Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Kisiler

456 views

Published on

Kişi hukuku

Published in: Law
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Kisiler

  1. 1. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLER HUKUKUKİŞİLER HUKUKU
  2. 2. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİKİŞİ KAVRAM:KAVRAM: Hak sahibine hukuk dilinde kişi denir.Hak sahibine hukuk dilinde kişi denir. Kişiler hukuk kuralının tanıdığı yetkilerdenKişiler hukuk kuralının tanıdığı yetkilerden yararlanan,yüklediği yükümlülüklerdenyararlanan,yüklediği yükümlülüklerden sorumlu olan varlıklardır.sorumlu olan varlıklardır.
  3. 3. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI:KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI: Hukukun hak sahibi saydığı varlıklar, biri gerçek kişiHukukun hak sahibi saydığı varlıklar, biri gerçek kişi diğeri tüzel kişi olarak iki gruba ayrılır.diğeri tüzel kişi olarak iki gruba ayrılır. Gerçek kişiler insanlardır.Gerçek kişiler insanlardır. Tüzel kişiler ise hukukun hak sahibi saydığı insan veyaTüzel kişiler ise hukukun hak sahibi saydığı insan veya mal topluluklarıdır.mal topluluklarıdır. Tüzel kişiler de kendi içinde dernekler ve vakıflar olarakTüzel kişiler de kendi içinde dernekler ve vakıflar olarak ikiye ayrılır.ikiye ayrılır.
  4. 4. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLER HUKUKUNUN KAPSAMI GERÇEK KİŞİLER TÜZEL KİŞİLER DERNEKLER VAKIFLAR
  5. 5. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLER HUKUKUNUN KONUSUKİŞİLER HUKUKUNUN KONUSU Hukukun ilk tespit etmesi gereken husus hakHukukun ilk tespit etmesi gereken husus hak öznesinin (süjesinin) kim olacağı sorusudur.öznesinin (süjesinin) kim olacağı sorusudur. Hukukun merkezi ve varlık nedeni olan hakHukukun merkezi ve varlık nedeni olan hak öznesinin kim olduğu belirlenmeden haklardan,öznesinin kim olduğu belirlenmeden haklardan, yükümlülüklerden hukuki işlemlerdenyükümlülüklerden hukuki işlemlerden bahsetmek olanağı yoktur.bahsetmek olanağı yoktur. Kişiyi soyut bir şekilde ele alıp inceleyen kişilerKişiyi soyut bir şekilde ele alıp inceleyen kişiler hukuku, diğer hukuki ilişkilerin örneğin ailehukuku, diğer hukuki ilişkilerin örneğin aile hukukunun, miras hukukunun, eşya hukukununhukukunun, miras hukukunun, eşya hukukunun temelini teşkil eder.temelini teşkil eder.
  6. 6. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLER HUKUKUNA İLİŞKİNKİŞİLER HUKUKUNA İLİŞKİN TEMEL İLKELER:TEMEL İLKELER: Eşitlik ilkesiEşitlik ilkesi Özgürlük ilkesiÖzgürlük ilkesi Kişiliğin korunması ilkesiKişiliğin korunması ilkesi
  7. 7. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİ OLABİLMENİN ŞARTLARI TAM DOĞUM SAĞ DOĞUM
  8. 8. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİ TÜRLERİ:KİŞİ TÜRLERİ:  GERÇEK KİŞİLER:GERÇEK KİŞİLER:  Gerçek kişiler insanlardır. Hukuk düzeniGerçek kişiler insanlardır. Hukuk düzeni insanlara kişilik tanımıştır. Modern hukukinsanlara kişilik tanımıştır. Modern hukuk düzenlerinde insanlar,hak ve borçlara ehildüzenlerinde insanlar,hak ve borçlara ehil olabilen,yani kişilik tanınmış varlıklardır.olabilen,yani kişilik tanınmış varlıklardır.  TÜZEL KİŞİLER:TÜZEL KİŞİLER:  Belli bir amacı gerçekleştirmek üzereBelli bir amacı gerçekleştirmek üzere kurulmuş ve bağımsız bir kişiliğe sahip, hakkurulmuş ve bağımsız bir kişiliğe sahip, hak ve borçlara ehil olma iktidarı hukuk düzenive borçlara ehil olma iktidarı hukuk düzeni tarafından tanınmış kişi ve maltarafından tanınmış kişi ve mal topluluklarına tüzel kişi (hükmi şahıs) denir.topluluklarına tüzel kişi (hükmi şahıs) denir.
  9. 9. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLİK KAVRAMI,KİŞİLİĞİNKİŞİLİK KAVRAMI,KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİBAŞLANGICI VE SONA ERMESİ KİŞİLİK KAVRAMI:KİŞİLİK KAVRAMI: Kişilik kişi haklarına göre daha geniş birKişilik kişi haklarına göre daha geniş bir kavramdır. Yalnız hak ehliyetini değil,fiilkavramdır. Yalnız hak ehliyetini değil,fiil ehliyeti,şahsi hal ve şahsiyet haklarınıehliyeti,şahsi hal ve şahsiyet haklarını da içermektedir.da içermektedir.
  10. 10. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLİĞİN BAŞLANGICIKİŞİLİĞİN BAŞLANGICI Gerçek kişilik doğumla kazanılır.Gerçek kişilik doğumla kazanılır. MK’ nın 27. maddesine göre,”kişilikMK’ nın 27. maddesine göre,”kişilik çocuğun sağ olarak tamamıylaçocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu andan başlar.”Böylecedoğduğu andan başlar.”Böylece yasa kişiliğin kazanılması için ikiyasa kişiliğin kazanılması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesikoşulun birlikte gerçekleşmesi koşulunu aramıştır:koşulunu aramıştır:  sağ ve tam olarak doğmak..sağ ve tam olarak doğmak.. Sağ doğum çocuğun ana rahmindenSağ doğum çocuğun ana rahminden canlı olarak ayrılmasınıcanlı olarak ayrılmasını tam doğum ise ana rahmi dışındatam doğum ise ana rahmi dışında bağımsız bir varlık kazanmasını ifadebağımsız bir varlık kazanmasını ifade eder.eder.
  11. 11. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi GERÇEK KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ:GERÇEK KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ: Gerçek kişi olan insanlarınGerçek kişi olan insanların kişiliğinin doğal sona ermekişiliğinin doğal sona erme sebebi ölümdür.sebebi ölümdür. Doğal bir olay olmakla birlikteDoğal bir olay olmakla birlikte buna çeşitli hukuki sonuçlarbuna çeşitli hukuki sonuçlar bağlanmıştır.bağlanmıştır. Ölümle birlikte kişi, kişilikÖlümle birlikte kişi, kişilik haklarını ve kişiye sıkı sıkıyahaklarını ve kişiye sıkı sıkıya bağlı olan haklarını kaybeder.bağlı olan haklarını kaybeder. Malvarlığı hakları ise mirasçılaraMalvarlığı hakları ise mirasçılara geçer.geçer.
  12. 12. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Ceset ise ne bir hak süjesi ne de bir eşyaCeset ise ne bir hak süjesi ne de bir eşya niteliğindedirniteliğindedir.. Hukuk düzeni ahlak ve adaba aykırıHukuk düzeni ahlak ve adaba aykırı olduğu gerekçesiyle,ceset üzerindeolduğu gerekçesiyle,ceset üzerinde tasarruf edilmesini yasaklamıştır.tasarruf edilmesini yasaklamıştır. İki durumda bu yasak kalkar:İki durumda bu yasak kalkar: 1.Kişinin ölümden önce kendi1.Kişinin ölümden önce kendi isteğiyle organlarının alınmasınaisteğiyle organlarının alınmasına müsaade etmesimüsaade etmesi 2.Ölen yakınlarının adap2.Ölen yakınlarının adap çerçevesinde kamu düzenine uygunçerçevesinde kamu düzenine uygun olarak ceset üzerinde incelemeolarak ceset üzerinde inceleme yapmalarına izin vermeleri.yapmalarına izin vermeleri.
  13. 13. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ÖLÜMÜN İSPATI YOLLARIÖLÜMÜN İSPATI YOLLARI ÖLÜMÜN İSPATI YOLLARI KİŞİSEL DURUM SİCİLİ KARİNELER BİRLİKTE ÖLÜM KARİNESİ ÖLÜM KARİNESİ
  14. 14. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ÖLÜMÜN İSPATI YOLLARIÖLÜMÜN İSPATI YOLLARI KİŞİSEL DURUM SİCİLİ:KİŞİSEL DURUM SİCİLİ: Ölümün ispatı nüfus sicilindeki kayıtlaraÖlümün ispatı nüfus sicilindeki kayıtlara olur.Nüfus memuru durumun kendisineolur.Nüfus memuru durumun kendisine bildirilmesiyle durumu nüfus sicilinebildirilmesiyle durumu nüfus siciline işler.İddialar bu kayıtlar yardımıylaişler.İddialar bu kayıtlar yardımıyla kanıtlanabilir.kanıtlanabilir. KARİNELER:KARİNELER: Karine bilinen olaydan bilinmeyen sonuçlarKarine bilinen olaydan bilinmeyen sonuçlar çıkarmak demektir.çıkarmak demektir. İddiasını karineye dayandıran kişi iddiasınıİddiasını karineye dayandıran kişi iddiasını kanıtlamak zorunda değildir karşı taraf bununkanıtlamak zorunda değildir karşı taraf bunun aksini kanıtlamalıdır. Karineler ölüm ve birlikteaksini kanıtlamalıdır. Karineler ölüm ve birlikte ölüm karinesi olarak ikiye ayrılır:ölüm karinesi olarak ikiye ayrılır:
  15. 15. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi  ÖLÜM KARİNESİ:ÖLÜM KARİNESİ: MK 31. maddeye göre ölümüne kesinMK 31. maddeye göre ölümüne kesin gözle bakılacak bir durumda kaybolangözle bakılacak bir durumda kaybolan ve cesedi bulunamayan bir kimseve cesedi bulunamayan bir kimse ölmüş sayılır.ölmüş sayılır. Bu durumda mahallin en büyük mülkiBu durumda mahallin en büyük mülki amirinin emriyle ölüm kaydı düşülebilir.amirinin emriyle ölüm kaydı düşülebilir. Örneğin bindiği uçak düşen bir kişininÖrneğin bindiği uçak düşen bir kişinin cesedi bulunamıyorsa ve o kazadan hiçcesedi bulunamıyorsa ve o kazadan hiç kurtulan yoksa o kişinin ölmüş olduğukurtulan yoksa o kişinin ölmüş olduğu konusunda bir karine vardır bunu iddiakonusunda bir karine vardır bunu iddia eden kişi bu karineye dayanabilir.eden kişi bu karineye dayanabilir.
  16. 16. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi  BİRLİKTE ÖLÜM KARİNESİ:BİRLİKTE ÖLÜM KARİNESİ: MK 29. maddeye göre hangisininMK 29. maddeye göre hangisinin daha evvel öldüğünün tespitidaha evvel öldüğünün tespiti mümkün olmaksızın ölenler aynımümkün olmaksızın ölenler aynı anda ölmüş sayılır.anda ölmüş sayılır. Bu husus özellikle miras hukukuBu husus özellikle miras hukuku bakımından önemlidir.bakımından önemlidir. Aynı anda ölen kişiler birbirineAynı anda ölen kişiler birbirine mirasçı olamazlar.mirasçı olamazlar.
  17. 17. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi GAİPLİKGAİPLİK Bu durumda kişinin kaybolmasınıBu durumda kişinin kaybolmasını gerektiren koşullar,ölüm karinesindengerektiren koşullar,ölüm karinesinden farklı olarak ölümü kesin sayılacakfarklı olarak ölümü kesin sayılacak ağırlıkta değildir.Kişinin kaybolmasına yolağırlıkta değildir.Kişinin kaybolmasına yol açan olayın özelliklerine göre,ölümüneaçan olayın özelliklerine göre,ölümüne kesin değil de, muhtemel gözüylekesin değil de, muhtemel gözüyle bakılabilmektedir.bakılabilmektedir. ÖR:Kişi batan denizaltıdadır, fakatÖR:Kişi batan denizaltıdadır, fakat kurtulan olmuştur veya kişiden uzunkurtulan olmuştur veya kişiden uzun zamandan haber alınamamıştır. Bunazamandan haber alınamamıştır. Buna göre gaiplik koşulları:göre gaiplik koşulları:  kişinin ölümünü muhtemel kılankişinin ölümünü muhtemel kılan koşulların varlığıkoşulların varlığı  ölüm tehlikesinden en az 1,sonölüm tehlikesinden en az 1,son haberinden 5 yıl geçmiş olmasıhaberinden 5 yıl geçmiş olması  mahkemenin gaiplik kararı vermişmahkemenin gaiplik kararı vermiş olmasıdır.olmasıdır.
  18. 18. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Gaiplik kararının şartlarıGaiplik kararının şartları MADDİ ŞARTLAR ÖLÜM TEHLİKESİ İÇİNDE KAYBOLMASI UZUN ZAMANDIR HABER ALINAMAMA
  19. 19. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi GAİPLİK KARARININ ŞEKLİGAİPLİK KARARININ ŞEKLİ ŞARTLARIŞARTLARI Belli bir sürenin geçmesiBelli bir sürenin geçmesi İlgililerin görevli ve yetkiliİlgililerin görevli ve yetkili hakimden gaipliğe karar verilmesihakimden gaipliğe karar verilmesi için talepte bulunmasıiçin talepte bulunması İlan (Gaip hakkında bilgileri olanİlan (Gaip hakkında bilgileri olan kimseleri ilan yoluyla bu bilgilerinikimseleri ilan yoluyla bu bilgilerini bildirmeye davet etmek)bildirmeye davet etmek)
  20. 20. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi HAZİNENİN TALEBİ ÜZERİNEHAZİNENİN TALEBİ ÜZERİNE GAİPLİK KARARININ ŞARTLARI:GAİPLİK KARARININ ŞARTLARI:  Gaip arkada bir malvarlığıGaip arkada bir malvarlığı bırakmıştır veya bu arada mirasçıbırakmıştır veya bu arada mirasçı olduğu için,bir malvarlığına sahipolduğu için,bir malvarlığına sahip olmuştur.olmuştur.  Mal varlığı resmen idareMal varlığı resmen idare edilmektedir.edilmektedir.  Resmen idare en az 10 yıldır devamResmen idare en az 10 yıldır devam etmektedir veya gaip bu arada 100etmektedir veya gaip bu arada 100 yaşını tamamlamıştır.yaşını tamamlamıştır.
  21. 21. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİNİN HAK EHLİYETİKİŞİNİN HAK EHLİYETİ HAK EHLİYETİ HAKLARA SAHİP OLMA YÜKÜMLÜLÜK ALTINA GİRME
  22. 22. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi HAK EHLİYETİNİN TEMELHAK EHLİYETİNİN TEMEL İLKELERİİLKELERİ  GENELLİK İLKESİ:GENELLİK İLKESİ:  Herkese hak ehliyeti tanınmıştır. HakHerkese hak ehliyeti tanınmıştır. Hak ehliyetine sahip olmak için kişi olmakehliyetine sahip olmak için kişi olmak yeterlidir. Hak ehliyetinin tanınmasındayeterlidir. Hak ehliyetinin tanınmasında ayrım gözetilmez.ayrım gözetilmez.  EŞİTLİK İLKESİ:EŞİTLİK İLKESİ:  Herkesin aynı kapsamda hak ehliyetineHerkesin aynı kapsamda hak ehliyetine sahip olmasını gerekli kılar.Eşit olanlarasahip olmasını gerekli kılar.Eşit olanlara eşit davranma anlamındadır. Kanundaeşit davranma anlamındadır. Kanunda hukuk düzeninin sınırları içindehukuk düzeninin sınırları içinde eşitlikten sözedilmektedir.eşitlikten sözedilmektedir.
  23. 23. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi YAŞ CİNSİYET AYIRT ETME GÜCÜ YABANCILIK ŞEREF VE HAYSİYETE AYKIRILIK HAK EHLİYETİNE İLİŞKİN OLARAK KANUNLA ÖNGÖRÜLEN SINIRLAMA
  24. 24. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi FİİL EHLİYETİFİİL EHLİYETİ KAVRAM:KAVRAM: Fiil ehliyeti bir kişinin bizzat kendi fiilleriyle hak sahibiFiil ehliyeti bir kişinin bizzat kendi fiilleriyle hak sahibi olabilmesi, borç altına girebilmesi yeteneğidir.olabilmesi, borç altına girebilmesi yeteneğidir. Fiil ehliyeti hak ehliyetinden farklı olarak aktif birFiil ehliyeti hak ehliyetinden farklı olarak aktif bir ehliyettir.ehliyettir. Kişi hak ehliyeti gereği fiil ehliyetine sahip olmasa daKişi hak ehliyeti gereği fiil ehliyetine sahip olmasa da yasal temsilcisi aracılığıyla hak ve borçlar kazanabilir.yasal temsilcisi aracılığıyla hak ve borçlar kazanabilir. Fakat fiil ehliyetine sahip kişi bizzat kendi fiilleriyle hakFakat fiil ehliyetine sahip kişi bizzat kendi fiilleriyle hak kazanmakta ve borç altına girmektedir.kazanmakta ve borç altına girmektedir. Fiil ehliyeti bakımından kişiler arasında eşitsizlik sözFiil ehliyeti bakımından kişiler arasında eşitsizlik söz konusu değildir.konusu değildir. Çünkü herkes aynı anda, aynı biçim ve derecede akliÇünkü herkes aynı anda, aynı biçim ve derecede akli psikolojik ve bedensel olgunluğa erişemez.psikolojik ve bedensel olgunluğa erişemez.
  25. 25. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi FİİL EHLİYETİNİN ÇEŞİTLİ GÖRÜNÜMLERİ HUKUKİ İŞLEM EHLİYETİ HUKUKA AYKIRI FİİLLERDEN SORUMLU OLMA EHLİYETİ TASARRUF EHLİYETİ TASARRUF İŞLEMİ YAPMA EHLİYETİ TAAHHÜT İŞLEMİ YAPMA EHLİYETİ DAVA EHLİYETİ DAVAYI YÜRÜTME EHLİYETİ PARASAL NİTELİĞİ OLMAYAN HUKUKİ İŞLEMLERİ YAPABİLME EHLİYETİ
  26. 26. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi HUKUKİ İŞLEM EHLİYETİHUKUKİ İŞLEM EHLİYETİ o TAAHHÜT İŞLEMİ YAPMA EHLİYETİ:BirTAAHHÜT İŞLEMİ YAPMA EHLİYETİ:Bir kimsenin malvarlığının pasifini arttırıcı işlemkimsenin malvarlığının pasifini arttırıcı işlem yapabilmesi için fiil ehliyetine sahip olmalıdır.yapabilmesi için fiil ehliyetine sahip olmalıdır. o TASARRUF İŞLEMİ YAPMA EHLİYETİ:BirTASARRUF İŞLEMİ YAPMA EHLİYETİ:Bir kimsenin tasarruf işlemi yapabilmesi için fiilkimsenin tasarruf işlemi yapabilmesi için fiil ehliyetine ve tasarruf ehliyetine sahip olmasıehliyetine ve tasarruf ehliyetine sahip olması şarttır.şarttır. o TASARRUF EHLİYETİ:Bir kimsenin tasarruf işlemiTASARRUF EHLİYETİ:Bir kimsenin tasarruf işlemi yapabilmesi için sahip olması gereken ehliyettir.yapabilmesi için sahip olması gereken ehliyettir. o PARASAL NİTELİĞİ OLMAYAN HUKUKİPARASAL NİTELİĞİ OLMAYAN HUKUKİ İŞLEMLERİ YAPABİLME EHLİYETİ:KişininİŞLEMLERİ YAPABİLME EHLİYETİ:Kişinin parasal yönden mal varlığına etki etmeyen hukukiparasal yönden mal varlığına etki etmeyen hukuki işlemleri yapması (nişan ,evlenme,evlat edinme)işlemleri yapması (nişan ,evlenme,evlat edinme) için de fiil ehliyetine sahip olması aranır.için de fiil ehliyetine sahip olması aranır.
  27. 27. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi o DAVA EHLİYETİ:DAVA EHLİYETİ: o Fiil ehliyetinin usul hukukundakiFiil ehliyetinin usul hukukundaki görünüm şeklidir.Fiil ehliyetine sahipgörünüm şeklidir.Fiil ehliyetine sahip olmayanların dava ehliyeti yoktur.olmayanların dava ehliyeti yoktur. o DAVAYI YÜRÜTME EHLİYETİ:DAVAYI YÜRÜTME EHLİYETİ: o Bir davada, dava konusu üzerindeBir davada, dava konusu üzerinde bir başkası adına tasarruftabir başkası adına tasarrufta bulunabilme ehliyetidir.bulunabilme ehliyetidir.
  28. 28. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ERGİN OLMA HAKKINDA KISITLILIK KARARININ ALINMAMIŞ OLMASI AYIRDETME GÜCÜ FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI
  29. 29. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi FİİL EHLİYETİ GRUPLARI TAM EHLİYETLİLER TAM EHLİYETSİZLER SINIRLI EHLİYETSİZLER SINIRLI EHLİYETLİLER ŞARTLARI:ergin olma,ayırt etme gücüne sahip olma,kısıtlı olmama ŞARTLARI:ayırt etme gücü olmayan küçük,ayırt etme gücü olmayan ergin kişi ŞARTLARI:ayırt etme gücü olan küçük,ayırt etme gücü olan kısıtlı ŞARTLARI:ayırt etme gücüne sahip ergin, hakkında kısıtlılık kararı alınmamış fakat yine de yasal danışman atanmış/evli
  30. 30. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TAM FİİL EHLİYETİNİTAM FİİL EHLİYETİNİ GEREKTİREN İŞLEMLER:GEREKTİREN İŞLEMLER: HUKUKİ İŞLEMLER:HUKUKİ İŞLEMLER: İki taraflı hukuki işlemlerİki taraflı hukuki işlemler Tek taraflı hukuki işlemlerTek taraflı hukuki işlemler KararlarKararlar HUKUKİ İŞLEM BENZERİHUKUKİ İŞLEM BENZERİ FİİLLERFİİLLER MADDİ FİİLLER(REALAKT)MADDİ FİİLLER(REALAKT)
  31. 31. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi SADECE AYIRTETME GÜCÜSADECE AYIRTETME GÜCÜ GEREKTİREN İŞLEMLERGEREKTİREN İŞLEMLER Bu işlemlere ilişkin örnekler:Bu işlemlere ilişkin örnekler: Kişiler Hukuku: Bazı kişilik haklarınınKişiler Hukuku: Bazı kişilik haklarının kullanımında erginlik değil sadece ayırt etmekullanımında erginlik değil sadece ayırt etme gücü olması koşulu aranır.gücü olması koşulu aranır. Aile Hukuku:Kusura dayalı boşanma davasıAile Hukuku:Kusura dayalı boşanma davası açması sadece kişinin ayırt etme gücüneaçması sadece kişinin ayırt etme gücüne sahip olmasına bağlıdır.sahip olmasına bağlıdır. Miras Hukuku:Miras bırakanın saklı pay sahibiMiras Hukuku:Miras bırakanın saklı pay sahibi mirasçısını mirastan çıkarabilmesi için mirasmirasçısını mirastan çıkarabilmesi için miras bırakanın ayırt etme gücüne sahip olmasıbırakanın ayırt etme gücüne sahip olması yeterlidir.yeterlidir. Eşya Hukuku:Bir mala zilyet olma ayıt etmeEşya Hukuku:Bir mala zilyet olma ayıt etme gücünün varlığını gerektirir.gücünün varlığını gerektirir.
  32. 32. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Borçlar Hukuku:İhtarla bir borcunBorçlar Hukuku:İhtarla bir borcun muaccel hale getirilmesinde,muaccel hale getirilmesinde, kendisine ihtarda bulunanın ayırtkendisine ihtarda bulunanın ayırt etme gücüne sahip olmasıetme gücüne sahip olması yeterlidir.yeterlidir. Hukuka Aykırı Fiiller:Ayırt etmeHukuka Aykırı Fiiller:Ayırt etme gücüne sahip olanın haksız fiilgücüne sahip olanın haksız fiil sorumluluğu mevcuttur.sorumluluğu mevcuttur.
  33. 33. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi FİİL EHLİYETİNİN KOŞULLARIFİİL EHLİYETİNİN KOŞULLARI TEMYİZ KUDRETİ(SEZGİNLİK):TEMYİZ KUDRETİ(SEZGİNLİK): Fiil ehliyetinin en önemli koşuludur.BuFiil ehliyetinin en önemli koşuludur.Bu koşul yoksa kişi tam ehliyetsizdir;yaptığıkoşul yoksa kişi tam ehliyetsizdir;yaptığı işlemler hiçbir hukuki sonuç doğurmazişlemler hiçbir hukuki sonuç doğurmaz ve kişi sorumluluk altına girmez.ve kişi sorumluluk altına girmez. Maddi şartları:Maddi şartları: *makul bir iradeye sahip olma yeteneği*makul bir iradeye sahip olma yeteneği - tanıma yeteneği- tanıma yeteneği - değerlendirme yeteneği- değerlendirme yeteneği - karar verme yeteneği- karar verme yeteneği *iradeye uygun davranma yeteneği*iradeye uygun davranma yeteneği Ayırt etme gücünü etkileyebilecekAyırt etme gücünü etkileyebilecek diğer durumlar ise yaş,akıl hastalığı,akıldiğer durumlar ise yaş,akıl hastalığı,akıl zayıflığı, sarhoşluk ve buna benzerzayıflığı, sarhoşluk ve buna benzer hallerdir.hallerdir.
  34. 34. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi RÜŞT (ERGİNLİK): Onsekiz yaşını doldurmuşRÜŞT (ERGİNLİK): Onsekiz yaşını doldurmuş olan kişi reşittir.istisnai 2 koşulda kişiyiolan kişi reşittir.istisnai 2 koşulda kişiyi reşit kılar:reşit kılar: 1) Evlenme (18/17/16 yaş) 2) Y2) Yargısal erginlik KOŞULLARI:15 yaşını doldurmuş olmak, küçüğün isteği, velinin izni, aile mahkemesinin kararı, küçüğün menfaati..
  35. 35. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KISITLI OLMAMAK (hacir altına alınmış olmamak): Fiil ehliyetinin olumsuz koşuludur. Yasada sayılan nedenlerden birinin bulunması halinde kişinin ehliyeti kısıtlanır ya da kendisine vasi atanır.
  36. 36. 28.03.200728.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe ÜniversitesiDoç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi FİİL EHLİYETİFİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİNAÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASISINIFLANDIRILMASI
  37. 37. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TAM EHLİYETLİLERTAM EHLİYETLİLER Bunlar fiil ehliyetinin üç koşuluna daBunlar fiil ehliyetinin üç koşuluna da sahip olan yani sezgin, ergin vesahip olan yani sezgin, ergin ve kısıtlanmamış olan kişilerdir.kısıtlanmamış olan kişilerdir. Bunların hukuki işlem ehliyetleri veBunların hukuki işlem ehliyetleri ve haksız fiilden sorumluluklarıhaksız fiilden sorumlulukları tamdır.tamdır. Kendi başlarına her türlü hukukiKendi başlarına her türlü hukuki işlemi yapabilirler.işlemi yapabilirler. Temyiz kudretine sahip oldukları içinTemyiz kudretine sahip oldukları için kusur ehliyetleri de tamdır.kusur ehliyetleri de tamdır.
  38. 38. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TAM EHLİYETSİZLERTAM EHLİYETSİZLER Bunlar temyiz kudretine sahip olmayan kişilerdir. NeBunlar temyiz kudretine sahip olmayan kişilerdir. Ne kendileri ne de yasal temsilcilerinin onayıyla birkendileri ne de yasal temsilcilerinin onayıyla bir hukuki işlem yapabilirler.hukuki işlem yapabilirler. Sezgin olmayanların yaptıkları işlemler batıldır.Sezgin olmayanların yaptıkları işlemler batıldır. Ancak bu kişilerin toplumsal yaşama katılmaAncak bu kişilerin toplumsal yaşama katılma gerekleri olduğundan bu işlemleri yasal temsilcilerigerekleri olduğundan bu işlemleri yasal temsilcileri tarafından yapılır.tarafından yapılır. Fakat yasal temsilcilerin de yapamayacağı işlemlerFakat yasal temsilcilerin de yapamayacağı işlemler vardır.vardır. Haksız fiilden sorumluluklar yoktur. Aırtdetme gücüneHaksız fiilden sorumluluklar yoktur. Aırtdetme gücüne sahip olmadıklarından kusur ehliyetleri yoktur.sahip olmadıklarından kusur ehliyetleri yoktur. Yasa bazı durumlarda tam ehliyetsizin haksız fiildenYasa bazı durumlarda tam ehliyetsizin haksız fiilden sorumlu olmasını kabul etmiştir.sorumlu olmasını kabul etmiştir. Birincisi hakkaniyet sorumluluğu,ikincisi ise geçiciBirincisi hakkaniyet sorumluluğu,ikincisi ise geçici olarak temyiz kudretini yitirenlerin sorumluluğudur.olarak temyiz kudretini yitirenlerin sorumluluğudur.
  39. 39. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TAM EHLİYETSİZLERİN BORÇLAR HUKUKUNDAN DOĞAN SORUMLULUĞU HAKKANİYET SORUMLULUĞU KUSURSUZ SORUMLULUK SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME VEKALETSİZ İŞ GÖRMEDEN DOĞAN SORUMLULUK
  40. 40. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TAM EHLİYETSİZİN YASALTAM EHLİYETSİZİN YASAL TEMSİLCİSİNİN HİÇ YAPAMAYACAĞITEMSİLCİSİNİN HİÇ YAPAMAYACAĞI İŞLEMLERİŞLEMLER Vakıf kurmakVakıf kurmak Bağış yapmakBağış yapmak Kefalet akdi yapmakKefalet akdi yapmak
  41. 41. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi SINIRLI EHLİYETSİZLERSINIRLI EHLİYETSİZLER Temyiz kudretine sahip olmakla birlikte reşit olmayan veyaTemyiz kudretine sahip olmakla birlikte reşit olmayan veya kısıtlı olan kişilerdir.kısıtlı olan kişilerdir. Sınırlı ehliyetsizlerin hukuki işlem ehliyeti yönündenSınırlı ehliyetsizlerin hukuki işlem ehliyeti yönünden durumlarını ikili bir ayrımla ele alırsak:durumlarını ikili bir ayrımla ele alırsak: 1-Kendi başlarına yapabilecekleri işlemler;1-Kendi başlarına yapabilecekleri işlemler; Karşılıksız kazandırma sağlayan işlemler yapabilir,kişiyeKarşılıksız kazandırma sağlayan işlemler yapabilir,kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarını kullanabilirler.sıkı sıkıya bağlı haklarını kullanabilirler. 2-Yasal temsilcilerinin yada yasal temsilci izniye sınırlı2-Yasal temsilcilerinin yada yasal temsilci izniye sınırlı ehliyetsizlerin yapabileceği işlemler:ehliyetsizlerin yapabileceği işlemler: Kişiye sıkı sıkıya bağlı hakların kullanılması dışında kalanKişiye sıkı sıkıya bağlı hakların kullanılması dışında kalan tüm işlemleri yasal temsilcileri aracılığıyla ya datüm işlemleri yasal temsilcileri aracılığıyla ya da onayıyla yapabilirler.onayıyla yapabilirler. Onay işlem yapılmadan önce verildiyse izin, sonraOnay işlem yapılmadan önce verildiyse izin, sonra verildiyse onam (icazet) olur.verildiyse onam (icazet) olur. İşlem onaysızsa askıda hükümsüzdür.İşlem onaysızsa askıda hükümsüzdür. Sınırlı ehliyetsizler sezgin oldukları için kusur ehliyetleri veSınırlı ehliyetsizler sezgin oldukları için kusur ehliyetleri ve haksız fiilden sorumlulukları tamdır.haksız fiilden sorumlulukları tamdır.
  42. 42. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi SINIRLI EHLİYETLİLER:SINIRLI EHLİYETLİLER: Bunlar evliler ile kendilerine kanuni müşavirBunlar evliler ile kendilerine kanuni müşavir tayin edilmiş olan kişilerdir. Aslında bu kişilertayin edilmiş olan kişilerdir. Aslında bu kişiler tam ehliyetliler gibi fiil ehliyetinin her üçtam ehliyetliler gibi fiil ehliyetinin her üç koşuluna da sahiplerdir. Fakat bazı işlemlerininkoşuluna da sahiplerdir. Fakat bazı işlemlerinin geçerli olabilmesi için belirli bir makamın ya dageçerli olabilmesi için belirli bir makamın ya da kanuni müşavirin onayı gerekmektedir.kanuni müşavirin onayı gerekmektedir. ÖR:Aile konutunun devri ya da sınırlı ayni haklaÖR:Aile konutunun devri ya da sınırlı ayni hakla kısıtlanması diğer eşin onayına bağlıdır.kısıtlanması diğer eşin onayına bağlıdır. Yasal danışmanlık;oy,yönetim ve karmaYasal danışmanlık;oy,yönetim ve karma danışmanlık olmak üzere üçe ayrılır.danışmanlık olmak üzere üçe ayrılır.
  43. 43. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLİK HAKLARIKİŞİLİK HAKLARI KİŞİLİK HAKLARININ HUKUKİ MAHİYETİ:KİŞİLİK HAKLARININ HUKUKİ MAHİYETİ:  Mutlak hakMutlak hak  Herkese karşı ileri sürülür, herkes uymakHerkese karşı ileri sürülür, herkes uymak zorundadırzorundadır  Malvarlığı hakkı değildirMalvarlığı hakkı değildir  İcra takiplerinin konusu olmaz, haczedilmez,İcra takiplerinin konusu olmaz, haczedilmez, iflas konusu olmaz, miras yoluyla geçmeziflas konusu olmaz, miras yoluyla geçmez  Kişiye sıkı sıkıya bağlıdırKişiye sıkı sıkıya bağlıdır  Doğumla kazanılır, ölümle sona erer;Doğumla kazanılır, ölümle sona erer; devredilemez, vazgeçilemez, yasaya ve geneldevredilemez, vazgeçilemez, yasaya ve genel ahlaka aykırı olarak sınırlandırılamazahlaka aykırı olarak sınırlandırılamaz
  44. 44. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Kişilik hakkkının konusuna girenKişilik hakkkının konusuna giren kişisel değerler:kişisel değerler:  Maddi bedensel değerler (Fiziki kişilikMaddi bedensel değerler (Fiziki kişilik /hayat, beden sağlığı, sağlık.)/hayat, beden sağlığı, sağlık.)  Manevi değerler (Deruni kişilik /his alemi)Manevi değerler (Deruni kişilik /his alemi)  Özgürlükler-onur ve saygınlık- ad/resimÖzgürlükler-onur ve saygınlık- ad/resim üzerindeki haklar –giz alanıüzerindeki haklar –giz alanı  Kişinin hayat alanının çeşitleri:Kişinin hayat alanının çeşitleri:  Kamuya açık alanKamuya açık alan  Özel alanÖzel alan  Gizlilik alanıGizlilik alanı  Mesleki-Ticari manevi değerler (SosyalMesleki-Ticari manevi değerler (Sosyal kişilik )kişilik )
  45. 45. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLİĞİN KORUNMASI:KİŞİLİĞİN KORUNMASI: Fiil ehliyetinden Kısmen veya Tamamen vazgeçememe Özgürlüğünü *hukuka *ahlaka aykırı Olarak sınırlayamama Hak ehliyetinden Kısmen veya tamamen vazgeçememe TMK.23’e göre Kişinin korunması
  46. 46. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Kişilik değerlerinin ihlaline karşıKişilik değerlerinin ihlaline karşı kişiyi korumakişiyi koruma Kişinin maddi,manevi ve iktisadi varlıklarıKişinin maddi,manevi ve iktisadi varlıkları üzerindeki haklarının başkalarının müdahalesineüzerindeki haklarının başkalarının müdahalesine karşı korunması gerekmektedir.Buna dış korumakarşı korunması gerekmektedir.Buna dış koruma da denilmektedir.da denilmektedir. Kişiliğin korunmasına dair hususlar sadece medeniKişiliğin korunmasına dair hususlar sadece medeni kanunda değil,anayasa ve ceza kanununda dakanunda değil,anayasa ve ceza kanununda da vardır.Ayrıca medeni kanunun 24. maddesi de birvardır.Ayrıca medeni kanunun 24. maddesi de bir davranışın hangi durumlarda hukuka uygunlukdavranışın hangi durumlarda hukuka uygunluk unsuru içerdiğini belirtmiştir:unsuru içerdiğini belirtmiştir: zarar görenin rızasızarar görenin rızası üstün nitelikte bir özel yararın varlığıüstün nitelikte bir özel yararın varlığı üstün nitelikte bir kamu yararının varlığıüstün nitelikte bir kamu yararının varlığı kanunun verdiği yetkiye dayanarak kişilikkanunun verdiği yetkiye dayanarak kişilik hakkına yapılan saldırıhakkına yapılan saldırı
  47. 47. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLİĞİN KORUNMASI İÇİN AÇILABİLECEK DAVALAR ÖZEL DAVALAR DİĞER GENEL DAVALAR MADDİ Tazm. KAZANCIN İADESİ MANEVİ Tazm. ÖNLEME SALDIRIYA SON VERİLMESİ TESPİT DİĞER DAVA YOLLARI KARARIN İLANI VEYA 3. KİŞİLERE BİLDİRMEYE VEYA DÜZELTMEYE KARAR VERME
  48. 48. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Maddi tazminat davası şartları:Maddi tazminat davası şartları:  Kişilik haklarının ihlaliKişilik haklarının ihlali  ZararZarar  İlliyet bağıİlliyet bağı  KusurKusur Manevi tazminat davası şartları:Manevi tazminat davası şartları:  Saldırının haksız olmasıSaldırının haksız olması  Kişisel menfaatlerin saldırıya uğramasıKişisel menfaatlerin saldırıya uğraması  Manevi bir zararın varlığıManevi bir zararın varlığı  İlliyet bağıİlliyet bağı
  49. 49. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi İSİM VE KORUNMASI:İSİM VE KORUNMASI: MK.MK. Madde 26-Madde 26- Adının kullanılmasıAdının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini davaçekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir.edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna sonAdı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu iseverilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini veayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsauğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.’’ Bu maddeden de anlaşılacağı gibi kişiliğinBu maddeden de anlaşılacağı gibi kişiliğin korunmasında sözü geçen bütün davalar,korunmasında sözü geçen bütün davalar, durdurma, önleme, tespit, maddi ve manevidurdurma, önleme, tespit, maddi ve manevi tazminat davaları ismin korunması ile ilgili olarak datazminat davaları ismin korunması ile ilgili olarak da açılabilir.açılabilir. Medeni Kanun’un bu hükmü genel olarak ismiMedeni Kanun’un bu hükmü genel olarak ismi korumaktadır.korumaktadır.
  50. 50. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi İsim deyince kişilerin toplumdaİsim deyince kişilerin toplumda belirtilmesine ve ayırt edilmesinebelirtilmesine ve ayırt edilmesine yarayan varlıklar anlaşılır. Çeşitliyarayan varlıklar anlaşılır. Çeşitli isimlerle karşılaşırız.isimlerle karşılaşırız. Bir kişinin adı -soyadından başka lakapBir kişinin adı -soyadından başka lakap ve müstear ad denilen isimler deve müstear ad denilen isimler de vardır.vardır. Soyadı bir aileye bağlı olanlarınSoyadı bir aileye bağlı olanların ortaklaşa kullandıkları isimdir.ortaklaşa kullandıkları isimdir. Kanuna göre soyadı taşımak zorunludur.Kanuna göre soyadı taşımak zorunludur.
  51. 51. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Önad aynı soyadı taşıyan kişileri birbirindenÖnad aynı soyadı taşıyan kişileri birbirinden ayırmak için kullanılır.ayırmak için kullanılır. Önad kullanmak da zorunludur.Önad kullanmak da zorunludur. Soyadı kazanılma yolları ise; doğuştanSoyadı kazanılma yolları ise; doğuştan kazanma, soyadı değişikliğiyle kazanma olarakkazanma, soyadı değişikliğiyle kazanma olarak ikiye ayrılır.ikiye ayrılır. Soyadı değişikliğiyle kazanma ise:Soyadı değişikliğiyle kazanma ise:  evlenme ile,evlenme ile,  evlat edinme ile veevlat edinme ile ve  idari karar ile kazanma olarak üçe ayrılır.idari karar ile kazanma olarak üçe ayrılır.
  52. 52. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Adın unsurları ve çeşitleri:Adın unsurları ve çeşitleri: SoyadıSoyadı AdAd Takma adTakma ad LakapLakap Ticaret unvanıTicaret unvanı İşletme adıİşletme adı MarkaMarka
  53. 53. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ADIN KORUNMASI:ADIN KORUNMASI: Adın kullanılmasının çekişmeli olmasıAdın kullanılmasının çekişmeli olması Adın haksız kullanılması:Adın haksız kullanılması:  haksız kullanımı halinde açılabilecek davalar:haksız kullanımı halinde açılabilecek davalar:  tespit davasıtespit davası  men davasımen davası  önleme davasıönleme davası  maddi tazminatmaddi tazminat  manevi tazminatmanevi tazminat  vekaletsiz iş görmevekaletsiz iş görme
  54. 54. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ADIN DEĞİŞTİRİLMESİADIN DEĞİŞTİRİLMESİ İsim değiştirilmesi talebine ilişkinİsim değiştirilmesi talebine ilişkin hükümler:hükümler: Kaydın düzeltilmesi davasıKaydın düzeltilmesi davası İsmin değiştirilmesi davası:İsmin değiştirilmesi davası:  Şartları;Şartları; 1)Haklı sebep1)Haklı sebep 2)Mahkeme kararı2)Mahkeme kararı
  55. 55. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi HISIMLIK İLİŞKİLERİHISIMLIK İLİŞKİLERİ Hısımlık:Hısımlık: Gerçek kişiler arasında ya kanGerçek kişiler arasında ya kan bağından ya da yasada belirtilenbağından ya da yasada belirtilen hukuki işlemlerden doğan ve hukukhukuki işlemlerden doğan ve hukuk düzeninin kendisine sonuçlardüzeninin kendisine sonuçlar bağladığı yakınlık ilişkisidir.bağladığı yakınlık ilişkisidir. Hısımlık ilişkisi çeşitli nedenlerdenHısımlık ilişkisi çeşitli nedenlerden doğmaktadır.doğmaktadır.
  56. 56. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi HISIMLIK ÇEŞİTLERİHISIMLIK ÇEŞİTLERİ HISIMLIK ÇEŞİTLERİ KAN HISIMLIĞI SIHRİ HISIMLIK SÖZLEŞMEDEN DOĞAN HISIMLIK ALTSOY ÜSTSOY HISIMLIĞI YANSOY HISIMLIĞI
  57. 57. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi SIHRİ HISIMLIK(Kayın hısımlığı):SIHRİ HISIMLIK(Kayın hısımlığı): MK 18. maddesi sıhri hısımlığıMK 18. maddesi sıhri hısımlığı düzenlemektedir.düzenlemektedir. Eşlerden her birinin kan hısımlarıEşlerden her birinin kan hısımları ötekinin, özdeş dereceden sıhriötekinin, özdeş dereceden sıhri hısımları olur.hısımları olur.
  58. 58. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KAN HISIMLIĞI:KAN HISIMLIĞI: Kan bağına dayanan hısımlıktır.Kan bağına dayanan hısımlıktır. Kan hısımlığı:Kan hısımlığı:  baba, çocuk, torun, torun çocuğu gibibaba, çocuk, torun, torun çocuğu gibi birbirlerinin soyundan gelenler arasında isebirbirlerinin soyundan gelenler arasında ise üstsoy-yansoy kan hısımlığı;üstsoy-yansoy kan hısımlığı;  kardeşler, kardeş çocukları, amca, hala,dayıkardeşler, kardeş çocukları, amca, hala,dayı ve teyze gibi ortak soydan gelenler arasındave teyze gibi ortak soydan gelenler arasında ise yansoy kan hısımlığı olarak adlandırılır.ise yansoy kan hısımlığı olarak adlandırılır.
  59. 59. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KAYIN HISIMLIĞI:KAYIN HISIMLIĞI: Eşlerden biri ile diğer eşin kanEşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve derecedenhısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımlarıkayın hısımları olur.(MK 18)olur.(MK 18)
  60. 60. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Kan Hısımlığının DerecesiKan Hısımlığının Derecesi Kan hısımlığının derecesi, hısımlarıKan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıylabirbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur.belli olur. Biri diğerinden gelen kişiler arasındaBiri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy kan hısımlığı;üstsoy-altsoy kan hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip de, ortak birbiri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoykökten gelen kişiler arasında yansoy kan hısımlığı vardır.(MK 17)kan hısımlığı vardır.(MK 17)
  61. 61. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi SÖZLEŞMEDEN DOĞAN HISIMLIKSÖZLEŞMEDEN DOĞAN HISIMLIK  Medeni kanunun aradığı koşulları yerine getirmekMedeni kanunun aradığı koşulları yerine getirmek suretiyle kişilerin evlat edinmeleri mümkündür.suretiyle kişilerin evlat edinmeleri mümkündür.  Evlat edinme evlat edinenle evlat edinilenEvlat edinme evlat edinenle evlat edinilen arasında mahkeme kararıyla olur.arasında mahkeme kararıyla olur.  Bu kişiler arasındaBu kişiler arasında yapayyapay bir hısımlık meydanabir hısımlık meydana gelmektedir. Bu, taraflar arasında birincigelmektedir. Bu, taraflar arasında birinci dereceden, doğrudan,dereceden, doğrudan, kan hısımlığı gibikan hısımlığı gibi birbir hısımlıktır.hısımlıktır.  Evlatlık ilişkisinin sona ermesiyle hısımlık daEvlatlık ilişkisinin sona ermesiyle hısımlık da sona erer.sona erer.
  62. 62. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi İKAMETGİKAMETGÂÂH (YERLEŞİM YERİ)H (YERLEŞİM YERİ) Kişinin yerleşmek niyetiyle oturduğuKişinin yerleşmek niyetiyle oturduğu yere o kişinin ikametgahı denir.yere o kişinin ikametgahı denir. Bu anlamda ikametgBu anlamda ikametgââhh kişinin belirlikişinin belirli bir yerle olan hukuki ilişkilerinebir yerle olan hukuki ilişkilerine denmektedir.denmektedir. Kural olarak kişiler ikametgKural olarak kişiler ikametgââhlarınıhlarını kendi istekleriyle seçerler ya da kişininkendi istekleriyle seçerler ya da kişinin ikametgikametgââhını yasa belirlemiştir.hını yasa belirlemiştir.
  63. 63. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi yerleşim yerinin zorunluluğu ve tekliği ilkesiyerleşim yerinin zorunluluğu ve tekliği ilkesi  Özgür iradeleri ya da yasa gereği kişilerinÖzgür iradeleri ya da yasa gereği kişilerin yerleşim yeri vardır.yerleşim yeri vardır.  Bir kişinin birden fazla yerleşim yeri olamazBir kişinin birden fazla yerleşim yeri olamaz  Eskisi ortadan kalkmadan yeni yerleşim yeriEskisi ortadan kalkmadan yeni yerleşim yeri seçilemezseçilemez
  64. 64. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi İradi yerleşim yerinin ögeleriİradi yerleşim yerinin ögeleri 1- Psikolojik öge: Yerleşme niyeti1- Psikolojik öge: Yerleşme niyeti  kişinin az-çok sürekli yerleşmeye yönelik iradesikişinin az-çok sürekli yerleşmeye yönelik iradesi 2- Maddi öge: Oturma2- Maddi öge: Oturma  Yerleşme niyetiyle, kalıcı bir şekildeYerleşme niyetiyle, kalıcı bir şekilde Yasal yerleşim yerinde kişinin yerleşme niyetineYasal yerleşim yerinde kişinin yerleşme niyetine bakılmaksızın belirli bir yer onun yerleşim yeri sayılır.bakılmaksızın belirli bir yer onun yerleşim yeri sayılır. **Velayet altındakiler (evlatlık dahil)Velayet altındakiler (evlatlık dahil) **Vesayet altındakilerVesayet altındakiler Tüzel kişilerin yerleşim yeri tüzük/ana sözleşmedekiTüzel kişilerin yerleşim yeri tüzük/ana sözleşmedeki yerdir. Yoksa yönetim işlerinin yürütüldüğü yerdir.yerdir. Yoksa yönetim işlerinin yürütüldüğü yerdir.
  65. 65. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Yerleşim yerinin Hukuksal ÖnemiYerleşim yerinin Hukuksal Önemi Gaiplik kararını gaibin son yerleşim yeriGaiplik kararını gaibin son yerleşim yeri mahkemesi verirmahkemesi verir Evlenecek kişiler yerleşim yeri nikahEvlenecek kişiler yerleşim yeri nikah memuruna başvururlarmemuruna başvururlar Boşanma ve ayrılık davasına bakmayaBoşanma ve ayrılık davasına bakmaya eşlerden birinin son yerleşim yeri veyaeşlerden birinin son yerleşim yeri veya son altı aydan beri birlikte oturduklarıson altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidiryer mahkemesi yetkilidir Para borçlarının ifa yeri alacaklınınPara borçlarının ifa yeri alacaklının yerleşim yeridiryerleşim yeridir Parça borcunun ifa yeri borçlununParça borcunun ifa yeri borçlunun yerleşim yeridir.yerleşim yeridir. Kural olarak davalar davalının yerleşimKural olarak davalar davalının yerleşim yerinde açılıryerinde açılır
  66. 66. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi YERLEŞİM YERİ ÇEŞİTLERİ YASAL-İRADİ ASLİ-İTİBARİ YASALİRADİ ASLİ YERLEŞİM YERİ İTİBARİ (VARSAYILAN) YERLEŞİM YERİ
  67. 67. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ŞEKLİŞEKLİ ANLAMDAANLAMDA KİŞİLERKİŞİLER HUKUKUHUKUKU
  68. 68. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİSEL DURUM KÜTÜKLERİKİŞİSEL DURUM KÜTÜKLERİ  Bir kimsenin kişisel durumunun kaydedildiği siciller kişisel durumBir kimsenin kişisel durumunun kaydedildiği siciller kişisel durum kütüğüdür.kütüğüdür.  Dar anlamda kişisel durum: Medeni hukuk açısından önem taşıyanDar anlamda kişisel durum: Medeni hukuk açısından önem taşıyan durumlar (cinsiyet, yaş, ad, bekar, evli, boşanmış, dul, sezgindurumlar (cinsiyet, yaş, ad, bekar, evli, boşanmış, dul, sezgin olmama, kısıtlı olma, evlatlığı olma vs.)olmama, kısıtlı olma, evlatlığı olma vs.)  Geniş anlamda kişisel durum: Kişinin medeni ve siyasal durumunuGeniş anlamda kişisel durum: Kişinin medeni ve siyasal durumunu içeren ilişkiler: vatandaşlık, uyrukluk, seçme seçilme hakkı vs.içeren ilişkiler: vatandaşlık, uyrukluk, seçme seçilme hakkı vs.  Bir kimsenin doğum, ölüm, evlenme, boşanma vs.. gibi durumlarıBir kimsenin doğum, ölüm, evlenme, boşanma vs.. gibi durumları kişisel durum kütüğüne işlenir.kişisel durum kütüğüne işlenir.  Kişisel durum kütüğü kişiler ve devlet tarafından önem taşır.Kişisel durum kütüğü kişiler ve devlet tarafından önem taşır.  Kişisel durum sicilinin başlıcaları:Kişisel durum sicilinin başlıcaları: 1-Medeni Kanunda öngörülen kütükler:1-Medeni Kanunda öngörülen kütükler:  doğum, ölüm kütüğü, evlenme kütüğüdoğum, ölüm kütüğü, evlenme kütüğü 2-Nüfus Kanununda öngörülen kütükler:2-Nüfus Kanununda öngörülen kütükler:  doğum,ölüm evlenme,nüfus kayıt ve yaş düzeltme, evlat edinme,doğum,ölüm evlenme,nüfus kayıt ve yaş düzeltme, evlat edinme, aile, diğer şahsi değişiklikler özellikle cinsiyet, yer değiştirme,aile, diğer şahsi değişiklikler özellikle cinsiyet, yer değiştirme, boşanma kütüğü.boşanma kütüğü.
  69. 69. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi  NUFÜS KAYIT VE BELGELERİNİN HUKUKSALNUFÜS KAYIT VE BELGELERİNİN HUKUKSAL DEĞERLERİDEĞERLERİ  1- Kanıtlayıcı güce sahip olması1- Kanıtlayıcı güce sahip olması  2- Aleniyeti sağlaması2- Aleniyeti sağlaması  İlgili kişiler açısından geçerlidirİlgili kişiler açısından geçerlidir  Gizlilik ilkesi geçerlidirGizlilik ilkesi geçerlidir  Bildirici niteliktedirBildirici niteliktedir  Değişiklik ve düzeltme mahkeme kararına bağlıdırDeğişiklik ve düzeltme mahkeme kararına bağlıdır  Kütüklerin tutulmasından doğan zarar dolayısıyla DevletinKütüklerin tutulmasından doğan zarar dolayısıyla Devletin kusursuz sorumluluğu vardır (memura rücu)kusursuz sorumluluğu vardır (memura rücu)
  70. 70. 28.03.200728.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe ÜniversitesiDoç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TÜZEL KİŞİLERTÜZEL KİŞİLER GENEL BİLGİLERGENEL BİLGİLER
  71. 71. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi MK gerçek kişiler yanında toplulukları daMK gerçek kişiler yanında toplulukları da haklara ve borçlara ehil görmüş ve onlarahaklara ve borçlara ehil görmüş ve onlara kişilik tanımıştır.kişilik tanımıştır. TANIM:TANIM: ““Tüzel kişilik, belli bir amaca ulaşmak içinTüzel kişilik, belli bir amaca ulaşmak için bağımsız bir varlık olarak örgütlenmiş olupbağımsız bir varlık olarak örgütlenmiş olup haklara ve borçlara sahip olabilen, hukukhaklara ve borçlara sahip olabilen, hukuk düzenince tanınmış, kişi ve maldüzenince tanınmış, kişi ve mal topluluklarıdırtopluluklarıdır.”.”
  72. 72. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Tüzel kişilerin özellikleri:Tüzel kişilerin özellikleri: Belli ve sürekli bir amaçBelli ve sürekli bir amaç Bağımsızlık vasfıBağımsızlık vasfı Örgütlenme unsuruÖrgütlenme unsuru
  73. 73. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TÜZEL KİŞİLERİN ÇEŞİTLERİ ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİLERİ KAMU HUKUKU TÜZEL KİŞİLERİ KAZANÇ PAYLAŞMA AMACI GÜDEN KAZANÇ PAYLAŞMA AMACI GÜTMEYEN KAMU KURUMLARI KAMU İDARELERİ MESLEK KURULUŞLARI SOSYAL KAMU KURUMLARI KÜLTÜREL KAMU KURUMLARI İKTİSADİ KAMU KURUMLARI DEVLET İL ÖZEL İDARESİ BELEDİYE KÖY Ticaret şirketleri DERNEK VAKIF
  74. 74. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi
  75. 75. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI:TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI: Tüzel kişiliğin kurulmasına ilişkinTüzel kişiliğin kurulmasına ilişkin sistemler:sistemler: 1-İzin sistemi1-İzin sistemi  -Tüzel kişi Devlet izniyle kurulur-Tüzel kişi Devlet izniyle kurulur  -Makam yönetim ya da yargı-Makam yönetim ya da yargı makamı olabilirmakamı olabilir  -İzin verip vermeme konusu-İzin verip vermeme konusu makama aittir. İtiraz edilemez,makama aittir. İtiraz edilemez, yargıya gidilemezyargıya gidilemez Örn.:Örn.:AŞ ve Ltd Şti; Esn. Küç. San.AŞ ve Ltd Şti; Esn. Küç. San. Der.=San. Bak.Der.=San. Bak.
  76. 76. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi 2-Normatif Sistem2-Normatif Sistem *Kuruluşa ilişkin normlar önceden belir-*Kuruluşa ilişkin normlar önceden belir- lenmiştirlenmiştir *İlgili makam, koşulların gerçekleşip*İlgili makam, koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğini incelergerçekleşmediğini inceler *Gerekli koşullara sahip başvuruyu kabul*Gerekli koşullara sahip başvuruyu kabul etmek zorundadır. Haksız kabul etmemeetmek zorundadır. Haksız kabul etmeme yargı yoluna başvuru sonucunu doğurur.yargı yoluna başvuru sonucunu doğurur.  Tüzüğün resmi organlara sunulması sistemiTüzüğün resmi organlara sunulması sistemi Dernekler, siyasal partiler, sendikalarDernekler, siyasal partiler, sendikalar  Tüzüğün Resmi gazetede yayınlanmasıylaTüzüğün Resmi gazetede yayınlanmasıyla  Kuruluşun belli bir kütüğe yazımlanması (tescili)Kuruluşun belli bir kütüğe yazımlanması (tescili) sistemisistemi VakıflarVakıflar
  77. 77. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Serbest Kuruluş SistemiSerbest Kuruluş Sistemi Tüzel kişiliği kuracak kişiler kurmaTüzel kişiliği kuracak kişiler kurma iradelerini açıklariradelerini açıklar Tüzel kişi kurulmuş olurTüzel kişi kurulmuş olur
  78. 78. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASITÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI Tüzel kişilik her bir türü için yasadaTüzel kişilik her bir türü için yasada belirtilen unsurların gerçekleşmesi ilebelirtilen unsurların gerçekleşmesi ile kazanılırkazanılır Dernekler kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü veDernekler kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve gerekli belgeleri en büyük mülki amiregerekli belgeleri en büyük mülki amire verdiklerindeverdiklerinde Vakıflar, yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulanVakıflar, yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescillesicile tescille
  79. 79. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Tüzel kişilerin hak ve fiil ehliyetleri:Tüzel kişilerin hak ve fiil ehliyetleri: HAK EHLİYETİ:Tüzel kişiler kendilerini oluşturanHAK EHLİYETİ:Tüzel kişiler kendilerini oluşturan kişilerden bağımsız olarak haklara ve borçlarakişilerden bağımsız olarak haklara ve borçlara sahip olabilirler.sahip olabilirler. Bu onların ayrı bir kişilik olmalarının doğal birBu onların ayrı bir kişilik olmalarının doğal bir sonucudur.sonucudur. MK’ya göre “tüzel kişiler cins,yaş,hısımlık gibiMK’ya göre “tüzel kişiler cins,yaş,hısımlık gibi yaratılış icabı olarak insana özgü olanlardanyaratılış icabı olarak insana özgü olanlardan başka bütün hakları iktisap ve borçları ilzambaşka bütün hakları iktisap ve borçları ilzam edebilirler.”edebilirler.” Bu anlamda tüzel kişilerin hak ehliyetleriBu anlamda tüzel kişilerin hak ehliyetleri statülerinde gösterdikleri amaç ile sınırlıdırstatülerinde gösterdikleri amaç ile sınırlıdır (ultra(ultra vires ilkesi).vires ilkesi).
  80. 80. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Tüzel Kişilerin kamu hukuku alanındaki hakTüzel Kişilerin kamu hukuku alanındaki hak ehliyetinin görünümüehliyetinin görünümü Anayasal temel hak ve hürriyetlerdenAnayasal temel hak ve hürriyetlerden tüzel kişiler de yaralanırtüzel kişiler de yaralanır Kişisel değerlerden mahiyetleriKişisel değerlerden mahiyetleri bağdaştığı oranda yararlanırbağdaştığı oranda yararlanır  Onur, saygınlık vb.Onur, saygınlık vb.
  81. 81. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Tüzel Kişilerin özel hukuk alanındaki hakTüzel Kişilerin özel hukuk alanındaki hak ehliyetinin görünümüehliyetinin görünümü Malvarlığı hakları ve kişilik haklarıMalvarlığı hakları ve kişilik hakları  Yapılarına ve amaçlarına uygun (paraylaYapılarına ve amaçlarına uygun (parayla ölçülebilen) her türlü malvarlığı hakkıölçülebilen) her türlü malvarlığı hakkı Nispi nitelikli alacak hakları, mutlak nitelikliNispi nitelikli alacak hakları, mutlak nitelikli nesnel (ayni haklar) , miras hakları (devletnesnel (ayni haklar) , miras hakları (devlet dışında yasal mirasçı tüzel kişi olmaz, iradidışında yasal mirasçı tüzel kişi olmaz, iradi mirasçı ya da kendisine belirli mal bırakılan kişimirasçı ya da kendisine belirli mal bırakılan kişi olabilirler)olabilirler)  Kendi yapılarına uyan kişilik değerleriKendi yapılarına uyan kişilik değerleri üzerinde kişilik hakkıüzerinde kişilik hakkı Davada taraf olma ehliyetiDavada taraf olma ehliyeti
  82. 82. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Hak ehliyeti yönünden ayrık durumlarHak ehliyeti yönünden ayrık durumlar 1.1. Tüzel kişiler bazı haklardan yapıları gereğiTüzel kişiler bazı haklardan yapıları gereği yararlanamazlaryararlanamazlar 1.1. Yaş, cinsiyet, hısımlıkYaş, cinsiyet, hısımlık 1.1. Bazı haklardan (topluluk hakları)yapılarıBazı haklardan (topluluk hakları)yapıları gereği yalnız tüzel kişiler yararlanabilirgereği yalnız tüzel kişiler yararlanabilir 1.1. Üyelikten çıkarma (ihraç) hakkı; aidat (ödenti) istemeÜyelikten çıkarma (ihraç) hakkı; aidat (ödenti) isteme hakkı; tüzüğü değiştirme hakkı; kendini sona erdirmehakkı; tüzüğü değiştirme hakkı; kendini sona erdirme hakkıhakkı 1.1. Ultra vires (özgüleme ) ilkesi: Tüzel kişilerUltra vires (özgüleme ) ilkesi: Tüzel kişiler ancak kurucu sözleşmede (tüzük/anaancak kurucu sözleşmede (tüzük/ana sözleşme vs.) yazılı konu çerçevesindesözleşme vs.) yazılı konu çerçevesinde işlemler yapabilir.işlemler yapabilir.
  83. 83. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Tüzel Kişilerin Eylem (fiil) EhliyetiTüzel Kişilerin Eylem (fiil) Ehliyeti Tüzel kişiler kanuna ve kuruluşTüzel kişiler kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlarabelgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla tüzel kişilik kazanırlarsahip olmakla tüzel kişilik kazanırlar (MK md. 49)(MK md. 49)  Organ: Tüzel kişinin iradesiniOrgan: Tüzel kişinin iradesini açıklayarak, onun işlemlerini yapma veaçıklayarak, onun işlemlerini yapma ve işlerini yürütme görevini yapan kişi yaişlerini yürütme görevini yapan kişi ya da kişilerda kişiler  Tüzel kişinin ayrılmaz bir parçası olupTüzel kişinin ayrılmaz bir parçası olup bağımsız bir varlığı yokturbağımsız bir varlığı yoktur  Organın yaptığı işlem ve eylemler tüzelOrganın yaptığı işlem ve eylemler tüzel kişiyi bağlarkişiyi bağlar  Organı olmayan tüzel kişinin eylem ehliyetiOrganı olmayan tüzel kişinin eylem ehliyeti yokturyoktur
  84. 84. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ORGAN YASAL ZORUNLU ORGANLAR (Dernek: Genel kurul, yürütme kurulu, denetleme kurulu Vakıf: Yürütme kurulu SEÇİMLİK ORGANLAR Danışma kurulu, onur kurulu, bilim kurulu KARAR ORGANI (İÇ ORGAN) YÜRÜTME ORGANI (DIŞ ORGAN)
  85. 85. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi FİİL EHLİYETİNİN KAPSAMI HUKUKİ İŞLEM EHLİYETİ HUKUKA AYKIRI EYLEMLERDEN SORUMLU OLMA EHLİYETİ DAVA EHLİYETİ
  86. 86. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi  TÜZEL KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ:TÜZEL KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ:  1-KENDİLİĞİNDEN (İNFİSAH)1-KENDİLİĞİNDEN (İNFİSAH)  2- BİR KARARLA (FESİH)2- BİR KARARLA (FESİH) Sonuçları:Sonuçları: - tasfiye- tasfiye - özgüleme:- özgüleme: # tüzel kişilik mahkeme kararı ile# tüzel kişilik mahkeme kararı ile sona ermişse(hukuk ve ya ahlaka aykırısona ermişse(hukuk ve ya ahlaka aykırı davranış)davranış) # tüzel kişilik fesh edilmişse# tüzel kişilik fesh edilmişse
  87. 87. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Özel yasa Hükmü Sendika K. Siyasal P.K KURULUŞ BELGESİ HÜKMÜ YETKİLİ ORGAN KARARI EN YAKIN AMAÇ GÜDEN KAMU KURUM/ KURULUŞUNA Olağan sona erme Hukuka- ahlaka aykırı amaçla kapatılan
  88. 88. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi DERNEKLER:Kazanç paylaşma dışındaDERNEKLER:Kazanç paylaşma dışında yasalarla yasaklanmamış belirli ve ortakyasalarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere en az 7bir amacı gerçekleştirmek üzere en az 7 gerçek kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekligerçek kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturduğuolarak birleştirmek suretiyle oluşturduğu tüzel kişiye dernek denir.tüzel kişiye dernek denir. VAKIFLAR:Belli bir amaca özgülenmiş malVAKIFLAR:Belli bir amaca özgülenmiş mal topluluklarına vakıf denir.Vakıf kurmatopluluklarına vakıf denir.Vakıf kurma iradesi vakıf senedinde açıklanır.senediniradesi vakıf senedinde açıklanır.senedin içeriği yasa tarafından belirlenmiştir.vakıfiçeriği yasa tarafından belirlenmiştir.vakıf tescil işlemiyle vakıf tüzel kişilik kazanır vetescil işlemiyle vakıf tüzel kişilik kazanır ve o andan itibaren tahsis edilen mallarıno andan itibaren tahsis edilen malların mülkiyetini kazanır.vakfın zorunlu organımülkiyetini kazanır.vakfın zorunlu organı yönetim organıdır.yönetim organıdır.
  89. 89. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi AİLE HUKUKUAİLE HUKUKU Aile hukuku medeni hukukun kişilerin aileAile hukuku medeni hukukun kişilerin aile çevresindeki ilişkilerini düzenleyen kısmıdır.Aileçevresindeki ilişkilerini düzenleyen kısmıdır.Aile kavramı altında aile üç farklı şekildekavramı altında aile üç farklı şekilde düzenlenmiştir:düzenlenmiştir:  Dar anlamda aile:eşlerden meydana gelenDar anlamda aile:eşlerden meydana gelen topluluk.topluluk.  Geniş anlamda aile:eşler ve çocuklardanGeniş anlamda aile:eşler ve çocuklardan meydana gelen toplulukmeydana gelen topluluk  En geniş anlamda aile:ev reisinin otoritesine tabiEn geniş anlamda aile:ev reisinin otoritesine tabi olarak aynı çatı altında yaşayan kimselerdenolarak aynı çatı altında yaşayan kimselerden meydana gelmiş topluluk.meydana gelmiş topluluk.
  90. 90. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLENMEEVLENME (evlilik birliğinin oluşması ve sona ermesi)(evlilik birliğinin oluşması ve sona ermesi) NİŞANLANMA:Nişanlanma bir evlenmeNİŞANLANMA:Nişanlanma bir evlenme vaadidir.Nişanlanma akdinin tek birvaadidir.Nişanlanma akdinin tek bir muhtevası olabilir o da tarafların birbirinemuhtevası olabilir o da tarafların birbirine evlenme vaadinde bulunmalarıdır.evlenme vaadinde bulunmalarıdır. Nişanlanma aile hukuku nitelikli bağımsız birNişanlanma aile hukuku nitelikli bağımsız bir akittir.Bu akit tarafların kişiye sıkı sıkıyaakittir.Bu akit tarafların kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarının açıklanmasıyla doğar.bağlı haklarının açıklanmasıyla doğar. Nişanlanma akdinin temsilci vasıtasıylaNişanlanma akdinin temsilci vasıtasıyla yapılması mümkün değildir.Kurucuyapılması mümkün değildir.Kurucu unsurları;karşılıklı evlenme vaadi veunsurları;karşılıklı evlenme vaadi ve nişanlanacak kişilerin ayrı cinstennişanlanacak kişilerin ayrı cinsten olmalarıdır.olmalarıdır.
  91. 91. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ayırtetmeayırtetme gücügücü kişiye bağlıkişiye bağlı koşullar yasalkoşullar yasal temsilcinintemsilcinin Nişanlanmanın onayıNişanlanmanın onayı Geçerlilik koşulları ahlaka veGeçerlilik koşulları ahlaka ve muhtevaya adaba aykırımuhtevaya adaba aykırı bağlı olmamabağlı olmama koşullarkoşullar evlenmeevlenme engellerininengellerinin
  92. 92. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLENME:Evlenme nişanlıların evlilikEVLENME:Evlenme nişanlıların evlilik birliği meydana getirmek için yaptıklarıbirliği meydana getirmek için yaptıkları bir hukuki işlemdir.Baskın görüşe görebir hukuki işlemdir.Baskın görüşe göre evlilik ayrı cinse mensup kişilerin tam veevlilik ayrı cinse mensup kişilerin tam ve sürekli hayat ortaklığı kurmak üzeresürekli hayat ortaklığı kurmak üzere hukukun aradığı koşullara uygun olarakhukukun aradığı koşullara uygun olarak birleşmesidir.Evlenme akdinin koşulları;birleşmesidir.Evlenme akdinin koşulları; maddi ve şekli koşullar olarak ikiyemaddi ve şekli koşullar olarak ikiye ayrılır.ayrılır.
  93. 93. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi evlenme ehliyetievlenme ehliyeti maddimaddi koşullar evlenme engellerininkoşullar evlenme engellerinin Evlenme bulunmamasıEvlenme bulunmaması AkdininAkdinin Koşulları evlenme törenineKoşulları evlenme törenine şekli hazırlık safhasışekli hazırlık safhası koşullar evlenme törenikoşullar evlenme töreni evlenmeden sonrakievlenmeden sonraki işlemlerişlemler
  94. 94. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLENME EHLİYETİNİNEVLENME EHLİYETİNİN KOŞULLARIKOŞULLARI 1-Yaş:1-Yaş: Olağan 17Olağan 17 Olağanüstü 16Olağanüstü 16 2- Ayırdetme gücü2- Ayırdetme gücü 3- Yasal temsilcinin izni3- Yasal temsilcinin izni
  95. 95. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLENME ENGELLERİ (MK.129-133)EVLENME ENGELLERİ (MK.129-133) 1-Hısımlık1-Hısımlık a) Üstsoy-altsoy arasında;amca,dayı, hala, teyze ile yeğenleria) Üstsoy-altsoy arasında;amca,dayı, hala, teyze ile yeğenleri arasındaarasında b) Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile,b) Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üst soyu ve alt soyu arasındaeşlerden biri ile diğerinin üst soyu ve alt soyu arasında c)Evlat edinen ile evlatlık veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyuc)Evlat edinen ile evlatlık veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu veya eşi arasındaveya eşi arasında 2-Önceki evlilik2-Önceki evlilik Önceki evliliğin sona erdiğinin ispatıÖnceki evliliğin sona erdiğinin ispatı Gaiplikte mahkeme kararıGaiplikte mahkeme kararı Kadın için bekleme süresiKadın için bekleme süresi 3-Akıl hastalığı3-Akıl hastalığı Akıl hastaları , evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmi sağlıkAkıl hastaları , evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezlerkurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler
  96. 96. 28.03.200728.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe ÜniversitesiDoç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLİLİĞİN GENELEVLİLİĞİN GENEL HÜKÜMLERİHÜKÜMLERİ Eşler arasında birlik ilişkisi ve bundan doğanEşler arasında birlik ilişkisi ve bundan doğan hak, ödev, yetki ve yükümlülükleri düzenleyenhak, ödev, yetki ve yükümlülükleri düzenleyen hükümlerin tümüne evliliğin genel hükümlerihükümlerin tümüne evliliğin genel hükümleri denir. (MK 195-201)denir. (MK 195-201) Bu hükümler emredici nitelikli olupBu hükümler emredici nitelikli olup evlenmenin akdedilmesiyle yasa gereği ortayaevlenmenin akdedilmesiyle yasa gereği ortaya çıkar ve tarafları bağlar. Bu hükümler “eşitçıkar ve tarafları bağlar. Bu hükümler “eşit haklara dayalı yaşam ortaklığı” esasınahaklara dayalı yaşam ortaklığı” esasına dayanır.dayanır.
  97. 97. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Evlilik Birliğinde Eşlerin HaklarıEvlilik Birliğinde Eşlerin Hakları ve Yükümlülüklerive Yükümlülükleri A- Eşlerin YükümlülükleriA- Eşlerin Yükümlülükleri 1- Birliğin Mutluluğunu Sağlama Yükümü (MK m.1- Birliğin Mutluluğunu Sağlama Yükümü (MK m. 185/II)185/II) 2- Sadakat Yükümü (MK m. 185/III)2- Sadakat Yükümü (MK m. 185/III) 3- Yardım ve dayanışma Yükümlülüğü (185/III)3- Yardım ve dayanışma Yükümlülüğü (185/III) 4- Çocukların Bakım –Eğitim ve Gözetimine Özen4- Çocukların Bakım –Eğitim ve Gözetimine Özen Gösterme Yükümlülüğü (MK m. 185/II)Gösterme Yükümlülüğü (MK m. 185/II) 5- Birlikte Yaşama Yükümlülüğü (185/III)5- Birlikte Yaşama Yükümlülüğü (185/III) 6- Evlilik Birliğinin Giderlerine Katılma6- Evlilik Birliğinin Giderlerine Katılma YükümlülüğüYükümlülüğü
  98. 98. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi B- EŞLERİN HAKLARIB- EŞLERİN HAKLARI 1- Ortak Konutu Seçme Hakkı1- Ortak Konutu Seçme Hakkı 2- Evlilik Birliğini Yönetme Hakkı2- Evlilik Birliğini Yönetme Hakkı 3- Evlilik Birliğini Temsil Yetkisi (MK m.3- Evlilik Birliğini Temsil Yetkisi (MK m. 188 vd.)188 vd.) 4- Eşlerin İş ve Meslek Seçme Hakkı4- Eşlerin İş ve Meslek Seçme Hakkı (MK m. 192)(MK m. 192)
  99. 99. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi II- Evli Kadının Kişisel DurumuII- Evli Kadının Kişisel Durumu Evli Kadının Soyadı (Mk m. 187)Evli Kadının Soyadı (Mk m. 187) Vatandaşlık (Vat K. m. 5)Vatandaşlık (Vat K. m. 5)
  100. 100. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi III- Eşlerin Hukuki İşlemleriIII- Eşlerin Hukuki İşlemleri A-Genel OlarakA-Genel Olarak Kural Olarak Her Bir Eş 3. Kişiler ve DiğerKural Olarak Her Bir Eş 3. Kişiler ve Diğer Eşle Her Türlü Hukuki İşlemi Tek BaşınaEşle Her Türlü Hukuki İşlemi Tek Başına YapabilirYapabilir Eşler Arasındaki Hukuki İşlemlerden DolayıEşler Arasındaki Hukuki İşlemlerden Dolayı Taraflar Arasında Cebri İcra Yasağı YokturTaraflar Arasında Cebri İcra Yasağı Yoktur Eşler Arasındaki Alacaklar İçin EvlilikEşler Arasındaki Alacaklar İçin Evlilik Sürdüğü Müddetçe Zamanaşımı İşlemezSürdüğü Müddetçe Zamanaşımı İşlemez Ödeme Hakkında Yargıç Süre VerilmesineÖdeme Hakkında Yargıç Süre Verilmesine vs. Karar Verebilirvs. Karar Verebilir
  101. 101. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi B- Aile Konutu İle İlgili HukukiB- Aile Konutu İle İlgili Hukuki İşlemlerİşlemler 1-Aile Konutu Kavramı1-Aile Konutu Kavramı 2- Kısıtlanan İşlemler2- Kısıtlanan İşlemler 3- Şerh Verebilme3- Şerh Verebilme 4- Haklı Neden Olmadan Rızadan4- Haklı Neden Olmadan Rızadan KaçınmaKaçınma
  102. 102. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi C- Eşlerden Birisine Ait PaylıC- Eşlerden Birisine Ait Paylı Mülkiyet Konusu Mal ÜzerindekiMülkiyet Konusu Mal Üzerindeki İşlemler (MK m. 223)İşlemler (MK m. 223)
  103. 103. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi a)Eşlerin Temsil Yetkisinin Kapsamıa)Eşlerin Temsil Yetkisinin Kapsamı aa) Ailenin Sürekli Gereksinimleri (Olağanaa) Ailenin Sürekli Gereksinimleri (Olağan Gereksinimler)Gereksinimler) bb) Ailenin Diğer Gereksinimleri (Olağanüstübb) Ailenin Diğer Gereksinimleri (Olağanüstü Gereksinimler)Gereksinimler) b) Eşlerin Sorumluluğub) Eşlerin Sorumluluğu aa) Birliği Temsil Yetkisinin Varlığı Halinde Müteselsilaa) Birliği Temsil Yetkisinin Varlığı Halinde Müteselsil SorumlulukSorumluluk bb) Birliği temsil yetkisi Yoksa Kişisel Sorumlulukbb) Birliği temsil yetkisi Yoksa Kişisel Sorumluluk cc) İyiniyetli 3. Kişilerin haklarının Korunmasıcc) İyiniyetli 3. Kişilerin haklarının Korunması ——Rızanın varlığında iyiniyetli olmaRızanın varlığında iyiniyetli olma ——Rızanın gerekli olmadığı ayrık durumlarınRızanın gerekli olmadığı ayrık durumların varlığında iyiniyetli olmavarlığında iyiniyetli olma dd) Eşlerin Temsil Yetkisinin Kaldırılması veyadd) Eşlerin Temsil Yetkisinin Kaldırılması veya Sınırlandırılması (MK m. 190/I).Sınırlandırılması (MK m. 190/I). ——Yargıç KararıYargıç Kararı ——İlanİlan ——3. kişilere karşı etki doğurması: Yargıç kararı3. kişilere karşı etki doğurması: Yargıç kararı ile ilana)ile ilana)
  104. 104. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Eşlerin Temsil Yetkisinin KapsamıEşlerin Temsil Yetkisinin Kapsamı aa) Ailenin Sürekli Gereksinimleri (Olağanaa) Ailenin Sürekli Gereksinimleri (Olağan Gereksinimler)Gereksinimler) bb) Ailenin Diğer Gereksinimleri (Olağanüstübb) Ailenin Diğer Gereksinimleri (Olağanüstü Gereksinimler)Gereksinimler) b) Eşlerin Sorumluluğub) Eşlerin Sorumluluğu aa) Birliği Temsil Yetkisinin Varlığı Halinde Müteselsilaa) Birliği Temsil Yetkisinin Varlığı Halinde Müteselsil SorumlulukSorumluluk bb) Birliği temsil yetkisi Yoksa Kişisel Sorumlulukbb) Birliği temsil yetkisi Yoksa Kişisel Sorumluluk cc) İyiniyetli 3. Kişilerin haklarının Korunmasıcc) İyiniyetli 3. Kişilerin haklarının Korunması ——Rızanın varlığında iyiniyetli olmaRızanın varlığında iyiniyetli olma ——Rızanın gerekli olmadığı ayrık durumlarınRızanın gerekli olmadığı ayrık durumların varlığında iyiniyetli olmavarlığında iyiniyetli olma dd) Eşlerin Temsil Yetkisinin Kaldırılması veyadd) Eşlerin Temsil Yetkisinin Kaldırılması veya Sınırlandırılması (MK m. 190/I).Sınırlandırılması (MK m. 190/I). ——Yargıç KararıYargıç Kararı ——İlanİlan ——3. kişilere karşı etki doğurması: Yargıç kararı3. kişilere karşı etki doğurması: Yargıç kararı ile ilanile ilan
  105. 105. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi IV- EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASIIV- EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI Yargıcın Müdahalesi (MK m.195)Yargıcın Müdahalesi (MK m.195)  Evlilik Birliğinden DoğanEvlilik Birliğinden Doğan Yükümlülüklerin yerine GetirilmemesiYükümlülüklerin yerine Getirilmemesi  Evlilik Birliğine İlişkin Önemli BirEvlilik Birliğine İlişkin Önemli Bir Konuda Eşlerin AnlaşamamalarıKonuda Eşlerin Anlaşamamaları  Eş (ler)in Yargıçtan Müdahale TalebiEş (ler)in Yargıçtan Müdahale Talebi (Yerleşim Yeri Mahkemesi) (MK m.(Yerleşim Yeri Mahkemesi) (MK m. 200/I,II)200/I,II)
  106. 106. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi YARGICIN ALABİLECEĞİ ÖNLEMLERYARGICIN ALABİLECEĞİ ÖNLEMLER 1-UYARI, UZLAŞTIRMA, UZMAN YARDIMI1-UYARI, UZLAŞTIRMA, UZMAN YARDIMI SAĞLAMASAĞLAMA 2-BİRLİĞİN GİDERLERİNE KATILMA PAYININ2-BİRLİĞİN GİDERLERİNE KATILMA PAYININ BELİRLENMESİBELİRLENMESİ 3-BİRLİKTE YAŞAMAYA ARA VERİLMESİ HALİNDE3-BİRLİKTE YAŞAMAYA ARA VERİLMESİ HALİNDE ÖNLEMLER ALNMASI (m. 197)ÖNLEMLER ALNMASI (m. 197)  AYRI YAŞAMA HAKKININ ELDE EDİLMESİ YARGIÇAYRI YAŞAMA HAKKININ ELDE EDİLMESİ YARGIÇ KARARINI GEREKTİRMEZKARARINI GEREKTİRMEZ 4-BORÇLULARA EMİR VERİLMESİ (m.198)4-BORÇLULARA EMİR VERİLMESİ (m.198) 5-TASARRUF YETKİSİNİN SINIRLANMASI (m.199)5-TASARRUF YETKİSİNİN SINIRLANMASI (m.199)  MAL KAÇIRMA AMACIMAL KAÇIRMA AMACI  AİLENİN EKONOMİK VARLIĞINI GÜVENCE ALTINAAİLENİN EKONOMİK VARLIĞINI GÜVENCE ALTINA ALMAKALMAK
  107. 107. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ALINAN ÖNLEMLERİN SONAALINAN ÖNLEMLERİN SONA ERMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİERMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİ 1- SÜRENİN DOLMASI1- SÜRENİN DOLMASI 2- KOŞULLARIN DEĞİŞMESİ2- KOŞULLARIN DEĞİŞMESİ SONUCUNDA ÖNLEMİN KALDIRILMASISONUCUNDA ÖNLEMİN KALDIRILMASI TALEBİTALEBİ  ÖNLEMLERİN TAMAMLANMASIÖNLEMLERİN TAMAMLANMASI  ÖNLEMLERİN KALDIRILMASIÖNLEMLERİN KALDIRILMASI  ÖNLEMLERİN DEĞİŞTİRİLMESİÖNLEMLERİN DEĞİŞTİRİLMESİ
  108. 108. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi AİLENİN KORUNMASI HAKKINDAAİLENİN KORUNMASI HAKKINDA KANUNDA ÖNGÖRÜLEN ÖNLEMLERKANUNDA ÖNGÖRÜLEN ÖNLEMLER 1-KUSURLU EŞİN UYARILMASI1-KUSURLU EŞİN UYARILMASI  ŞİDDET UYGULANMAMASIŞİDDET UYGULANMAMASI  KORKUYA YÖNELİK DAVRANIŞLARDA BULUNMAMASIKORKUYA YÖNELİK DAVRANIŞLARDA BULUNMAMASI  DİĞER AİLE BİREYLERİNE AİT EŞYALARA ZARARDİĞER AİLE BİREYLERİNE AİT EŞYALARA ZARAR VERMEMESİ, ONLARIİLETİŞİM ARAÇLARIYLA RAHATSIZVERMEMESİ, ONLARIİLETİŞİM ARAÇLARIYLA RAHATSIZ ETMEMESİETMEMESİ  KUSURLU EŞTEN SİLAH VE BENZERİ ARAÇLARINIKUSURLU EŞTEN SİLAH VE BENZERİ ARAÇLARINI KOLLUK KUVVETİNE TESLİM ETMESİNİN İSTENMESİKOLLUK KUVVETİNE TESLİM ETMESİNİN İSTENMESİ  EVE SARHOŞ GELMEMESİ EVDE İÇKİ UYUŞTURUCUEVE SARHOŞ GELMEMESİ EVDE İÇKİ UYUŞTURUCU KULLNMAMASIKULLNMAMASI 2-KUSURLU EŞİN MÜŞTEREK EVDEN2-KUSURLU EŞİN MÜŞTEREK EVDEN UZAKLAŞTIRILMASIUZAKLAŞTIRILMASI 3- BENZER TEDBİRLER3- BENZER TEDBİRLER 4- UYULMAMASI HALİNDE CEZAİ YAPTIRIMLAR4- UYULMAMASI HALİNDE CEZAİ YAPTIRIMLAR
  109. 109. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EŞLER ARASINDAKİ MALEŞLER ARASINDAKİ MAL REJİMİREJİMİ MAL REJİMİ , MALLAR DOLAYISIYLAMAL REJİMİ , MALLAR DOLAYISIYLA EŞLER ARASINDA , EŞLERLE ÜÇÜNCÜEŞLER ARASINDA , EŞLERLE ÜÇÜNCÜ KİŞİLER ARASINDA ORTAYA ÇIKANKİŞİLER ARASINDA ORTAYA ÇIKAN İLİŞKİLERİ DÜZENLERİLİŞKİLERİ DÜZENLER 1- EVLENMEDEN ÖNCE YAZILI1- EVLENMEDEN ÖNCE YAZILI BAŞVURU (KÜÇÜK VE KISITLILAR İÇİNBAŞVURU (KÜÇÜK VE KISITLILAR İÇİN YASAL TEMSİLCİNİN RIZASI)YASAL TEMSİLCİNİN RIZASI) 2-EVLENMEDEN SONRA NOTER ONAYI2-EVLENMEDEN SONRA NOTER ONAYI YA DA DÜZENLEME BİÇİMİNDEYA DA DÜZENLEME BİÇİMİNDE 3- SEÇİLMEMİŞSE YASAL MAL REJİMİ3- SEÇİLMEMİŞSE YASAL MAL REJİMİ
  110. 110. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi MAL REJİMİ TÜRLERİMAL REJİMİ TÜRLERİ 1-EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA1-EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİREJİMİ 2-MAL AYRILIĞI REJİMİ2-MAL AYRILIĞI REJİMİ 3-PAYLAŞMALI MAL AYRILIĞI REJİMİ3-PAYLAŞMALI MAL AYRILIĞI REJİMİ 4-MAL ORTAKLIĞI REJİMİ4-MAL ORTAKLIĞI REJİMİ
  111. 111. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi -EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA-EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİREJİMİ EDİNİLMİŞ MALLAREDİNİLMİŞ MALLAR  HER EŞİN EVLİLİĞİN DEVAMI SÜRESİNCEHER EŞİN EVLİLİĞİN DEVAMI SÜRESİNCE KARŞILIĞINI VEREREK ELDE ETTİĞİ MALLARKARŞILIĞINI VEREREK ELDE ETTİĞİ MALLAR EŞİN ÇALIŞMASI KARŞILIĞI ELDE ETTİKLERİ (birEŞİN ÇALIŞMASI KARŞILIĞI ELDE ETTİKLERİ (bir mesleğin yürütülmesi ya da işletmenin faaliyeti sebebiylemesleğin yürütülmesi ya da işletmenin faaliyeti sebebiyle elde ettiği gelirler (aksine anlaşma yapılabilir)elde ettiği gelirler (aksine anlaşma yapılabilir) SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARININ ÖDEMELERİSOSYAL GÜVENLİK KURUMLARININ ÖDEMELERİ ÇALIŞMA GÜCÜNÜN KAYBI NEDENİYLE ÖDENENÇALIŞMA GÜCÜNÜN KAYBI NEDENİYLE ÖDENEN TAZMİNATLARTAZMİNATLAR EDİNİLMİŞ MALLAR YERİNE GEÇEN DEĞERLEREDİNİLMİŞ MALLAR YERİNE GEÇEN DEĞERLER (AKSİNE ANLAŞMA YAPILABİLİR)(AKSİNE ANLAŞMA YAPILABİLİR)
  112. 112. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİSEL MALLARKİŞİSEL MALLAR  EŞLERDEN YALNIZ BİRİNİN KİŞİSELEŞLERDEN YALNIZ BİRİNİN KİŞİSEL KULLANIMINA ÖZGÜ MALLARKULLANIMINA ÖZGÜ MALLAR  MAL REJİMİ ÖNCESİ EŞLERDEN BİRİNEMAL REJİMİ ÖNCESİ EŞLERDEN BİRİNE AİT MALLARAİT MALLAR  EŞLERDEN BİRİSİNİN KARŞILIKSIZEŞLERDEN BİRİSİNİN KARŞILIKSIZ KAZANMA YOLUYLA ELDE ETTİĞİ MALLARKAZANMA YOLUYLA ELDE ETTİĞİ MALLAR  MANEVİ TAZMİNAT ALACAKLARIMANEVİ TAZMİNAT ALACAKLARI  KİŞİSEL MALLAR YERİNE GEÇENKİŞİSEL MALLAR YERİNE GEÇEN DEĞERLERDEĞERLER
  113. 113. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi REJİMİN TASFİYESİREJİMİN TASFİYESİ 1- DEĞER ARTIŞ PAYI ALACAĞININ1- DEĞER ARTIŞ PAYI ALACAĞININ BELİRLENMESİBELİRLENMESİ KATILMA ALACAĞININ BELİRLENMESİKATILMA ALACAĞININ BELİRLENMESİ
  114. 114. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLİLİĞİN İPTALİ,EVLİLİĞİN İPTALİ, GEÇERSİZLİĞİ, KENDİLİĞİNDENGEÇERSİZLİĞİ, KENDİLİĞİNDEN SONA ERMESİSONA ERMESİ A-EVLİLİĞİN GEÇERSİZLİĞİ HALLERİA-EVLİLİĞİN GEÇERSİZLİĞİ HALLERİ 1-YOKEVLENMELER1-YOKEVLENMELER  AYNI CİNSTEN İKİ KİŞİNİN EVLENMESİAYNI CİNSTEN İKİ KİŞİNİN EVLENMESİ  EVLENECEK KİŞİLERİN EVLENDİRMEEVLENECEK KİŞİLERİN EVLENDİRME MEMURU ÖNÜNDE KARŞILIKLI İRADEMEMURU ÖNÜNDE KARŞILIKLI İRADE AÇIKLAMASINDA BULUNMAMASIAÇIKLAMASINDA BULUNMAMASI  EVLENMENİN RESMİ EVLENDİRMEEVLENMENİN RESMİ EVLENDİRME MEMURUNUN ÖNÜNDE YAPILMAMASIMEMURUNUN ÖNÜNDE YAPILMAMASI
  115. 115. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLENMENİN BUTLANIEVLENMENİN BUTLANI A- MUTLAK BUTLAN HALLERİA- MUTLAK BUTLAN HALLERİ 1-MEVCUT EVLİLİK1-MEVCUT EVLİLİK 2-EVLENME ANINDA SÜREKLİ AYIRDETME GÜCÜNDEN2-EVLENME ANINDA SÜREKLİ AYIRDETME GÜCÜNDEN YOKSUNLUKYOKSUNLUK 3-EVLENMEYE ENGEL DERECEDE AKIL HASTALIĞI3-EVLENMEYE ENGEL DERECEDE AKIL HASTALIĞI 4-YASAK DERECE HISIMLIK4-YASAK DERECE HISIMLIK CUMHURİYET SAVCISI YA DA İLGİLİ HERKES DAVACUMHURİYET SAVCISI YA DA İLGİLİ HERKES DAVA AÇABİLİR. AYIRDETME GÜCÜNDEN YOKSUNLUĞUAÇABİLİR. AYIRDETME GÜCÜNDEN YOKSUNLUĞU SONRADAN ORTADAN KALKAN YA DA AKIL HASTALIĞISONRADAN ORTADAN KALKAN YA DA AKIL HASTALIĞI GEÇEN DAVA AÇABİLİRGEÇEN DAVA AÇABİLİR MEVCUT EVLİLİK BUTLAN KARARI VERİLMEDEN SONAMEVCUT EVLİLİK BUTLAN KARARI VERİLMEDEN SONA ERMİŞSE DİĞER EŞ İYİNİYETLİ İSE İKİNCİ EVLİLİĞİNERMİŞSE DİĞER EŞ İYİNİYETLİ İSE İKİNCİ EVLİLİĞİN BUTLANINA KARAR VERİLEMEZBUTLANINA KARAR VERİLEMEZ DAVA SONUÇLANINCAYA KADAR GEÇERLİ BİR EVLİLİĞİNDAVA SONUÇLANINCAYA KADAR GEÇERLİ BİR EVLİLİĞİN BÜTÜN SONUÇLARINI DOĞURURBÜTÜN SONUÇLARINI DOĞURUR
  116. 116. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi B- NİSPİ BUTLANB- NİSPİ BUTLAN 1-GEÇİCİ AYIRDETME GÜCÜNDEN YOKSUNLUK1-GEÇİCİ AYIRDETME GÜCÜNDEN YOKSUNLUK 2-İRADE BOZUKLUĞU HALLERİ2-İRADE BOZUKLUĞU HALLERİ A-EVLENMENİN MAHİYETİNDE, EŞİN KİMLİĞİNDE YA DAA-EVLENMENİN MAHİYETİNDE, EŞİN KİMLİĞİNDE YA DA ÖNEMLİ BİR NİTELİĞİNDE YANILMAÖNEMLİ BİR NİTELİĞİNDE YANILMA B-YANILTMAB-YANILTMA C-KORKUTMAC-KORKUTMA 3- YASAL TEMSİLCİNİN İZNİNİN ALINMAMIŞ OLMASI3- YASAL TEMSİLCİNİN İZNİNİN ALINMAMIŞ OLMASI DAVA SÜRESİ (6 AY VE 5 YIL)DAVA SÜRESİ (6 AY VE 5 YIL) DAVACI: AYIRDETME GÜCÜNDEN YOKSUN OLAN,DAVACI: AYIRDETME GÜCÜNDEN YOKSUN OLAN, YANILAN, YANILTILAN, KORKUTULAN EŞ YA DA YASALYANILAN, YANILTILAN, KORKUTULAN EŞ YA DA YASAL TEMSİLCİTEMSİLCİ SONRADAN ERGİN OLMA, KISITLILIĞIN KALKMASI,SONRADAN ERGİN OLMA, KISITLILIĞIN KALKMASI, HAMİLELİK HALİNDE YASAL TEMSİLCİNİN DAVA HAKKIHAMİLELİK HALİNDE YASAL TEMSİLCİNİN DAVA HAKKI ORTADAN KALKARORTADAN KALKAR
  117. 117. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EVLİLİĞİN KENDİLİĞİNDENEVLİLİĞİN KENDİLİĞİNDEN SONA ERMİŞ SAYILMASISONA ERMİŞ SAYILMASI 1- ÖLÜM1- ÖLÜM 2- YARGIÇ KARARI2- YARGIÇ KARARI  EVLENMENİN FESHİEVLENMENİN FESHİ  BOŞANMABOŞANMA
  118. 118. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi BOŞANMA NEDENLERİ (m.161-BOŞANMA NEDENLERİ (m.161- 166)166) 1-ZİNA1-ZİNA 2-CANA KAST, PEK KÖTÜ, ONUR KIRICI2-CANA KAST, PEK KÖTÜ, ONUR KIRICI DAVRANIŞDAVRANIŞ 3-SUÇ İŞLEME, HAYSİYETİSZ HAYAT SÜRME3-SUÇ İŞLEME, HAYSİYETİSZ HAYAT SÜRME 4-TERK4-TERK 5- AKIL HASTALIĞI5- AKIL HASTALIĞI 6-EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELDEN6-EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELDEN SARSILMASISARSILMASI
  119. 119. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi
  120. 120. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi BOŞANMA:Evliliği sona erdiren sebeplerdenBOŞANMA:Evliliği sona erdiren sebeplerden biri de boşanmadır.Boşanma sadecebiri de boşanmadır.Boşanma sadece kanunda öngörülen sebeplerin varlığıkanunda öngörülen sebeplerin varlığı halinde açılacak bir dava ile ve hakim kararıhalinde açılacak bir dava ile ve hakim kararı ile mümkündür.Boşanma davasını eşlerile mümkündür.Boşanma davasını eşler açar. Boşanma sebepleri ikiye ayrılıraçar. Boşanma sebepleri ikiye ayrılır :boşanmanın özel ve genel sebepleri.:boşanmanın özel ve genel sebepleri. Özel sebepler;zina,hayata kast veya pekÖzel sebepler;zina,hayata kast veya pek kötü veya onur kırıcı davranış,suç işleme vekötü veya onur kırıcı davranış,suç işleme ve ya haysiyetsiz hayat sürme,terk ve akılya haysiyetsiz hayat sürme,terk ve akıl hastalığı olarak bölümlere ayrılır.Genelhastalığı olarak bölümlere ayrılır.Genel sebepler ise;evlilik birliğininsebepler ise;evlilik birliğinin sarsılması,eşlerin boşanma hususundasarsılması,eşlerin boşanma hususunda anlaşmaları ve müşterek hayatınanlaşmaları ve müşterek hayatın kurulmamasıdır.kurulmamasıdır.
  121. 121. 28.03.200728.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe ÜniversitesiDoç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi MİRAS HUKUKUMİRAS HUKUKU
  122. 122. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi MİRAS HUKUKUMİRAS HUKUKU Miras sözcüğünün anlamları:Miras sözcüğünün anlamları: 1)Geniş anlamda:Ölenin terekesinin akıbetini1)Geniş anlamda:Ölenin terekesinin akıbetini düzenleyen hukuk kuralları.düzenleyen hukuk kuralları. 2)Dar anlamda:Ölüm ile belirli kişilerin edindiği2)Dar anlamda:Ölüm ile belirli kişilerin edindiği haklar.haklar. Miras hukukunun temel kavramları:Miras hukukunun temel kavramları: -muris-muris -mirasçı:yasal/atanmış-mirasçı:yasal/atanmış -mirasçılık-mirasçılık -miras=tereke-miras=tereke -ölüme bağlı tasarruf:vasiyetname/sözleşme-ölüme bağlı tasarruf:vasiyetname/sözleşme
  123. 123. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Miras hukukunun kanunda düzenlenişi mirasçılar Mirasın geçmesi Yasal mirasçılar Ölüme bağlı tasarruflar Mirasın açılması Mirasın paylaşılması Mirasın Geçmesinin sonuçları
  124. 124. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi YASAL MİRASÇILAR MİRAS BIRAKANIN HISIMLARI SAĞ KALAN EŞ DEVLET KAN HISIMLARININ BİR KISMI EVLATLIK VE EVLATLIĞIN ALTSOYU
  125. 125. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi YASAL MİRASÇILARYASAL MİRASÇILAR A. Kan hısımlarıA. Kan hısımları I. AltsoyI. Altsoy Madde 495-Madde 495- Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onunMirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur.altsoyudur. Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar.Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini, herMirasbırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. II. Ana ve babaII. Ana ve baba Madde 496-Madde 496- Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları,Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar.ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini,Mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. Bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, bütün mirasBir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.diğer taraftaki mirasçılara kalır.
  126. 126. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi III. Büyük ana ve büyük babaIII. Büyük ana ve büyük baba Madde 497-Madde 497- Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyuAltsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyükbulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Bunlar, eşit olarak mirasçıdırlar.babalarıdır. Bunlar, eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyükMirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendibabaların yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.altsoyları alır. Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babalardanAna veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babalardan biri altsoyu bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşse, onabiri altsoyu bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşse, ona düşen pay aynı taraftaki mirasçılara kalır.düşen pay aynı taraftaki mirasçılara kalır. Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babalarınAna veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babaların ikisi de altsoyları bulunmaksızın mirasbırakandan önceikisi de altsoyları bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşlerse, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.ölmüşlerse, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır. Sağ kalan eş varsa, büyük ana ve büyük babalardan birininSağ kalan eş varsa, büyük ana ve büyük babalardan birinin mirasbırakandan önce ölmüş olması hâlinde, payı kendimirasbırakandan önce ölmüş olması hâlinde, payı kendi çocuğuna; çocuğu yoksa o taraftaki büyük ana ve büyükçocuğuna; çocuğu yoksa o taraftaki büyük ana ve büyük babaya; bir taraftaki büyük ana ve büyük babanın her ikisinin debabaya; bir taraftaki büyük ana ve büyük babanın her ikisinin de ölmüş olmaları hâlinde onların payları diğer tarafa geçer.ölmüş olmaları hâlinde onların payları diğer tarafa geçer.
  127. 127. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi IV. Evlilik dışı hısımlarIV. Evlilik dışı hısımlar Madde 498-Madde 498- Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veyaEvlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içihâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.hısımlar gibi mirasçı olurlar. B. Sağ kalan eşB. Sağ kalan eş Madde 499-Madde 499- Sağ kalan eş, birlikte bulunduğu zümreye göreSağ kalan eş, birlikte bulunduğu zümreye göre mirasbırakana aşağıdaki oranlarda mirasçı olur:mirasbırakana aşağıdaki oranlarda mirasçı olur: 1. Mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa, mirasın1. Mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte biri,dörtte biri, 2. Mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı2. Mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa, mirasın yarısı,olursa, mirasın yarısı, 3. Mirasbırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların3. Mirasbırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte üçü, bunlar daçocukları ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte üçü, bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.yoksa mirasın tamamı eşe kalır. C. EvlâtlıkC. Evlâtlık Madde 500-Madde 500- Evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibiEvlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devammirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder.eder. Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar.Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar. D. DevletD. Devlet
  128. 128. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Madde 505-Madde 505- Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası, kardeşleri veya eşi bulunanMirasçı olarak altsoyu, ana ve babası, kardeşleri veya eşi bulunan mirasbırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlımirasbırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir.tasarrufta bulunabilir. Bu mirasçılardan hiç biri yoksa, mirasbırakan mirasının tamamında tasarrufBu mirasçılardan hiç biri yoksa, mirasbırakan mirasının tamamında tasarruf edebiliredebilir Madde 506-Madde 506- Saklı pay aşağıdaki oranlardanSaklı pay aşağıdaki oranlardan ibarettir:ibarettir: 1. Altsoy için yasal miras payının yarısı,1. Altsoy için yasal miras payının yarısı, 2. Ana ve babadan her biri için yasal miras payının2. Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,dörtte biri, 3. Kardeşlerden her biri için yasal miras payının3. Kardeşlerden her biri için yasal miras payının sekizde biri,sekizde biri, 4. Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba4. Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasalzümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde yasal mirasmiras payının tamamı, diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçü.payının dörtte üçü.
  129. 129. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi MİRASTA HAK SAHİBİ OLAMANINMİRASTA HAK SAHİBİ OLAMANIN KOŞULLARIKOŞULLARI MİRASA EHİL OLMA GERÇEK KİŞİ TÜZEL KİŞİ Kanundan Dolayı mirasçı Ehliyetine Sahip olan kişi Mirasbırakanın İradesi ile mirasçı Olma ehliyetine Sahip olan kişi Kanundan dolayı Sadece devlet
  130. 130. 28.03.200728.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe ÜniversitesiDoç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EŞYA HUKUKUEŞYA HUKUKU
  131. 131. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EŞYA HUKUKUNUN KONUSUEŞYA HUKUKUNUN KONUSU Eşya hukuku hak sujesi olan kişinin eşyaEşya hukuku hak sujesi olan kişinin eşya üzerindeki hakimiyeti ve dolayısıyla ortaya çıkanüzerindeki hakimiyeti ve dolayısıyla ortaya çıkan meseleleri düzenleyen hukuk dalıdır.meseleleri düzenleyen hukuk dalıdır. Eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyetEşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilensağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilen haklara ayni haklar denir.Bu haklar eşyahaklara ayni haklar denir.Bu haklar eşya hukukunun temel konusunu teşkil eder.Kişininhukukunun temel konusunu teşkil eder.Kişinin eşya üzerindeki hakimiyeti bir hakkaeşya üzerindeki hakimiyeti bir hakka dayanmıyorsa bu hak sadece fiili durumdandayanmıyorsa bu hak sadece fiili durumdan ibaret kalıyorsa buna da zilyetlik denir.Taşınıribaret kalıyorsa buna da zilyetlik denir.Taşınır mallarda hakimiyetin dış görünüşü zilyetlik ilemallarda hakimiyetin dış görünüşü zilyetlik ile taşınmazlarda ise tapu siciliyle sağlanmıştır.taşınmazlarda ise tapu siciliyle sağlanmıştır.
  132. 132. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EŞYA HUKUKUNUN KONUSU AYNİ HAKLAR ZİLYETLİK TAPU SİCİLİ
  133. 133. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi AYNİ HAKKIN UNSURLARI BİR EŞYA ÜZERİNDE SAHİBİNE DOĞRUDAN DOĞRUYA HAKİMİYET SAĞLAR HERKESE KARŞI İLERİ SÜRÜLÜR
  134. 134. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi EŞYANIN TANIMIEŞYANIN TANIMI EŞYANIN UNSURLARI:EŞYANIN UNSURLARI: Maddi olmaMaddi olma Üzerinde hakimiyet kurmaÜzerinde hakimiyet kurma Kişisel olmama(kişi dışı)Kişisel olmama(kişi dışı) Sınırlanabilir olmaSınırlanabilir olma
  135. 135. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi Eşyanın çeşitleri:Eşyanın çeşitleri:  Taşınır eşya-taşınmaz eşyaTaşınır eşya-taşınmaz eşya  Basit eşya-bileşik eşya-eşya topluluğu-Basit eşya-bileşik eşya-eşya topluluğu- eşya birliğieşya birliği  Misli eşya-gayri misli eşyaMisli eşya-gayri misli eşya  Bölünebilir eşya-bölünemeyen eşyaBölünebilir eşya-bölünemeyen eşya  Tüketilebilen eşya-tüketilemeyen eşyaTüketilebilen eşya-tüketilemeyen eşya  Kamu malları-özel mallarKamu malları-özel mallar  Sahipli eşya-sahipsiz eşyaSahipli eşya-sahipsiz eşya
  136. 136. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi AYNI HAKLARIN TÜRLERİAYNI HAKLARIN TÜRLERİ MÜLKİYET SINIRLI AYNİMÜLKİYET SINIRLI AYNİ HAKKI HAKLARHAKKI HAKLAR Müstakil birlikte irtifak rehin taşınmazMüstakil birlikte irtifak rehin taşınmaz Mülkiyet mülkiyet hakkı hakkı yüküMülkiyet mülkiyet hakkı hakkı yükü Paylı elbirliği müspet menfiPaylı elbirliği müspet menfi Mülkiyet mülkiyetiMülkiyet mülkiyeti
  137. 137. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi ZİLYETLİKZİLYETLİK ZİLYETLİK KAVRAMI:Zilyetlik iki durumdaZİLYETLİK KAVRAMI:Zilyetlik iki durumda hukuken önem taşır.Bunlardan birihukuken önem taşır.Bunlardan biri eşyanın zilyetinin zilyetliğe yapılan bireşyanın zilyetinin zilyetliğe yapılan bir saldırıya karşı korunmasıdır,diğeri taşınırsaldırıya karşı korunmasıdır,diğeri taşınır bir eşyanın mülkiyetinin devrinde malikebir eşyanın mülkiyetinin devrinde malike zilyetliğin naklidir.zilyetliğin naklidir. ZİLYETLİĞİN UNSURLARI:BirşeyinZİLYETLİĞİN UNSURLARI:Birşeyin zilyetliğine sahip olmak için kanun koyucuzilyetliğine sahip olmak için kanun koyucu çoğu zaman iki unsuru bir arada aramıştır.çoğu zaman iki unsuru bir arada aramıştır. Bunlar:(1)Eşyaya fiili hakimiyet,(2)ZilyetlikBunlar:(1)Eşyaya fiili hakimiyet,(2)Zilyetlik iradesidiriradesidir
  138. 138. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TAPU SİCİLİTAPU SİCİLİ GENEL OLARAK:Ayni hakların herkeseGENEL OLARAK:Ayni hakların herkese karşı ileri sürülebilir olması zorunluluğunukarşı ileri sürülebilir olması zorunluluğunu getirmektedir.Taşınır mallarda zilyetlik bugetirmektedir.Taşınır mallarda zilyetlik bu aleniyeti sağlarken taşınmazlarda bualeniyeti sağlarken taşınmazlarda bu görev tapu siciline verilmiştir.görev tapu siciline verilmiştir. TAPU SİCİLİ TEŞKİLATI:Merkez(tapu veTAPU SİCİLİ TEŞKİLATI:Merkez(tapu ve kadastro genel müdürlüğü),taşra(tapu sicilikadastro genel müdürlüğü),taşra(tapu sicili grup müdürlükleri) ve ilçe(tapu sicilgrup müdürlükleri) ve ilçe(tapu sicil müdürü ve memurları) teşkilatı olarak 3’emüdürü ve memurları) teşkilatı olarak 3’e ayrılmıştır.ayrılmıştır.
  139. 139. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi TAPU SİCİLLERİ ANA SİCİLLER YARDIMCI SİCİLLER TAPU KÜTÜĞÜ KAT MÜLKİYETİ KÜTÜĞÜ YEVMİYE DEFTERİ VE BELGELER RESMİ BELGELER MAL SAHİPLERİ SİCİLİ İDARİ SINIRLAR KAYIT DEFTERİ AZİLLER SİCİLİ MAHZEN DEFTERİ YAZIŞMA DEFTERİ DÜZELTMELER SİCİLİ KAMU ORTA MALI SİCİLİ
  140. 140. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLER HUKUKUKİŞİLER HUKUKU
  141. 141. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİKİŞİ KAVRAM:KAVRAM: Hak sahibine hukuk dilinde kişi denir.Hak sahibine hukuk dilinde kişi denir. Kişiler hukuk kuralının tanıdığı yetkilerdenKişiler hukuk kuralının tanıdığı yetkilerden yararlanan,yüklediği yükümlülüklerdenyararlanan,yüklediği yükümlülüklerden sorumlu olan varlıklardır.sorumlu olan varlıklardır.
  142. 142. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI:KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI: Hukukun hak sahibi saydığı varlıklar, biri gerçek kişiHukukun hak sahibi saydığı varlıklar, biri gerçek kişi diğeri tüzel kişi olarak iki gruba ayrılır.diğeri tüzel kişi olarak iki gruba ayrılır. Gerçek kişiler insanlardır.Gerçek kişiler insanlardır. Tüzel kişiler ise hukukun hak sahibi saydığı insan veyaTüzel kişiler ise hukukun hak sahibi saydığı insan veya mal topluluklarıdır.mal topluluklarıdır. Tüzel kişiler de kendi içinde dernekler ve vakıflar olarakTüzel kişiler de kendi içinde dernekler ve vakıflar olarak ikiye ayrılır.ikiye ayrılır.
  143. 143. 28.03.2007 Doç. Dr. Çağlar Özel Hacettepe Üniversitesi KİŞİLER HUKUKUNUN KAPSAMI GERÇEK KİŞİLER TÜZEL KİŞİLER DERNEKLER VAKIFLAR

×