Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
PROJEKT
Komedia Hyjnore nga
Dante Aligeri
Jeta e Dantes
Dante Alighieri lindi në Firence, midis 14
majit dhe 13 qershorit 1265 - vdiq
në Ravena më 14 shtator 1321)....
Sipas Dantes…
Si personalitet krijues, me ndjenja të zhvilluara
atdhetare, Dantja udhëhiqej nga besimi se poezia
duhet t’i...
Krijimtaria e Dantes
Shumica e quan Danten poetin më të madh
italian të të gjitha kohërave, por ai ishte, po
ashtu, dhe nj...
“Dante në Verona”, pikturë nga Antonio Cotti
Veprat e Dante Aligerit
• Jeta e Re (1292-1293) vepra e
parë e tij
• Rima vëllimi i dytë poetik
• Mbi gjuhën vulgare (1303...
Shpjegime për disa nga veprat
• Më 1294 ose ’95 shkruan në gjuhën popullore veprën “Jeta e re”,
historinë e dashurisë së t...
Komedia Hyjnore
Kjo veper u shkrua per 8 vjet (koha e jashtme). Kjo eshte nje poeme e madhe e
shkruajtur e gjitha ne terci...
Ferri Purgatori
Vazhdim...
Pas Purgatorit, vjen bashke me Beatriçen ne 9 qiej dantesk
ku sundon drita e perjetshme. Qieli i pare eshte “Qi...
Mesazhi moral i Komedisë Hyjnore
Komedia Hyjnore e Dantes është menduar
kryesisht për të përcjellë një mesazh moral
dhe më...
Tema dhe Ideja
Stili i Dantes
Lloji i rimës që përdor Dante është i njohur si "tercinë". Rreshti i parë do të përfundojë në
një rrokje, e...
Dantja
Dante, poet fiorentin në mërgim,
i cili është ndalur në rrugën e tij
të gabimit me anë të hirit të
Virgjëreshës, Sh...
Beatriçja
Beatriçja, e dashura e
Dantes, e cila është
shndërruar në një engjëll,
një nga shërbëtoret e
Marisë. Nëpërmjet
n...
Virgjili
Virgjili, mjeshtëri i
Dantes, poet i madh
romak që e udhëzon
atë nëpër ferr dhe
purgator. Më i
favorizuari i
paga...
Paolo dhe
Françeska
Të dashuruar të
përkushtuar, vrarë
nga i vëllai Paolos, i
cili ishte
bashkëshorti i
Françeskës. Së
bas...
Personazhe të tjerë
• Shën Lusi
• Kajron
• Minos
• Plutus
• Flijeas
• Filip Argjendi
• Megara
• Farinata Del
Uberti
• Kava...
Analiza e pjesës
Dante ishte poet i fundit i mesjetes dhe poet i pare i kohes se re. Ai nga njera ane e
shikon shpetimin e...
Vazhdim… (1)
“Njerezit e rinj, fitimete pafund/ shfrenim, mendjemadhesi kane ngjalle ne ty/ sa
qetesi, Fierence, spo gjena...
Vazhdim… (2)
“Nuk fitohet gja tuj ndenje mbeshtete
Se mbi nenkrejcadhe mbi puplatleta
Deri me sot askushlavdi ska gjete!
E...
Thënie nga Komedia Hyjnore
• Ju që hyni këtu, braktisni shpresën
• Sa më shumë e përkryer të jetë një gjë, aq më shumë ndj...
Beatriçja dhe Dantja
Dantja dhe Virgjili duke kaluar nëpër Ferr
Dantja dhe Virgjili në Purgator
Dantja dhe Virgjili në portat e Parajsës
Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri
Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri
Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri
Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri

35,300 views

Published on

Komedia Hyjnore

Published in: Education
  • Sex in your area is here: ❶❶❶ http://bit.ly/36cXjBY ❶❶❶
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Follow the link, new dating source: ♥♥♥ http://bit.ly/36cXjBY ♥♥♥
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri

  1. 1. PROJEKT Komedia Hyjnore nga Dante Aligeri
  2. 2. Jeta e Dantes Dante Alighieri lindi në Firence, midis 14 majit dhe 13 qershorit 1265 - vdiq në Ravena më 14 shtator 1321). Ishte poet, shkrimtar dhe politikan italian. Konsidrohet si poeti më i madh i Italisë. Pati një jetë shumë të mundimshme, vdiq në ekzil larg nga qyteti i tij i lindjes. Dantja është autori i Komedisë Hyjnore, e cila merret si kryevepër, si antonomasi e letërsisë të të gjitha kohrave. Dante Aligieri jetoi në prag të Rilindjes Evropiane, e cila lindi titanë të vërtetë për nga forca e mendimit dhe e pasionit, për karakterin dhe diturinë e shumanshme. “Perëndimi i Mesjetës feudale dhe afrimi i epokës së sotme”, u shënua nga një figurë vigane. Ky është italiani Dante, më i madhi poet i Italisë, një nga figurat më gjeniale të letërsisë
  3. 3. Sipas Dantes… Si personalitet krijues, me ndjenja të zhvilluara atdhetare, Dantja udhëhiqej nga besimi se poezia duhet t’i shërbente popullit, të ishte pasqyrim i ngjarjeve politike dhe në funksion të ndërtimit të një shoqërie më të përparuar. Sipas Dantes, njeriu duhej të çlirohej nga kufizimet fetare dhe të synonte drejt shprehjes së lirë të mendimeve dhe të ndjenjave të tij, si dhe drejt zgjimit të vetëdijës qytetare e politike. Vetëm kështu do të mund të zotëronte, sipas tij, humanizëm dhe demokratizim në marrëdhëniet më njerëzit e tjerë. Pjesëmarrja aktive në jetën shoqërore e politike të Firencës i
  4. 4. Krijimtaria e Dantes Shumica e quan Danten poetin më të madh italian të të gjitha kohërave, por ai ishte, po ashtu, dhe një shkrimtar i shquar në prozë, mendimtar aktiv politik, filozof moralist e teoricien letrar. Filloi të krijonte qysh në moshën 15 vjeçare. Si vazhdues i trubadurëve provansalë, që i këndonin “Beatriçes dhe vashës” e dashurisë kalorsiake dhe i ndikuar nga krijuesit e shkollës poetike të “stilit të ri të ëmbël”, e veçanërisht
  5. 5. “Dante në Verona”, pikturë nga Antonio Cotti
  6. 6. Veprat e Dante Aligerit • Jeta e Re (1292-1293) vepra e parë e tij • Rima vëllimi i dytë poetik • Mbi gjuhën vulgare (1303-1304) • Gostia (1304-1307 vepër e papërfunduar) • Komedia Hyjnore (1308-1321)
  7. 7. Shpjegime për disa nga veprat • Më 1294 ose ’95 shkruan në gjuhën popullore veprën “Jeta e re”, historinë e dashurisë së tij me Beatriçen, të parin tregim autobiografik në histroinë e letërsisë së Evropës Perëndimore. • “Rimat” janë një përmbledhje sonetash, baladash e këngësh, që i kushtohen Beatriçes dhe mikut të tij Guido Kavalkanti. Janë shkruar në gjuhën popullore sipas “stilit të ri të ëmbël”. • Në vitet 1306-1308, duke luftuar për krijimin e një gjuhe të përbashkët për popullin italian, shkroi traktatin “Mbi gjuhën vulgare”, të parin traktat gjuhësor në Evropë. Në të ai flet për prejardhjen e gjuhëve, sidomos romane, dhe ndalet në 14 dialektet e gjuhës italiane. Ai synon krijimin e një gjuhe që të jetë po aq e përsosur sa latinishtja, që të matet pa frikë me frëngjishten dhe gjuhën provansale. Vepra mbeti e përkryer plotësisht. Këto vepra të tjera janë mjaft të rëndësishme, po ajo që i dha atij lavdinë e përjetshme është kryevepra me titull: “Komedia Hyjnore”.
  8. 8. Komedia Hyjnore Kjo veper u shkrua per 8 vjet (koha e jashtme). Kjo eshte nje poeme e madhe e shkruajtur e gjitha ne tercina *strofa 3 vargeshe* dhe e ndare ne tre pjese: Ferri, Purgatori dhe Parajsa. Secila prej te treave ka nga 33 kenge + nje kenge qe e ka si hyrje ne fillim te ferrit, gjithesej ka 100 kenge. Keto kenge permbajne 14.233 vargje njembedhjet rrokeshe. Ne gjysmen e jetes tij rreth 35 vjeç ne nje udhetim qe zgjat 7 dite, nga 18 deri me 25 prill 1300 (koha e brendshme), ai humbi ne nje pyll te erret dhe ju shfaq hija e Virgjilit, derguar prej qiellit nga Beatriçja, e shpetoi duke kaluar ne nje shteg ku skalonte kemba e njeriut te gjalle. Te dy poetet Dante dhe Virgjili zbresin nen dhe, pra ne Ferr ku ka 9 rrathe dhe aty denohen mekataret. Fajet ne ferr, Dante i ndan sipas teorise se Aristotelit, ku njeriu mekaton nga ç’frenimi (grykesia, kopracia, etj) dhe ketu poeti denimet i jep me te lehta, sepse jane veprime qe ne vetvete, te bera me mase nuk jane te demshme. Nga shpirtligesia (dhuna, tradhtia) ketu denimet jane me te renda sepse jane ne vetvete demprurese. Secili mekatar peson ne ferr ate qe ben ne jete.Ne fund te ferrit ishte akulli i perjetshem ku ishin mekataret me te medhenj – tradhtaret. Me pas dy poetet i ngjiten malit te Purgatorit. Ketu Dante i ndan fajeet sipas teorise se Plutonit, ku njeriu mekaton nga ç’rregullimet e dashurise. Dmth: kur dashuron dicka qe sduhet (kur njeriu do me shume vetveten, smira, kur njeri do tjetrit te keqen, kur njeriu do
  9. 9. Ferri Purgatori
  10. 10. Vazhdim... Pas Purgatorit, vjen bashke me Beatriçen ne 9 qiej dantesk ku sundon drita e perjetshme. Qieli i pare eshte “Qielli i Henes” ku ishin shpirtrat qe ndonjehere kishin lene ne harrese kushtet fetare. “Qielli i Merkurit” ku ishin ata qe kishin bere ne toke pune te lavderueshme. “Qielli i Veneres” ishte qielli i shpirtrave dashurues. “Qielli i Diellit” ku ishin te diturit e Kishes. “Qielli i Martit” ishin luftetaret qe vdiqen per mbrojtjen e fese. “Qielli i Jovit” ku jane princat e urte e te drejte. “Qielli i Saturnit” qielli i shpitrave sodites. “Qielli i yjeve” ku ishin triumfuesi dhe ne fund “Qielli i pari levizes” qe rrethon Perendine i cili rri mbi Empirin e palevizshem, qe ka formen e nje trendafili te bardhe. Mbas kesaj kenge triumfale, e kesaj lirike te larte, ku
  11. 11. Mesazhi moral i Komedisë Hyjnore Komedia Hyjnore e Dantes është menduar kryesisht për të përcjellë një mesazh moral dhe mësimor. Kjo vepër e bën të qartë se çdo qenie njerëzore i nënshtrohet tundimit dhe mëkatit, dhe se çdo mëkat do të ndëshkohet, por ajo është gjithashtu e thelbësore se çdo qenie njerëzore gjithashtu është i lirë për të ndryshuar sjelljen e tij ose të saj për të shmangur dënimin dhe për të fituar shpërblimet e përjetshme të Parajsës.
  12. 12. Tema dhe Ideja
  13. 13. Stili i Dantes Lloji i rimës që përdor Dante është i njohur si "tercinë". Rreshti i parë do të përfundojë në një rrokje, e cila do të referohet si "A". Rreshti i ardhshëm përfundon me një rrokje të ndryshme, e cila nga kjo pikë e tutje do të referohet si "B". Strofa e parë përbëhet nga tre rreshti, rreshti i parë në "A", rreshti i dytë në "B", si dhe përfundimin rreshti i në "A" përsëri. rreshti i parë i strofës së ardhshëme mbaron me rrokjen "B", rreshti i dytë me një rrokje që do të referohet si "C", dhe rreshti i tretë përfundon me rrokjen "B". Kjo vazhdon në siç tregohet më poshtë: ABA, BCB, CDC, DED, EFE, FGF, GES, HIH, IJI, JKJ, KLK, LML, MNM etj. Rëndësia e numrit tre, siç është deklaruar në një paragrafin e mëparshëm, është ajo e Trinisë së Shenjtë, përkatësisht: Atit të Shenjtë, Birit të Shenjtë, dhe të Shpirtit të Shenjtë. Për të kuptuar metodën e Dantes në ndërtimin e rreshtave, duhet së pari të kuptojmë filozofinë e tij të numrave hyjnore. Ai mori numrin e trinitetit (3), “e dyfishojë" atë (33, i cili ishte një numër i shenjtë, por jo i përsosur), e shumëzoi atë me trininë (3*33=99), plus numri i personave hyjnor (1), e cila jep 100, dhe te Dante ky numër përfaqëson Perëndinë. Për të arritur këtë, Dante ndërtoi rreshtat e tij me një numër të rreshtive trinitare. Për stilin poetik, poeti i madh italian përdori "tercinën". Përveç kësaj, Dante
  14. 14. Dantja Dante, poet fiorentin në mërgim, i cili është ndalur në rrugën e tij të gabimit me anë të hirit të Virgjëreshës, Shën Lusì, dhe Beatriçes, dhe është i çliruar nga udhëtimin e tij nëpër ferr, purgator, dhe parajsë. Ai i mëson disa mëkatarëve mëshirën e tij instinktive dhe njohjen e tij të drejtësisë së Perëndisë, dhe ai e çliron veten nga gabimet e zemërimit dhe të dashurisë së drejtuar keq, duke marrë pjesë në pendesë për këto mëkate në purgator. Ai
  15. 15. Beatriçja Beatriçja, e dashura e Dantes, e cila është shndërruar në një engjëll, një nga shërbëtoret e Marisë. Nëpërmjet ndërmjetësimit të saj, dhembshurisë së saj, dhe mësimit e saj, pasioni i Dantes shndërrohet në dashuri hyjnore, e cila sjell atë në një gjendje të bekimit të papërshkrueshme.
  16. 16. Virgjili Virgjili, mjeshtëri i Dantes, poet i madh romak që e udhëzon atë nëpër ferr dhe purgator. Më i favorizuari i paganëve fisnike që banojnë në harresë, pa shpresën e lumturisë qiellore, ai paraqet arritjet më të larta të arsyes njerëzore dhe të
  17. 17. Paolo dhe Françeska Të dashuruar të përkushtuar, vrarë nga i vëllai Paolos, i cili ishte bashkëshorti i Françeskës. Së bashku edhe në ferr, ata ngjallin mëshirën e Dantes me përrallën e tyre të dashurisë në rritje.
  18. 18. Personazhe të tjerë • Shën Lusi • Kajron • Minos • Plutus • Flijeas • Filip Argjendi • Megara • Farinata Del Uberti • Kavalkante • Folus Etj…
  19. 19. Analiza e pjesës Dante ishte poet i fundit i mesjetes dhe poet i pare i kohes se re. Ai nga njera ane e shikon shpetimin e njeriut te Perendia. Por nga ana tjeter ka besim te thelle ne forcen krijuese e gjalleruese te mendjes njerezore. Nga njera ane feja ate e meson te nenshtrohet e te meshirohet e nga ana tjeter eshte nje rebel i panenshtruar, nje kritikues i pameshirshem, qe deshiron te mbroje te miren dhe te luftoje te keqen per nje jete me te mire., te drejte dhe te lumtur. Danten e quajten “Poet me tendenciozitet te theksuar” e Komedine e quajten “Gazete fjorentine” kjo sepse Dante tregoi “gjithe thellesine shpirterore te kohes se vet”. “OrzezeItalie, mbytëne lotee vaje/ani e pa pilot neperstuhi/jo zonjeprovinceshsje, po kuplerajë” • Ai kishte nje pasion te thelle politik, nje patriotizem te flakte, nje zemer mbushur plot dhimbje per atdheun e coptuar, prandaj i dedikoj dhe keto vargje Eja, mizeur,kete vendshikockae gjeti/nga feudalet e tu. • Shpirti i poetit vlon nga urrejtja kunder tiranise “se toke e Italise eshte mbulue unji me tirane”. I ngrihet kunder feudaleve “Sepsekur thellesiae mendimit/puqet me force brutalee ligesi/asnjeshperblimsi mbetet njerezimit” • Kur forcat e errta tiranike, te mbrapshta e brutale qe kane ne dore edhe realizimet e
  20. 20. Vazhdim… (1) “Njerezit e rinj, fitimete pafund/ shfrenim, mendjemadhesi kane ngjalle ne ty/ sa qetesi, Fierence, spo gjenaskund.” .. i turren qejt te vorfnit, nshort me e shkye/ kur lutet ai nder dyer per bukene thate. • Natyren grabiqare te kapitalizmit Dantja e hetoi, me mendjen e tij gjeniale, qysh ne rinine e tij, kur dolen njerez te rinj qe kishin vetem nje qellim – fitimet e tyre “Keta qene prifterinj, qe krejt e kane te rruem/ majene krese, e pape e kardinaj.” • E cfare guximi te madh duhet te kishte poeti ne ato kohe fetare, kur e mbushi Ferrin me prifte e me Pape. • Kisha e quante mekat etjen per te hy ne thellesite me te fshehta te diturise, kurse Dantja shkruan: “Flakenne shpirtnukmundenme ma shue/ botenun dojame e perpi me sy/ vese e vlere njerzore me hetue.”
  21. 21. Vazhdim… (2) “Nuk fitohet gja tuj ndenje mbeshtete Se mbi nenkrejcadhe mbi puplatleta Deri me sot askushlavdi ska gjete! E po sle namte mirecka duhet jeta? Cduket si tymi ne ajer, si shkume mbi vale Ai qe pa lene nje gjurmecoi ditet e veta. __ Asnje mos te harroje se eshte njeri Ju le nuk keni per t gjalllue si shtas Po per te ndjeke virtyt e dituni.” Dante eshte ne kete kryeveper arkitekt i perpikte, piktor dhe skluptor i perkryer, muzikant i mrekullueshem. Ai shprehet shkurt e ne menyre te sakte, zberthen ne formen me te thjeshte e njekohesisht madheshtore idete me te thella. Ai paraqet plot vertetesi psikologjine e njerezve dhe te casteve, detajet ai i merr perher nga jeta qe e rrethon. Di te krijoje po aq ne menyre të mahnitshme kuadro te gjera epike, pasazhe te holla lirike, apo skena te shkelqyeshme satirike. Gjuha e tij qe hodhi bazat
  22. 22. Thënie nga Komedia Hyjnore • Ju që hyni këtu, braktisni shpresën • Sa më shumë e përkryer të jetë një gjë, aq më shumë ndjen kënaqësi dhe dhimbje. • Djalli nuk është aq i zi sa është pikturuar. • Njeriu që qëndron në gjumë kurrë nuk do të zgjoj famë, dhe dëshira e tij dhe e gjithë domethënia e jetës së tij do të kalojë si një ëndërr, dhe gjurmët e tij do të zhduken nga kujtesa si tymi në ajër, ose rëra në lumë. • Konsiderojeni origjinën tuaj. Ju nuk u formuat për të jetuar si egërsira, por të ndiqni virtytet dhe njohuritë. • Ditën që njeriu do të lejojë që dashuria e vërtetë ta pushtojë, ato gjëra të cilat janë ndërtuar aq mirë do të bien në kofuzion dhe do të përmbysin gjithçka që ne besojmë që është e drejtë dhe e vërtetë. • Dashuria është ajo që lëviz Diellin dhe yjet e tjerë (L'amor che move il sole e l'altre stelle.)
  23. 23. Beatriçja dhe Dantja
  24. 24. Dantja dhe Virgjili duke kaluar nëpër Ferr
  25. 25. Dantja dhe Virgjili në Purgator
  26. 26. Dantja dhe Virgjili në portat e Parajsës

×