©n biÖt nh­ sau: lµ nh÷ng ng­êi hiÖn nay ®ang nghÌo vµ nh÷ng ng­êi • Gi¶m rñi ro (hay ®Ò phßng rñi ro) gåm c¸c hµnh gÇn nghÌo trong ph¹m vi 10% ë trªn ®­êng nghÌo) ®éng ®­îc thùc hiÖn tr­íc mét ®ét biÕn ®Ó gi¶m th× cã tíi 45% d©n sè ph¶i ®­îc coi lµ dÔ bÞ tæn c¬ héi cho nã x¶y ra. th­¬ng 11. • C¸c ho¹t ®éng gi¶m nhÑ rñi ro bao gåm c¸c C¸c h×nh thøc rñi ro hµnh ®éng ®­îc thùc hiÖn tr­íc mét ®ét biÕn H×nh thøc rñi ro mµ ng­êi d©n gÆp ph¶i cã thÓ ®­îc nh»m gi¶m møc ®é t¸c ®éng cña c¬n sèc nµy. ph©n lo¹i theo ph¹m vi chóng ¶nh h­ëng ®Õn cuéc • sèng (ch¼ng h¹n nh­ søc khoÎ) vµ møc ®é t¸c ®éng C¸c chiÕn l­îc gi¶i quyÕt rñi ro lµ nh÷ng quyÕt cña chóng. Rñi ro ®¬n lÎ (idiosyncratic risk) t¸c ®éng ®Þnh vµ hµnh ®éng do c¸c c¸ nh©n, hé gia ®×nh, ®Õn c¸c c¸ nh©n vµ hé gia ®×nh víi t­ c¸ch lµ c¸ nh©n céng ®ång vµ nhµ n­íc thùc hiÖn khi ®ét biÕn vµ hé gia ®×nh: x¸c suÊt cña mét hé gia ®×nh bÞ ¶nh ®· x¶y ra ®Ó gi¶m nhÑ t¸c ®éng cña ®ét biÕn ®ã h­ëng kh¸ ®éc lËp víi viÖc liÖu c¸c c¸ nh©n vµ hé gia lªn ®êi sèng. ®×nh kh¸c cã bÞ ¶nh h­ëng hay kh«ng (ch¼ng h¹n B¶n chÊt cña mét chiÕn l­îc tèt vÒ b¶o trî x· héi nh­ ch¸y nhµ hoÆc tai n¹n lao ®éng, cho con g¸i nghØ mét phÇn lµ ®Ó thiÕt lËp c©n b»ng phï hîp vµ bæ häc). Rñi ro chung (covariant risk) lµ rñi ro t¸c ®éng sung gi÷a hç trî x· héi cho ng­êi cïng khæ vµ qu¶n tíi nhiÒu ng­êi cïng mét lóc (nh­ thiªn tai). lý rñi ro x· héi cho ng­êi dÔ bÞ tæn th­¬ng. Mét C¸c thµnh tè trong qu¶n lý rñi ro phÇn n÷a lµ ®Ó ®¹t ®­îc mét “danh môc” c«ng cô qu¶n lý rñi ro ®óng ®¾n khi x©y dùng vai trß hç trî Rñi ro cã thÓ ®­îc nhiÒu chñ thÓ kh¸c nhau qu¶n lÉn nhau cho c¸ nh©n, hé gia ®×nh, c¸c chñ thÓ cña lý: c¸c c¸ nh©n vµ hé gia ®×nh, c¸c céng ®ång vµ thÞ tr­êng vµ nhµ n­íc trong viÖc gi¶m nhÑ, lµm dÞu c¸c nhãm kh¸c trong x· héi d©n sù, c¸c nhµ cung bít, vµ ®èi phã víi c¸c rñi ro (xem Phô lôc 2). 11 Nhãm c«ng t¸c vÒ vÊn ®Ò NghÌo 1999 tr. 17. 12 Xem Ng©n hµng Ph¸t triÓn Ch©u ¸ 2001 c¸c trang 4-5 vÒ ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i rñi ro vµ c¸ch ®èi phã cña c¸c tæ chøc qu¶n lý rñi ro. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 5
  16. 16. PhÇn I: B¶n chÊt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c rñi ro ë ViÖt Nam C¬ së C¬ së Rñi ro ®¬n lÎ (ë cÊp c¸ nh©n vµ hé gia ®×nh) ë ViÖt Nam PhÇn nµy chñ yÕu dùa vµo ch­¬ng vÒ t×nh tr¹ng dÔ èm ®au. èm ®au hoÆc tai n¹n nÆng hoÆc l©u dµi, bÞ tæn th­¬ng trong B¸o c¸o ph¸t triÓn ViÖt Nam ®Æc biÖt lµ khi x¶y ra ®èi víi mét thµnh viªn ho¹t 2000: ViÖt Nam tÊn c«ng nghÌo ®ãi (dùa trªn c¸c ®éng kinh tÕ cña gia ®×nh, lµ mét trong nh÷ng d¹ng sè liÖu ®Þnh tÝnh thu ®­îc qua c¸c cuéc §TMSDC ®ét biÕn phæ biÕn vµ nguy h¹i nhÊt mµ hé gia ®×nh n¨m 1993 vµ 1998; vµ nh÷ng hiÓu biÕt cã tÝnh ®Þnh cã thÓ gÆp ph¶i. B¸o c¸o §GN§ cña Hµ TÜnh cho tÝnh vµ ®Æc thï vÒ khung c¶nh h¬n cña bèn ®¸nh thÊy 57% hé gia ®×nh cã møc sèng gi¶m v× nguyªn gi¸ nghÌo ®ãi cã sù tham gia (§GN§) ®­îc tiÕn nh©n èm ®au. C¸c hé gia ®×nh míi h×nh thµnh ®Æc hµnh n¨m 1999). Ngoµi ra cßn cã mét sè nguån tµi biÖt dÔ bÞ tæn th­¬ng, do cã Ýt thµnh viªn lµm ra thu liÖu kh¸c trong ®ã cã c¸c kÕt qu¶ tham vÊn cÊp céng nhËp ®Ó bï ®¾p nh÷nng thiÕu hôt vÒ thu nhËp vµ ®ång vÒ Dù th¶o CPRGS ®Ó lÊy ý kiÕn cña ng­êi trang tr¶i chi phÝ ch÷a bÖnh. Chi phÝ y tÕ rÊt cao ®Æc d©n vÒ c¸c biÖn ph¸p chÝnh s¸ch do ChÝnh phñ ®Ò biÖt khi ph¶i ch÷a trÞ ë bÖnh viÖn tuyÕn huyÖn hoÆc xuÊt nh»m gi¶m t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ rñi cÊp cao h¬n. §èi víi nh÷ng hé gia ®×nh thuéc nhãm ro 13 . 20% nghÌo nhÊt trong bËc thang giµu nghÌo, chi tr¶ Bèn PAA vµ c¸c kÕt qu¶ tham vÊn cÊp céng ®ång mét lÇn ch÷a bÖnh ë bÖnh viÖn t­¬ng ®­¬ng víi vÒ dù th¶o CPRGS minh häa cÊp ®é dÔ mµ nhiÒu hé 22% tiªu dïng phi l­¬ng thùc hµng n¨m cña hä; gia ®×nh vÉn cßn bÞ tæn th­¬ng theo mét lo¹t c¸c rñi cßn ®èi víi nh÷ng hé thuéc nhãm 20% giµu nhÊt ro ng¨n c¶n, lµm chËm l¹i hoÆc ®¶o ng­îc tiÕn tr×nh trong bËc thang giµu nghÌo th× møc chi ®ã chØ b»ng tho¸t nghÌo vµ h­íng tíi an ninh l­¬ng thùc vµ t×nh 5% tiªu dïng phi l­¬ng thùc hµng n¨m cña hä. tr¹ng møc sèng cña hä. Mét vµi yÕu tè næi lªn hÕt Hµng n¨m, nh÷ng ng­êi ë nhãm d©n c­ nghÌo nhÊt søc gay g¾t khi lý gi¶i thÝch t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn ph¶i chi trung b×nh 33% tiªu dïng phi l­¬ng thùc th­¬ng, ®¸ng chó ý nhÊt lµ sù phô thuéc vµo diÖn vµo ch¨m sãc søc khoÎ. Nh÷ng ng­êi trong nhãm h¹n hÑp cña c¸c ho¹t ®éng vµ c¸c nguån thu nhËp. 20% nghÌo nhÊt bÞ thiÖt h¹i nhiÒu h¬n d­íi d¹ng C¸c hé gia ®×nh ë n«ng th«n phô thuéc rÊt nhiÒu tæn thÊt vÒ thu nhËp vµ s¶n xuÊt cña hé do èm ®au vµo c¸c ho¹t ®éng n«ng nghiÖp h¹n hÑp ®­îc xem so víi c¸c hé gia ®×nh trong nhãm giµu nhÊt (trung lµ dÔ bÞ tæn th­¬ng; c¸c gia ®×nh kh«ng cã ®Êt th× b×nh lµ 25% so víi 6.5% tiªu dïng ®Çu ng­êi mét ®Æc biÖt dÔ bÞ tæn th­¬ng v× t×nh tr¹ng møc sèng n¨m). cña hä phô thuéc vµo nhu cÇu lao ®éng theo ngµy C¸c sù kiÖn cña chu tr×nh sèng. C¸c sù kiÖn cña mµ nhu cÇu nµy l¹i rÊt thÊp vµ theo thêi vô. T­¬ng chu tr×nh sèng cã thÓ cã t¸c ®éng lín ®Õn phóc lîi tù, c¸c nghiªn cøu vÒ ¶nh h­ëng lò lôt x¶y ra vµo vµ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng hiÖn t¹i cña hé gia th¸ng 11 n¨m 1999 ë Qu¶ng TrÞ vµ Thõa Thiªn HuÕ ®×nh v× c¸c sù kiÖn nµy ®Òu tèn kÐm cã thÓ buéc hé còng cho thÊy nh÷ng ng­êi n«ng d©n trång lóa ë gia ®×nh ph¶i b¸n tµi s¶n vµ/hoÆc vay m­în lµm cho ®ång b»ng tuy kh¸ gi¶ h¬n ng­êi n«ng d©n ë miÒn hä trë thµnh dÔ bÞ tæn th­¬ng trong nhiÒu th¸ng nói trong nh÷ng n¨m kh«ng cã thiªn tai l¹i dÔ bÞ thËm chÝ nhiÒu n¨m sau ®ã. Chi phÝ gia t¨ng nµy l¹i tæn th­¬ng h¬n v× nh÷ng nç lùc cña hä ®­îc tËp cµng nghiªm träng h¬n trong c¸c tr­êng hîp hé gia trung vµo vô lóa vµ hÇu nh­ kh«ng cã nguån thu ®×nh bÞ mÊt lao ®éng (®Æc biÖt lµ khi mét thµnh viªn hoÆc l­¬ng thùc kh¸c khi mïa vô cña hä bÞ tµn ph¸14. lµm ra nhiÒu thu nhËp trong gia ®×nh bÞ chÕt hay Sù t¸ch biÖt víi x· héi còng cã thÓ g©y ra tÝnh dÔ bÞ ngay c¶ khi c­íi xin vµ viÖc t¸ch thµnh mét hé gia tæn th­¬ng, mét phÇn v× khã kh¨n tiÕp cËn thÞ tr­êng ®×nh míi lµm cho hé gia ®×nh cña bè mÑ bÞ gi¶m lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng ®a d¹ng hãa thu nhËp. ë ®« lao ®éng). Kh¶ n¨ng ®èi phã víi c¸c ®ét biÕn cña thÞ, nh÷ng hé gia ®×nh sèng dùa chñ yÕu vµo c¸c c¸c gia ®×nh míi t¸ch vµ cña c¸c gia ®×nh phô n÷ c«ng viÖc kh«ng th­êng xuyªn nh­ khu«n v¸c hay lµm chñ hé thÊp h¬n nhiÒu vµ chñ yÕu phô thuéc ®¹p xÝch l« th× dÔ bÞ tæn th­¬ng h¬n nh÷ng ng­êi vµo nguån vèn x· héi cña hä (hä hµng, b¹n bÌ vµ cã nguån thu nhËp th­êng xuyªn vµ ®éc lËp. C¸c hµng xãm sèng gÇn kÒ cã thÓ gióp cho vay tiÒn trang tiÕp sau ®©y sÏ m« t¶ c¸c lo¹i h×nh rñi ro phæ hoÆc gióp lao ®éng). Nh÷ng hé gia ®×nh di c­ kh«ng biÕn mµ hé gia ®×nh ë ViÖt Nam gÆp ph¶i. 13 Shanks vµ Turk 2002 14 Beckman and Le 2000a. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 6
  17. 17. B¶n chÊt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c rñi ro ë ViÖt Nam C¬ së cã c¸c mèi quan hÖ ®Þa ph­¬ng v÷ng ch¾c cã thÓ gia sóc do bÖnh tËt th­êng x¶y ra do dÞch bÖnh ë ®Æc biÖt dÔ bÞ tæn th­¬ng. cÊp ®Þa ph­¬ng (xem d­íi ®©y). Ngoµi ra cßn cã c¸c rñi ro kh¸c vÒ tµi s¶n - ®Æc biÖt lµ nhµ ë mµ ®èi NghiÖn r­îu, nghiÖn hót vµ cê b¹c. NghiÖn r­îu víi phÇn lín c¸c hé gia ®×nh lµ tµi s¶n vËt chÊt gi¸ (phæ biÕn ë nhiÒu vïng trªn c¶ n­íc) hoÆc nghiÖn trÞ nhÊt mµ hä c㠖 kÓ c¶ ch¸y nhµ x¶y ra ë c¶ hót (chñ yÕu ë thµnh thÞ) trë thµnh chñ ®Ò quan thµnh thÞ vµ n«ng th«n. Cuèi cïng, mét sè hé gia träng trong c¶ bèn cuéc PAA. Khi mét thµnh viªn ®×nh mÊt ®Êt n«ng nghiÖp do b¸n ®Êt ®i hoÆc kh«ng gia ®×nh uèng r­îu nhiÒu hoÆc sö dông ma tuý th× tr¶ ®­îc c¸c kho¶n nî mµ ph¶i dïng ®Êt ®Ó cÇm cè. chi phÝ vµo c¸c d¹ng tiªu dïng nµy lµm gi¶m nguån Nhê sù ph©n phèi ®Êt ®ai d­íi chÕ ®é x· héi chñ tiÒn chi vµo c¸c hµng ho¸ vµ dÞch vô cÇn thiÕt cho nghÜa, nªn ViÖt Nam hiÖn nay kh¸ b×nh ®¼ng vÒ hé gia ®×nh vµ cßn ngèn c¶ vµo tiÕt kiÖm. Còng nh­ ph­¬ng diÖn së h÷u ®Êt ®ai: sù ph©n biÖt m¹nh mÏ vËy, ®¸nh b¹c còng lµm t¨ng chi phÝ vµ nî nÇn. Sö gi÷a ng­êi nghÌo kh«ng cã ®Êt vµ ng­êi giµu cã dông nhiÒu r­îu vµ ma tuý cßn lµm gi¶m søc lao ®Êt kh«ng ph¶i lµ ®Æc ®iÓm cña ViÖt Nam nh­ ®éng, cã thÓ lµm t¨ng chi phÝ y tÕ, vµ ®Æc biÖt lµ khi th­êng thÊy ë Nam ¸ vµ Nam Mü (hay nh­ t×nh sö dông ma tuý ®i kÌm víi téi ph¹m, ph¹t tiÒn vµ tï h×nh cña ViÖt Nam trong qu¸ khø). Tuy nhiªn, viÖc téi. L¹m dông r­îu cßn dÉn ®Õn gia t¨ng b¹o lùc t¹o ra c¸c quyÒn c¸ nh©n ®èi víi ®Êt ®ai, ®Æc biÖt lµ gia ®×nh vµ kh¶ n¨ng tan r· gia ®×nh. Nh÷ng vÊn ®Ò ®èi víi qu¸ tr×nh c¶i c¸ch kinh tÕ, sÏ dÉn ®Õn t×nh nµy cã vÎ ngµy cµng t¨ng mÆc dï phÇn lín biÓu tr¹ng khÈn cÊp cña ng­êi nghÌo kh«ng cã ®Êt trong hiÖn gia t¨ng nµy lµ do sù c«ng bè ngµy cµng réng t­¬ng lai. Qu¸ tr×nh nµy ®ang b¾t ®Çu ë møc ®é r·i h¬n vÒ c¸c vÊn ®Ò nµy15. thÊp, cã thÓ rÊt chËm, vµ cã thÓ chØ ®¸ng kÓ ë mét vµi vïng (ch¼ng h¹n nh­ ®ång b»ng s«ng Cöu Long), B¹o lùc trong gia ®×nh. Trong x· héi ViÖt Nam còng nh­ng nã sÏ cÇn ®­îc gi¸m s¸t. nh­ nhiÒu x· héi kh¸c, ng­êi phô n÷ trong gia ®×nh th­êng hay ë trong t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng khi ThÊt b¹i cña doanh nghiÖp hé gia ®×nh. ThÊt b¹i bÞ chång l¹m dông (vÒ lêi ¨n tiÕng nãi, t×nh c¶m vµ trong ®Çu t­ kinh doanh ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi phóc thÓ x¸c). Do ®ã, gi¶m b¹o lùc trong gia ®×nh lµ ­u lîi qua sù mÊt thu nhËp th­êng buéc c¸c gia ®×nh tiªn quan träng cña chÝnh s¸ch x· héi. Gi¶m nghÌo ph¶i vay m­în ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu tiªu dïng. vµ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ®èi víi nghÌo cã thÓ VÊn ®Ò cã thÓ nghiªm träng nÕu viÖc kinh doanh gióp gi¶m b¹o lùc trong gia ®×nh bëi lÏ sù l¹m dông thÊt b¹i ®ã cã sö dông kho¶n vay ph¶i tr¶. Trong trong gia ®×nh ®­îc thÊy phæ biÕn h¬n khi gia ®×nh tr­êng hîp ®ã, hé gia ®×nh cã thÓ bÞ buéc ph¶i b¸n chÞu ¸p lùc vÒ tiÒn; gi¶m sö dông r­îu hoÆc ma tuý tµi s¶n (do ®ã lµm gi¶m kh¶ n¨ng t¹o thu nhËp) hoÆc vµ ®¸nh b¹c cã thÓ ®ãng vai trß tÝch cùc. Tuy nhiªn, r¬i vµo vßng xo¾n nî nÇn kh«ng thÓ chèng ®ì næi. x· héi cÇn cã t¸c ®éng nh»m gi¶m t×nh tr¹ng bÞ l¹m NhiÒu lùa chän kinh doanh s½n cã ®èi víi c¸c hé dông trong gia ®×nh. VÊn ®Ò nµy bao gåm viÖc gi¶m gia ®×nh nghÌo ë n«ng th«n (ch¨n nu«i, trång vô rñi ro bÞ l¹m dông th«ng qua viÖc lµm thay ®æi th¸i míi, ®µo ao nu«i c¸) cã vÎ nh­ mang nguy c¬ thÊt ®é, th«ng qua gi¸o dôc vµ thóc ®Èy quyÒn lîi hîp b¹i cao. B¸o c¸o §GN§ cña Hµ TÜnh cho thÊy thÊt ph¸p cña phô n÷ vµ gi¶m nhÑ c¸c hËu qu¶ b»ng b¹i trong kinh doanh dÉn ®Õn 14% sè hé gia ®×nh viÖc ®µo t¹o tèt h¬n cho c¸c c«ng chøc toµ ¸n vµ c¸c cã møc sèng bÞ gi¶m xuèng. Mét hiÖn t­îng gÇn ®Þnh chÕ kh¸c (nh­ Héi liªn hiÖp phô n÷, tæ d©n ®©y lµ rÊt nhiÒu n«ng d©n bÞ thÊt b¹i khi ®Çu t­ vµo phè vµ ban hoµ gi¶i) vµ cung cÊp nh÷ng n¬i tró Èn trång c¸c lo¹i c©y cã gi¸ trÞ cao ®Ó xuÊt khÈu trong t¹m thêi16. nh÷ng n¨m 1990 ®Ó råi nhËn thÊy gi¸ c¸c lo¹i c©y trång nµy gi¶m m¹nh trªn thÞ tr­êng thÕ giíi trong MÊt tµi s¶n vËt chÊt. Ng­êi nghÌo hiÓn nhiªn lµ nh÷ng n¨m gÇn ®©y. kh«ng ®­îc chuÈn bÞ tèt ®Ó bï ®¾p cho viÖc mÊt m¸t c¸c tµi s¶n mµ hä ®· cè g¾ng cã ®­îc. Trém §©y lµ n¬i thÓ hiÖn mèi quan hÖ gi÷a b¶o trî x· héi c¾p th­êng lµ vÊn ®Ò phæ biÕn h¬n ®èi víi c¸c gia vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ râ nhÊt. ViÖc ph¶i tr¶ gi¸ cao ®×nh ë thµnh thÞ. Cã thÓ rñi ro lín nhÊt ®èi víi tµi cho c¸c thÊt b¹i kinh doanh c¶n trë nhiÒu hé gia s¶n vËt chÊt cña c¸c hé gia ®×nh ë n«ng th«n lµ mÊt ®×nh cè g¾ng b¾t ®Çu nghÒ kinh doanh míi, lµm 15 UNICEF 2000 tr. 32. 16 Vò M¹nh Lîi vµ nhiÒu ng­êi kh¸c 1999. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 7
  18. 18. B¶n chÊt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c rñi ro ë ViÖt Nam C¬ së cho hé gia ®×nh ®ã bÞ m¾c kÑt vµo c¸c ho¹t ®éng Ýt gi¶m lao ®éng vµ l­îng lao ®éng di c­ tõ n«ng th«n rñi ro h¬n nh­ng lîi nhuËn thÊp h¬n, buéc hä ph¶i vµo thµnh thÞ ngµy cµng t¨ng. chÊp nhËn sù c©n ®èi gi÷a ®­îc vµ mÊt trong ®ã hä Thiªn tai. Thiªn tai d­êng nh­ g©y ra nhiÒu c¬n vÉn cßn nghÌo nh­ng Ýt gÆp rñi ro dÉn ®Õn nghÌo sèc cho ®êi sèng hé gia ®×nh (xem Khung 3). C¸c h¬n n÷a. NÕu rñi ro ®­îc gi¶m nhÑ nhê sù hç trî thiªn tai liªn quan tíi thêi tiÕt ®Æc biÖt phæ biÕn vµ thÝch ®¸ng cña nhµ n­íc th× cã thÓ khuyÕn khÝch kh¾c nghiÖt ë mét sè vïng nhÊt ®Þnh cña ViÖt Nam. nhiÒu sù khëi ®Çu míi vµ gãp phÇn vµo t¨ng tr­ëng Vïng biÓn miÒn trung chÞu ¶nh h­ëng ®Æc biÖt cña kinh tÕ. Mét phÇn cña vÊn ®Ò lµ cã c¸c biÖn ph¸p thiªn tai ë d¹ng b·o vµ lôt v× khÝ hËu vµ ®Þa h×nh ë gi¶m bít rñi ro (vÝ dô nh­ tiªm v¾c xin cho gia sóc) vïng nµy kÕt hîp t¹o ra nh÷ng trËn lò lôt x¶y ra rÊt nh­ng n»m ngoµi kh¶ n¨ng tµi chÝnh cña c¸c hé gia nhanh. L­îng m­a lín (th­êng do c¸c c¬n b·o) ®æ ®×nh nghÌo. xuèng nói chØ c¸ch bê biÓn cã 70 km vµ lµm cho ThÊt nghiÖp. NÒn kinh tÕ ViÖt Nam phÇn lín lµ n­íc s«ng d©ng cao v× dßng n­íc m­a ch¶y qua kh«ng chÝnh thøc, víi hÇu hÕt ng­êi d©n tù t¹o c«ng c¸c s­ên dèc ®øng ®æ ra biÓn. Lò lôt còng ¶nh ¨n viÖc lµm trong n«ng nghiÖp hoÆc s¶n xuÊt hé gia ®×nh hoÆc c¸c xÝ nghiÖp dÞch vô quy m« nhá. Trong Khung 3: C¸c c¬n sèc liªn quan tíi thiªn tai t×nh h×nh ®ã, thÊt nghiÖp më (®èi lËp víi t×nh tr¹ng kh«ng ®ñ c«ng ¨n viÖc lµm hoÆc thiÕu nhu cÇu ®èi • Thiªn tai cã xu h­íng g©y ra nhiÒu ®ét víi c¸c s¶n phÈm cña hé gia ®×nh) lµ mét rñi ro mµ biÕn ®èi víi phóc lîi hé gia ®×nh: mét tû lÖ kh¸ nhá hé gia ®×nh (hiÖn ®ang tham gia • Lµm bÞ th­¬ng vµ thiÖt m¹ng, kÓ c¶ nh÷ng vµo nÒn kinh tÕ chÝnh thøc) cã xu h­íng cã thu ng­êi lín khi tham gia ho¹t ®éng kinh tÕ; nhËp vµ tiªu dïng trªn møc trung b×nh cña c¶ n­íc. • èm ®au sau lò, do c¸c bÖnh l©y truyÒn qua Do ViÖt Nam tiÕp tôc ®« thÞ ho¸ vµ c«ng nghiÖp ho¸, rñi ro thÊt nghiÖp sÏ trë thµnh nghiªm träng viÖc dïng n­íc nhiÔm trïng, gi¶mcung cÊp h¬n vµ ChÝnh phñ sÏ cÇn cã c¸c chÝnh s¸ch vÒ thÞ l­¬ng thùc thùc phÈm, thiÕu sù tiÕp cËn víi tr­êng lao ®éng vµ c¸c chÝnh s¸ch kh¸c phï hîp ®Ó ch¨m sãc søc khoÎ; • MÊt tµi s¶n vµ cña c¶i, kÓ c¶ nhµ ë(th­êng lµ t¹o ®ñ viÖc lµm vµ gióp c¸c hé gia ®×nh ®èi phã víi c¸c thêi kú thÊt nghiÖp. §Æc biÖt ®¸ng lo lµ c¸c lao thø gi¸ trÞ nhÊt) vµ dù tr÷ l­¬ng thùc. huyÒn ®éng cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc trong qu¸ tr×nh vµ l­íi còng bÞ háng nÆng ë c¸c vïng ven cæ phÇn ho¸ 17. biÓn; • MÊt mïa, ¶nh h­ëng tíi c¶ an ninh l­¬ng C¸c rñi ro chung thùc tiªu dïng n«ng nghiÖp vµ triÓn väng thu nhËp; C¸c ®ét biÕn kinh tÕ vÜ m« hoÆc c¸c d¹ng dÔ bÞ tæn • MÊt gia sóc, c¶ trong lò lôt lÉn bÖnh tËt lan th­¬ng liªn quan tíi th­¬ng m¹i. Khi nÒn kinh tÕ truyÒn sau khi lò rót. ViÖt Nam ngµy cµng trë nªn héi nhËp h¬n víi thÞ tr­êng quèc tÕ, c¶ ng­êi s¶n xuÊt vµ tiªu dïng ®Òu Ngoµi c¸c t¸c ®éng trùc tiÕp lªn c¸ nh©n hé gia cã nh÷ng c¬ héi vµ nh÷ng d¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ®×nh cßn cã nh÷ng ®ét biÕn x¶y ra ë cÊp tËp míi. Cho ®Õn thêi ®iÓm nµy th× ®iÒu ®ã ch­a ph¶i lµ thÓ: nh©n tè chÝnh: cÇn ph¶i l­u ý lµ trong ba cuéc PAA ë n«ng th«n ®­îc hoµn thµnh n¨m 1999, c¸c hé • Ph¸ huû ®­êng giao th«ng liªn l¹c vµ h¹ nghÌo rÊt Ýt hoÆc hÇu nh­ kh«ng nh¾c ®Õn c¸c hËu tÇng ph©n phèi ®iÖn; qu¶ tiªu cùc cña Cuéc khñng ho¶ng ch©u ¸. Tuy • G©y thiÖt h¹i c¸c c¬ së h¹ tÇng kiÓm so¸t nhiªn, trong c¸c PAA ë Thµnh phè Hå ChÝ Minh, n­íc (c«ng tr×nh thuû lîi vµ c«ng tr×nh kiÓm nh÷ng hé nghÌo h¬n ®· nãi r»ng hä ph¶i chÞu sù so¸t lò); c¹nh tranh t¨ng lªn ®èi víi c¸c c«ng viÖc kh«ng • G©y thiÖt h¹i c¸c c¬ së gi¸o dôc vµ y tÕ. cÇn kü n¨ng v× c¸c doanh nghiÖp ®Þa ph­¬ng c¾t 17 xem Rama vµ nh÷ng ng­êi kh¸c 1998 vÒ c¸c nç lùc cung cÊp m¹ng l­íi an sinh cho c¸c lao ®éng d«i d­ lao ®éng trong qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 8
  19. 19. B¶n chÊt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c rñi ro ë ViÖt Nam C¬ së h­ëng tíi ®ång b»ng s«ng Cöu long mÆc dï ë ®©y hé gia ®×nh bÊt cø lóc nµo nh­ng còng cã thÓ vµ th­êng ®­îc c¶nh b¸o nhiÒu h¬n v× n­íc s«ng sÏ th­êng x¶y ra dÞch bÖnh gia sóc trong vïng. Tû lÖ d©ng cao ë Lµo vµ Cam pu chia tr­íc khi vµo ViÖt gia sóc tiªm phßng th­êng rÊt thÊp do dÞch vô thó y Nam. C¸c dèc dùng ®øng vµ m­a lín g©y sôt ®Êt kÐm ph¸t triÓn vµ ng­êi d©n kh«ng cã ®ñ tiÒn chi lµm thiÖt m¹ng ng­êi vµ tiªu hñy nhµ cöa, mïa mµng tr¶ v¾c xin phßng bÖnh cho gia sóc do ®ã mét con vµ c¬ së h¹ tÇng. ë tÊt c¶ c¸c vïng, x¸c suÊt x¶y ra gia sóc chÕt trong lµng cã thÓ lµm c¶ lµng bÞ nguy lò lôt lín ®· t¨ng m¹nh do thay ®æi m«i tr­êng chÞu hiÓm. Nguy c¬ l©y nhiÔm vµ lan truyÒn bÖnh cµng t¸c ®éng cña con ng­êi ®Æc biÖt lµ do ph¸ rõng ë nghiªm träng h¬n do c¸c kü thuËt ch¨n nu«i gia s­ên ®åi. H¹n h¸n còng x¶y ra trªn kh¾p c¶ n­íc sóc l¹c hËu (còng ph¶n ¸nh c¸c dÞch vô thó y chÊt vµ bÊt cø n¨m nµo còng cã kh¶ n¨ng mét nhãm l­îng thÊp). C¸c nhãm d©n téc thiÓu sè nãi tiÕng céng ®ång ph¶i chÞu c¶ h¹n h¸n lÉn lò lôt nghiªm ViÖt kÐm ®Æc biÖt thiÕu c¸c nguån th«ng tin cã thÓ träng. c¶i thiÖn tû lÖ sèng sãt cña gia sóc. DÞch bÖnh gia sóc. Gia sóc nhÊt lµ c¸c gia sóc lín C¸c rñi ro vµ dÔ bÞ tæn th­¬ng, giai ®o¹n 2001- nh­ tr©u hoÆc lîn bÞ chÕt lµ thiÖt h¹i lín ®èi víi c¸c 2010 hé nghÌo vµ thËm chÝ ®èi víi c¶ c¸c hé cã thu nhËp B¶ng 1 tæng hîp c¸c lo¹i rñi ro m« t¶ ë c¸c trang trung b×nh ë n«ng th«n. Trong c¸c PAA, gia sóc tr­íc. TÇm quan träng t­¬ng ®èi cña mét lo¹i rñi ro chÕt ®­îc ghi nhËn lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n nªu trong b¶ng trªn cã thÓ thay ®æi khi m«i tr­êng chÝnh g©y nghÌo ë ba tØnh n«ng th«n. D©n lµng nãi tù nhiªn vµ c¬ cÊu kinh tÕ x· héi cña ViÖt Nam thay cã thÓ ph¶i mÊt n¨m n¨m ®Ó kinh tÕ mét hé gia ®æi. H¬n n÷a, mét sè lo¹i rñi ro míi cã thÓ trë thµnh ®×nh phôc håi l¹i sau khi con tr©u cña hä bÞ chÕt. nghiªm träng h¬n (c¶ vÒ sè lÇn x¶y ra vµ møc ®é Gia sóc chÕt cã thÓ lµ rñi ro ë cÊp hé gia ®×nh hoÆc ¶nh h­ëng) trong vßng m­êi n¨m tíi. cã tÝnh chÊt riªng ¶nh h­ëng ®Õn mét hoÆc mét vµi B¶ng 1: Tæng kÕt c¸c lo¹i rñi ro phæ biÕn nhÊt mµ c¸c hé gia ®×nh ViÖt Nam gÆp ph¶i /RuL UŸL UR 'uQJ Yq QJXlQ QKkQ +X TXr 5´L UR Y˜ FRQ ¬P ~DX KRF WDL QƒQ KL SK¢ FKºD EzQK WU¼F WL›S Y JL‚Q WL›S QJ}®L FDR 0‘W WKX QK’S GR O¼F O}²QJ ODR ~­QJ JL€P 0­W QJ}®L ODR ~­QJ E£ FK›W KL SK¢ PD FKD FDR 0‘W WKX QK’S GR O¼F O}²QJ ODR ~­QJ JL€P 1JKLœQ U}²X PD WXÀ Y ~‚QK EƒF KL SK¢ FDR NK{QJ VLQK O®L *L€P WKX QK’S GR P‘W ODR ~­QJ 5´L UR Y˜ Y’W 0‘W WU­P 0‘W WL V€Q FK‘W *L€P WKX QK’S 7KLœW KƒL Y˜ QK GR Oµ O·W P}D EÅR KR€ KRƒQ
  20. 20. KL SK¢ ~­W [X‘W FDR 5´L UR Y˜ NLQK 7K‘W EƒL ~ŽX W} *L€P WKX QK’S W› SKL Q{QJ .K{QJ F§ NK€ QxQJ WU€ Q² QJKLœS 7K‘W QJKLœS *L€P WKX QK’S ‚F V¼ NLœQ FX­F ~®L F}±L [LQ PD FKD
  21. 21. 7xQJ FKL SK¢ *L€P ODR ~­QJ *LD V¶F FK›W F‚ QKyQ KRF G£FK EœQK
  22. 22. *€LP WKX QK’S *L€P WL V€Q Y Y’W E€R ~€P 0³D PQJ WK‘W KX­W ~©QJ FKX­W QK Y F‚F ORƒL VyX E¨ NK‚F *L€P WKX QK’S E‚W /¯ ~‘W *L€P WKX QK’S 7K®L WL›W Oµ O·W KƒQ K‚Q P}D EÅR
  23. 23. *L€P WKX QK’S Nguån: dùa trªn NCTN§ 2000 tr. 103. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 9
  24. 24. B¶n chÊt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c rñi ro ë ViÖt Nam C¬ së NÕu kh«ng cã ho¹t ®éng kh¾c phôc th× c¶ sè ng­êi trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp vµ dÞch vô ngµy cµng chÞu thiªn tai vµ møc ®é nghiªm träng cña thiªn tai trë nªn quan träng, th× ngµy cµng cã nhiÒu hé gia sÏ cïng t¨ng. Cã mét sè tranh c·i vÒ viÖc cã ph¶i ®×nh chÞu rñi ro thÊp nghiÖp. ViÖt Nam sÏ cÇn x©y tÇn sè vµ ®é nghiªm träng cña lò lôt trong nh÷ng dùng c¸c chÝnh s¸ch thÝch hîp ®Ó ®¶m b¶o ng­êi n¨m gÇn ®©y ph¶n ¸nh sù thay ®æi khÝ hËu dµi h¹n nghÌo cã thÓ h­ëng lîi tõ ph¸t triÓn c¸c thÞ tr­êng hay kh«ng. Nh­ng nã ch¾c ch¾n ph¶n ¸nh mét ®iÒu lao ®éng (b»ng c¸ch tËp trung nhiÒu vµo c¸c chÝnh lµ møc gia t¨ng d©n sè vµ nh÷ng thay ®æi m«i tr­êng s¸ch thiÕt thùc cho thÞ tr­êng lao ®éng còng nh­ lµ do c¸c hµnh vi cña con ng­êi. Ph¸ rõng vµ x©y c¸c chÝnh s¸ch trî cÊp thÊt nghiÖp), ®ång thêi n©ng dùng c¬ së h¹ tÇng ë vïng ®ång b»ng cöa s«ng do cao hiÖu qu¶ c¸c chÝnh s¸ch b¶o vÖ khu vùc kh«ng n­íc lò t¹o thµnh ®· thay ®æi c¸ch thøc t¹o thµnh lò chÝnh thøc, n¬i sÏ vÉn thu hót phÇn lín d©n sè nghÌo lôt tõ mét l­îng m­a, trong khi mËt ®é d©n sè t¨ng Ýt nhÊt lµ trong thËp kû tíi vµ hiÖn ®ang nhËn ®­îc lªn ë nh÷ng vïng dÔ x¶y ra thiªn tai lµm t¨ng sè Ýt quan t©m ch¨m sãc tõ c¸c c«ng cô b¶o trî x· héi ng­êi bÞ thiÖt h¹i18. MÆc dÇu møc ®é thay ®æi cã cña ChÝnh phñ. ViÖc cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp thÓ chËm nh­ng d­ßng nh­ con ng­êi sÏ vÉn tiÕp nhµ n­íc lµ mét vÝ dô ®Æc biÖt ®ßi hái ph¶i cã c¸c tôc lµm tæn h¹i ®Õn m«i tr­êng b»ng c¸ch lµm t¨ng ch­¬ng tr×nh vµ chÝnh s¸ch ®Æc biÖt. C¸c kÕt qu¶ c­êng ®é vµ t¸c ®éng cña lò lôt vµ ®Êt lë. tham vÊn cÊp céng ®ång ë Thµnh phè Hå ChÝ Minh cho thÊy c¸c vÊn ®Ò liªn quan tíi tÝnh chÊt cña hîp C¸c d¹ng rñi ro míi vÒ søc khoÎ ngµy cµng trë nªn ®ång lao ®éng ®· trë thµnh vÊn ®Ò quan t©m cña quan träng víi c¸c t¸c ®éng ®Õn chiÕn l­îc ®èi phã mét sè nhãm ng­êi nghÌo. ý kiÕn ®ãng gãp cña hä cÊp hé gia ®×nh. Møc ®é vµ tû lÖ t¨ng HIV/AIDS lµ mét chiÕn l­îc ph¸t triÓn cña quèc gia mong d­êng nh­ ë møc hoÆc cã thÓ k×m l¹i ®­îc hoÆc cã muèn gi¶m nghÌo b»ng c¸ch t¹o viÖc lµm h­ëng thÓ trë thµnh ®¹i dÞch lín trong kho¶ng mét thËp kû l­¬ng ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p cho phÐp ng­êi lao n÷a. ë c¸c n­íc mµ AIDS cã ¶nh h­ëng tíi phÇn ®éng b¶o vÖ ®­îc quyÒn lîi cña hä trong c«ng viÖc. lín d©n sè trong ®é tuæi lao ®éng vµ sinh s¶n, c¸c §iÒu nµy bao gåm nh÷ng biÖn ph¸p ch¼ng h¹n nh­ chiÕn l­îc ®èi phã b¾t nguån tõ nÒn t¶ng v÷ng ch¾c t¨ng c­êng vai trß cña c¸c tæ chøc c«ng ®oµn. cña gia ®×nh vµ céng ®ång cuèi cïng ®· tan vì ®­a ®Õn kÕt qu¶ lµ c¸c hé gia ®×nh mµ chñ hé lµ trÎ em Theo thêi gian, t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng liªn quan hoÆc c¸c «ng bµ giµ. Nh÷ng hé gia ®×nh nh­ thÕ tíi cung vµ cÇu trong nÒn kinh tÕ toµn cÇu sÏ ngµy ®Æc biÖt dÔ bÞ tæn th­¬ng tr­íc nh÷ng ®ét biÕn kh¸c. cµng râ rÖt vµ truyÒn tõ thµnh thÞ tíi n«ng th«n. ë cÊp ®é quèc gia, ®iÒu ®ã sÏ lµm chËm l¹i vµ ®¶o Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c khu vùc ®Çu t­ nhiÒu ng­îc thµnh qu¶ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc vµ t¨ng vµo mét sè c©y trång phôc vô xuÊt khÈu ®ang chÞu tr­ëng kinh tÕ. §Ó ®¹t ®­îc Môc tiªu thiªn niªn kû khñng ho¶ng do sù sôt gi¶m gi¸ hµng ho¸ trªn thÕ vÒ ng¨n chÆn vµ ®Èy lïi sù l©y lan cña HIV/AIDS giíi. Gi¸ cµ phª trªn thÕ giíi cao ®· t¹o ra sù bïng th× quan träng lµ chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ ViÖt næ trong s¶n xuÊt cµ phª ë T©y Nguyªn: gi¸ cµ phª Nam ghi nhËn ®­îc ph¹m vi cña vÊn ®Ò vµ x¸c ®Þnh sôt nhanh trong nh÷ng n¨m 1999-2000 ®· ¶nh c¸c chÝnh s¸ch vµ ch­¬ng tr×nh phï hîp 19. Ngµy h­ëng tíi c¶ c¸c hé giµu, nhiÒu hé trong sè hä ®· cµng cã nhiÒu hé gia ®×nh trë nªn phô thuéc vµo r¬i trë l¹i t×nh tr¹ng nghÌo do tr­íc ®ã ®· vay nî ®Ó viÖc lµm trong khu vùc chÝnh thøc, nªn mét khu«n ®Çu t­ vµo s¶n xuÊt cµ phª. VÊn ®Ò nµy còng ®­îc khæ b¾t buéc vµ ®iÒu chØnh thÝch hîp ®èi víi sù an ph¶n ¸nh ë tÊt c¶ c¸c ®Þa bµn n«ng th«n cã tiÕn toµn vµ søc khoÎ nghÒ nghiÖp cµng trë nªn quan hµnh tham vÊn cÊp céng ®ång – mÆc dï lµ ý kiÕn träng h¬n. vÒ c¸c vô mïa kh¸c nhau. C¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­ vµo c¸c thÞ tr­êng cã vÎ ®ang t¨ng Khi c¬ cÊu nÒn kinh tÕ chuyÓn tõ mét nÒn kinh tÕ tr­ëng cïng víi viÖc kh«ng c©n nh¾c tho¶ ®¸ng c¸c bÞ chi phèi bëi khu vùc kh«ng chÝnh thøc, phÇn lín rñi ro khi hé gia ®×nh phô thuéc vµo gi¸ c¶ biÕn kinh tÕ dùa trªn hé gia ®×nh n«ng th«n, sang nÒn ®éng trªn thÕ giíi cµng lµm trÇm träng thªm lo¹i rñi kinh tÕ mµ trong ®ã viÖc lµm chÝnh thøc ë thµnh thÞ, ro nµy. ViÖt Nam vÉn ®ang häc c¸ch xö lý víi c¸c 18 IFRCRCS 2001 tr. 104-107. 19 ADB vµ WHO (2001). C¸c chÝnh s¸ch chØ trÝch tÖ n¹n m·i d©m vµ ma tuý lµ c¸c tÖ n¹n x· héi kh«ng ph¶i lµ c¸c biÖn ph¸p h÷u hiÖu ®Ó ng¨n chÆn sù l©y lan cña HIV/AIDS. Tr. 20 Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 10
  25. 25. B¶n chÊt t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng vµ c¸c rñi ro ë ViÖt Nam C¬ së thÞ tr­êng më vµ biÕn ®éng: c¸c chÝnh s¸ch cña gi¶m nhÑ t¸c ®éng nµy. Mét c¶i c¸ch quan träng ChÝnh phñ ViÖt Nam nªn b¶o ®¶m cung cÊp ®ñ c¸c cã thÓ t¨ng kh¶ n¨ng cña hé gia ®×nh qu¶n lý rñi ro th«ng tin cÇn thiÕt vµ kÕt hîp nh÷ng nç lùc thóc ®Èy lµ níi láng trÇn tû lÖ l·i suÊt ®èi víi ng­êi vay cã ®Èy ®Çu t­ vµo c¸c thÞ tr­êng víi c¸c nç lùc x©y dùng thÓ c¶i thiÖn c¸c ®iÒu kiÖn vay cho nh÷ng ng­êi cã c¸c chiÕn l­îc qu¶n lý rñi ro cho c¸c ngµnh nµy. thÓ vay víi l·i xuÊt ®­îc trî gi¸ nh­ng c¸c tæ chøc tÝn dông vi m« kh«ng thÓ ®­a ra tû lÖ l·i suÊt cao C¸c rñi ro kh¸c liªn quan tíi nh÷ng c¶i c¸ch cña cho ng­êi göi. MÆc dÇu ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m«, chÝnh s¸ch tµi chÝnh, doanh th«ng b¸o ý ®Þnh n©ng trÇn tû lÖ l·i suÊt nh­ng ®Õn nghiÖp nhµ n­íc vµ lÜnh vùc ng©n hµng cã thÓ dÇn nay vÉn ch­a cã khung thêi gian râ rµng cho vÊn dÇn ®­îc coi lµ quan träng. §iÒu quan träng lµ tiÕn ®Ò nµy. §iÒu nµy còng rÊt ®¸ng tiÕc bëi lÏ c¸c kho¶n hµnh ph©n tÝch tr­íc khi thùc hiÖn ®Ó x¸c ®Þnh ai vµ tiÕt kiÖm b»ng tiÒn mÆt cã l·i suÊt cã thÓ cung cÊp bao nhiªu ng­êi sÏ bÞ t¸c ®éng vµ møc ®é ¶nh h­ëng kho¶n thu nhËp ®Ó chi dïng ®¬n gi¶n trong lóc cã ë cÊp hé gia ®×nh, vµ x¸c ®Þnh nh÷ng lùa chän ®Ó khñng ho¶ng hoÆc gi¸p h¹t. Nhãm hµnh ®éng chèng ®ãi nghÌo: Gi¶m nguy c¬ bÞ tæn th­¬ng vµ thùc hiÖn c«ng t¸c b¶o trî x· héi 11
  26. 26. PhÇn II. §o t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng, ®Æt môc tiªu vµ thiÕt lËp c¸c møc ban ®Çu cña t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng PhÇn nµy ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng cã ®­îc mét ®¹i l­îng T×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng rÊt khã ®o l­êng. PhÇn ®Þnh l­îng vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng cã thÓ nµy ®Ò xuÊt r»ng t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ë cÊp lµm c¬ së ®Ó ®Æt môc tiªu vµ gi¸m s¸t tiÕn ®é ®¹t quèc gia ®­îc gi¸m s¸t qua sù kÕt hîp cña hai th­íc ®­îc môc tiªu ®ã. Do vËy, nã sÏ th¶o luËn c¸c ®iÓm ®o. C¸c ph­¬ng ph¸p tiÕp cËn vµ môc tiªu kh¸c sÏ m¹nh vµ yÕu vÒ kü thuËt cña c¸c th­íc ®o kh¸c cã gi¸ trÞ trong c¸c ngµnh cô thÓ hoÆc ®­îc sö dông nhau vµ møc ®é mµ c¸c c«ng cô nµy n¾m b¾t ®­îc nh­ c¸c chØ tiªu trung gian 21. PhÇn d­íi ®©y x¸c mét c¸ch thùc tÕ c¸c khÝa c¹nh kh¸c nhau cña kh¸i ®Þnh c¸c lùa chän chÝnh hiÖn cã. niÖm phøc t¹p vÒ t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng. Tuy T×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng ®èi víi nghÌo ®­îc ®o nhiªn, trong qu¸ tr×nh nµy, ®iÒu quan träng lµ kh«ng b»ng kho¶ng c¸ch tõ ®­êng nghÌo ®­îc sao nh·ng môc ®Ých cuèi cïng cña bÊt kÓ môc tiªu nµo cña chÝnh phñ ViÖt Nam liªn quan tíi viÖc TÇm quan träng cña viÖc gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng dÔ bÞ gi¶m t×nh tr¹ng dÔ bÞ tæn th­¬ng. tæn th­¬ng ®­îc m« t¶ trong H×nh 1 ë trªn cho thÊy ®èi víi nhiÒu hé gia ®×nh, nh÷ng ng­êi gÇn nghÌo, Môc tiªu bao trïm cña chÝnh s¸ch b¶o trî x· viÖc gi¶m tiªu dïng b×nh qu©n ®Çu ng­êi dï rÊt héi lµ gi¶m nghÌo cïng cùc vµ c¶i thiÖn t×nh nhá còng cã thÓ ®Èy hä xuèng d­íi ®­êng nghÌo. tr¹ng an sinh vÒ chñ quan vµ kh¸ch quan. Do ®ã, mét th­íc ®o tæng hîp vÒ tÝnh dÔ bÞ tæn Hµnh ®éng cña ChÝnh phñ cÇn ®­îc ®Þnh th­¬ng cã thÓ lµ kho¶ng c¸ch gi÷a tiªu dïng b×nh h­íng kh«ng chØ vµo viÖc n©ng cao thµnh tùu qu©n ®Çu ng­êi trung b×nh vµ ®­êng nghÌo. Khi trong t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ gi¶m nghÌo: hµnh thu nhËp vµ tiªu dïng t¨ng th× kho¶ng c¸ch gi÷a ®éng nµy còng nªn nh»m ®Ó gi¶m bít g¸nh tiªu dïng cña hé gia ®×nh vµ tiªu dïng cña ®­êng nÆng cuéc sèmg víi nçi lo sî th­êng xuyªn nghÌo cÀ`œmA

×