SlideShare a Scribd company logo
1 of 14
Download to read offline
PËRDORIMI I
HIDROKARBUREVE TË
HALOGJENUAR
TEMA:

Punoi:

Exhitah Vasija
XI-A
Përkufizimi:

Emërtimi:

Një hidrokarbur i halogjenuar ose halohidrokarbur quhet
hidrokarburi që përmban një ose më shumë atome
halogjene.

Zëvëndësimi i vetëm një atom karboni jep një
hidrokarbur alkilik (ose haloalkan). Emrat e
zakonshëm të halogjeneve alkilikë përbëhen nga
dy pjesë: filimisht vendoset emri i halogjenit
bashkë me numrin që tregon atomin e karbonit
me te cilin është lidhur halogjeni dhe emri i
hidrokarburit nga i cili ka rrjedhur.
Formula

Emri i zakonshëm

Emri sipas IUPAC

Disa përdorime të
rëndësishme

Të rrjedhur nga CH4

CH3Cl

Klorur metili

Klorometani

Lëndë freskuese; për
prodhimin e metal celulozës,
silikonit dhe gomës sintetike

CH2Cl2

Klorur metileni

diklorometani

Tretës laboratorik dhe
industrial

CHCl3

kloroform

triklorometani

Tretës industrial

CCl4

Tetraklorur karboni

Tetraklorometani

Në mjetet për fikje zjarri
(por nuk rekomandohet më)

CBrF3

halon-1301

CCl3F

klorofluorokarbon-11
(CFC-11)

Triklorofluorometani

Shkuma plastike

CCl2F2

klorofluorokarbon-12
(CFC-12)

Diklorodifluorometa
ni

freskues

CH3CH2Cl

Klorur etili

Kloroetani

Në anestezinë lokale

ClCH2CH2Cl

Diklorur etileni

1,2-dikloroetani

Tretës për gomën

Bromotrifluorometa
Në sistemet e fikjes së zjarrit
ni

Të rrjedhur nga CH3CH3
Hidrokarburet e halogjenuar janë shumë të dobishëm në
industrinë kimike. Megjithatë, këto komponime mund të kenë
efekte negative anësore që lidhen me përdorimin e tyre, prandaj,
duhen marrë masa paraprake të përshtatshme gjatë trajtimit të
këtyre kimikateve.
Disa hidrokarbure të halogjenuara ndodhin natyrshëm, duke u
sintetizuar nga reaksionet e halogjenimit që ndoshin gjatë djegies së
biomasës që përmban atomet përbërëse (karboni, hidrogjeni dhe
halogjenet). Për shembull, këto sinteza ndodhin zakonisht, por në
nivele të ulëta gjatë zjarreve të pyjeve. Megjithatë, shumica e llojeve
të hidrokarbureve të halogjenuara janë sintetike, dhe janë prodhuar
nga njerëzit si materiale industriale të dobishme, ose janë prodhuar
rastësisht si një produkt gjatë reaksioneve kimike industriale, apo
gjatë djegies së mbeturinave komunale.
Hidrokarburet e kloruara janë një grup i
njohur mirë, me një shumëllojshmëri të
gjerë të përdor. Një numër i madh nga këto
kimikate janë përdorur si insekticide, duke
përfshirë DDT, DDD, lindani, klordani, aldrini
dhe dialdrini. Të tjerët janë përdorur si
herbicide, veçanërisht 2,4-D dhe 2,4,5-T.
Difenilet e Polikloruar ose PCB-të janë
përdorur gjerësisht si lëngje dielektrike në
transformatorët elektrikë dhe për qëllime të
tjera. Hidrokarburet e klorit janë të lidhur
me disa probleme të njohura të mjedisit,
sepse shumica e këtyre kimikateve janë të
qëndrueshme në mjedis, dhe ata
grumbullohen në organizmat, ndonjëherë
duke shkaktuar toksicitet.
Disa halohidrokarbure & përdorimi i tyre


Halotani është një derivat i hidrokarbureve halogjene, i cili

përdoret zakonisht si një anestetik. Ky medikament është një
anestezi inhalimi që përdoret për induksionin dhe mirëmbajtjen
e anestezisë së përgjitshme. Për më tepër, kjo drogë në mënyrë
efektive ul eksitimin jonormal në tru. Halotani nuk këshillohet
për gratë shtatzëna, por ajo mund të përdoret nëse është i
nevojshëm relaksimi i mitrës. Kujdes duhet të merren kur
halotani administrohet në pacientët me një histori të
sëmundjeve të zemrës, veshkave ose të mëlçisë. Efektet anësore
të përdorimit të kësaj droge përfshijnë: rritje anormale në
temperaturë, dëmtim të mëlçisë dhe arrestin kardiak. Mjeku juaj
duhet të bëjë një kontroll të plotë mjekësor tuajin para se të
rekomandojë halotanin për ju. Mos e përdorni këtë drogë pa
recetë të mjekut.
Diklorometani është një derivat i hidrokarburet halogjene, dhe përdoret si tretës
universal për përbërje organike sepse është i paqëndrueshëm dhe reagon me karbon.
Përdoret shpesh si mënjanues i yndyrës dhe si çngjyrues. Gjithashtu mund të përdoret
për të dekafeinuar kafenë dhe çajin dhe për të përgatitur aromatizues. Diklorometani
ndonjëherë përdoret për të bashkuar me kujdes disa pjesë plastike, të tilla si vulosja e
kutive të njehsorëve elektrikë.


1,2,3-Trikloropropani

dhe 1,1-dikloroetani janë tretës dhe përbërës në heqësit e

bojës dhe lustrës.
Brom

metili është një tretës në ngjyra aniline, si sterilizues ushqimi për kontrollin e
insekteve dhe për nxjerrjen e vajrave nga lulet.
1,1,1-trikloroetani

përdoret kryesisht për pastrimin e metaleve të tipit të ftohtë dhe si
një ftohës dhe lubrifikant për vajrat e prerjes. Ky është një agjent pastrimi për
instrumentet në mekanikë precize, një tretës për ngjyra dhe një komponent i diktimit të
lëngjeve në industrinë e tekstilit.
1,1 dikloroetani është një tretës, agjent pastrues përdorur në
çimenton e gomës, llak insekticid, për aparatet e zjarrit etj.


1,1,2,2-Tetrakloroetani ka funksione të ndryshme si një
tretës jo i ndezshëm në industrinë e gomës, bojës dhe llakut,
metalit dhe leshit. Është gjithashtu një agjent ruajtës nga mola
për tekstile dhe përdoret në filmin fotografik, në prodhimin e
mëndafshit artificial dhe të perlave dhe për vlerësimin e
përmbajtjes së ujit te duhani.


Hekzakloroetani përdoret për të hequr papastërtitë nga
metalet e shkrira dhe për të penguar shpërthimin e metanit dhe
djegien e perkloratit te amoniumit. Përdoret në mjetet
piroteknike, tek eksplozivët dhe metet e ushtrisë.

 Trielina (trikloroeteni) përdoret si një tretës industrial. Është një

lëng i qartë jo i djegshëm, i cili ka një aromë të mirë. Përdoret për të
hequr njollat e yndyës në rroba. Është shumë toksike, ndoshta edhe
kancerogjene.
Poliklorvinili (shpesh përdoret me shkurtim PVC) është e treat
plastikë më e prodhuar, pas polietilenit dhe polipropilenit. Përdoret në
ndërtim sepse është më efektiv se materialet tradicionale të tilla si
bakri, hekuri ose druri. Përdoret gjithashtu në veshje, tapiceri, në
izolimin e kabllove elektrike dhe në shumë zbatime të tjera ku
zëvëndëson gomën.



Tefloni [emertimi sipas IUPAC: politetrafluoroetileni (PTFE) ]

është një fluorokarbur i ngurtë, hidrofob. Redukton fërkimin dhe
konsumimin e energjisë së makinerive. Përdoret gjithashtu për
prodhimin e shtresave jongjitëse te tiganët dhe enët e tjera.
Rreziqet
Prodhimi dhe përdorimi i hidrokarbureve të halogjenuar alifatikë
përfshin probleme serioze shëndetësore të mundshme. Ata
posedojnë efekte toksike, më të rëndat përfshijnë
karcinogjenim dhe mutagjenim, efekte në sistemin nervor dhe
lëndime të organeve vitale, veçanërisht të mëlçisë.
Kanceri. Për disa hidrokarbure të halogjenuar alifatikë
(p.sh., kloroform dhe tetrakloruri i karbonit) janë dhënë dëshmi
eksperimentale të karcinogjenimit shumë kohë më parë. Disa
hidrokarbure të halogjenuar alifatikë gjithashtu shfaqin veti
mutagjenike dhe teratogjenike.

Depresioni i sistemit nervor qendror (CNS) është efekti më i shquar
akut i shumë hidrokarbureve alifatikë të halogjenuar. Dehja (të dehurit)
dhe ngacmimi duke kaluar në narkozë është reagimi tipik, dhe për këtë
arsye shumë prej kimikateve në këtë grup janë përdorur si anestetikë.
Efekti narkotike varion: një përbërës mund të ketë efekte shumë të
theksuara narkotike, ndërsa një tjetër është narkotik në mënyrë të
dobët. Në ekspozimin akut ekziston gjithmonë rreziku i vdekjes nga
dështimi i frymëmarrjes ose arrestit kardiak sepse hidrokarburet e
halogjenuar alifatikë e bëjnë zemrën më të ndjeshme ndaj
“catecholamines”.
Efektet neurologjike të disa komponimeve, të tilla si klorur metili
dhe brom metili, si dhe komponimet e tjera të bromit ose jodit në këtë
grup janë shumë më të rënda, sidomos kur ka ekspozim të përsëritur
ose kronik. Këto efekte të sistemit nervor qendror nuk mund të
përshkruhen thjesht si depresioni i sistemit nervor, pasi simptomat
mund të jetë ekstreme dhe të përfshijnë dhimbje koke, të përziera, të
dridhura, vështirësi në të folur, shqetësime
vizuale, konvulsione, paraliza, mani apo plogështi. Efektet mund të jetë
të gjata e të qëndrueshme, me një rimëkëmbje shumë të ngadaltë apo
mund të ketë dëmtime të përhershme neurologjike.


 Disa prej tyre mund të jenë lotsjellës (p.sh. tetrabromuri i karbonit).
 Disa nga këto substanca, të tilla si 1,2-dibrometani dhe 1,3dikloropropani janë patjetër irrituese dhe të dëmshme në lëkurë, duke
shkaktuar skuqje, ashpërsi dhe nekrozë madje edhe në kontakt fare të
shkurtër.

Duke qenë tretës të mirë, të gjitha këto kimikate
mund të dëmtojnë lëkurën duke e gërryer atë dhe
duke e bërë të thatë, të ndjeshme, të plasaritur
dhe të çarë, veçanërisht në kontakte të
përsëritura.
Hidrokarburet e halogjenuar

More Related Content

What's hot

Analizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autoriAnalizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autoriErtil EB
 
Komunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne ShqiperiKomunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne ShqiperiDenis Lezo
 
Hidrocentralet
HidrocentraletHidrocentralet
HidrocentraletErgi Nushi
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutmikaela basha
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitAnida Ago
 
PUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKTPUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKTErjonaHaka
 
Guide turistike
Guide turistikeGuide turistike
Guide turistikesara7991
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Denisa Caushi
 
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKlarisa Klara
 
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONERENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONEEdlira Ekmekciu
 
Historia e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesHistoria e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesXhuliana Haxhiu
 
Dialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyre
Dialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyreDialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyre
Dialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyreKlevi Hoxha
 

What's hot (20)

Kimi- Hekuri
Kimi- HekuriKimi- Hekuri
Kimi- Hekuri
 
Iluminizmi
IluminizmiIluminizmi
Iluminizmi
 
Analizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autoriAnalizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autori
 
Klori
KloriKlori
Klori
 
Komunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne ShqiperiKomunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne Shqiperi
 
Hidrocentralet
HidrocentraletHidrocentralet
Hidrocentralet
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e Mjedisit
 
PUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKTPUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKT
 
Iliret
IliretIliret
Iliret
 
Guide turistike
Guide turistikeGuide turistike
Guide turistike
 
Duhani, rreziqet
Duhani, rreziqetDuhani, rreziqet
Duhani, rreziqet
 
Gazeta e shkolles
Gazeta e shkollesGazeta e shkolles
Gazeta e shkolles
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
 
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONERENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
 
Historia e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesHistoria e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikes
 
Dialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyre
Dialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyreDialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyre
Dialektet e gjuhes shqipe dhe rendesia e tyre
 
Kimi
KimiKimi
Kimi
 

Viewers also liked

Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyreHidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyreEdward Newgate
 
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreirida_2000
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Anja Cami
 
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiProjekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiMarinela Abedini
 
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyreHumanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyreExhitah Vasija
 
Ushqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeUshqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeExhitah Vasija
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetSindi_haka
 
Kimia organike
Kimia organikeKimia organike
Kimia organikeOlsi Reçi
 
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomiUji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomiFisnik Morina
 
Kimi - Sistemi Periodik
Kimi - Sistemi PeriodikKimi - Sistemi Periodik
Kimi - Sistemi PeriodikErdi Dibra
 
Passive voice
Passive voicePassive voice
Passive voiceNedjelka
 
Karburanten ne shqiperi
Karburanten ne shqiperiKarburanten ne shqiperi
Karburanten ne shqiperiMarin Rama
 
Kimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetKimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetArlinda
 
Humanistet shqiptar
Humanistet shqiptarHumanistet shqiptar
Humanistet shqiptarMarjan DODAJ
 
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Eva Ciciku
 
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE Universiteti Politeknik Tirane
 

Viewers also liked (20)

Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyreHidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
 
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
 
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiProjekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
 
Hidrokarburet
HidrokarburetHidrokarburet
Hidrokarburet
 
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyreHumanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
 
Ushqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeUshqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshme
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjet
 
Kimia organike
Kimia organikeKimia organike
Kimia organike
 
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomiUji roli i tij ne industri dhe ekonomi
Uji roli i tij ne industri dhe ekonomi
 
Kimi - Sistemi Periodik
Kimi - Sistemi PeriodikKimi - Sistemi Periodik
Kimi - Sistemi Periodik
 
Alkinet
AlkinetAlkinet
Alkinet
 
Passive voice
Passive voicePassive voice
Passive voice
 
Karburanten ne shqiperi
Karburanten ne shqiperiKarburanten ne shqiperi
Karburanten ne shqiperi
 
Kimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetKimia organike Alkinet
Kimia organike Alkinet
 
Rryma elektrike
Rryma elektrikeRryma elektrike
Rryma elektrike
 
Humanistet shqiptar
Humanistet shqiptarHumanistet shqiptar
Humanistet shqiptar
 
Kimikatet dhe shtresa e ozonit
Kimikatet   dhe  shtresa e ozonitKimikatet   dhe  shtresa e ozonit
Kimikatet dhe shtresa e ozonit
 
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
 
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
 

More from Exhitah Vasija

Zbatime te exel-it ne fusha te ndryshme
Zbatime te exel-it ne fusha te ndryshmeZbatime te exel-it ne fusha te ndryshme
Zbatime te exel-it ne fusha te ndryshmeExhitah Vasija
 
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptareNdikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptareExhitah Vasija
 
Reklame "Lana Del Ray Collection"
Reklame "Lana Del Ray Collection"Reklame "Lana Del Ray Collection"
Reklame "Lana Del Ray Collection"Exhitah Vasija
 

More from Exhitah Vasija (8)

Zbatime te exel-it ne fusha te ndryshme
Zbatime te exel-it ne fusha te ndryshmeZbatime te exel-it ne fusha te ndryshme
Zbatime te exel-it ne fusha te ndryshme
 
Semundjet e gjakut
Semundjet e gjakutSemundjet e gjakut
Semundjet e gjakut
 
Lojrat olimpike
Lojrat olimpikeLojrat olimpike
Lojrat olimpike
 
Lojrat sportive.
Lojrat sportive.Lojrat sportive.
Lojrat sportive.
 
Teenagers nowadays
Teenagers nowadaysTeenagers nowadays
Teenagers nowadays
 
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptareNdikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
 
Reklame "Lana Del Ray Collection"
Reklame "Lana Del Ray Collection"Reklame "Lana Del Ray Collection"
Reklame "Lana Del Ray Collection"
 
Abcom
Abcom Abcom
Abcom
 

Hidrokarburet e halogjenuar

  • 2. Përkufizimi: Emërtimi: Një hidrokarbur i halogjenuar ose halohidrokarbur quhet hidrokarburi që përmban një ose më shumë atome halogjene. Zëvëndësimi i vetëm një atom karboni jep një hidrokarbur alkilik (ose haloalkan). Emrat e zakonshëm të halogjeneve alkilikë përbëhen nga dy pjesë: filimisht vendoset emri i halogjenit bashkë me numrin që tregon atomin e karbonit me te cilin është lidhur halogjeni dhe emri i hidrokarburit nga i cili ka rrjedhur.
  • 3. Formula Emri i zakonshëm Emri sipas IUPAC Disa përdorime të rëndësishme Të rrjedhur nga CH4 CH3Cl Klorur metili Klorometani Lëndë freskuese; për prodhimin e metal celulozës, silikonit dhe gomës sintetike CH2Cl2 Klorur metileni diklorometani Tretës laboratorik dhe industrial CHCl3 kloroform triklorometani Tretës industrial CCl4 Tetraklorur karboni Tetraklorometani Në mjetet për fikje zjarri (por nuk rekomandohet më) CBrF3 halon-1301 CCl3F klorofluorokarbon-11 (CFC-11) Triklorofluorometani Shkuma plastike CCl2F2 klorofluorokarbon-12 (CFC-12) Diklorodifluorometa ni freskues CH3CH2Cl Klorur etili Kloroetani Në anestezinë lokale ClCH2CH2Cl Diklorur etileni 1,2-dikloroetani Tretës për gomën Bromotrifluorometa Në sistemet e fikjes së zjarrit ni Të rrjedhur nga CH3CH3
  • 4. Hidrokarburet e halogjenuar janë shumë të dobishëm në industrinë kimike. Megjithatë, këto komponime mund të kenë efekte negative anësore që lidhen me përdorimin e tyre, prandaj, duhen marrë masa paraprake të përshtatshme gjatë trajtimit të këtyre kimikateve. Disa hidrokarbure të halogjenuara ndodhin natyrshëm, duke u sintetizuar nga reaksionet e halogjenimit që ndoshin gjatë djegies së biomasës që përmban atomet përbërëse (karboni, hidrogjeni dhe halogjenet). Për shembull, këto sinteza ndodhin zakonisht, por në nivele të ulëta gjatë zjarreve të pyjeve. Megjithatë, shumica e llojeve të hidrokarbureve të halogjenuara janë sintetike, dhe janë prodhuar nga njerëzit si materiale industriale të dobishme, ose janë prodhuar rastësisht si një produkt gjatë reaksioneve kimike industriale, apo gjatë djegies së mbeturinave komunale.
  • 5. Hidrokarburet e kloruara janë një grup i njohur mirë, me një shumëllojshmëri të gjerë të përdor. Një numër i madh nga këto kimikate janë përdorur si insekticide, duke përfshirë DDT, DDD, lindani, klordani, aldrini dhe dialdrini. Të tjerët janë përdorur si herbicide, veçanërisht 2,4-D dhe 2,4,5-T. Difenilet e Polikloruar ose PCB-të janë përdorur gjerësisht si lëngje dielektrike në transformatorët elektrikë dhe për qëllime të tjera. Hidrokarburet e klorit janë të lidhur me disa probleme të njohura të mjedisit, sepse shumica e këtyre kimikateve janë të qëndrueshme në mjedis, dhe ata grumbullohen në organizmat, ndonjëherë duke shkaktuar toksicitet.
  • 6. Disa halohidrokarbure & përdorimi i tyre  Halotani është një derivat i hidrokarbureve halogjene, i cili përdoret zakonisht si një anestetik. Ky medikament është një anestezi inhalimi që përdoret për induksionin dhe mirëmbajtjen e anestezisë së përgjitshme. Për më tepër, kjo drogë në mënyrë efektive ul eksitimin jonormal në tru. Halotani nuk këshillohet për gratë shtatzëna, por ajo mund të përdoret nëse është i nevojshëm relaksimi i mitrës. Kujdes duhet të merren kur halotani administrohet në pacientët me një histori të sëmundjeve të zemrës, veshkave ose të mëlçisë. Efektet anësore të përdorimit të kësaj droge përfshijnë: rritje anormale në temperaturë, dëmtim të mëlçisë dhe arrestin kardiak. Mjeku juaj duhet të bëjë një kontroll të plotë mjekësor tuajin para se të rekomandojë halotanin për ju. Mos e përdorni këtë drogë pa recetë të mjekut.
  • 7. Diklorometani është një derivat i hidrokarburet halogjene, dhe përdoret si tretës universal për përbërje organike sepse është i paqëndrueshëm dhe reagon me karbon. Përdoret shpesh si mënjanues i yndyrës dhe si çngjyrues. Gjithashtu mund të përdoret për të dekafeinuar kafenë dhe çajin dhe për të përgatitur aromatizues. Diklorometani ndonjëherë përdoret për të bashkuar me kujdes disa pjesë plastike, të tilla si vulosja e kutive të njehsorëve elektrikë.  1,2,3-Trikloropropani dhe 1,1-dikloroetani janë tretës dhe përbërës në heqësit e bojës dhe lustrës. Brom metili është një tretës në ngjyra aniline, si sterilizues ushqimi për kontrollin e insekteve dhe për nxjerrjen e vajrave nga lulet. 1,1,1-trikloroetani përdoret kryesisht për pastrimin e metaleve të tipit të ftohtë dhe si një ftohës dhe lubrifikant për vajrat e prerjes. Ky është një agjent pastrimi për instrumentet në mekanikë precize, një tretës për ngjyra dhe një komponent i diktimit të lëngjeve në industrinë e tekstilit.
  • 8. 1,1 dikloroetani është një tretës, agjent pastrues përdorur në çimenton e gomës, llak insekticid, për aparatet e zjarrit etj.  1,1,2,2-Tetrakloroetani ka funksione të ndryshme si një tretës jo i ndezshëm në industrinë e gomës, bojës dhe llakut, metalit dhe leshit. Është gjithashtu një agjent ruajtës nga mola për tekstile dhe përdoret në filmin fotografik, në prodhimin e mëndafshit artificial dhe të perlave dhe për vlerësimin e përmbajtjes së ujit te duhani.  Hekzakloroetani përdoret për të hequr papastërtitë nga metalet e shkrira dhe për të penguar shpërthimin e metanit dhe djegien e perkloratit te amoniumit. Përdoret në mjetet piroteknike, tek eksplozivët dhe metet e ushtrisë. 
  • 9.  Trielina (trikloroeteni) përdoret si një tretës industrial. Është një lëng i qartë jo i djegshëm, i cili ka një aromë të mirë. Përdoret për të hequr njollat e yndyës në rroba. Është shumë toksike, ndoshta edhe kancerogjene. Poliklorvinili (shpesh përdoret me shkurtim PVC) është e treat plastikë më e prodhuar, pas polietilenit dhe polipropilenit. Përdoret në ndërtim sepse është më efektiv se materialet tradicionale të tilla si bakri, hekuri ose druri. Përdoret gjithashtu në veshje, tapiceri, në izolimin e kabllove elektrike dhe në shumë zbatime të tjera ku zëvëndëson gomën. 
  • 10.  Tefloni [emertimi sipas IUPAC: politetrafluoroetileni (PTFE) ] është një fluorokarbur i ngurtë, hidrofob. Redukton fërkimin dhe konsumimin e energjisë së makinerive. Përdoret gjithashtu për prodhimin e shtresave jongjitëse te tiganët dhe enët e tjera.
  • 11. Rreziqet Prodhimi dhe përdorimi i hidrokarbureve të halogjenuar alifatikë përfshin probleme serioze shëndetësore të mundshme. Ata posedojnë efekte toksike, më të rëndat përfshijnë karcinogjenim dhe mutagjenim, efekte në sistemin nervor dhe lëndime të organeve vitale, veçanërisht të mëlçisë. Kanceri. Për disa hidrokarbure të halogjenuar alifatikë (p.sh., kloroform dhe tetrakloruri i karbonit) janë dhënë dëshmi eksperimentale të karcinogjenimit shumë kohë më parë. Disa hidrokarbure të halogjenuar alifatikë gjithashtu shfaqin veti mutagjenike dhe teratogjenike. 
  • 12. Depresioni i sistemit nervor qendror (CNS) është efekti më i shquar akut i shumë hidrokarbureve alifatikë të halogjenuar. Dehja (të dehurit) dhe ngacmimi duke kaluar në narkozë është reagimi tipik, dhe për këtë arsye shumë prej kimikateve në këtë grup janë përdorur si anestetikë. Efekti narkotike varion: një përbërës mund të ketë efekte shumë të theksuara narkotike, ndërsa një tjetër është narkotik në mënyrë të dobët. Në ekspozimin akut ekziston gjithmonë rreziku i vdekjes nga dështimi i frymëmarrjes ose arrestit kardiak sepse hidrokarburet e halogjenuar alifatikë e bëjnë zemrën më të ndjeshme ndaj “catecholamines”.
  • 13. Efektet neurologjike të disa komponimeve, të tilla si klorur metili dhe brom metili, si dhe komponimet e tjera të bromit ose jodit në këtë grup janë shumë më të rënda, sidomos kur ka ekspozim të përsëritur ose kronik. Këto efekte të sistemit nervor qendror nuk mund të përshkruhen thjesht si depresioni i sistemit nervor, pasi simptomat mund të jetë ekstreme dhe të përfshijnë dhimbje koke, të përziera, të dridhura, vështirësi në të folur, shqetësime vizuale, konvulsione, paraliza, mani apo plogështi. Efektet mund të jetë të gjata e të qëndrueshme, me një rimëkëmbje shumë të ngadaltë apo mund të ketë dëmtime të përhershme neurologjike.   Disa prej tyre mund të jenë lotsjellës (p.sh. tetrabromuri i karbonit).  Disa nga këto substanca, të tilla si 1,2-dibrometani dhe 1,3dikloropropani janë patjetër irrituese dhe të dëmshme në lëkurë, duke shkaktuar skuqje, ashpërsi dhe nekrozë madje edhe në kontakt fare të shkurtër. Duke qenë tretës të mirë, të gjitha këto kimikate mund të dëmtojnë lëkurën duke e gërryer atë dhe duke e bërë të thatë, të ndjeshme, të plasaritur dhe të çarë, veçanërisht në kontakte të përsëritura.