Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

EΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

12,630 views

Published on

Published in: Education
  • Login to see the comments

  • Be the first to like this

EΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

  1. 1. Ο γάμος στα νησιά του Αιγαίου και ιδιαίτερα στιςΚυκλάδες έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και τις δικέςτου ιδιαιτερότητες.Ο γάμος λοιπόν, όπως όλοι οι παλιοί γάμοι, ξεκινάαπό το προξενιό. Προξενήτρα είναι η «Κεράτσα», ηθεία δηλαδή, που πηγαινοέρχεται στα δυοσπίτια κρυφά για να μην την αντιληφθούν οιαντεραστές και χαλάσει η δουλειά.Ακολουθούν τ’ αρραβωνιάσματα που γίνονται στοσπίτι της νύφης. Εκεί δίνονται δώρα και από τις δυοπλευρές, κυρίως χρυσαφικά. Αφού ολοκληρωθεί οαρραβώνας και καθοριστεί η ημερομηνία τουγάμου, οι καλεσμένοι ειδοποιούνται από τον ίδιο τονγαμπρό, τον αδελφό της νύφης και τον κουμπάροδυο-τρεις μέρες πριν τον γάμο.
  2. 2.  Τα δώρα των προσκεκλημένων Αυτά ονομάζονται και κανίσκια. Παλιά ήταν είδη οικιακής χρήσης και ό,τι άλλο κατασκεύαζαν οι μάστορες του χωριού. Ήταν όμως και φαγώσιμα: Γλυκά, τυριά, πιτσούνα, κότες, όχι όμως πετεινοί για να μην τσακώνεται το ζευγάρι. Κουμπάροι – παράνυμφοι ή σύντεκνοι Κουμπάρος επιλέγεται συνήθως ο νονός του γαμπρού και κουμπάρα η νονά της νύφης, που πρέπει να βαπτίσουν μελλοντικά και τα πρώτα παιδιά του ζευγαριού.
  3. 3.  Συνήθως οι νέοι και οι νέες της Κρήτης παντρεύονται με αγάπη και αν δεν το εγκρίνει ο πεθερός και η πεθερά, το ζευγάρι «κλέβεται».
  4. 4.  Ωστόσο υπάρχουν και πάρα πολλοί νέοι και νέες που για διάφορους λόγους παντρεύονται με συνοικέσιο, δηλαδή με τη μεσολάβηση τρίτου προσώπου, του καλούμενου προξενητή. Μετά από την απόφαση του νέου και της νέας να πάνε για γάμο, ακολουθεί η έγκριση της οικογένειας, ο αρραβώνας (= επίσημος συμφωνία, με παπά και προικοσύμφωνο) ή το «λογοδόστεμα» (= ανεπίσημος αρραβώνας, χωρίς παπά, απλώς συμφωνία με τα λόγια). Η επίσημη έγκριση των γονιών και κυρίως του πατέρα για το γάμο γίνεται συνήθως παρουσία παπά, που ευλογεί τα δακτυλίδια και αφού συνταχθεί το «προικοσύμφωνο», που ορίζει τις οικονομικές λεπτομέρειες του γάμου, παρουσία του προξενητή (αν έχουμε γάμο από προξενιό), ορίζεται και η ημερομηνία του μυστηρίου του γάμου. Σε περίπτωση που έχουμε γάμο από έρωτα ή απαγωγή απλώς κατά τον αρραβώνα ο γαμπρός δεν θέτει καμιά αξίωση. Παίρνει ό,τι του δώσει ή γράψει στο προικοσύμφωνο ο πεθερός. Ο αρραβώνας γίνεται σε στενό οικογενειακό κύκλο με φαγοπότι και μαντινάδες.
  5. 5. Μαντινάδεςγια τον γαμπρόΠρίμα τον έχεις τον καιρό,γαμπρέ και ξεκινάτε, Μαντινάδες Για τον κουμπάροΜόνο τιμόνευγε καλά Για τη νύφηΜέσ’ στη χαρά να πάτε Κουμπάρε που στεφάνωσες Τση Κρήτης όλα τα πουλιά τα δυο κυπαρίσσιαΓαμπρέ τη νύφη ν αγαπάς σου γλυκοκελαϊδούνε Του χρόνου να ‘μαστε καλά, Γιατί ‘σαι η γι-ομορφότερη να ‘ρθεις και στα βαφτίσιανα μην τήνε μαλώνειςΣαν το σγουρό βασιλικό νύφη οπού θωρούνε Δώσετε του κουμπάρου μαςνα τήνε καμαρώνεις Να πείτε μπρε τση νύφης μας του γάμου το κουλούρι να τονε κανακίζει απού τ ομορφοσάξανεΓαμπρέ τη νύφη ν’ αγαπάς και μοιάζει του στη μούρηκαι χάδια να της δίνεις με μέλι και με ζάχαρηόμως να μη συ(μβι)βαστείς ποτέ να μας τονε ταΐζει Γαμπρός ειν`το γαρύφαλλοτα πιάτα να της πλύνεις. Κι η νύφη άσπρη βιόλα Νύφη μου πετροπέρδικα Επίσης κι ο κουμπάρος τουςΓαμπρέ μας να τα χαίρεσαι Που περπατάς στ`αλώνια Τα νοστιμίζει όλατα όμορφά τση κάλλη Σου πρέπουνε παινέματααπου δεν εξανάδαμε Να σου τα πουν τ`αηδόνια. Κουμπάρε καλορίζικανα τα χει κιαμιάν άλλη Πού ‘βαλες το στεφάνι Νύφη μας να περνάς καλά Να σ` αξιώσει ο ΘεόςΓαμπρέ βλαστάρι όμορφο και να πηγαίνεις ντρέτα Να βάλεις και το λάδιβέργα πο κυπαρίσσι Να σε λατρεύει ο γαμπρόςη νύφη μας θα σ αγαπά στο λέω ντρέτα σκέτα Ένα τραγούδι θα σας πωσε όλη σας τη ζήση Επάνω στη δεκάρα Νύφη μου μη πικραίνεσαι Να ζήσει η νύφη κι ο γαμπρόςΓαμπρέ τη νύφη να αγαπάς και μη χαλά η καρδιά σου Κουμπάρος και κουμπάρα.και να μην την μαλώνεις Όπως σ’ αγάπα η μάνα σουσαν το σγουρό βασιλικό σ’ έχει κι η πεθερά σου Να ζήσει η νύφη κι ο γαμπρόςνα τη ‘πο καμαρώνεις. χωρίς καημό και βάρος ο πεθερός, η πεθερά, οι φίλοι, κι ο κουμπάρος
  6. 6. Η χαρά, ( Ο γάμος ) Η χαρά, ο γάμος δηλαδή, κρατούσε τρεις Το ψαλάφεμαν ( η επιλογή της νύφης ) ημέρες από το απόγευμα του Σαββάτου ως τη Δευτέρα πρωί. Οι Έλληνες του Πόντου πάντρευαν τα παιδιά τους πολύ νωρίς, συνήθως, 20-23 χρόνων τα Οι προσκλήσεις γίνονταν με κεριά. Καλούσαν οι αγόρια, και σε μικρότερη ηλικία τα κορίτσια.Αν το κορίτσι περνούσε το εικοστό έτος συνήθιζαν δύο οικογένειες τους δικούς τους ανθρώπους, να τη λένε γεροντοκόρη. συγγενείς και φίλους ακόμα και από γειτονικά Πολλές φορές οι γονείς « λογόδοναν » την κόρη τους όταν αυτή έπαιζε με τα παιδάκια της χωριά. Το κάλεσμα με τα κεριά δεν γινόταν γειτονιάς. Την τύχη της κοπέλας όριζε ο παντού. Αλλού καλούσαν με το ούζο, πάντως δυναμικός πατέρας αφού η συγκατάνευσή της στο γάμο ήταν περιττή. Ούτε όμως και ο νέος όχι με έντυπες προσκλήσεις. Τα κεριά στη βάση μπορούσε να έχει τη δική του γνώμη για τη μελλοντική του σύζυγο. Ο λόγος του πατέρα τους ήταν βαμμένα κόκκινα. Γι’ αυτό όταν ήταν νόμος απαράβατος. κάποιος ανεπιθύμητος έκανε την εμφάνισή του, Οι γάμοι από έρωτα ή από απ ευθείας γνωριμία των νέων ήταν σπάνιοι. συνήθιζαν να λένε : « εθαρρείς κοκκινόκολον Η μητέρα του νέου, εκ του αφανούς, κερίν έστειλαμ ατόν ». παρακολουθούσε τις υποψήφιες νύφες και αφού κατέληγε, τότε έπειθε τον σύζυγο και τον Η ρακή, τα τουρσιά (στύπα), τα παστά ψάρια, ο γιό της για την επιλογή της νέας. Βασικό κριτήριο για την επιλογή της νύφης ήταν το καβουρμάς, ο παστουρμάς ήταν τα εδέσματα οικογενειακό της περιβάλλον. Έλεγαν που παρατείθονταν στους προσκαλεσμένους χαρακτηριστικά : «τέρεν την ούγιαν κ έπαρ το πανίν, και αργότερα γύρω στις δέκα το βράδυ τέρεν την μάνναν κ έπαρ το κορίτσ» έτρωγαν το κατροφλίν δηλαδή πατάτες με Επίσης έπρεπε να είναι προκομμένη, εργατική, μετρημένη, εύστροφη, ντροπαλή, νοικοκυρά, κρέας. υγιής. Τέλος, θα έπρεπε να είναι όμορφη και να έχει σωματικό κάλλος. Οι άσχημες και αδύνατες κοπέλες δεν είχαν πέραση και θεωρούνταν μη υγιείς.
  7. 7.  Οι νέοι χορεύουν τη Σέρρα, το Κότσαρι και το Τικ. Στη χαρά αυτή ιδιαίτερο παρόν δίνουν οι ντουφεκιές. Επίσης συνηθίζουν να φωνάζουν το πόσα χρήματα δίνει ο κάθε καλεσμένος στην νύφη και στον γαμπρό, καθώς και στον κουμπάρο ή στην κουμπάρα.
  8. 8.  http://www.youtube.com/watch?v=gbN LNVCTX08&feature=related http://www.youtube.com/watch?v=SdX nARMZi-8&feature=related http://www.youtube.com/watch?v=uuM 9uQ12SxA&feature=related http://www.youtube.com/watch?v=Nv mOpLdD-_0&feature=related

×