การเพิ่มประสิทธิภาพและการสืบค้นทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์ด้วย Metadata (การจัดทำ Metadata, การทำ SEO Search Engine Opt

2,927 views

Published on

การเพิ่มประสิทธิภาพและการสืบค้นทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์ด้วย Metadata (การจัดทำ Metadata, การทำ SEO Search Engine Optimization , การสร้าง tag )

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,927
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,142
Actions
Shares
0
Downloads
54
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

การเพิ่มประสิทธิภาพและการสืบค้นทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์ด้วย Metadata (การจัดทำ Metadata, การทำ SEO Search Engine Opt

  1. 1. เมทาดาทา (Metadata) ้ และการประยุกต์ใชงาน วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2556 ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุร ี บุญเลิศ อรุณพิบลย์ ู ศตพล ยศกรกุล ฝ่ ายบริการความรู ้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสานั กงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) http://www.thailibrary.in.th
  2. 2. เมทาดาทา คือ ...• Metadata is data about data ื ้ ี ื่ ่ หนังสอเล่มนีมชอเรือง คือ ... ผู ้แต่ง คือ ... สานักพิมพ์ทจัดพิมพ์ คือ ... ี่ ปี ทจัดพิมพ์ ..... ี่ ISBN …… คาสาคัญ/หัวเรือง ......่ จานวนหน ้า .... ราคา .....
  3. 3. เมทาดาทา คือ ...• Metadata is data about data เมทาดาทาเพือบริการผู ้ใช ้ ่ ในรูปแบบ “ข ้อมูลทางบรรณานุกรม” CIP : Cataloguing in Publication
  4. 4. เมทาดาทา คือ ...• Metadata is data about data LDR: 00660nam 2200217 a 4500 001: 83167 005: 20020311000000.0 008: 430803s2543 th 000 1 tha d 020: $a 9748530329 $c 195 040: $a มศว 090: $a น $b ม495ส 100: 0 $a มาลา คาจันทร์. 245: 10 $a สร ้อยสุคันธา / $c มาลา คาจันทร์. 260: ี $a เชยงใหม่ : $b วรรณรักษ์ , $c 2543. 300: $a 343 หน ้า. 950: $a สมุดทะเบียนพัสดุ เล่ม 5 หน ้า 89 (ร 43) ้ เมทาดาทาเพือใชในระบบจัดเก็บทาง ่ คอมพิวเตอร์ ในรูปแบบ “MARC” MAchine Readable Catalog
  5. 5. ่ ิ่ Data ทีมากกว่า “สงพิมพ์ตวเล่ม” ั• เอกสารอิเล็กทรอนิกส ์ • วัตถุทางโบราณคดี – แฟ้ มเอกสารทีได ้จาก ่ • ิ งานศลปะ การสแกน • จดหมายเหตุ• เอกสารดิจทัล ิ – Convert File • เอกสารการทางาน • PDF • นิทรรศการ – Born Digital • Word file • PowerPoint file • แฟ้ มภาพจากกล ้องถ่ายภาพ ดิจทัล ิ • ไฟล์วดทัศน์ ี ิ • ไฟล์เสยงี • เอกสารเว็บ
  6. 6. ระบบงานของห ้องสมุด• ระบบห ้องสมุดอัตโนมัต ิ• เว็บไซต์ห ้องสมุด จัดเก็บ• ระบบห ้องสมุดดิจทล ิ ั• ระบบคลังภาพดิจทล ิ ั• ระบบจดหมายเหตุดจทล ิ ิ ั• ระบบฐานข ้อมูลงานศลปะ ิ ื สบค ้น• ระบบฐานข ้อมูลงานวิจัย• ระบบฐานข ้อมูลผ ้าพืนเมือง ้ เข ้าถึง• ระบบฐานข ้อมูลปราชญ์ชาวบ ้าน• ระบบบริหารจัดการความรู ้ ื่ การเชอมโยง การวิเคราะห์
  7. 7. เมทาดาทาจึงต ้องมีมากกว่า MARC
  8. 8. หลากหลาย Metadata• MARC • MODs• MARCML • METs• Dublin core • PDF Metadata• ISAD (g) • Doc Metadata• CDWA • EXIF• RDF • XMP• OWL • IPTC
  9. 9. ประเภทของเมทาดาทา• Administrative Metadata – Created/Modified date, Revision, File Type, Right, Link• Descriptive Metadata – Title, Abstract, Author, Keyword, Tag• Structural Metadata – Defines the relationship between whole and parts
  10. 10. ประโยชน์ของเมทาดาทา• เป็ นแนวปฏิบัตรวมกันของนักพัฒนาระบบ และ ิ่ บุคลากรทีเกียวข ้อง ่ ่ ้ ื• ใชในการสบค ้นข ้อมูล ้ ื่• ใชในการเชอมโยงข ้อมูล• ลดเวลา กาลัง และงบประมาณในการทางาน
  11. 11. การจัดการเมทาดาทาของรูปถ่าย EXIF/IPTC MetadataEXIF IPTC• เมทาดาทาทีมาพร ้อมกับรูป ่ • เมทาดาทาทีผู ้ใช ้ ชางภาพ ่ ่ ถ่าย ผู ้สร ้างสรรค์ สามารถบันทึก• บันทึกด ้วยซอฟต์แวร์ทมา ี่ เพิมเติมได ้ ่ พร ้อมกับกล ้องถ่ายภาพ – Caption/Title ดิจทล ิ ั – Description – Taken Date – Keyword – Make – Category – Manufacturer – Right
  12. 12. การเรียกดู EXIF ด ้วย XnView
  13. 13. ืการสบค ้นด ้วย EXIF ผ่าน XnView
  14. 14. ่การสงต่อข ้อมูล EXIF ด ้วย PhotoScape
  15. 15. การทางานกับ IPTC ด ้วย XnView
  16. 16. การค ้นด ้วย IPTC ผ่าน XnView
  17. 17. EXIF และ IPTC กับ Flickr.comภาพตัวอย่างความสามารถการดึง IPTCMetadata ของภาพด ้วย Flickr.com
  18. 18. ืตัวอย่างการสบค ้นรูปภาพผ่าน Flickr.com Descriptive Metadata
  19. 19. ื สบค ้นต่อด ้วยAdministrative Metadata
  20. 20. IPTC กับ Facebook.com
  21. 21. ภาพจากกล้องถ่ายภาพดิจท ัลพร้อมพิก ัด Geo Tagging ิ• ภาพจากกล ้องถ่ายภาพดิจทัลรุนใหม่ๆ จะฝั งค่าพิกด ิ ่ ั ึ่ ้ Geo Tag ไว ้ใน EXIF Metadata ซงต ้องใชโปรแกรม เฉพาะดึงค่ามาแสดงผล• geotag-0.062.jar ตรวจสอบและแสดงผล Geo Tag ดาวน์โหลดได ้ที่ http://sourceforge.net/projects/geotag• ตรวจสอบและแสดงผล Geo Tag แบบ Online http://www.geoimgr.com
  22. 22. ภาพจากกล้องถ่ายภาพดิจท ัลพร้อมพิก ัด Geo Tagging ิ
  23. 23. การใช ้ Administrative Metadata (Date Taken) ื่ กับการเปลียนชอแฟ้ มภาพด ้วย XnView ่
  24. 24. ระบบคลังภาพดิจทัล หรือทีเกียวข ้อง ิ ่ ่• รองรับการนาเข ้าภาพพร ้อม Extract เมทาดาทา ทัง EXIF และ IPTC ได ้อัตโนมัต ิ ้• Open Source Software – Joomla + JoomGallery – Wordpress.org + NextGen Gallery – Gallery2
  25. 25. แนวปฏิบตการถ่ายภาพ/บันทึกภาพดิจทัล ั ิ ิ• ตังค่าวันที/เวลาของกล ้องถ่ายภาพดิจทลให ้ตรงกับเวลาจริง ้ ่ ิ ั (เทียบกับเวลามาตรฐาน)• กาหนดคุณภาพของการถ่ายภาพ/บันทึกภาพให ้สูง• ระบุข ้อมูลเกียวกับผู ้ถ่ายภาพ และอืนๆ ตามค่าควบคุม (Config) ่ ่ ของกล ้องถ่ายภาพดิจทลแต่ละรุน ิ ั ่• เก็บภาพคุณภาพสูงไว ้เป็ นระบบ ้• ภาพทีนามาใชงานหรือเผยแพร่ ควรระบุ IPTC ให ้เหมาะสมก่อน ่ เผยแพร่• ปรับขนาดภาพให ้มีขนาดทีเหมาะสมก่อนเผยแพร่ ่
  26. 26. การจัดการเมทาดาทา สาหรับเอกสารเว็บ คาค ้นSite TitleSite URL Site Description
  27. 27. Web Metadata : Metatag
  28. 28. Web Metadata : Metatag<head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"><title>Mahidol University, THAILAND -- Wisdom of the Land</title><META NAME="Author" CONTENT="Mahidol University"><META NAME="keywords" CONTENT="Mahidol University, Mahidol, Wisdom ofthe Land, Thailand, Salaya, Thai University"><META NAME="Keywords" lang="th" CONTENT="มหาวิทยาลัยมหิดล, มหิดล, ม.มหิดล, มหาวิทยาลัย, ศาลายา"><META NAME="description" CONTENT="Mahidol University is the bestcomprehensive universities in Thailand and Mahidol University is ranked as the#1 university in Thailand by the recent QS.com Asian University Rankings2009"><meta name="robots" content="index, follow"></head>
  29. 29. CMS & Web Metadata• Joomla : site • Joomla : artile – Site Title – Title – Site Keyword – Alias -> FriendlyURL – Site Description – Keyword – Site Author – Description – Site Right – Author – Site Robot – Right – Robot
  30. 30. Web Metadata : Wordpress.org ื่• ติดตัง Plug-ins ชอ ้ – All in One SEO Pack – Google XML Sitemaps – Simple Tags
  31. 31. การกาหนดหมวดหมู่ Tag รวมทังประเด็นระหว่าง ้ Tag และคาสาคัญ (Keyword) ้ ่ ่ ่• Categories และ Tags ถูกสร ้างขึนเพือผู ้เข ้าชมเว็บ ไม่ใชเพือ Search Engine (อย่างเดียว)• Categories และ Tags เป็ นเครืองมือในการนาทาง การ ่ จัดเรียงเนือหา การจัดกลุมเนือหา และการสร ้างความสมพันธ์ ้ ่ ้ ั ้ ่ ่ ของเนือหา เพือชวยให ้ผู ้อ่านเข ้าถึงเนือหาทีเกียวข ้องได ้ ้ ่ ่ สะดวก ้ ่ ้• Categories และ Tags ต ้องถูกใชงานได ้ง่าย คาทีใชจึงไม่ ต ้องหรูหรา• Categories เปรียบเสมือนสารบัญในการเข ้าถึงเนือหาของเว็บ ้ ่ ้ี ่ และชวยบ่งชวาในเว็บมีเนือหากลุมใด ้ ่
  32. 32. การกาหนดหมวดหมู่ Tag รวมทังประเด็นระหว่าง ้ Tag และคาสาคัญ (Keyword)• Categories จะต ้องเป็ นเป็ นคาทีเฉพาะเจาะจงมาก ่ ่ ่ พอทีจะชวยให ้ผู ้เข ้าชมเข ้าใจเนือหาภายใน ไม่กว ้าง ้ เกินไปหรือแคบเกินไป หรือคลุมเครือ• Categories must be specific enough to help visitors understand the content within, while not being too general or vague. ่ ้ ่• Tags เป็ นคาทีใชเพือทาดัชนีคาค ้นของเว็บ• Tags เป็ นคาทีมความหมายเพียงพอในตัวเอง เกียวข ้อง ่ ี ่ ่ กับบทความ ชวยในการจัดหมวดหมูระดับเนือหาของเว็บ ่ ้ ้• Tags ถูกใชเป็ นดัชนีคาผ่าน Blog Search Engine เชน ่ Technorati
  33. 33. Administrative & Descriptive Metadataกับเอกสาร Microsoft Office/OpenOffice.org/LibreOffice
  34. 34. Greenstone ระบบห ้องสมุดดิจทัล ิทีทางานร่วมกับ Document Metadata ่
  35. 35. Structural Metadata• เอกสาร Word (ภาษาอังกฤษ) ทีพมพ์ด ้วย Style แปลงเป็ น ่ ิ Digital Content แบบมีโครงสร ้างด ้วย Greenstone
  36. 36. มาตรฐานเอกสารดิจทัล ิ• ้ ื่ การตังชอโฟลเดอร์ไฟล์• Default font• การพิมพ์• Save and embed font --- ms office• Export and embed• Style• Export PDF and bookmark
  37. 37. ขอบคุณครับบุญเลิศ อรุณพิบลย์ ู• boonlert@nstda.or.th• http://www.facebook.com/boonlert• http://www.slideshare.net/boonlertศตพล ยศกรกุล (เฟิ สท์)• satapon@nstda.or.th• http://www.facebook.com/firstsatapon• http://www.slideshare.net/firstpimm/

×