¯éëäâýðëýëèéí ôóíêö      Ëåêö 5à
¯éëäâýðëýë áîë àëèâàà áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í, ¿éë èëãýýã áèéáîëãîõ ¿éë àæèëëàãàà áºãººä ¿éëäâýðëýã èä, õýðýãëýã èäàëü àëèíä íü...
¯éëäâýðëýëèéí îíîë íü ¿éëäâýðëýëèéíôóíêöèéí îéëãîëòîíä ¿íäýñëýíý.• ¯éëäâýðëýëèéí ôóíêö íü á¿òýýãäýõ¿¿íèé òîî  õýìæýýã õàìã...
¯éëäâýðëýëèéí ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààã¿éëäâýðëýëèéí ôóíêöýýð èëýðõèéëáýë äàðààõõýëáýðòýé áàéíà.            Q=f(F1, F2,...
õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éë• Õýðýâ õ¿ èí ç¿éë íü ¿éëäâýðëýëèéí  íýã óäààãèéí ïðîöåññò îðîëöîí  õýëáýð ä¿ðñýý á¿ðýí ººð èëæ,  ººðèéí...
Õºäºëìºð íü• Õºäºëìºð íü ¿éëäâýðëýëèéí íýã  óäààãèéí ïðîöåññò îðîëöîí õýëáýð  ä¿ðñýý ººð èëäºãã¿é áîëîâ øèíýýð  ãàð   áóé ...
òîãòìîë õ¿ èí ç¿éëñ• Õàðèí    ¿éëäâýðëýëèéí     õýä    õýäýí  óäààãèéí    ïðîöåññò äàõèí      äàâòàí  îðîëöîí õýëáýð ä¿ðñý...
Õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëñèéí íºëººëëèéã èëýðõèéëýõèéíòóëä íèéò, äóíäàæ, àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿íèé òóõàéîéëãîëòûã àâ ¿çýõ õýðýãòýé.• Õ...
Õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëèéã íýìæ õýðýãëýñíýýðíèéò á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýìæýý ºñíº. Ãýõäýýýíý ºñºëò íü òóõàéí òåõíîëîãèéí õ¿ðýýíäõÿçãà...
Àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿í íü íèéò á¿òýýãäýõ¿¿íèéìóðóéí ÿìàð íýãýí öýã äýýðõ òàíãåíñ ºíöºãòýéòýíö¿¿.        Tgα=AX1/X0 X1
Íèéò á¿òýýãäýõ¿¿í ººðèéí õàìãèéí èõ óòãàòààõ¿ðýõýä äóíäàæ á¿òýýãäýõ¿¿í òýãòýé òýíö¿¿áîëíî.                                ...
Õýðýâ àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿íèé ìºíãºíèëýðõèéëëèéã MRP, àõèóö çàðäëûã MRC-ýýð èëýðõèéëáýë íººöèéã àøèãëàõ ä¿ðýìíü MRP=MRC òýíöâ...
.• ¯éëäâýðëýëèéí íººö á¿ðò çàðöóóëæ  áóé   ñ¿¿ë èéí     òºãðºã íü   èæèë  õýìæýýíèé àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿í áèé  áîëãîæ áàéãàà ...
.• Á¿õ õ¿ èí ç¿éëèéí ºãººæ èæèë ¿åä òýäãýýðèéã  äàõèí õóâààðèëàõ øààðäëàãàã¿é áîëäîã. Ó èð  íü áóñàäòàé õàðüöóóëàõàä èë¿¿ ...
ͺºöèéí àõèóö á¿òýýìæ• Íººöèéí àõèóö á¿òýýìæ ãýäýã íü óõàìäàà  áàÿëàãûí ¿éëäâýðëýë äýõ õóâü íýìðèéí  õýìæ¿¿ð þì. Ýíýõ¿¿ õó...
MRPi≥Pi íü íººöèéí ¿íý ýíý õ¿ èí ç¿éëèéí    àõèóö á¿òýýìæèéã õýìæèæ èëýðõèéëäýã MRP, P•      B•                           ...
Õýðýâ íººöèéí ¿íý =P, õàðèí ÂÑ ìóðóé àõèóöá¿òýýìæèéí ºðòãºí èëýðõèéëýë MRP áîë¿éëäâýðëýë ¿ðãýëæëýí ÿâàãäàõ áîëíî. Ýíýòîõèî...
6• Õàìãèéí èõ àøãèéí ä¿ðýì íü ºðñºë人íò  çàõ çýýëä ¿éëäâýðëýëèéí á¿õ õ¿ èí  ç¿éë¿¿äèéí àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿íèé ìºíãºí  èëýðõ...
• ¯éëäâýðëýã                   6                    á¿ðèéí       ºìíº  á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ÿàæ ¿éëäâýðëýõ âý,  ÿìàð íººöèéã àø...
Îäîî ¿éëäâýðëýã èéí òåõíîëîãèéí ¿ðàøèãòàé ñîíãîëòûí òóõàé àâ ¿çüå.¯éëäâýðëýëä òîãòìîë áà õóâüñàõ õ¿ èí     ç¿éëèéã    ÿíç ...
6F2                   IIIK               II            I5               A     ∆K=243                          B           ...
• Çóðàãò ºãºãäñºí òåõíîëîãèéí ¿åä òîäîðõîé òîî                        .  õýìæýýíèé         (100)       á¿òýýãäýõ¿¿íèéã  ¿é...
Èçîêâàíò êîîðäèíàòûí ýõýýñ õîëäîõ òóòàì ¿éëäâýðëýõ á¿òýýãäýõ¿¿íèé òîî õýìæýý ºñíº.• Èçîêâàíòûí áàéðëàë õ¿ èí ç¿éë¿¿äèéí áè...
.• Õºäºëìºðèéí     çàðäëûí    ºñºëò   íü  êàïèòàëûí çàðäëûã áóóðóóëíà. Ýíý íü  õºäºëìºðèéí àõèóö á¿òýýìæ áóóð ,  êàïèòàëûí...
.Êàïèòàëûã         õºäºëìºðººð îðëóóëàõûí õýðýýð ñ¿¿ë èéí íýãæèéí    ºãººæ     áóóðäàã. ªºðººð õýëáýë, õºäºëìºðèéí á¿òýýìæ...
¯éëäâýðëýëèéã çºâõºí èçîêâàíûí   òóñëàìæòàéãààð øèíæëýõýä õàíãàëòã¿é. Õýðýâ F1 õ¿ èí ç¿éëèéí ¿íý Ð1, F2-ûíõ Ð2 áîë Ñ ãýñýí...
¯éëäâýðëýãчèéí õóäàëäàí àâч чàäàõ F1, F2 õ¿чèíç¿éëèéí õýìæýýã èëýðõèéëñýí øóëóóíûã (M’N’; MN;M’’N’’) èçîêîñò ãýäýã.Y (F2) ...
.¯éëäâýðëýã èéí    òºñâèéíºñºëò áà íººöèéí ¿íèéíáóóðàëò èçîêîñòûã áàðóóíòèéø øèëæ¿¿ëíý. Õàðèíòºñâèéí    áóóðàëò     áàíººö...
Y(F2)                                 III                           T                                  II                 ...
ýíý íü íººö õóäàëäàí àâàõàä çàðöóóëæ áîëîõ áàéãàà õýðýãñëýýðýý ¿éëäâýðëýõ ¿éëäâýðëýëèéí äýýä õýìæýýíäýý õ¿ð áàéãààã õàðóóë...
.Y(F2)                  Èçîêâàíòûí èçîêîñòòîé ø¿ðãýñýí öýã¿¿ä-                       èéã õîëáîõîä ¿¿ñýõ 0S ìóðóéã õºãæëèéí...
Ýíä ¿éëäâýðëýëèéã ºðãºæ¿¿ëýõ ÿâöàä F1 õ¿ èíç¿éëèéã F2 õ¿ èí ç¿éëýýñ èõ õýìæýýãýýðàøèãëàæ áàéíà. Õºãæëèéí çàìûí ìóðóéí     ...
Õýðýâ èçîêâàíòóóäûí õîîðîíäîõÁàéðøëûí    çàé  èõñýæ   áàéâàëìàñøòàáààñ õýìíýëò áóóðч áàéãààããýðчèëäýã. • ¯éëäâýðëýëèéí ºñº...
Èíãýõëýýð   èçîêâàíò  íü   ¿éëäâýðëýëèéí   òóõàéí õýìæýýíèé àìæèëòàíä áàéãàà íººöèéã õýìíýëòòýé àøèãëàõàä õ¿ðãýõýýñ ãàäíà ...
Ýäèéí çàñãèéí çàðäàë íü¯éëäâýðëàëèéí         íººöèéí øèëæ¿¿ëýí ñîëèëöîõ íºõöëèéã õàíãàæ áàéäàã.¯¿íèéã àëäàãäñàí áîëîìæèéí ...
ͺºöèéí àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòºã               íü  Òóõàéí íººöèéã äàðààãèéí   óäààä èë¿¿ ñàéí õýðýãëýæ   áîëîõ áîëîìæèéí ...
Ìåíåæåð¿¿ä óðò áà áîãèíî õóãàöààíû çàðäàë-ãàðöûíõàðèëöàí õàìààðëûã àâ ¿çñýíýýð ¿éëäâýðèéí ¿ðàøãèéã õàìãèéí èõ áàéëãàõ òèéì...
Ýäèéí çàñàã èä çàðäàë õýìæèõ àñóóäëûã øèéäâýð ãàðãàõçîðèëãîîð èõýâ ëýí àâ ¿çäýã. • Çàðäàë áîë íººöèéã õýìæèõ ôóíêö   þì. •...
Á¿òýýãäýõ¿¿íèé íÿ-áî á¿ðòãýëèéí çàðäàë,ýäèéí çàñãèéí çàðäàë õî¸óëàà òîäîðõîéçàðäàë   áîëîõ   õºäºëìºð,   ò¿¿õèé  ýäìàòåðèà...
Êàïèòàëûí àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòºã                íü• Õàðüöóóëæ         áîëîõóéö  ýðñäýëòýé ººð õàìãèéí ñàéí  õºðºí㺠   ...
Øèéäâýð ãàðãàëòàíä õýðýãëýãäýõ çàðäëûã “õàìààðàõ     çàðäàë” ãýñýí îéëãîëòîîð òàéëáàðëàíà.Õàìààðàõ çàðäëûí îéëãîëò íü:- Ýë...
Ýëýãäëèéí çàðäëûã õýìæèõ• Õºäºëìºð, ò¿¿õèé ýä ìàòåðèàë, áóñàä  îðöûã íýìýãä¿¿ëýí áàðàà, á¿òýýãäýõ¿¿í  ¿éëäâýðëýõ íü êàïèòà...
Ýëýãäýë ãýäýã áîë òîäîðõîé á¿òýýãäýõ¿¿íèéã¿éëäâýðëýõèéí òóëä ýäãýýð õºðºíãèéã àøèãëàñíûòºëºº ãàð áóé çàðäàë.• Ýëýãäëèéã áè...
Ýä õîãøëûí ¿íýëãýý• Ìàòåðèàëûã ¿éëäâýðëýëèéí ïðîöåññò  àøèãëàõààñ ºìíº òîäîðõîé õóãàöààíä  ýä õîãøëûí äàíñàíä õàäãàëàõ áîë...
Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí çàðäàë íü ãàð áîëîõáîäèò çàðäàëòàé òýíö¿¿ áàéíà. • Ýäèéí çàñãèéí çàðäàë íü   îäîîãèéí    îðëóóëæ ...
Àøèãëàãäààã¿é òîíîã òºõººðºìæ¿¿ä• Áèçíåñèéí      áàéãóóëëàãóóä  ººðèéí àøèãëààã¿é áàéãàà  èë¿¿äýë òîíîã òºõººðºìæèéã  áóñä...
Àøèãò áàéäëûã õýìæèõ• Áèçíåñèéí àøèãò áàéäëûã  õýìæèõäýý:À. Íÿ-áî îðëîãûí òàéëàíÁ. Ýäèéí çàñãèéí àøãèéí  òàéëàíã àâ ¿çäýã.
À. Íÿ-áî îðëîãûí òàéëàí• Öýâýð áîðëóóëàëò            500000 Õàñàõ íü: Áîðëóóëàãäñàí áàðààíû çàðäàë   250000• Íèéò àøèã    ...
Á.Ýäèéí çàñãèéí àøãèéí òàéëàí• Íèéò îðëîãî        500000• Õàñàõ íü: Äîòîîä çàðäàë            Áîðëóóëàãäñàí áàðààíû çàðäàë ...
Ýäèéí çàñãèéí àøãèéã òîäîðõîéëîõäîî íèéòîðëîãî áà íèéò ýäèéí çàñãèéí çàðäëûíÿëãàâàðààð òîîöíî.          Ï=TR-TCd-TCgÏ-Ýäèé...
Çàðäëûí îéëãîëòûã íýãòãýâýë:1. Çàðäëûí ÿìàð òºðºë õýðýãëýãäýõýýñ   øàëòãààëàí çàðäëûã ÿíç á¿ðèéí àðãà   çàìààð õýìæèæ áîëí...
Çàðäëûí îéëãîëòûã íýãòãýâýë:3. Ýäèéí çàñãèéí øèéäâýð ãàðãàëòàíä õàìààðàõ  çàðäàë íü íººöèéã îëæ àâàõûí òóëä  øààðäëàãàòàé ...
Á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõýä ãàðààõ çàðäëûãõýìæèõäýý ýäèéí çàñàã èä áîäèò ¿íýëýìæýýñäàâàõ çàðäëûí ¿éë õºäëºëèéã ñóäàëäàã.Ï...
¯éëäâýðëýëèéí ïðîöåññò àøèãëàãäàæ áóé îðöûã     òîãòìîë áîëîí õóâüñàõ ãýæ àíãèëäàã.• Òîãòìîë îðö (FC) - ¿éëäâýðëýëèéí  ïðî...
Íèéò çàðäàë íü: TC=FC=VCÄóíäàæ äàðäàë:           ATC=TC/Q           AVC=VC/Q           AFC=FC/Q         ATC=AFC+AVC
Àõèóö çàðäàëÁ¿òýýãäýõ¿¿íèéã     íýãæýýð      íýìæ ¿éëäâýðëýõèéí òóëä íýìæ çàðöóóëæ áóé çàðäàëûã àõèó çàðäàë ãýäýã.       M...
MC= ΔTC/ ΔQ           MC= ΔVC/ ΔQ            ΔVC=ω* ΔLω – L õóâüñàõ îðöûí íýãæèéí çàðäàë       MC= ω(ΔL/ ΔQ) áîëíî.• MPL= ...
ÀÍÕÀÀÐÀË ÒÀÂÜÑÀÍÄ    ÁÀßÐËÀËÀÀ   ÀÌÆÈËÒ Õ¯ÑÜÅ
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

микро эдийн засаг: пүүсийн онол

1,923 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,923
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
6
Actions
Shares
0
Downloads
22
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

микро эдийн засаг: пүүсийн онол

  1. 1. ¯éëäâýðëýëèéí ôóíêö Ëåêö 5à
  2. 2. ¯éëäâýðëýë áîë àëèâàà áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í, ¿éë èëãýýã áèéáîëãîõ ¿éë àæèëëàãàà áºãººä ¿éëäâýðëýã èä, õýðýãëýã èäàëü àëèíä íü ýäèéí çàñãèéí ºðòºãòýé áàéíà.• ¯éëäâýðëýëèéí òóõàé ýäèéí çàñãèéí òîäîðõîéëîëò íü òåõíîëîãè áàéãàà íºõöºëä á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõèéí òóëä øààðäàãäàõ ÿíç á¿ðèéí îðöóóäûã èë¿¿ ¿ð àøèãòàé ÿàæ õîñëóóëàõ âý? ãýäãèéã ìåíåæåð¿¿ä õýðõýí øèéäâýðëýæ áóé àñóóäàëä òºâëºðíº. Ýíý òåõíîëîãè íü áîëîìæèò ¿éëäâýðëýëèéí ¿éë àæèëëàãàà, òîíîã òºõººðºìæ, õºäºëìºð, ìåíåæåðèéí óð àäâàð, ìýäýýëëèéí õàíãàìæ ãýõ çýðãèéã õàìðóóëíà.
  3. 3. ¯éëäâýðëýëèéí îíîë íü ¿éëäâýðëýëèéíôóíêöèéí îéëãîëòîíä ¿íäýñëýíý.• ¯éëäâýðëýëèéí ôóíêö íü á¿òýýãäýõ¿¿íèé òîî õýìæýýã õàìãèéí èõ áàéëãàõ íºõöºëòýé õîëáîîòîé. Òóõàéí òåõíîëîãèîð ÿíç á¿ðèéí îðöóóäûã àøèãëàí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýäýã. Èõýýõýí õýìæýýíèé á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýõýä èõ õýìæýýíèé îðö øààðäëàãàòàé áàéäàã. Èõýíõ ¿éëäâýðëýë íýã áóñ õýä õýäýí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿ð ä¿í áàéäàã.
  4. 4. ¯éëäâýðëýëèéí ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààã¿éëäâýðëýëèéí ôóíêöýýð èëýðõèéëáýë äàðààõõýëáýðòýé áàéíà. Q=f(F1, F2, F3,…,Fn) • F1 – àøèãëàæ áóé f1 õ¿ èí ç¿éëèéí òîî • F2 - àøèãëàæ áóé f2 õ¿ èí ç¿éëèéí òîî • F3 - àøèãëàæ áóé f3 õ¿ èí ç¿éëèéí òîî • Fn - àøèãëàæ áóé fn õ¿ èí ç¿éëèéí òîî Õýðýâ F1 õ¿ èí ç¿éëèéã õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éë ãýæ ¿çâýë ¿ëäýæ áóé n-1 õ¿ èí ç¿éë áóþó (F2, F3,…,Fn) íü òîãòìîë õ¿ èí ç¿éë áàéíà.
  5. 5. õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éë• Õýðýâ õ¿ èí ç¿éë íü ¿éëäâýðëýëèéí íýã óäààãèéí ïðîöåññò îðîëöîí õýëáýð ä¿ðñýý á¿ðýí ººð èëæ, ººðèéíõºº ºðòãèéã øèíýýð ãàð áóé á¿òýýãäýõ¿¿íä á¿ðýí øèíãýýæ áàéâàë óã õ¿ èí ç¿éëèéã õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éë ãýäýã.Æèøýý íü, ò¿¿õèé ýä ìàòåðèàë, ò¿ëø, õºäºëìºð ãýõ ìýò.
  6. 6. Õºäºëìºð íü• Õºäºëìºð íü ¿éëäâýðëýëèéí íýã óäààãèéí ïðîöåññò îðîëöîí õýëáýð ä¿ðñýý ººð èëäºãã¿é áîëîâ øèíýýð ãàð áóé á¿òýýãäýõ¿¿íä ººðèéíõºº ºðòãèéã á¿ðýí øèíãýýæ áàéäãààðàà õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëòýé îéðîëöîî áàéäàã ó èð õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëä òîîöäîã.
  7. 7. òîãòìîë õ¿ èí ç¿éëñ• Õàðèí ¿éëäâýðëýëèéí õýä õýäýí óäààãèéí ïðîöåññò äàõèí äàâòàí îðîëöîí õýëáýð ä¿ðñýý á¿ðýí õàäãàëæ, ººðèéíõºº ºðòãèéã øèíýýð ãàð áóé á¿òýýãäýõ¿¿íä ýëýãäýëèéíõýý õýìæýýãýýð áàãà áàãààð øèíãýýæ áóé õ¿ èí ç¿éëñèéã òîãòìîë õ¿ èí ç¿éëñ ãýäýã. Æèøýý íü ¿éëäâýðèéí áàéøìí áàðèëãà, òîíîã òºõººðºìæ ãýõ ìýò.
  8. 8. Õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëñèéí íºëººëëèéã èëýðõèéëýõèéíòóëä íèéò, äóíäàæ, àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿íèé òóõàéîéëãîëòûã àâ ¿çýõ õýðýãòýé.• Õýä õýäýí õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëñèéã àøèãëàí ¿éëäâýðëýæ áèé áîëãîñîí ýäèéí çàñãèéí áàÿëàãûí õýìæýýã íèéò á¿òýýãäýõ¿¿í ãýäýã. TP=FC+VC• Íèéò á¿òýýãäýõ¿¿íèé òîî õýìæýýã ò¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõýä çàðöóóëñàí õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëä õàðüöóóëàõàä äóíäàæ á¿òýýãäýõ¿¿íèé òîî õýìæýý ãàðíà. AP=Q/F1• Õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëèéã ìàø áàãà õýìæýýãýýð íýìýãä¿¿ëñíýýð áèé áîëîõ íèéò á¿òýãäýõ¿¿íèé ºñºëòèéí õýìæýýã àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿í ãýäýã. MP=∆Q/∆F1
  9. 9. Õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëèéã íýìæ õýðýãëýñíýýðíèéò á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýìæýý ºñíº. Ãýõäýýýíý ºñºëò íü òóõàéí òåõíîëîãèéí õ¿ðýýíäõÿçãààðëàãäàíà. • Ãðàôèê 4 • MEZO grafic 1
  10. 10. Àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿í íü íèéò á¿òýýãäýõ¿¿íèéìóðóéí ÿìàð íýãýí öýã äýýðõ òàíãåíñ ºíöºãòýéòýíö¿¿. Tgα=AX1/X0 X1
  11. 11. Íèéò á¿òýýãäýõ¿¿í ººðèéí õàìãèéí èõ óòãàòààõ¿ðýõýä äóíäàæ á¿òýýãäýõ¿¿í òýãòýé òýíö¿¿áîëíî. ÀÐ=0 öýã õ¿ðòýë ÌÐ>0 áàéíà. Ò¿¿íýýñ öààø ÌÐ<0 áîëíî.• Õýðýâ MU=0 ýñâýë MU<0 áîë áàÿëàã ýäèéí çàñãèéí áàÿëàã áèø áàéäàã. Èéìä ¿éëäâýðëýëèéí ôóíêöèéã ò¿¿íèé á¿òýýìæ ýåðýã óòãàòàé áàéâàë ë ¿éëäâýðëýëä àøèãëàíà. ÌÑ=MP ¿åä çàðäàë õàìãèéí áàãà áàéíà.
  12. 12. Õýðýâ àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿íèé ìºíãºíèëýðõèéëëèéã MRP, àõèóö çàðäëûã MRC-ýýð èëýðõèéëáýë íººöèéã àøèãëàõ ä¿ðýìíü MRP=MRC òýíöâýðýýð èëýðõèéëýãäýõáîëíî. ªºðººð õýëáýë, àøãèéã õàìãèéí èõáîëãîõûí òóëä ¿éëäâýðëýã á¿ð äóðûííýìýëò íýãæ íººöèéí õýðýãëýõ ¸ñòîéáîëíî. Àøèã ìàêñèìóì áîëòîë íýìýëòíýãæ íººö á¿ð íèéò çàðäëûã áèø, õàðèííèéò îðëîãûã ºñãºäºã. • .
  13. 13. .• ¯éëäâýðëýëèéí íººö á¿ðò çàðöóóëæ áóé ñ¿¿ë èéí òºãðºã íü èæèë õýìæýýíèé àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿í áèé áîëãîæ áàéãàà íºõöºëä ¿éëäâýðëýëèéí çàðäàë õàìãèéí áàãà áàéäàã. ¯¿íèéã õàìãèéí áàãà çàðäàëûí çàð èì áóþó ä¿ðýì ãýäýã. MRP1/P1=MRP2/P2=…=MRPn/Pn Õàìãèéí áàãà çàðäëûí çàð èì áóþó ä¿ðýì íü ¿éëäâýðëýã èéí òýíöâýðèéí íºõöëèéã õàíãàäàã.
  14. 14. .• Á¿õ õ¿ èí ç¿éëèéí ºãººæ èæèë ¿åä òýäãýýðèéã äàõèí õóâààðèëàõ øààðäëàãàã¿é áîëäîã. Ó èð íü áóñàäòàé õàðüöóóëàõàä èë¿¿ èõ îðëîãî àâ ðàõ íººö áàéõã¿é, á¿ãä èæèë. ¯éëäâýðëýã ¿éëäâýðëýëèéí õ¿ èí ç¿éë¿¿äèéí îíîâ òîé õîñëîë íü á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýëòèéí ìàêñèìóì ò¿âøèíã õàíãàæ áàéãàà ¿åä òýíöâýðèéí áàéäàëä îðøäîã. Õàìãèéí áàãà çàðäëûí ä¿ðýì íü çºâõºí á¿õ íººöèéí öîãöîä õàìààðààä çîãñîõã¿é íýãýí áóþó õýä õýäýí íººöèéã ¿éëäâýðëýëèéí ÿíç á¿ðèéí ïðîöåññò àøèãëàõàä õàìààðàãäàíà. Õàìãèéí áàãà çàðäëûí ä¿ðýì õýðýãëýã èéí õàíàìæ õàìãèéí èõ áàéõ ä¿ðýìòýé èæèëõýí áàéäàã.
  15. 15. ͺºöèéí àõèóö á¿òýýìæ• Íººöèéí àõèóö á¿òýýìæ ãýäýã íü óõàìäàà áàÿëàãûí ¿éëäâýðëýë äýõ õóâü íýìðèéí õýìæ¿¿ð þì. Ýíýõ¿¿ õóâü íýìýð íü ò¿¿íèé øèíæ àíàðààñ õàìààðàõààñ ãàäíà òóõàéí íººöèéí õîîðîíäûí õàðüöàà áîëîí áóñàä íººö¿¿äèéí õîîðîíäûí õàðüöààíààñ èõýýõýí õàìààðäàã.¯éëäâýðëýã íººöèéí àøèãëàëààñ òîäîðõîé õýìæýýíèé ºñºëò, àøãèéã õ¿ñýæ áàéäàã. Òèéìýýñ íººöèéí àõèóö á¿òýýìæ ìºíãºí èëýðõèéëëýýð ò¿¿íèé ¿íýýñ áàãàã¿é áàéõ õýðýãòýé. MRPi≥Pi
  16. 16. MRPi≥Pi íü íººöèéí ¿íý ýíý õ¿ èí ç¿éëèéí àõèóö á¿òýýìæèéã õýìæèæ èëýðõèéëäýã MRP, P• B• C• A P• MRP• Î Õ VC
  17. 17. Õýðýâ íººöèéí ¿íý =P, õàðèí ÂÑ ìóðóé àõèóöá¿òýýìæèéí ºðòãºí èëýðõèéëýë MRP áîë¿éëäâýðëýë ¿ðãýëæëýí ÿâàãäàõ áîëíî. Ýíýòîõèîëäîëä ¿éëäâýðëýã ººðèéí îðëîãîîìàêñèìóì áîëãîõ áîëíî. Õàìãèéí èõ àøãèéíä¿ðýì áîë õàìãèéí áàãà çàðäëûí ä¿ðýìèéãöààøèä óëàì áîëîâñðîíãóé áîëãîõ ÿâäàë áàéäàã.• Õàìãèéí áàãà çàðäëûí ä¿ðýì MRP1/P1=MRP2/P2=…=MRPn/Pn• õàìãèéí èõ àøãèéí ä¿ðýì MRP1/P1=MRP2/P2=…=MRPn/Pn=1 áóþó MRPi=Pi –ýýð òîäîðõîéëîãääîã.
  18. 18. 6• Õàìãèéí èõ àøãèéí ä¿ðýì íü ºðñºë人íò çàõ çýýëä ¿éëäâýðëýëèéí á¿õ õ¿ èí ç¿éë¿¿äèéí àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿íèé ìºíãºí èëýðõèéëýë òýäãýýðèéí ¿íýòýé òýíö¿¿ ãýñýí óòãûã èëýðõèéëäýã. ªºðººð õýëáýë, àøèãëàãäàæ áàéãàà íººö á¿ðèéí àõèóö á¿òýýãäýõ¿¿íèé ìºíãºí èëýðõèéëýë ò¿¿íèé ¿íýòýé òýíö¿¿ ãýñýí ¿ã þì. Èéìýýñ àõèóö á¿òýýìæèéí îíîë ¿éëäâýðëýëèéí õ¿ èí ç¿éë á¿ðò ò¿¿íèé áèé áîëãîñîí îðëîãî õàìààðàãäàíà ãýæ ¿çäýã. Òóõàéëáàë, õºäºëìºð – öàëèí, ãàçàð – ðåíò, êàïèòàë – õ¿¿, àæ àõóé ýðõëýãõ àäâàð – àøèã ãýñýí îðëîãûã áèé áîëãîäîã.
  19. 19. • ¯éëäâýðëýã 6 á¿ðèéí ºìíº á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ÿàæ ¿éëäâýðëýõ âý, ÿìàð íººöèéã àøèãëàõ âý? èõ áàãà ÿìàð ò¿âøèíä àøèãëàõ âý ãýõ çýðýã ñîíãîëòûí õýä õýäýí àñóóäàë ãàð èðäýã. Ýäãýýð àñóóäëûí ñ¿¿ë èéíõ íü òåõíîëîãèéí øèíæ àíàðààñ ãàäíà íººöèéí ºðò㺺ñ õàìààð áàéíà. Òýãýõëýýð ñîíãîëòûí àñóóäàë òåõíèêèéí áîëîí ýäèéí çàñãèéí ãýñýí õî¸ð àñïåêòûã àãóóëæ áàéäàã.
  20. 20. Îäîî ¿éëäâýðëýã èéí òåõíîëîãèéí ¿ðàøèãòàé ñîíãîëòûí òóõàé àâ ¿çüå.¯éëäâýðëýëä òîãòìîë áà õóâüñàõ õ¿ èí ç¿éëèéã ÿíç á¿ðèéí õýìæýýãýýð àøèãëàäàã. Ãýõäýý ýíä çºâõºí õºäºëìºð, êàïèòàë ãýñýí õî¸ð õ¿ èí ç¿éë àøèãëàäàã ãýæ ¿çüå. F1=L; F2=K
  21. 21. 6F2 IIIK II I5 A ∆K=243 B ∆K=12 ∆L=1 C 300 ∆K=1 2001 ∆L=1 D 100 ∆L=20 1 2 3 4 5 6 L F1
  22. 22. • Çóðàãò ºãºãäñºí òåõíîëîãèéí ¿åä òîäîðõîé òîî . õýìæýýíèé (100) á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõýä À öýãò êàïèòàëûã èõ (5), õºäºëìºðèéã áàãà (1) õýðýãëýõ áà D öýãò õºäºëìºðèéã èõ (5), êàïèòàëûã áàãà (1) õýðýãëýíý. Ýñâýë çàâñðûí âàðèàíòóóä  öýãò (êàïèòàë 3, õºäºëìºð 2) áîëîí Ñ öýãò (êàïèòàë 2, õºäºëìºð 3) áàéæ áîëíî. Õýðýâ èæèë õýìæýýíèé á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýëòèéã õàíãàõ á¿õ íººö¿¿äèéí õîñëîëûã õîëáîâîë èçîêâàíò ¿¿ñíý. Õýðýâ èçîêâàíò òàñðàëòã¿é øóëóóíóóä áàéíà ãýâýë íººö¿¿äèéí áîëîìæèò õîñëîëóóäûí òîî õÿçãààðã¿é áàéíà. Ýíý íü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿éëäâýðëýëòèéã çîõèîí áàéãóóëàõ òàëààð ãàðãàõ ï¿¿ñèéí øèéäâýðèéí èõ óÿí õàòàí áàéäëûã õàíãàæ ºãäºã. Õ¿ èí ç¿éë¿¿äèéí õóâüä èçîêâàíòóóä õîîðîíäîî îãòëîëöîõã¿é.
  23. 23. Èçîêâàíò êîîðäèíàòûí ýõýýñ õîëäîõ òóòàì ¿éëäâýðëýõ á¿òýýãäýõ¿¿íèé òîî õýìæýý ºñíº.• Èçîêâàíòûí áàéðëàë õ¿ èí ç¿éë¿¿äèéí áèå áèåíýý õàðèëöàí îðëîõ àäâàðààñ èõýýõýí õàìààðíà. F1 õ¿ èí ç¿éëèéí õýðýãëýýã íýìýãä¿¿ëýõèéí òóëä F2 õ¿ èí ç¿éëèéí õýðýãëýýíýýñ òàòãàëçàõàä õ¿ðäýã. Èçîêâàíòûí ºíöãèéí êîýôôèöèåíò íýã õ¿ èí ç¿éë íºãºº õ¿ èí ç¿éëýý òåõíèêèéí õóâüä õýðõýí îðëîæ áóéã ¿ç¿¿ëäýã. Èéìýýñ ýíý êîýôôèöèåíòèéí òóéëûí óòãà íü òåõíèê îðëóóëàëòûí àõèóö íîðìûã èëýðõèéëäýã. MRTSLK=dy/dx=-∆k/∆L
  24. 24. .• Õºäºëìºðèéí çàðäëûí ºñºëò íü êàïèòàëûí çàðäëûã áóóðóóëíà. Ýíý íü õºäºëìºðèéí àõèóö á¿òýýìæ áóóð , êàïèòàëûí àõèóö á¿òýýìæ ºñíº ãýñýí ¿ã þì. ªºðººð õýëáýë, MRTSLK= - ∆k/∆L=MPL/MPK• ßìàð íýãýí õ¿ èí ç¿éëèéí áóñäûãàà îðëîõ òåõíèê îðëóóëàëòûí àõèóö íîðì áóóðíà ãýäýã íü äóðûí íººöèéí àøèãëàëòûí ¿ð àøèã õÿçãààðëàãäàæ áóé èëýðõèéëíý.
  25. 25. .Êàïèòàëûã õºäºëìºðººð îðëóóëàõûí õýðýýð ñ¿¿ë èéí íýãæèéí ºãººæ áóóðäàã. ªºðººð õýëáýë, õºäºëìºðèéí á¿òýýìæ áóóðäàã. Õºäºëìºðèéã êàïèòàëààð îðëóóëàõàä êàïèòàëûí á¿òýýìæ áóóðíà. Ýíý íü MPL*∆L+MPK*∆K=0 ãýñýí ¿ã þì.
  26. 26. ¯éëäâýðëýëèéã çºâõºí èçîêâàíûí òóñëàìæòàéãààð øèíæëýõýä õàíãàëòã¿é. Õýðýâ F1 õ¿ èí ç¿éëèéí ¿íý Ð1, F2-ûíõ Ð2 áîë Ñ ãýñýí òîäîðõîé õýìæýýíèé òºñâèéã õóâààðèëàíà. ¯éëäâýðëýã F1 õ¿ èí ç¿éëèéã Õ íýãæ, F2 õ¿ èí ç¿éëèéã Ó íýãæ õóäàëäàí àâ áîëíî. C=P1X+P2Y ýñâýë Y=-(P1/P2)X+C/P2Ýíý òýãøèòãýë ¿éëäâýðëýëä çàðöóóëàãäàõ èæèë çàðäàë á¿õèé íººö¿¿äèéí õîñëîëûã øóóä õàðóóëæ áàéíà.
  27. 27. ¯éëäâýðëýãчèéí õóäàëäàí àâч чàäàõ F1, F2 õ¿чèíç¿éëèéí õýìæýýã èëýðõèéëñýí øóëóóíûã (M’N’; MN;M’’N’’) èçîêîñò ãýäýã.Y (F2) M’ MC/P2 M’’ N’’ P1/P2N N’ C/P1 X (F1)
  28. 28. .¯éëäâýðëýã èéí òºñâèéíºñºëò áà íººöèéí ¿íèéíáóóðàëò èçîêîñòûã áàðóóíòèéø øèëæ¿¿ëíý. Õàðèíòºñâèéí áóóðàëò áàíººöèéí ¿íèéí ºñºëò íüèçîêîñòûã ç¿¿í òèéøøèëæ¿¿ëíý.
  29. 29. Y(F2) III T II I X(F1)Èçîêîñò èçîêâàíò õî¸ðûí ø¿ðãýëöñýí öýã íü ¿éëäâýðëýã èéí òýíöâýðèéí áàéäëûã èëýðõèéëíý.
  30. 30. ýíý íü íººö õóäàëäàí àâàõàä çàðöóóëæ áîëîõ áàéãàà õýðýãñëýýðýý ¿éëäâýðëýõ ¿éëäâýðëýëèéí äýýä õýìæýýíäýý õ¿ð áàéãààã õàðóóëäàã. T öýã äýýð èçîêâàíò èçîêîñò õî¸ð èæèë íàëàëòòàé áàéíà.• Èçîêâàíòûí íàëàëò òåõíèê îðëóóëàëòûí àõèóö íîðìûã èëýðõèéëäýã áà äàðààõ áàéäëààð èëýðõèéëäýã. dy/dx=P1/P2• ͺºöèéí ¿íý ººð ëºëòã¿é áàéõàä ¿éëäâýðëýã èéí òºñºâ áàéíãà ºñíº.
  31. 31. .Y(F2) Èçîêâàíòûí èçîêîñòòîé ø¿ðãýñýí öýã¿¿ä- èéã õîëáîõîä ¿¿ñýõ 0S ìóðóéã õºãæëèéí çàì ãýäýã. Ýíý ìóðóé íü ¿éëäâýðëýëèéã ºðãºæ¿¿ëýõ ïðîöåññò õ¿ èí ç¿éë¿¿äèéí õîîðîíäûí õàðüöààíû ºñºëòûí õóðäöûã õàðóóëäàã. T2 T3 T1 S0 X(F1)
  32. 32. Ýíä ¿éëäâýðëýëèéã ºðãºæ¿¿ëýõ ÿâöàä F1 õ¿ èíç¿éëèéã F2 õ¿ èí ç¿éëýýñ èõ õýìæýýãýýðàøèãëàæ áàéíà. Õºãæëèéí çàìûí ìóðóéí õýëáýð:1)èçîêâàíòûí õýëáýðýýñ 2)íººöèéí ¿íýýñ õàìààðíà.Õºãæëèéí çàì êîîðäèíàòûí ýõýýñ ìóðóé,øóëóóí ÿìàð ч áàéæ áîëíî• Õýðýâ èçîêâàíòóóäûí õîîðîíäîõ áàéðøëûí çàé áàãàñàæ áàéâàë ìàñøòàáààñ õýìíýëòèéí ºñºëò áàéãààã ãýðчèëäýã.
  33. 33. Õýðýâ èçîêâàíòóóäûí õîîðîíäîõÁàéðøëûí çàé èõñýæ áàéâàëìàñøòàáààñ õýìíýëò áóóðч áàéãààããýðчèëäýã. • ¯éëäâýðëýëèéí ºñºëò íººöèéí ºñºëòèéã ïðîïîðöèîíàëüíî øààðäàæ áàéãàà ¿åä ìàñøòàáààñ õýìíýëò òîãòìîë áàéíà ãýæ ¿çäýã.
  34. 34. Èíãýõëýýð èçîêâàíò íü ¿éëäâýðëýëèéí òóõàéí õýìæýýíèé àìæèëòàíä áàéãàà íººöèéã õýìíýëòòýé àøèãëàõàä õ¿ðãýõýýñ ãàäíà ñàëáàð äàõü ¿éëäâýðèéí ãàçðûí õàìãèéí áàãà ¿ð àøãèéí õýìæýýã òîäîðõîéëæ ºãäºã.• Ï¿¿ñýä ìàñøòàáààñ õýìíýëò ºñºæ áàéãàà òîõèîëäîëä ¿éëäâýðëýëèéí õýìæýýã íýìýãä¿¿ëýõ øààðäëàãàòàé. ßàãààä ãýâýë ýíý íü áàéãàà íººöºº õàðüöàíãóé õýìíýõýä õ¿ðãýñýí.• Èçîêâàíò èçîêîñòòîé ø¿ðãýëöñýí íü çºâõºí òåõíîëîãèéí ¿ð àøãèéã òîäîðõîéëîõ áîëîìæ îëãîîä çîãñîõã¿é, ìºí ýäèéí çàñãèéí ¿ð àøãèéã òîäîðõîéëîõ áîëîìæ îëãîäîã.
  35. 35. Ýäèéí çàñãèéí çàðäàë íü¯éëäâýðëàëèéí íººöèéí øèëæ¿¿ëýí ñîëèëöîõ íºõöëèéã õàíãàæ áàéäàã.¯¿íèéã àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòºãººð õýìæèíý.
  36. 36. ͺºöèéí àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòºã íü Òóõàéí íººöèéã äàðààãèéí óäààä èë¿¿ ñàéí õýðýãëýæ áîëîõ áîëîìæèéí çàðäàë þì.
  37. 37. Ìåíåæåð¿¿ä óðò áà áîãèíî õóãàöààíû çàðäàë-ãàðöûíõàðèëöàí õàìààðëûã àâ ¿çñýíýýð ¿éëäâýðèéí ¿ðàøãèéã õàìãèéí èõ áàéëãàõ òèéì íººöèéã èë¿¿ ¿ðàøèãòàé õýðýãëýõ íºõöëèéã òîäîðõîéëíî.• Áîãèíî õóãàöààíû çàðäàë ãàðöûí õàðèëöàí õàìààðàë íü á¿òýýãäýõ¿¿íèé èë¿¿ àøèãòàé áàéõ ò¿âøèí, ýíý õóãàöààíä íèéöýõ êàïèòàëûí íººöèéã òºëºâëºõºä ìåíåæåð¿¿äýä òóñàëäàã.• Óðò õóãàöààíû çàðäàë-ãàðöûí õàðèëöàí õàìààðàë íü ¿éëäâýðèéí õýìæýýã õàðüöóóëàõ þì óó ºðãºæ¿¿ëýõ øèéäâýð ãàðãàõàä óõàë õ¿ èí ç¿éë áîëíî.
  38. 38. Ýäèéí çàñàã èä çàðäàë õýìæèõ àñóóäëûã øèéäâýð ãàðãàõçîðèëãîîð èõýâ ëýí àâ ¿çäýã. • Çàðäàë áîë íººöèéã õýìæèõ ôóíêö þì. • Òîäîðõîé õýìæýýíèé áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõýä ãàðàõ çàðäëûã òîîöîõäîî ýäèéí çàñàã èä çàðèì íýìýëò çàðäëûã, òóõàéëáàë, ï¿¿ñèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíä òóñãàãäñàí çàðäàëòàé õîëáîãäîõã¿é òèéì çàðäëûã òîäîðõîéëíî.
  39. 39. Á¿òýýãäýõ¿¿íèé íÿ-áî á¿ðòãýëèéí çàðäàë,ýäèéí çàñãèéí çàðäàë õî¸óëàà òîäîðõîéçàðäàë áîëîõ õºäºëìºð, ò¿¿õèé ýäìàòåðèàë, íèéë¿¿ëýëòèéí áóñàä çàðäëóóä,ðåíò, õ¿¿, öàõèëãààí ãýõ çýðãèéã õàìðóóëíà.Ýäèéí çàñàã èä õýä õýäýí òîäîðõîéã¿é, òîîöîõ àðãàã¿é çàðäëûã áàñ àâ ¿çäýã. Ýíý íü êàïèòàë áà öàã õóãàöààíû àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòãèéã èëýðõèéëæ áàéäàã. Èéì êàïèòàëûã ìåíåæåð¿¿ä á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõýä çîðèóëäàã.
  40. 40. Êàïèòàëûí àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòºã íü• Õàðüöóóëæ áîëîõóéö ýðñäýëòýé ººð õàìãèéí ñàéí õºðºí㺠îðóóëàëòàíä êàïèòàëûã îðóóëñíààð îëæ àâàõ îðëîãî áà àøãààð õýìæèãäýíý.
  41. 41. Øèéäâýð ãàðãàëòàíä õýðýãëýãäýõ çàðäëûã “õàìààðàõ çàðäàë” ãýñýí îéëãîëòîîð òàéëáàðëàíà.Õàìààðàõ çàðäëûí îéëãîëò íü:- Ýëýãäýë- Ýä õîãøèë- Àøèãëàãäààã¿é òîíîã òºõººðºìæ¿¿ä- Àøèãò áàéäëûí õýìæ¿¿ðýýð èëýðíý.
  42. 42. Ýëýãäëèéí çàðäëûã õýìæèõ• Õºäºëìºð, ò¿¿õèé ýä ìàòåðèàë, áóñàä îðöûã íýìýãä¿¿ëýí áàðàà, á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýõ íü êàïèòàëûí õýðýãëýýã, òîäðóóëáàë, òîíîã òºõººðºìæ, áàéøèí áàðèëãûí õýìæýýã ºñãºõèéã øààðäàíà. Ýäãýýð õºðºíã¿¿ä á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõýä îðîëöîæ, ýäãýýðèéí ¿éë èëãýý ¿ç¿¿ëýõ õóãàöàà óðòñàõ áà ýäãýýð õºðºíã¿¿ä ýëýãäýæ, õýðýãöýýíýýñ ãàð ýõýëíý.
  43. 43. Ýëýãäýë ãýäýã áîë òîäîðõîé á¿òýýãäýõ¿¿íèéã¿éëäâýðëýõèéí òóëä ýäãýýð õºðºíãèéã àøèãëàñíûòºëºº ãàð áóé çàðäàë.• Ýëýãäëèéã áèåò ýëýãäýë áà õîöðîãäîë (ìîðàëûí)-ûí ýëýãäýë ãýæ àíãèëäàã.• Øèíæëýõ óõààí òåõíèêèéí õóðäàöòàé õºãæèë íü òåõíèê òåõíîëîãèéí áîëîí îþóí óõààí, ìýðãýæëèéí õîöðîãäîëûí õóãàöààã ìàø èõ õýìæýýãýýð áîãèíîñãîæ áàéíà.
  44. 44. Ýä õîãøëûí ¿íýëãýý• Ìàòåðèàëûã ¿éëäâýðëýëèéí ïðîöåññò àøèãëàõààñ ºìíº òîäîðõîé õóãàöààíä ýä õîãøëûí äàíñàíä õàäãàëàõ áîëáîë íÿãòëàí áîäîõ áîëîí ýäèéí çàñãèéí çàðäàë íü ÿëãààòàé áàéæ áîëíî.• Ó èð íü ýäãýýð ìàòåðèàëûí çàõ çýýëèéí ¿íý àíõíû õóäàëäàí àâàõ ¿íýýñ ººð ëºãäºæ áîëíî.
  45. 45. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí çàðäàë íü ãàð áîëîõáîäèò çàðäàëòàé òýíö¿¿ áàéíà. • Ýäèéí çàñãèéí çàðäàë íü îäîîãèéí îðëóóëæ áîëîõ çàðäàëòàé òýíö¿¿. • Äýýðõ õî¸ð çàðäàë íü øèéäâýð ãàðãàõ çîðèëãîîð ìàòåðèàëûí çàðäëûã òîîöîõ áîëîìæèò õýìæ¿¿ð áàéíà.
  46. 46. Àøèãëàãäààã¿é òîíîã òºõººðºìæ¿¿ä• Áèçíåñèéí áàéãóóëëàãóóä ººðèéí àøèãëààã¿é áàéãàà èë¿¿äýë òîíîã òºõººðºìæèéã áóñäàä ò¿ðýýñë¿¿ëýí àøèãëàñíàà𠺺ðèéí íèéò öýâýð çàðäëûã áóóðóóëàõ áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëäýã.
  47. 47. Àøèãò áàéäëûã õýìæèõ• Áèçíåñèéí àøèãò áàéäëûã õýìæèõäýý:À. Íÿ-áî îðëîãûí òàéëàíÁ. Ýäèéí çàñãèéí àøãèéí òàéëàíã àâ ¿çäýã.
  48. 48. À. Íÿ-áî îðëîãûí òàéëàí• Öýâýð áîðëóóëàëò 500000 Õàñàõ íü: Áîðëóóëàãäñàí áàðààíû çàðäàë 250000• Íèéò àøèã 250000• Õàñàõ íü: Çàðëàãóóä Àæèëëàãñäûí íºõºí îëãîâîð 150000 Çàð ñóðòàë èëãàà 30000 Öàõèëãààí çàñâàð ¿éë èëãýý 20000 Áóñàä 10000 Á¿ãä 210000• Òàòâàðûí ºìíºõ öýâýð àøèã 40000
  49. 49. Á.Ýäèéí çàñãèéí àøãèéí òàéëàí• Íèéò îðëîãî 500000• Õàñàõ íü: Äîòîîä çàðäàë Áîðëóóëàãäñàí áàðààíû çàðäàë 250000 Àæèëëàãñäûí íºõºí îëãîâîð 150000 Çàð ñóðòàë èëãàà 30000 Öàõèëãààí çàñâàð ¿éë èëãýý 20000 Áóñàä 10000 Á¿ãä 460000Òàòâàðûí ºìíºõ öýâýð àøèã 40000Õàñàõ íü:Ãàäààä çàðäàë Öàëèí /ìåíåæåð/ 30000 Áàðèëãûí ò¿ðýýñ 18000 Á¿ãä -48000Òàòâàðûí ºìíºõ ýäèéí çàñãèéí àøèã -8000
  50. 50. Ýäèéí çàñãèéí àøãèéã òîäîðõîéëîõäîî íèéòîðëîãî áà íèéò ýäèéí çàñãèéí çàðäëûíÿëãàâàðààð òîîöíî. Ï=TR-TCd-TCgÏ-Ýäèéí çàñãèéí àøèãTR-Íèéò îðëîãîTCd-Äîòîîä çàðäàëTCg-Ãàäààä çàðäàëÃàäààä çàðäàë íü êàïèòàëûí áîëîí õóãàöààíû àëäàãäñàí áîëîìæèéã áàãòààíà
  51. 51. Çàðäëûí îéëãîëòûã íýãòãýâýë:1. Çàðäëûí ÿìàð òºðºë õýðýãëýãäýõýýñ øàëòãààëàí çàðäëûã ÿíç á¿ðèéí àðãà çàìààð õýìæèæ áîëíî2. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã ãàðãàõ çîðèëãîîð òîäîðõîéëæ áóé ¿éëäâýðëýëèéí çàðäàë íü øèéäâýð ãàðãàëòûí çîðèëòîä äàíäàà íèéöýõ àëáàã¿é, Åðºíõèé人 ººð ëºëò, øèíý ëýëò íü ÿíç á¿ðèéí áîëîìæèò ¿éë ÿâöòàé íºõöºëäºõ àëäàãäñàí áîëîìæèéí çàðäàëòàé õîëáîãäîæ, ýíý ¿éë ÿâö íü øèéäâýð ãàðãàõ ñîíãîëò áîëíî.
  52. 52. Çàðäëûí îéëãîëòûã íýãòãýâýë:3. Ýäèéí çàñãèéí øèéäâýð ãàðãàëòàíä õàìààðàõ çàðäàë íü íººöèéã îëæ àâàõûí òóëä øààðäëàãàòàé áàéãàà õºðºí㺠îðóóëàëòûí çàðäëààñ èë¿¿ íººöèéí àëäàãäñàí áîëîìæèéí çàðäàë áàéäàã.4. Áóóðàõ çàðäàë íü ñîíãîëòûí áîëîìæèéí õàéõðàëã¿é àëäàãäàëä õ¿ðãýíý. ¯¿íèéã îíîâ òîé øèéäâýð ãàðãàëòàíä àâ ¿çäýãã¿é5.Øèéäâýðèéí àñóóäàëä òóëãàð áóé àëäàãäñàí áîëîìæèéí ºðòºã íü çàðèìäàà õýìæèõýä èõ õýö¿¿ ¿ç¿¿ëýëò áàéäàã. Çàðäëûí ¿íýëãýý íü íèëýýä ñóáúåêòèâ áàéæ áîëíî.
  53. 53. Á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ¿éëäâýðëýõýä ãàðààõ çàðäëûãõýìæèõäýý ýäèéí çàñàã èä áîäèò ¿íýëýìæýýñäàâàõ çàðäëûí ¿éë õºäëºëèéã ñóäàëäàã.Ï¿¿ñèéí õ¿ðýýíä ¿íý á¿ðäýëò áà íººöèéã õóâààðèëàõàä çàðäàë áà ãàðöûí õàðèëöàí õàìààðàë óõàë ¿¿ðýãòýé.Ï¿¿ñèéí óðò õóãàöààíû çàðäëûí ôóíêö íü ¿éë àæèëëàãààíû õ¿ðýýã ºðãºæ¿¿ëýõ øèéäâýðò óõàë áàéäàã.Õàðèí áîãèíî õóãàöààíû ÿìàð ¿åä ¿éëäâýðëýëèéí ¿éë àæèëëàãààíä àøèãëàãäàõ îðöûí òîî õýìæýýíèé òàëààð øèéäâýð ãàðãàõàä чóõàë íºëººòýé
  54. 54. ¯éëäâýðëýëèéí ïðîöåññò àøèãëàãäàæ áóé îðöûã òîãòìîë áîëîí õóâüñàõ ãýæ àíãèëäàã.• Òîãòìîë îðö (FC) - ¿éëäâýðëýëèéí ïðîöåññò øààðäàãäàõ îðöîîð òîäîðõîéëîãäîõ áà îðöûí òîî õýìæýý íü á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýìæýýíýýñ õàìààðàõã¿éãýýð ºãºãäñàí ¿åä òîãòìîë áàéíà.• Õóâüñàõ îðö (VC) - ¿éëäâýðëýãäýõ á¿òýýãäýõ¿¿íèé òîî õýìæýýíä ÿíç á¿ðèéí ººð ëºëòòýé áàéæ áîëíî.
  55. 55. Íèéò çàðäàë íü: TC=FC=VCÄóíäàæ äàðäàë: ATC=TC/Q AVC=VC/Q AFC=FC/Q ATC=AFC+AVC
  56. 56. Àõèóö çàðäàëÁ¿òýýãäýõ¿¿íèéã íýãæýýð íýìæ ¿éëäâýðëýõèéí òóëä íýìæ çàðöóóëæ áóé çàðäàëûã àõèó çàðäàë ãýäýã. MC=ΔTC/ ΔQ MC= ΔVC/ ΔQ MC=d(TC)/dQ=d(VC)/dQ
  57. 57. MC= ΔTC/ ΔQ MC= ΔVC/ ΔQ ΔVC=ω* ΔLω – L õóâüñàõ îðöûí íýãæèéí çàðäàë MC= ω(ΔL/ ΔQ) áîëíî.• MPL= ΔQ/ ΔL¯¿íèéã óðâóóãààð íü áè âýë:• 1/MPL= ΔL/ ΔQ
  58. 58. ÀÍÕÀÀÐÀË ÒÀÂÜÑÀÍÄ ÁÀßÐËÀËÀÀ ÀÌÆÈËÒ Õ¯ÑÜÅ

×