Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

2007interactieflesgevenslidesh2

1,072 views

Published on

Interactief les geven aan grote groepen: ondersteunende ppt bij navorming rond dit onderwerp.

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

2007interactieflesgevenslidesh2

  1. 1. Interactief les geven aan grote groepen… …een fluitje van een cent?! Filip Vervenne 04-09-2007
  2. 2. Filip Vervenne 04-09-2007 INHOUD VAN DIT GEBEUREN 1. Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…) 2. Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?) 3. Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!) 4. Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
  3. 3. Filip Vervenne 04-09-2007 DIDACTISCHE PRINCIPES of wat we toch in het achterhoofd moeten houden…
  4. 4. Filip Vervenne 04-09-2007 Belangrijk uitgangspunt: Alle didactische principes die tellen in kleine groep tellen uitvergrootin grote groep: bijvoorbeeld structuur brengen via een powerpointpresentatie is meer dan ondersteuning, het is bijna een noodzakelijke voorwaarde!
  5. 5. Filip Vervenne 04-09-2007 In principe worden in principieel didactisch verantwoorde boeken volgende principes geponeerd: motivatieprincipe, individualiseringsprincipe, herhalingprincipe, aanschouwelijkheidprincipe, efficiëntieprincipe, integratieprincipe, activiteitsprincipe en geleidelijkheidprincipe
  6. 6. Filip Vervenne 04-09-2007 Motivatieprincipe Intrinsiek gemotiveerd: motivatie voor leren is in de leerinhoud zelf gelegen Extrinsiek gemotiveerd: de eer is aan u als docent Hoe kan ik interesse opwekken in een grote groep???
  7. 7. Filip Vervenne 04-09-2007 Motivatieprincipe Hoe kan ik interesse opwekken in een grote groep??? Bijvoorbeeld starten vanuit hun praktijkervaringen, starten vanuit een case, probleemstelling,…
  8. 8. Filip Vervenne 04-09-2007 Activiteitsprincipe Kan de student zo actief mogelijk deelnemen???
  9. 9. Filip Vervenne 04-09-2007 Aanschouwelijkheidsprincipe Worden de leerinhouden zo concreet en aanschouwelijk mogelijk voorgesteld? POWERPOINT IS EEN MUST
  10. 10. Filip Vervenne 04-09-2007 Geleidelijkheidsprincipe  concreet naar abstract (zie aanschouwelijkhp.)  gemakkelijk naar moeilijk  bekend naar nieuw Kan de meerderheid van de studenten de opbouw van de les volgen??? Ideaal hoorcollege bestaat uit inleiding, kern en slot.
  11. 11. Filip Vervenne 04-09-2007 Beperkingprincipe/efficiëntieprincipe Denk ik er aan overbodige, verwarrende en niet relevante gegevens te vermijden??? Eigen overmoedige ambities in de hand houden…
  12. 12. Filip Vervenne 04-09-2007 Herhalingsprincipe Denk ik eraan voldoende en gevarieerd herhaling in te bouwen??? Starten met herhaling vorige les, op het einde enkele studenten laten samenvatten,…
  13. 13. Filip Vervenne 04-09-2007 Integratieprincipe Sluiten de nieuwe inhouden aan op hun voorkennis, buitenschoolse ervaringen, …??? Sluiten ze aan bij wat in andere vakken aan bod komt…?
  14. 14. Filip Vervenne 04-09-2007 Individualiseringsprincipe Grootste nadeel van hoorcollege… of kan ik toch rekening houden met verschillen tussen de studenten??? Hoe meer zielen… hoe meer verschillen. We mogen heel tevreden zijn als we in een hoorcollege 50 tot maximaal 70% van de studenten optimaal betrekken in het leerproces…
  15. 15. Filip Vervenne 04-09-2007 DIDACTISCHE VAARDIGHEDEN …om echt toe te passen… uit het boek LEREN (en) DOCEREN
  16. 16. Filip Vervenne 04-09-2007 Een docent moet even deskundig zijn op gebied van didactische vaardigheden als op eigen vakgebied… … want de interactie verloopt minder soepel wanneer u uw didactische vaardigheden minder goed beheerst…
  17. 17. Filip Vervenne 04-09-2007 toepassing van algemene didactische vaardigheden… Reguleren Structureren Oriënteren Reageren Presenteren
  18. 18. Filip Vervenne 04-09-2007 reguleren Kennismaking organiseren: duidelijkheid scheppen omtrent uw persoon als docent… Afspraken maken: duidelijkheid omtrent regels en normen… De leerstof introduceren: duidelijkheid omtrent de plaats van het vak, de doelen, …
  19. 19. Filip Vervenne 04-09-2007 structureren Uiteraard brengt het reguleren rust en structuur… Specifiek: helder aangeven uit welke fasen uw onderwijsactiviteit bestaat en wanneer u die fase start en afsluit…
  20. 20. structuur in elke fase… START: - Op tijd zijn / schenk even persoonlijk aandacht aan de individuele student bij het binnenkomen - Geef aan wat ze moeten klaarleggen - Duidelijk en rustig van wal steken / eventueel teaser; daarna de structuur: doelen, onderwerpen en tijdsindeling Filip Vervenne 04-09-2007
  21. 21. OVERGANGEN begeleiden EINDE: - Beter tijd over dan systematisch te kort… - Tijd voor terugkoppeling of evaluatie! Filip Vervenne 04-09-2007
  22. 22. Filip Vervenne 04-09-2007 Structuur wordt ook gebracht via een logische cursus met heldere leerdoelen per hoofdstuk ondersteuning met digitaal leerplatform: zie verder
  23. 23. Filip Vervenne 04-09-2007 oriënteren Informeren over het doel en de activiteiten die van hen verwacht worden…
  24. 24. Filip Vervenne 04-09-2007 reageren Reageren op vragen, antwoorden en non- verbaal gedrag door de uiting - te aanvaarden en te gebruiken - af te keuren en bij te sturen: belangrijk bij grote groepen: sommige vragen of reacties zijn niet ter zake en/of remmen het tempo van de les…
  25. 25. Filip Vervenne 04-09-2007 Presenteren cf. aanschouwelijkheidsprincipe Belang van non-verbale ondersteuning
  26. 26. Filip Vervenne 04-09-2007 DIDACTISCHE FUNCTIES VAN EEN HOORCOLLEGE (De Mink, 1991) Voorwaardelijke functie: een hoorcollege motiveert studenten en wekt hun interesse op voor de leerinhoud Oriënterende functie: een hoorcollege informeert studenten over de leerinhoud, geeft grote lijnen weer, geeft voorbeelden en verduidelijkingen, vergroot het inzicht, structureert de leerstof,… Oefenfunctie: een hoorcollege biedt de mogelijkheid tot het stellen van vragen, het geven en verbeteren van opdrachten,…
  27. 27. Filip Vervenne 04-09-2007 CONCLUSIE Een hoorcollege dat deze functies realiseert, biedt een duidelijke meerwaarde voor de studenten ten opzichte van het zelfstandig doornemen van het cursusmateriaal.
  28. 28. Filip Vervenne 04-09-2007 … SOCIAAL-AGOGISCHE BASISVOORWAARDEN …
  29. 29. Filip Vervenne 04-09-2007 AGOGISCHE VOORWAARDEN Ook t.o.v. grote groepen gelden enkele basisvoorwaarden die bijdragen tot een positief leer- en leefklimaat… (Kok) 1. Een band opbouwen. 2. Sfeer creëren (belang van empathie en echtheid)! 3. Passend inspelen op situaties.
  30. 30. Filip Vervenne 04-09-2007 1 een band opbouwen… ANONIMITEIT proberen te doorbreken beweeg door de aula leer de namen van de studenten praat voor of na de les even met de studenten overleg met een representatieve groep
  31. 31. Filip Vervenne 04-09-2007 2 sfeer creëren Persoonlijkheid Echtheid Empathie Ritme Materiële factoren… (aula?!)
  32. 32. Filip Vervenne 04-09-2007 3 Passend inspelen op situaties… zich ten opzichte van een situatie op verschillende wijze gedragen, afhankelijk van wat de groep op een bepaald moment in een gegeven situatie nodig heeft. Cf. ‘laissez-faire’, autoritair,…
  33. 33. Filip Vervenne 04-09-2007 INHOUD VAN DIT GEBEUREN 1. Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…) 2. Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?) 3. Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!) 4. Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
  34. 34. Filip Vervenne 04-09-2007 2 CONCRETE TIPS EN GETUIGENIS VANUIT EIGEN CURSUS
  35. 35. Filip Vervenne 04-09-2007 PROBLEEM: na 10 minuten neemt de aandacht af (Hartley & Davies 1978) (50% na 20 min) studenten onthouden niet meer dan ??? % van de leerstof die we op colleges aan hen vertellen (Bligh 1971)
  36. 36. Filip Vervenne 04-09-2007 studenten onthouden niet meer dan 5-15% van de leerstof die we op colleges aan hen vertellen (Bligh 1971) Bedenking: hopelijk ondertussen beter… want in de jaren ’70 was er bijvoorbeeld nauwelijks aandacht voor de didactische kwaliteiten van de lesgever aan de universiteit…
  37. 37. Filip Vervenne 04-09-2007 Kortom… hoorcolleges zijn Eenzaam Passief Saai Slaapverwekkend
  38. 38. Filip Vervenne 04-09-2007 2.1 CONCRETE TIPS Optimale verhouding zoeken tussen momenten waarop de docent en momenten waarop de studenten actief zijn: college opdelen in stukken van 20-30 minuten
  39. 39. Filip Vervenne 04-09-2007 Actief meedenken… Blikvanger (bijv. merkwaardige foto; uitspraak; fragment uit het hoofdstuk;…) Inleidende vragen KTI²E (bijv. brainstorm ; retorische vragen; probleemstelling die op het einde beantwoord kan worden;…) Demonstraties (maar met gerichte vragen vooraf!)
  40. 40. Filip Vervenne 04-09-2007 Actief meedenken… Expliciteren van het denkproces: hoe kritisch analyseren, een probleem aanpakken,welke stappen onderneem je… Voorbeelden geven: illustraties die verband houden met de praktijk zijn niet alleen relevant maar bijzonder motiverend!
  41. 41. Filip Vervenne 04-09-2007 Actief meedoen… Vragen stellen: niet eenvoudig (goede vragen!) - maar afbakenen! Discussies: best vanuit eenzelfde referentiepunt, bijv. eerst video bekijken of tekst samen lezen; sterk beperken in duur; eventueel rapporteurs aanduiden Opdrachten: eerst individueel, na 5 min per twee of met klein groepje + feedback niet vergeten (maar zelf sterk leiden) Roezemoesgroepen (per twee/drie nadenken over stelling,…) + feedback idem (systematisch geen feedback? => geen medewerking op termijn…)
  42. 42. Filip Vervenne 04-09-2007 Stellingenspel met rood en groen kaartje per student (gelijktijdig antwoorden = verplichting tot meedenken en meedoen) Af en toe een examenvraag samen met de studenten oplossen… Activerend cursusmateriaal: kaas met gaten! Metacognitieve oefeningen tussendoor: bijv. mindmap laten maken, iets laten samenvatten, navertellen met eigen woorden…
  43. 43. Filip Vervenne 04-09-2007 door vragen te stellen, willekeurig in de ganse zaal om ze te betrekken door studenten die niet geïnteresseerd zijn gerust te stellen: niemand is verplicht te komen Getuigenis… IK probeer studenten te activeren
  44. 44. Filip Vervenne 04-09-2007 Getuigenis… IK probeer studenten te motiveren via een heldere cursus (maar kaas met gaten!) praktijkrelevante info (steeds verwijzend naar stage-ervaringen van de studenten) afwisseling qua werkvorm (20’ regel) HUMOR (?)
  45. 45. Filip Vervenne 04-09-2007 valkuil interactief lesgeven kan uit de hand lopen: timing – orde - …
  46. 46. Filip Vervenne 04-09-2007 Enkele willekeurige voorbeelden van pogingen tot interactie met een grote groep studenten… in de cursus opvoedkunde 1 BALO 100-tal studenten
  47. 47. Filip Vervenne 04-09-2007 VOORBEELD 1 Betrekken via multiple-choice vragen: (letterlijk uit powerpoint van deze les:)
  48. 48. Filip Vervenne 04-09-2007 “leerplicht” Van september van het jaar waarin je 6 wordt tot juni van het jaar waarin je 18 wordt. Voltijds tot 16 jaar (tot 15 jaar indien de eerste graad van het s.o afgewerkt) Kosteloos voor iedereen Leerplicht =/= schoolplicht Max 7 jaar lager onderwijs
  49. 49. Filip Vervenne 04-09-2007
  50. 50. Filip Vervenne 04-09-2007 Case 1 Mijn dochter is ziek en kan vandaag niet naar school gaan. Moet ik een doktersbriefje komen indienen?
  51. 51. Filip Vervenne 04-09-2007 A Als ze leerplichtig is: minder dan drie dagen ziek zijn, directie verwittigen, schriftelijke verklaring opstellen door één van de ouders en die aan de directie overhandigen. Doktersattest is pas nodig vanaf meer dan drie opéénvolgende dagen. B idem maar reeds briefje nodig vanaf één dag afwezigheid C idem maar slechts briefje vanaf een week afwezigheid
  52. 52. Filip Vervenne 04-09-2007 Juist antwoord case 1: A Als ze leerplichtig is: minder dan drie dagen ziek zijn, directie verwittigen, schriftelijke verklaring opstellen door één van de ouders en die aan de directie overhandigen. Doktersattest is pas nodig vanaf meer dan drie opéénvolgende dagen.
  53. 53. Filip Vervenne 04-09-2007 VOORBEELD 2 Opdrachten + de voorbereiding ervan in kleine groepjes tijdens de les…
  54. 54. Filip Vervenne 04-09-2007 Vis het zelf uit: interview eens een expert! VUISTREGELS INTERVIEW Wees tactvol en eerlijk Suggereer nooit het antwoord Vat regelmatig de informatie samen Probeer met twee goed in te spelen op elkaar
  55. 55. Filip Vervenne 04-09-2007 STAPPEN 1. Overleg omtrent welke vragen 2. Omcirkel de drie beste en herformuleer 3. Definitieve vragen + koppeling aan visietekst
  56. 56. Filip Vervenne 04-09-2007 VOORBEELD 3 Stuk tekst gezamenlijk lezen (als je vraagt vooraf iets te lezen doen 10% van de studenten dat) om dan samen te bespreken/synthetiseren.
  57. 57. Filip Vervenne 04-09-2007 3.5 “De nieuwe schoolbeweging” begin 20ste eeuw: vanuit leerplicht bloeit het onderwijs enkele briljante geesten bedenken alternatieve ideeën en methoden voor het onderwijs toch bleven deze initiatieven “eilanden”… 3.5.1 Het begin van methodescholen… Bijlage: eerst 1.&, 1.2 en 2 lezen
  58. 58. Filip Vervenne 04-09-2007 VOORBEELD 4 Proberen bij elk hoofdstuk even de studenten alleen of per twee even aan te zetten tot reflectie aan de hand van enkele vragen…
  59. 59. Filip Vervenne 04-09-2007 Idem, belangrijk is ook theorie proberen te linken aan de praktijk via reflectievragen:
  60. 60. Filip Vervenne 04-09-2007 7.4 straffen en belonen Welke manieren van straffen/belonen heb je reeds zien toepassen op stage? Welke vormen van straffen/belonen heb je zelf reeds toegepast?
  61. 61. Filip Vervenne 04-09-2007 VOORBEELD 5 FRAGMENTEN uit een schriftelijke opdracht van studenten… projecteren als start van een les…
  62. 62. Filip Vervenne 04-09-2007 EEN GOEDE LERAAR… Een goede leerkracht moet creatief kunnen zijn in activiteiten. Aan saaie lessen hebben de kinderen geen behoefte. Lien Vanderbeke Een goede leraar is iemand die begaan is met zijn leerlingen en deze persoonlijk opvolgt. Nathalie Vertongen In de volgende uitspraak van W.A. Ward kan ik mij helemaal vinden: “De middelmatige leraar vertelt. De goede leraar verklaart. De betere leraar toont aan. De ware leraar inspireert”. Annelies Vandenabeele
  63. 63. Filip Vervenne 04-09-2007 VOORBEELD 6 QUIZ… als afsluiter van een les, hoofdstuk, lessenreeks,…
  64. 64. Filip Vervenne 04-09-2007 INHOUD VAN DIT GEBEUREN 1. Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…) 2. Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?) 3. Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!) 4. Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
  65. 65. Filip Vervenne 04-09-2007 3 KLASMANAGEMENT op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (?!)
  66. 66. Filip Vervenne 04-09-2007
  67. 67. Filip Vervenne 04-09-2007  WAT DOET EEN LEERKRACHT TIJDENS EEN LES ?  WELKE ZIJN DE MOGELIJKE REDENEN OF ACHTERGRONDEN VOOR ORDEVERSTOREND GEDRAG IN DE KLAS ?  HET VERBAND TUSSEN WERKVORMEN EN GESLAAGDE LESSEN…
  68. 68. Filip Vervenne 04-09-2007 GUMP 50% onderwijzen 23% organiseren 14% interventies 12% bemiddelen => je bent veeleer een klasmanager!
  69. 69. Filip Vervenne 04-09-2007 INHOUD VAN DIT GEBEUREN 1. Didactische principes en vaardigheden op een bedje van agogische voorwaarden (…) 2. Concrete tips op een bedje van voorbeelden vanuit eigen vak (?) 3. Klasmanagement op een bedje van recent wetenschappelijk onderzoek (!) 4. Interactiviteit op een bedje van moderne media (…)
  70. 70. Filip Vervenne 04-09-2007 4 INTERACTIEF… dankzij nieuwe media ook mét of in grote groep…
  71. 71. Filip Vervenne 04-09-2007 4.1 SMARTBOARD Interactieve presentatie: aantekeningen maken en bewaren (bijvoorbeeld in uw Excellbestand of Powerpointvoorstelling) Aantikken van het bord om naar vorige of naar volgende dia te gaan Smart board floating tools: markeren, wissen, foto/video opname,…
  72. 72. Filip Vervenne 04-09-2007 4.2 TOLEDO: digitaal leerplatform Aanbieden van overzichten en powerpoints… Vóór de les op het discussieforum a.d.h.v. stellingen een discussie voeren over de kernthema’s die aan bod zullen komen… Aanbieden van materiaal waarmee studenten zich op het college kunnen voorbereiden: links naar interessante sites,… (eventueel aangeven waaruit de voorbereiding van de studenten moet bestaan…)
  73. 73. Filip Vervenne 04-09-2007 4.2 TOLEDO: digitaal leerplatform Opzetten van een discussieforum waar de studenten met elkaar in gesprek kunnen gaan over de inhoud van de colleges… Een stelling lanceren op het discussieforum. Indienen van en geven van feedback op opdrachten… Aanbieden van tussentijdse toetsen…
  74. 74. Filip Vervenne 04-09-2007
  75. 75. Filip Vervenne 04-09-2007 4.3 WWWeb + Logboek = Weblog Definitie en kenmerken Soorten Weblogs - educatieve toepassingen Software
  76. 76. Filip Vervenne 04-09-2007 Concrete educatieve toepassingen 1. Verzameling en kennisdeling van informatie Objectief 2. Reflectie Subjectief 3. Communicatie (actie- reactie = feedback) Intersubjectief
  77. 77. Filip Vervenne 04-09-2007 1 Verzameling en kennisdeling van informatie Onderwijsexperts en ontwikkelaars die hun domeinspecifieke kennis met beroepsgenoten willen delen Individuen: vb. Stephen Dowes (Canada), Wilfred Rubens, Pierre Gorissen (Nederland), Steven Verjans (België), … Communities: vb. www.edublogs.be, www.klascement.edublogs.org, www.edublogs.nl
  78. 78. Filip Vervenne 04-09-2007
  79. 79. Filip Vervenne 04-09-2007 Informatievaardigheden… Weblogs (bv. Linklogs) als een vorm van voorsurfen. Wereld van steeds toenemende informatiestromen. Belang van experts Voorgesorteerde informatie op eigen kennis of interessedomein
  80. 80. Filip Vervenne 04-09-2007 2 Weblogs als reflectie-instrument • Vb. Evie’s blog, pilootproject DU Delft, weblog als stagelogboek [chronologische opbouw = voortgangsaspect] – stageverslagen • Weblogs als elektronische portfolio’s • Weblogs als project- en onderzoeksblogs
  81. 81. Filip Vervenne 04-09-2007
  82. 82. Filip Vervenne 04-09-2007 3 Communicatie • Blogs als discussietool (vb. edublogs, standaard) • Blogs als communicatietool voor alumni, studenten in het buitenland (Erasmus) • Blogs als communicatietool met ‘native speakers’
  83. 83. Filip Vervenne 04-09-2007
  84. 84. Filip Vervenne 04-09-2007 Software Blogger Wordpress Typepad Movable Type Pivot Drupal
  85. 85. Filip Vervenne 04-09-2007
  86. 86. Filip Vervenne 04-09-2007
  87. 87. Filip Vervenne 04-09-2007
  88. 88. Filip Vervenne 04-09-2007 BEKOMMERNISSENRONDE  OPEN OVERLEG…  ADVIES onder collega’s…

×