Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

0

Share

Aναλυτικά προγράμματα σπουδών και σχολικά εγχειρίδια


Τοποθέτηση στη διημερίδα διδακτικής φιλολογικών μαθημάτων με τίτλο «Το σύγχρονο σχολείο : ανάγκες, δυνατότητες και προοπτικές», 7 & 8 Οκτωβρίου 2015, Λαμία, Αίθουσα εκδηλώσεων 5ου Γυμνασίου. Ελευθερίου Εύη, Υποψήφια Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών

  • Be the first to like this

Aναλυτικά προγράμματα σπουδών και σχολικά εγχειρίδια

  1. 1. Αναλυτικά προγράμματα σπουδών και σχολικά εγχειρίδια ο ρόλος τους στη διδακτική διαδικασία
  2. 2. Η δομή της παρουσίασης Τι είναι το αναλυτικό πρόγραμμα Τα αναλυτικά προγράμματα για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων • σχολικό έτος 2015-2016 Πως αξιοποιείται το αναλυτικό πρόγραμμα κατά τη διδασκαλία • η σχέση του αναλυτικού προγράμματος με το σχολικό βιβλίο Παράδειγμα αξιοποίησης των αναλυτικών προγραμμάτων στη διδασκαλία των γνωστικών αντικειμένων
  3. 3. Τι είναι το αναλυτικό πρόγραμμα
  4. 4. Τα αναλυτικά προγράμματα περιέχουν όλες τις δραστηριότητες, τις εμπειρίες και τις ενέργειες που έχουν προγραμματιστεί, με σκοπό να προκαλέσουν τη μάθηση και συμβάλλουν στην επίτευξη των εκπαιδευτικών σκοπών (Φλουρής, 2005)
  5. 5. • Η γνώση που διδάσκεται στα σχολεία αποτελεί μια επιλογή από ένα ευρύτερο σύμπαν γνώσεων και αρχών Apple (1986) • Τα αναλυτικά προγράμματα είναι διαμορφωμένα ιστορικά από ατομικούς και συλλογικούς φορείς που εμπλέκονται με κάποιο τρόπο, και μάλιστα, πολλές φορές μετά από συγκρούσεις μεταξύ τους (Σπανός & Μιχάλης, 2012), στη διαδικασία διαμόρφωσης της εκπαιδευτικής πραγματικότητας (Φωτεινός, 2012). Είναι κοινωνικές κατασκευές
  6. 6. Τα παραδοσιακά αναλυτικά προγράμματα αποτελούν διαγράμματα των περιεχομένων της διδασκαλίας των μαθημάτων, για κάθε βαθμίδα της εκπαίδευσης, επικεντρωμένα στην διδακτέα ύλη κάθε μαθήματος (Βεΐκου, Σιγανού, & Παπασταμούλη, 2007; Γερογιάννης & Μπούρας, 2007), ενώ συχνά δεν περιέχουν μεθοδολογικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία συγκεκριμένων τμημάτων διδακτέας ύλης. Τα σύγχρονα αναλυτικά προγράμματα (curricula) θεωρούνται πλήρεις οδηγοί διδασκαλίας, αφού περιλαμβάνουν τη διδακτέα ύλη, τους σκοπούς και τους στόχους της διδασκαλίας, μεθοδολογικές υποδείξεις για τη διδακτική παρέμβαση του εκπαιδευτικού, τα διδακτικά μέσα και την αξιολόγηση της διδακτικής παρέμβασης
  7. 7.  Τα αναλυτικά προγράμματα επιτελούν μια σημαντική λειτουργία στο εκπαιδευτικό σύστημα, καθορίζουν το «τι» και «πως» θα διδαχτεί μέσα στη σχολική αίθουσα (κάθε εκπαιδευτικής βαθμίδας) (Φωτεινός, 2012).  Tα αναλυτικά προγράμματα αποτελούν πυξίδα που προσανατολίζει την καθημερινή διδακτική πράξη, οργανώνοντας τον προγραμματισμό και τη διαδικασία διδασκαλίας (Βεΐκου, Βαρέση, Πατούνα (2008, σ. 90)
  8. 8. Τα αναλυτικά προγράμματα για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων Για το σχολικό έτος 2015-2016
  9. 9. Η ταυτότητα των αναλυτικών προγραμμάτων σπουδών για το τρέχον σχολικό έτος Διαθεματική προσέγγιση της γνώσης Νέες μεθοδολογικές προσεγγίσεις: διερευνητική διδασκαλία, ανακαλυπτική μάθηση, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Μορφή curriculum Έχουν ενιαία δομή στα φιλολογικά μαθήματα
  10. 10. 1ο μέρος προγράμματος σπουδών: γενικοί σκοποί διδασκαλίας Το κεφάλαιο αυτό παρουσιάζει συνοπτικά τον χαρακτήρα του μαθήματος και τα προσδοκόμενα αποτελέσματα από τη διδασκαλία του όλη το σχολικό έτος.
  11. 11. Σκοπός της γλωσσικής διδασκαλίας είναι να κατακτήσουν οι μαθητές το βασικό όργανο επικοινωνίας της γλωσσικής τους κοινότητας, ώστε να αναπτυχθούν διανοητικά και συναισθηματικά. Να συνειδητοποιήσουν τη σημασία του λόγου για τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή, ώστε είτε ως πομποί είτε ως δέκτες του λόγου να μετέχουν στα κοινά ως ελεύθεροι δημοκρατικοί πολίτες με κριτική και υπεύθυνη στάση. Να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τα δομικά και γραμματικά στοιχεία της νεοελληνικής γλώσσας στον προτασιακό και κειμενικό λόγο, ώστε να κατανοούν και να αιτιολογούν και τις τυχόν παρεκκλίσεις ή ανατροπές των παραπάνω στοιχείων. Να εκτιμήσουν, επίσης, τη σημασία της γλώσσας ως βασικού φορέα της έκφρασης και του πολιτισμού κάθε λαού. Να εκτιμήσουν την πολιτιστική τους παράδοση της οποίας βασικό στοιχείο και φορέας είναι η γλώσσα, σεβόμενοι συγχρόνως τη γλώσσα και τις πολιτιστικές αξίες άλλων λαών. Να κατανοήσουν, τέλος, οι μαθητές ότι οι αλληλεπιδράσεις των λαών αποτυπώνονται και στη γλώσσα τους. Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγράμματος σπουδών της ελληνικής γλώσσας για το γυμνάσιο
  12. 12. 2ο μέρος προγράμματος σπουδών: οργάνωση διδακτικού έργου Παρουσιάζεται όλη η οργάνωση του διδακτικού έργου, με βάση τους άξονες: σχολική τάξη, άξονες γνωστικού περιεχομένου, γενικοί στόχοι (γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και αξίες), ενδεικτικές θεμελιώδεις έννοιες διαθεματικής προσέγγισης
  13. 13. Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγράμματος σπουδών λογοτεχνίας για το γυμνάσιο (απόσπασμα) Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγραμμάτων σπουδών ιστορίας (απόσπασμα)
  14. 14. Το τρίτο μέρος περιέχει το πρόγραμμα σπουδών με την αναφορά σε κάθε επιμέρους διδακτική ενότητα. Σε ένα πρώτο υποκεφάλαιο αναφέρονται οι ειδικοί σκοποί του μαθήματος, ακολουθεί η παρουσίαση των στόχων, των θεματικών ενοτήτων και των ενδεικτικών δραστηριοτήτων, τέλος παρουσιάζονται διαθεματικά σχέδια εργασίας για τις ενότητες. 3ο μέρος προγράμματος σπουδών: αναλυτικό πρόγραμμα
  15. 15. Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγραμμάτων σπουδών ιστορίας (απόσπασμα)
  16. 16. Στο υποκεφάλαιο παρουσιάζεται η διδακτική προσέγγιση του γνωστικού αντικειμένου και δίνονται τα βασικά στοιχεία της διδακτικής μεθοδολογίας που επιλέγεται (για παράδειγμα η ερμηνευτική στο μάθημα της λογοτεχνίας, η επικοινωνιακή για το μάθημα της γλώσσας, κ.ό.κ.) 4ο μέρος προγράμματος σπουδών: διδακτική μεθοδολογία
  17. 17. Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγράμματος σπουδών λογοτεχνίας για το γυμνάσιο (απόσπασμα) Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγράμματος σπουδών της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και γραμματείας (απόσπασμα)
  18. 18. Στο υποκεφάλαιο παρουσιάζονται οι διαδικασίες αξιολόγησης της μαθησιακής διαδικασίας, και στα τελευταία δύο υποκεφάλαια (με εξαίρεση το πρόγραμμα σπουδών της λογοτεχνίας που δεν τα περιέχει) παρουσιάζεται το διδακτικό υλικό που μπορεί να αξιοποιήσει ο εκπαιδευτικός κατά τη διδακτική πράξη και οι προδιαγραφές των σχολικών βιβλίων 5ο μέρος προγράμματος σπουδών: διαδικασίες αξιολόγησης και διδακτικό υλικό
  19. 19. Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγράμματος σπουδών της ελληνικής γλώσσας για το γυμνάσιο (απόσπασμα) Διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγράμματος σπουδών ιστορίας (απόσπασμα)
  20. 20. Πως αξιοποιείται το αναλυτικό πρόγραμμα κατά τη διδασκαλία Η σχέση του αναλυτικού προγράμματος με το σχολικό βιβλίο
  21. 21. Δύο είναι οι βασικές αντιδράσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στο αναλυτικό πρόγραμμα Αίσθηση δέσμευσης Μη πρακτικό, καθαρά θεωρητικό κείμενο
  22. 22. Σχετικά με την αίσθηση δέσμευσης Το αναλυτικό πρόγραμμα: •εξασφαλίζει πως κάθε μαθητής, ανεξάρτητα από το σχολείο ή στην τάξη, θα γνωρίζει και θα κατανοεί κάποιους μαθησιακούς στόχους. •απαντάει στο ερώτημα: «Τι άνθρωπο θέλουμε να φτιάξουμε μέσα από την οργανωμένη εκπαίδευση;» (Βαλιαντή & Κουτσελίνη, 2006). •αποτελεί ένα βοήθημα ώστε να αποφασίσει πώς καθοδηγήσει τους μαθητές στους στόχους αυτούς, πως θα επεκτείνει τη μάθηση των μαθητών του πέρα από αυτούς και πως θα ελέγξει αν οι στόχοι έχουν επιτευχθεί από το σύνολο της τάξης. •Επιπλέον το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών είναι ένα εργαλείο σχεδιασμού Το αναλυτικό πρόγραμμα: •δεσμεύει με βήμα –βήμα οδηγίες διδασκαλίας και περιοριστικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις •περιορίζει τη δημιουργικότητα •καθορίζει το ανώτερο όριο του τι μπορούν να μάθουν οι μαθητές •θέτει ανέφικτους και ανεδαφικούς στόχους
  23. 23. Το αναλυτικό πρόγραμμα: •εκπαιδευτικό εργαλείο που θα καθορίσει το περιβάλλον μάθησης, τις διδακτικές μεθόδους και εκπαιδευτικές πρακτικές, το καθημερινό διδακτικό πρόγραμμα, τη μορφή αξιολόγησης και τους μαθησιακούς στόχους •όλες αυτές οι βασικοί παράμετροι της εκπαιδευτικής πράξης δεν περιέχονται, και ούτε θα ήταν δυνατό να συμπεριληφθούν, στο σχολικό βιβλίο •το σχολικό βιβλίο αποτελεί μια «μετάφραση» των οδηγιών του αναλυτικού προγράμματος σε διδακτικό υλικό για τους μαθητές. Είναι μια εκδοχή που εφαρμόζει το αναλυτικό πρόγραμμα, και σίγουρα δεν μπορεί, και δεν φιλοδοξεί, να καλύψει τις εκπαιδευτικές ανάγκες όλων των μαθητών της χώρας. Το αναλυτικό πρόγραμμα είναι ένα καθαρά θεωρητικό κείμενο: •δεν μπορεί να τους καθοδηγήσει επαρκώς για τη διδασκαλία του μαθήματος •το σχολικό βιβλίο παρέχει ό,τι πρακτικό υλικό χρειάζεται για τη διεξαγωγή του μαθήματος Σχετικά με την αντιμετώπιση του προγράμματος ως καθαρά θεωρητικό κείμενο
  24. 24. Παράδειγμα αξιοποίησης των αναλυτικών προγραμμάτων στη διδασκαλία των γνωστικών αντικειμένων
  25. 25. Προβληματισμός σχετικά με το πώς η διδασκαλία προσαρμόζεται στις ανάγκες των μαθητών Ενδεικτικό παράδειγμα:  το ποσοστό των μαθητών διαφορετικής εθνικότητας είναι αυξημένο σε σχολεία της περιοχής  η οικονομική κρίση των τελευταίων χρόνων έχει κλονίσει το αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στις διεθνείς συμμαχίες της χώρας και τη συμμετοχή σε διεθνής φορείς  Διαθεματική προσέγγιση των πρώτων ενοτήτων της Νεοελληνικής Γλώσσας Γ’ Γυμνασίου
  26. 26. Θέμα: Θρύλοι και παραδόσεις της περιοχής μας. Οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες, απομαγνητοφωνούν μαρτυρίες μεγαλύτερων σχετικά με τη λαογραφική παράδοση του τόπου τους, καταγράφουν τα έθιμα που έχουν διασωθεί στον τόπο τους μέχρι σήμερα, ανιχνεύουν σε βιβλία ή στο ∆ιαδίκτυο παραλλαγές των εθίμων του τόπου τους. ΔΕΠΠΣ –ΑΠΣ Νεοελληνικής Γλώσσας Γ’ Γυμνασίου Μέσα από τους θρύλους και τις παραδόσεις η σχολική τάξη:  θα προσεγγίσει αρχικά τις παραδόσεις της περιοχής που διαβιούν, της κοινότητας που ανήκει το σχολείο  σε ένα επόμενο βήμα οι μαθητές μπορούν να ερευνήσουν τις παραδόσεις και τους θρύλους του τόπου καταγωγής τους, και να τους εξετάσουν συγκριτικά με αυτούς της περιοχής που διαβιούν.  τέλος η τάξη μπορεί να ερευνήσει τις κοινωνικές, οικονομικές και ιστορικές συνθήκες που καθόρισαν τη δημιουργία των μύθων και των παραδόσεων, ώστε να ερμηνεύσουν και τις σύγχρονες συνθήκες ζωής, και τις επιπτώσεις που έχουν στην κουλτούρα της καθημερινότητας.
  27. 27. Διευκρινήσεις - σχόλια  Η προσέγγιση αυτή θα ξεδιπλώνεται παράλληλα με τις ενότητες του σχολικού βιβλίου: Η Ελλάδα στον κόσμο (1η ενότητα), Γλώσσα –γλώσσες και πολιτισμοί του κόσμου (2η ενότητα), Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί (3η ενότητα), Ευρωπαϊκή Ένωση και ευρωπαίοι πολίτες (4η ενότητα).  Ο εκπαιδευτικός αναδομεί το περιεχόμενο των ενοτήτων με βάση τη διαθεματική δραστηριότητα κατά τέτοιο τρόπο ώστε αυτή να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των μαθητών του.  Σε αντίθετη περίπτωση η αγκίστρωση του εκπαιδευτικού στο σχολικό βιβλίο θα τον υποχρέωνε να αγνοήσει κάποιους μαθητές, αξιοποιώντας όμως το αναλυτικό πρόγραμμα εντάσσει όλες τις φωνές στην εκπαιδευτική διαδικασία, με κριτικό μάλιστα τρόπο και αποτελέσματα που ενισχύουν και ενθαρρύνουν τη διαφορετικότητα
  28. 28. Ευχαριστώ για το χρόνο σας Ελευθερίου Εύη Φιλόλογος

Τοποθέτηση στη διημερίδα διδακτικής φιλολογικών μαθημάτων με τίτλο «Το σύγχρονο σχολείο : ανάγκες, δυνατότητες και προοπτικές», 7 & 8 Οκτωβρίου 2015, Λαμία, Αίθουσα εκδηλώσεων 5ου Γυμνασίου. Ελευθερίου Εύη, Υποψήφια Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών

Views

Total views

348

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

0

Actions

Downloads

0

Shares

0

Comments

0

Likes

0

×