SlideShare a Scribd company logo

Ой тогтоолт

Borte
Borte
BorteAstrophysicist at Borte

Ой тогтоолт

1 of 21
Download to read offline
ОЙ ТОГТООЛТ
By Astro
ОЙ ТОГТООЛТ
 Xүний өнгөрсөн туршлагыг оюун
ухаандаа хадгалан тогтоох таних
процессуудыг ой тогтоолт эрдэмтэн
И.П.Павлов анх тайлбарласан
байдаг. Ой тогтоолт бол нөхцөлт
рефлекс юм. Ой тогтоолт бол
мэдээллийг хадгалах, санах, эргэн
дурсах мөн туршлага явуулах
чадвартай организм юм.
 Хүний уураг тархины гайхамшигт
шинж чанар бол өнгөрсөн
туршлаг, мэдлэг чадвараа оюун
ухаандаа хадгалах сэргээн
санах, танин мэдэх, төсөөлөн
дүрслэн бодох явдал бөгөөд ой
гэдэг нь мэдлэг, дадлага чадвар
эзэмших түүнийгээ аж
амьдралдаа хэрэглэх үндсэн
нөхцөлийг ой тогтоолт
бүрдүүлнэ..
ОЙ ТОГТООЛТЫН ҮНДСЭН ПРОЦЕСС
 • Тогтоох
 • Хадгалах
 • Сэргээн санах
 • Мартах
Хүн өөрт ирсэн
мэдээллийг тогтоодог
ба тогтоосон зүйлээ
хадгалдаг. Хадгалсан
зүйлээ сэргээн санаж
мөн өөрт хэрэгцээгүй
зүйлээ мартдаг байна.
ОЙ ТОГТООЛТЫН АНГИЛАЛ
 Зориудын – Ямар нэгэн зорилгын үндсэн дээр хүч
тэвчээр гарган арга барил хэрэглэн тогтоохыг
зориудын гэнэ. Үүнийг дотор нь ухамсартай тогтоох,
цээжлэн тогтоох гэж ангилдаг.
• Ухамсартай тогтоох – тухайн зүйлийнхээ агуулга
учрыг олох логик холбоон дээр тулгуурлан тогтоох
• Цээжлэн тогтоох – гадаад холбоос дээр тулгуурлан
олон давтахад бий болно.
 Зориудын бус – Тодорхой зорилгогүйгээр тогтоохыг
хэлнэ. Энэ нь ихэвчлэн гадаад юмс үзэгдлийн
гэнэтийн нөлөө хүчтэй цочирлын улмаас үүсдэг.
ОЙ ТОГТООЛТЫН ХЭЛБЭР ТӨРӨЛ
 1. Дүрслэх ой - Юмыг хараад нүдлэх, сонсох,
амтлах, үнэрлэх зэрэг таван үндсэн мэдрэх
эрхтний тусламжтайгаар бий болдог. Энэ ой
тогтоолт нь хүмүүсийн мэргэжлийн онцлогтой
ихээхэн холбоотой байдаг байна. Жишээ нь: Эмч
хүн ойролцоогоор 250-300 өвчтөнийхөө нэрийг
тогтоодог бол нэхмэлийн үйлдвэрийн ажилчид
хар өнгийн 40-өөд янзын утсыг тогтоодог байна.
 2. Үгсийн ба утгын ой нь санаа бодол тогтоох
ой юм. Үг утгын ойд дохионы систем их үүрэгтэй
бөгөөд энэ төрлийн ой амьтанд огт байдаггүй.

Recommended

More Related Content

What's hot

ой тогтоолт
ой тогтоолтой тогтоолт
ой тогтоолтOyuka Oyu
 
зохион бодохуй
зохион бодохуйзохион бодохуй
зохион бодохуйMaRaLaa
 
сэтгэл судлалын шинжлэх ухаан
сэтгэл судлалын шинжлэх ухаансэтгэл судлалын шинжлэх ухаан
сэтгэл судлалын шинжлэх ухаанThistle Khongorzul
 
оюун ухаан ба авьяас чадвар
оюун ухаан ба авьяас чадвароюун ухаан ба авьяас чадвар
оюун ухаан ба авьяас чадварEnkhtuya Batchuluun
 
Эссэ бичих арга зүйн зөвлөмж
Эссэ бичих арга зүйн зөвлөмжЭссэ бичих арга зүйн зөвлөмж
Эссэ бичих арга зүйн зөвлөмжScenography Zaya
 
7 10, 13-14,16-18 nastni ontslog
7 10, 13-14,16-18 nastni ontslog7 10, 13-14,16-18 nastni ontslog
7 10, 13-14,16-18 nastni ontslogDelger Nasan
 
лекц 3
лекц  3лекц  3
лекц 3azora14
 
мэдрэлийн тогтолцоо 2 4
мэдрэлийн тогтолцоо 2 4мэдрэлийн тогтолцоо 2 4
мэдрэлийн тогтолцоо 2 4otgonburenubuns
 
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...Adilbishiin Gelegjamts
 
ухамсар, түүний мөн чанар
ухамсар, түүний мөн чанарухамсар, түүний мөн чанар
ухамсар, түүний мөн чанарSiner AG
 
Багшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцааБагшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцааmnuser
 
сэтгэлийн хөдөлгөөн ба зориг
сэтгэлийн хөдөлгөөн ба зоригсэтгэлийн хөдөлгөөн ба зориг
сэтгэлийн хөдөлгөөн ба зоригEnkhtuya Batchuluun
 
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлогbdeegii_9100
 

What's hot (20)

ой тогтоолт
ой тогтоолтой тогтоолт
ой тогтоолт
 
Ой тогтоолт реферат
Ой тогтоолт рефератОй тогтоолт реферат
Ой тогтоолт реферат
 
зохион бодохуй
зохион бодохуйзохион бодохуй
зохион бодохуй
 
сэтгэл судлалын шинжлэх ухаан
сэтгэл судлалын шинжлэх ухаансэтгэл судлалын шинжлэх ухаан
сэтгэл судлалын шинжлэх ухаан
 
сэтгэхүй ба хэл яриа
сэтгэхүй ба хэл яриасэтгэхүй ба хэл яриа
сэтгэхүй ба хэл яриа
 
оюун ухаан ба авьяас чадвар
оюун ухаан ба авьяас чадвароюун ухаан ба авьяас чадвар
оюун ухаан ба авьяас чадвар
 
Эссэ бичих арга зүйн зөвлөмж
Эссэ бичих арга зүйн зөвлөмжЭссэ бичих арга зүйн зөвлөмж
Эссэ бичих арга зүйн зөвлөмж
 
Лекц 6
Лекц 6Лекц 6
Лекц 6
 
7 10, 13-14,16-18 nastni ontslog
7 10, 13-14,16-18 nastni ontslog7 10, 13-14,16-18 nastni ontslog
7 10, 13-14,16-18 nastni ontslog
 
лекц 3
лекц  3лекц  3
лекц 3
 
мэдрэлийн тогтолцоо 2 4
мэдрэлийн тогтолцоо 2 4мэдрэлийн тогтолцоо 2 4
мэдрэлийн тогтолцоо 2 4
 
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
 
ухамсар, түүний мөн чанар
ухамсар, түүний мөн чанарухамсар, түүний мөн чанар
ухамсар, түүний мөн чанар
 
Багшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцааБагшийн ёс зүй харилцаа
Багшийн ёс зүй харилцаа
 
хүртэхүй
хүртэхүйхүртэхүй
хүртэхүй
 
Лекц 8
Лекц 8Лекц 8
Лекц 8
 
өгүүлбэрийн гишүүд
өгүүлбэрийн гишүүдөгүүлбэрийн гишүүд
өгүүлбэрийн гишүүд
 
сэтгэлийн хөдөлгөөн ба зориг
сэтгэлийн хөдөлгөөн ба зоригсэтгэлийн хөдөлгөөн ба зориг
сэтгэлийн хөдөлгөөн ба зориг
 
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
 
Нийгэмшилт
НийгэмшилтНийгэмшилт
Нийгэмшилт
 

Viewers also liked

зөн төлөвийн судалгаа
зөн төлөвийн судалгаазөн төлөвийн судалгаа
зөн төлөвийн судалгааMunkhtsetseg Myagmar
 
Ой тогтоолт шалгах арга
Ой тогтоолт шалгах аргаОй тогтоолт шалгах арга
Ой тогтоолт шалгах аргаchemistry teacher
 
Анхаарал шалгах арга
Анхаарал шалгах аргаАнхаарал шалгах арга
Анхаарал шалгах аргаchemistry teacher
 
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлогOdon Otgonjargal
 
хүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил Sumiya
хүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил Sumiyaхүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил Sumiya
хүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил SumiyaBulgan Blg
 

Viewers also liked (6)

зөн төлөвийн судалгаа
зөн төлөвийн судалгаазөн төлөвийн судалгаа
зөн төлөвийн судалгаа
 
Ой тогтоолт шалгах арга
Ой тогтоолт шалгах аргаОй тогтоолт шалгах арга
Ой тогтоолт шалгах арга
 
Анхаарал шалгах арга
Анхаарал шалгах аргаАнхаарал шалгах арга
Анхаарал шалгах арга
 
Setgel sudlaliin testuud
Setgel sudlaliin testuudSetgel sudlaliin testuud
Setgel sudlaliin testuud
 
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
6 настай хүүхдийн нас сэтгэхүйн онцлог
 
хүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил Sumiya
хүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил Sumiyaхүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил Sumiya
хүүхдийн темпераментийг хэв шинжийг тодорхойлох хялбаршуулсан сорил Sumiya
 

Similar to Ой тогтоолт

лекц№5
лекц№5лекц№5
лекц№5azora14
 
ой тогтоолт
ой тогтоолтой тогтоолт
ой тогтоолтazora14
 
солонго 5 р анги зөвлөмж
солонго 5 р анги зөвлөмжсолонго 5 р анги зөвлөмж
солонго 5 р анги зөвлөмжsolongobaga
 
ээгий зөвлөмж
ээгий зөвлөмжээгий зөвлөмж
ээгий зөвлөмжeegii79
 
Etseg ehiin surgalt 3a tsolmon
Etseg ehiin surgalt 3a tsolmonEtseg ehiin surgalt 3a tsolmon
Etseg ehiin surgalt 3a tsolmoniheroyunchimeg
 
төмөргомбо Power point
төмөргомбо Power pointтөмөргомбо Power point
төмөргомбо Power pointgomboo_123
 
Zovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraaZovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraaNaraa53
 
Ой тогтоолтоо сайжруулах
Ой тогтоолтоо сайжруулахОй тогтоолтоо сайжруулах
Ой тогтоолтоо сайжруулахazora14
 
Humuujliin tuhai yria 1
Humuujliin tuhai yria  1Humuujliin tuhai yria  1
Humuujliin tuhai yria 1Batdulam
 
лекц №6
лекц №6лекц №6
лекц №6azora14
 
өөрийгөө хурцлахуй
өөрийгөө хурцлахуйөөрийгөө хурцлахуй
өөрийгөө хурцлахуйynjinlkham
 
Сонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэмСонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэмNooyoJamgan
 
Дээд мэдрэл
Дээд мэдрэлДээд мэдрэл
Дээд мэдрэлnight owl
 
үндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийж
үндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийжүндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийж
үндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийжBuyanjargal Purev
 
лекц №9
лекц №9лекц №9
лекц №9azora14
 

Similar to Ой тогтоолт (20)

Лекц 5
Лекц 5Лекц 5
Лекц 5
 
лекц№5
лекц№5лекц№5
лекц№5
 
ой тогтоолт
ой тогтоолтой тогтоолт
ой тогтоолт
 
Ой тогтоолт
Ой тогтоолтОй тогтоолт
Ой тогтоолт
 
солонго 5 р анги зөвлөмж
солонго 5 р анги зөвлөмжсолонго 5 р анги зөвлөмж
солонго 5 р анги зөвлөмж
 
ээгий зөвлөмж
ээгий зөвлөмжээгий зөвлөмж
ээгий зөвлөмж
 
Etseg ehiin surgalt 3a tsolmon
Etseg ehiin surgalt 3a tsolmonEtseg ehiin surgalt 3a tsolmon
Etseg ehiin surgalt 3a tsolmon
 
төмөргомбо Power point
төмөргомбо Power pointтөмөргомбо Power point
төмөргомбо Power point
 
Zovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraaZovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraa
 
Zovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraaZovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraa
 
Zovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraaZovlogoo.naraa
Zovlogoo.naraa
 
Ой тогтоолтоо сайжруулах
Ой тогтоолтоо сайжруулахОй тогтоолтоо сайжруулах
Ой тогтоолтоо сайжруулах
 
зөвлөмж
зөвлөмжзөвлөмж
зөвлөмж
 
Humuujliin tuhai yria 1
Humuujliin tuhai yria  1Humuujliin tuhai yria  1
Humuujliin tuhai yria 1
 
лекц №6
лекц №6лекц №6
лекц №6
 
өөрийгөө хурцлахуй
өөрийгөө хурцлахуйөөрийгөө хурцлахуй
өөрийгөө хурцлахуй
 
Сонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэмСонсож сурах дүрэм
Сонсож сурах дүрэм
 
Дээд мэдрэл
Дээд мэдрэлДээд мэдрэл
Дээд мэдрэл
 
үндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийж
үндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийжүндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийж
үндэсний нойр судлалын сангаас таван улсыг хамруулан судалгаа хийж
 
лекц №9
лекц №9лекц №9
лекц №9
 

Ой тогтоолт

  • 2. ОЙ ТОГТООЛТ  Xүний өнгөрсөн туршлагыг оюун ухаандаа хадгалан тогтоох таних процессуудыг ой тогтоолт эрдэмтэн И.П.Павлов анх тайлбарласан байдаг. Ой тогтоолт бол нөхцөлт рефлекс юм. Ой тогтоолт бол мэдээллийг хадгалах, санах, эргэн дурсах мөн туршлага явуулах чадвартай организм юм.
  • 3.  Хүний уураг тархины гайхамшигт шинж чанар бол өнгөрсөн туршлаг, мэдлэг чадвараа оюун ухаандаа хадгалах сэргээн санах, танин мэдэх, төсөөлөн дүрслэн бодох явдал бөгөөд ой гэдэг нь мэдлэг, дадлага чадвар эзэмших түүнийгээ аж амьдралдаа хэрэглэх үндсэн нөхцөлийг ой тогтоолт бүрдүүлнэ..
  • 4. ОЙ ТОГТООЛТЫН ҮНДСЭН ПРОЦЕСС  • Тогтоох  • Хадгалах  • Сэргээн санах  • Мартах Хүн өөрт ирсэн мэдээллийг тогтоодог ба тогтоосон зүйлээ хадгалдаг. Хадгалсан зүйлээ сэргээн санаж мөн өөрт хэрэгцээгүй зүйлээ мартдаг байна.
  • 5. ОЙ ТОГТООЛТЫН АНГИЛАЛ  Зориудын – Ямар нэгэн зорилгын үндсэн дээр хүч тэвчээр гарган арга барил хэрэглэн тогтоохыг зориудын гэнэ. Үүнийг дотор нь ухамсартай тогтоох, цээжлэн тогтоох гэж ангилдаг. • Ухамсартай тогтоох – тухайн зүйлийнхээ агуулга учрыг олох логик холбоон дээр тулгуурлан тогтоох • Цээжлэн тогтоох – гадаад холбоос дээр тулгуурлан олон давтахад бий болно.  Зориудын бус – Тодорхой зорилгогүйгээр тогтоохыг хэлнэ. Энэ нь ихэвчлэн гадаад юмс үзэгдлийн гэнэтийн нөлөө хүчтэй цочирлын улмаас үүсдэг.
  • 6. ОЙ ТОГТООЛТЫН ХЭЛБЭР ТӨРӨЛ  1. Дүрслэх ой - Юмыг хараад нүдлэх, сонсох, амтлах, үнэрлэх зэрэг таван үндсэн мэдрэх эрхтний тусламжтайгаар бий болдог. Энэ ой тогтоолт нь хүмүүсийн мэргэжлийн онцлогтой ихээхэн холбоотой байдаг байна. Жишээ нь: Эмч хүн ойролцоогоор 250-300 өвчтөнийхөө нэрийг тогтоодог бол нэхмэлийн үйлдвэрийн ажилчид хар өнгийн 40-өөд янзын утсыг тогтоодог байна.  2. Үгсийн ба утгын ой нь санаа бодол тогтоох ой юм. Үг утгын ойд дохионы систем их үүрэгтэй бөгөөд энэ төрлийн ой амьтанд огт байдаггүй.
  • 7.  4. Хөдөлгөөний ой нь алхах гишгэх, бичих, зурах, хэмжих, хөдөлмөрийн дадал зүй, спортын ба бүжгийн хөдөлгөөнд их хэрэг болдог юм.  5. Сэтгэлийн мэдрэмж, хөдөлгөөнийг тогтоох сэргээх ой нь хүний сэтгэлийн өөрчлөлт эерэг ба сөрөг хөдөлгөөнийг тусган авдаг юм. Баярлах, гуних, гайхах, хайрлах дурлах зэрэг сэтгэлийн хөдөлгөөнийг хүн багаасаа хүлээн авч чаддаг бөгөөд заримд нь бүр насан туршид нь хадгалагддаг.
  • 8.  6. Богино хугацааны буюу түр зуур тогтоох ой  7. Удаан хадгалах ойг зүүн тал хариуцдаг. Удаан санах ой нь үзэгдлийг харьцангуй удаан хугацаанд хадгалах идэвхтэй процесс юм.
  • 9. ХҮНИЙ ОЙ САНАМЖИЙН ТАЛААРХИ СОНИРХОЛТОЙ БАРИМТ  Судалгаагаар солгой хүмүүс илүү ой санамжтай байдаг гэдэг нь тогтоогджээ. Тархин дахь эргэн санахад гол үүрэг үзүүлдэг холбогч эд нь солгой хүмүүст арай том хэмжээтэй байдаг байна.  Сонирхол татах сэдэв байсан ч насанд хүрэгсэд 20 минут л анхаарлаа төвлөрүүлж чаддаг байна.  Тааламжгүй дурсамжийг арилгаж болдог хэмээн судлаачид beta blocker хэмээх эмийг санал болгож байгаа бөгөөд энэ нь таагүй дурсамжийг эргэн санах үйл ажиллагааг цоожлох ажээ.  Богино хэмжээний дурсамж нэгэн цаг хугацаанд 7 төрлийн мэдээллийг агуулж чаддаг гэнэ. Гэхдээ зөвхөн 20 секундэд.
  • 10.  Хүний царай тогтоохгүй буюу мартах үзэгдэл нь ой тогтоолтын ховор төрлийн гажиг юм.  Согтууруулах ундааны зүйл нь тархин дахь ой санамжийг удаан хугацаанд хадгалах үйл ажиллагаанд саатал учруулдаг ,тус идээг хэрэглэсний маргааш нь өмнөх оройнхоо явдлыг санахдаа муу байдаг ажээ.  Хэрэв хүний тархи хаард диск байсан бол 2500000 гигабайт хэмжээтэй байх нь. Бидний хэрэглэдэг утасны мимори карт гэхэд дунджаар 1 гегабайт байдаг.
  • 11. СОНЖОО ТАНЫ ОЙ ТОГТООЛТ ХЭР САЙН БЭ?  Дараахь асуултад “тийм”, эсвэл “vгvй” гэж хариулна уу! 1. Та утасны таван өөр дугаарыг хялбархан тогтоож чаддаг уу? 2. Ажил хэргийн болон анд нөхөдтэйгөө уулзалттай гэдгээ хэзээ ч мартаж байгаагүй. 3. Гурван өдрийн өмнө өглөөний хоолон дээрээ юу идэж байснаа санаж чадах уу? 4. 5 сарын өмнө үзэж байсан олон ангит киноныхоо гол дүрийн баатруудын нэрийг санаж байна уу? 5. Анх ямар ном уншиж байснаа санаж байна уу? 6. Сургуульд орсон анхны өдрөө санаж чадах уу? 7. Багадаа цээжилж байсан шулгээ уншиж чадах уу? 8. Анхны болзоондоо өмсч байсан хувцасныхаа аль нэгийг санаж байна уу? 9. Утсаар ярихынхаа өмнө тэмдэглэлийн дэвтрээ эсвэл хадгалсан дугаараа хардаг уу? 10. Анх удаа vнсэлцэж байхдаа ямар хувцастай байснаа санаж байна уу? 11. Зарим нэг vнэр танд танил газрыг санагдуулдаг уу? 12. Сургуульдаа ямар замаар явж байснаа санаж байна уу? 13. Найз нөхдийнхөө төрсөн өдөр, тэмдэглэлт баярыг санадаг уу?
  • 12. СОНЖООНЫ ҮНЭЛГЭЭ: 11 ба тvvнээс дээш оноо : Та найдвартай, дээд зэргийн ой тогтоолттой, маш олон зvйлийг сайн санадаг юм байна. 6-10 оноо: Заримдаа алдаа гаргасандаа сандардаг ч хангалттай сайн ой тогтоолттой, олон зvйлийг санадаг юм байна. 5 болон тvvнээс цөөн оноо: Дунд зэргийн ой тогтоолттой юм байна. Магадгvй, чухал ажил хэргийн уулзалт болон утсаар ярих зэргээ нэг бус удаа мартаж байсан байх. Гэвч аливаа юм хоѐр талтай байдаг болохоор та алдаагаа хурдан мартаж, байнга өөдрөг сэтгэлтэй байдаг давуу тал ажиглагдаж байна.
  • 13. ОЙ ТОГТООЛТОО САЙЖРУУЛАХ АРГУУД  Сурах болон амьдрах хэлбэрээ зохион байгуул. Ой санамж ер нь цэгцтэй байдаг. Ямар ч зүйлийг, хүмүүс мэдээллийг эмх цэгцтэй хадгалдаг учир та ч бас эмх замбараатай санадаг. Тийм учраас та өөртөө хамаатай зүйлийг илүү хялбар санадаг.
  • 14.  Бохь. Бохь зажлах нь сэргэг байдал болон санах ойг нэмэгдүүлдэг болохыг судалгаагаар тогтоосон байна. Эдгээр судалгааны тусгай тестийн явцад бохь зажилсан оролцогчид зажлаагүй оролцогчдоос илүүтэйгээр тестийн агуулгуудыг зөв санаж байв.
  • 15.  Дасгал хөдөлгөөн. 10 гаруй жил хийсэн судалгаагаар дасгал хөдөлгөөн оюун ухааныг нууцаар сайжруулдаг нь илэрчээ. Ажилруугаа алхаж, цахилгаан шат хэрэглэхгүйгээр дээшээ гарах нь таны бие төдийгүй оюун ухаанд нэмэртэй байх нь.  Бясалгалд яв. Бясалгал хийдэг хүмүүсийн тархи бусдыг бодвол илүү хөгжсөн байдаг ба анхаарлаа илүү төвлөрүүлж чаддаг байна. Хэдэн минутын амьсгалын дасгал хийхэд анхаарал төвлөрөх чадвар сайжирдаг гэнэ.
  • 16.  Өдрийн цагаар богино хугацаагаар унтах. Шинжлэх ухааны судалгаа танд өдрийн цагаар хэсэг хугацаагаар унтах нь ой ухааныг сайжруулдаг болохыг зөвлөж байна. Энэ нь таны санах ойд онцгой сайн байдаг гэнэ. Ядарч байгаагаа мэдэрвэл хэсэг дугхийгээд авахад буруудах зүйл байхгүй. Гэхдээ энэ нь богино хугацаанд (45 минутаас бага) байвал үр дүнгээ өгдөг гэдгийг санаарай. Удаан хугацаагаар унтах нь эргээд таныг нойрмог байдалд хүргэх болно.
  • 17.  Шингэнийхээ тэнцвэрийг хадгал. Шингэн зүйл бол тархийг зөв ажиллуулах гол эх үүсвэр юм. Судалгаагаар жимс ногооны шүүс уусан хүмүүс мартамхай болохоос өөрсдийгөө сэргийлж чадсан дүн гарсан. Өдөрт 8 аяга ус уух нь хэвийн шингэнээ хадгалахад тустай аж.
  • 18.  Хүн тогтмол юм бичиж байвал тархинд байнга шинэ санаа төрж эхэлдэг ба энэ үйлдэл нь аливаа асуудлыг дүгнэж цэгнэх, сэтгэн бодох сайхан дасгал болж өгдөг байна. Үүнээс гадна гарын тодорхой цэгүүдэд иллэг хийгдэж, ой ухаанд сайнаар нөлөөлдөг.  Шинийг эрэлхийл. Шинийг эрэлхийлж, идэвхитэй байх нь уураг тархи, оюуны тань хөгжилд чухал алхам билээ. Жишээ нь хөгжмийн зэмсгээр хичээллэ. Энэ нь нэг дор анхаарлаа төвлөрүүлэх, сонсох, хуруугаа ажилуулах гээд хэд хэдэн үйлдлийг нэгэн зэрэг хийлгэдэг учир оюуны хөгжилд тустай.  Эерэг бодол тээ.
  • 19. ЗӨВ ХООЛЛОЛТ ОЙ ТОГТООЛТОНД ТУСТАЙ  Самар, үр ид. Хулууны үрэнд агуулагдах цайр нь ой санамжийг, самранд байх Е витамин нь сэтгэн бодох чадварыг сайжруулдаг аж.  Шоколад. Саяхны судалгаагаар хар шоколад, дарс, ногоон цай, нэрс жимсэнд агуулагддаг амин дэмүүд нь тархины үйл ажиллагааг маш богино хугацаанд сэргээх, сайжруулах ашиг тустайг олжээ.  Тахианы мах, өндөг хэрэглэ. Эдгээрт агуулагддаг В амин дэм нь ой санамжийг дээшлүүлэх тархины үйл ажиллагаанд сайн. Энэ төрлийн амин дэм нь мөн загас, сүү, элэг, шошинд байдаг гэнэ.
  • 20. ДҮГНЭЛТ  Хүмүүс бид ой ухаанаа бүрэн сайн ашиглаж хөгжүүлвэл 60 наслахдаа 3 дээд сургууль төгсөж 6 гадаад хэл сурж бүрэн хэмжээний нэвтэрхий толь бичгийн зуун мянган өгүүллийг тогтоож чадна гэсэн тооцоо байдаг. Тиймээс ой тогтоолтоо хөгжүүлэхийн тулд зөв хооллож, дасгал хөдөлгөөн идэвхитэй хийж, эерэг бодолтой эмх цэгцтэй амьдарцгаая.