Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Zorg voor kloostererfgoed
18 oktober 2016
Erfgoedhuis Zusters van Liefde JM
Gent
Zorg voor kloostererfgoed
Wat doet het CRKC voor de
kloosters?
Voor wie?
- Alle erkende erediensten
- Voornamelijk kloosters, abdijen en
parochiekerken
- Collecties/archieven met religi...
Waarvoor kunt u bij ons terecht?
- Alle vragen over religieus erfgoed
- Iconografisch
- Functie van een object
- Conserver...
Dienstverlening
• Advies:
– Inventarisatie van objecten
– Collectiebeheer
– Kunsthistorisch advies (iconografie,
dateringe...
Advies
• Op onze website www.crkc.be vindt u
- antwoorden op veelgestelde vragen
- publicaties
- handleidingen
• Toch nog ...
Dienstverlening
• Vorming
• Inventarisatie
• Collectieanalyse
• Herbestemmingsplan
• Vraag & Aanbod
Vorming
• Lezingen en workshops over
verschillende aspecten
religieus erfgoed
- Zelf georganiseerd
- Georganiseerd door de...
Inventarisatie
Inventarissen van het roerend erfgoed van religieuze instellingen,
steeds op vraag van de instelling zelf.
...
Inventarisatie
• Enkel roerend erfgoed
- Niet het gebouw
- Geen archieven
- Geen boeken
Inventarisatie
• Niet enkel topstukken
• Niet enkel ‘kunst’
• Niet enkel oude stukken
• Overal is wel iets interessants aa...
Werkwijze inventaris
• Prospectie: welk erfgoed, actuele situatie, hoeveel, omschrijving van de
opdracht
• Inventaris: bru...
Digitale registratie
• Verwerking van informatie op
een uniforme wijze.
• De gegevens zijn gemakkelijk
doorzoekbaar en nie...
Collectieanalyse
• Historische context
• Samenstelling, opbouw en betekenis van de collectie
• Leggen van verbanden tussen...
Herbestemmingsplan
• Wanneer?
- objecten kunnen niet meer ter plaatse blijven
• Redenen, bv.
- verhuizing
- herbestemming ...
Herbestemmingsplan
• Kerncollectie (bepaald in collectieanalyse):
– Blijft indien mogelijk bij de congregatie
– Toezicht v...
Herbestemmingsplan
• Museale herbestemming:
– Modemuseum Antwerpen
– Speelgoedmuseum Mechelen
– Zilvermuseum
– Gemeente, h...
Herbestemmingsplan
• Kerkelijke herbestemming via Vraag & Aanbod
Herbestemmingsplan
Afstoten
• Verkoop (veilinghuis en/of goed doel)
• Wereldmissiehulp,…
• Vernietiging
Zusters van Liefde, Borgloon
Inventarisatie n.a.v. verhuizing  klooster te groot
• Begeleidende rol CRKC
- Herbestemming ...
Zusters van Liefde, Borgloon
- Aantal objecten, waaronder textiel
en beelden naar Sint-Odulphuskerk
in Borgloon
Abdij van Waasmunster
Inventaris n.a.v. verhuizing/herbestemming gebouw
• Intermediaire rol CRKC
- Zoektocht naar nieuwe b...
Abdij van Waasmunster
- Probleem schimmel en houtborende insecten
• Gespecialiseerde firma offerte
laten opmaken na plaats...
Kanunnikessen Heilig Graf, Turnhout
Inventaris n.a.v. verhuizing
• Facilitaire rol CRKC
- Kelderproject: op basis van inve...
Kanunnikessen Heilig Graf, Turnhout
Kanunnikessen Heilig Graf, Turnhout
Objecten herbestemd via Vraag & Aanbod
Adviesrapport
• Herbestemmingsopties voor:
- objecten met erfgoedwaarde
- objecten voor kerkelijke herbestemming
• op basi...
Betalende diensten
• Inventarisatie, inclusief digitale registratie
(kosten bepaald na plaatsbezoek)
• Praktische hulp (tr...
Gratis
• Advies via mail/telefoon
• Advies ter plaatse (betalend vanaf tweede dag
o.b.v. offerte)
• Opmaken collectieanaly...
Uitdagingen voor het roerend erfgoed
Musea staan niet altijd te springen om alles op
te nemen
Niet alles kan bewaard wor...
Uitdagingen voor de toekomst
• Onbekend = onbemind
• Kennis van de religieuzen over de waarde van het
eigen erfgoed verhog...
Presentatie crkc zorg_kloostererfgoed_20161018
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Presentatie crkc zorg_kloostererfgoed_20161018

103 views

Published on

Presentatie van het Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur tijdens de workshop "Zorg voor kloostererfgoed" te Gent, Erfgoedhuis | Zusters van Liefde JM, 18 oktober 2016.

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Presentatie crkc zorg_kloostererfgoed_20161018

  1. 1. Zorg voor kloostererfgoed 18 oktober 2016 Erfgoedhuis Zusters van Liefde JM Gent
  2. 2. Zorg voor kloostererfgoed Wat doet het CRKC voor de kloosters?
  3. 3. Voor wie? - Alle erkende erediensten - Voornamelijk kloosters, abdijen en parochiekerken - Collecties/archieven met religieuze insteek (begijnhoven, OCMW-collecties, privécollecties, musea…) - Privé eigenaars - Publieke instellingen - Collectiebeheerders - Professionele erfgoedspelers
  4. 4. Waarvoor kunt u bij ons terecht? - Alle vragen over religieus erfgoed - Iconografisch - Functie van een object - Conservering - Informatie - Maken en begeleiden van inventarissen - Begeleiding d.m.v. handleiding - Hulp en advies bij herbestemming
  5. 5. Dienstverlening • Advies: – Inventarisatie van objecten – Collectiebeheer – Kunsthistorisch advies (iconografie, dateringen, toeschrijvingen…) en expertise – Erfgoedwaarde van objecten – Behoud en beheer – Restauratie en conservatie – Selectie van objecten, herbestemmingsopties – Trajecten voor immaterieel erfgoed – Archief- en bibliotheekzorg – Organisatie van tentoonstellingen
  6. 6. Advies • Op onze website www.crkc.be vindt u - antwoorden op veelgestelde vragen - publicaties - handleidingen • Toch nog vragen? Mail ons - duidelijk geformuleerde vraag - eventueel foto’s
  7. 7. Dienstverlening • Vorming • Inventarisatie • Collectieanalyse • Herbestemmingsplan • Vraag & Aanbod
  8. 8. Vorming • Lezingen en workshops over verschillende aspecten religieus erfgoed - Zelf georganiseerd - Georganiseerd door derden
  9. 9. Inventarisatie Inventarissen van het roerend erfgoed van religieuze instellingen, steeds op vraag van de instelling zelf. • Voor een verantwoord beheer: – om verzekeringen af te sluiten – bij calamiteiten (diefstal, brand of vandalisme) – voor het verlenen van bruiklenen – voor de organisatie van tentoonstellingen – voor wetenschappelijk onderzoek – om de collectie te ontsluiten – bij herbestemming van kunst- en cultuurpatrimonium – Als onderdeel van een beheersplan voor onroerend erfgoed (beschermde monumenten)
  10. 10. Inventarisatie • Enkel roerend erfgoed - Niet het gebouw - Geen archieven - Geen boeken
  11. 11. Inventarisatie • Niet enkel topstukken • Niet enkel ‘kunst’ • Niet enkel oude stukken • Overal is wel iets interessants aanwezig • Eenvoudige stukken illustreren verhaal van de congregatie • Maatschappelijk belang van de religieuze instellingen (architectuur, cultuur, onderwijs, ziekenzorg, natuur en landbouw,…) • Kennis leidt tot waardering • Waarderingcriteria en selectie: toepassen op basis van volledige inventarissen • Zicht op het totale kloostererfgoed: voor onderzoek én voor beleid
  12. 12. Werkwijze inventaris • Prospectie: welk erfgoed, actuele situatie, hoeveel, omschrijving van de opdracht • Inventaris: bruikbaar beheersinstrument • Foto’s! • Technische gegevens: • Afmetingen • Materialen, technieken • Toestand • Beheergegevens: • Eigenaar, beheerder • Herkomst • Bewaarplaats • Kunsthistorische gegevens: • Beschrijving, iconografie • Signaturen, merken, opschriften • Vervaardigers en plaats van vervaardiging • Datering • Objecten nummeren
  13. 13. Digitale registratie • Verwerking van informatie op een uniforme wijze. • De gegevens zijn gemakkelijk doorzoekbaar en nieuwe verbanden kunnen worden gelegd. • wetenschappelijk onderzoek mogelijk • ontsluiting voor het brede publiek (van openbare collecties) is mogelijk. Kennis en waardering zijn immers cruciaal voor de toekomst van het kwetsbaar religieus erfgoed.
  14. 14. Collectieanalyse • Historische context • Samenstelling, opbouw en betekenis van de collectie • Leggen van verbanden tussen gebeurtenissen en objectgegevens • Advies behoud en beheer • Diverse erfgoedwaarden • Waarderingskader: gestoeld op kennis van het kloostererfgoed  Categoriseren • Kerncollectie: (kunst)historisch waardevol, band met congregatie • Religieus materiaal, weinig erfgoedwaarde maar perfect bruikbaar: Vraag & Aanbod • Waardevol materiaal zonder band met gebouw of congregatie • Bij uitgebreidere waarderingstrajecten kan CRKC begeleiden
  15. 15. Herbestemmingsplan • Wanneer? - objecten kunnen niet meer ter plaatse blijven • Redenen, bv. - verhuizing - herbestemming gebouw - zorg voor objecten wordt te groot • Wat? - o.b.v. inventaris/collectieanalyse zoekt CRKC samen met diverse partners naar verantwoorde bestemming
  16. 16. Herbestemmingsplan • Kerncollectie (bepaald in collectieanalyse): – Blijft indien mogelijk bij de congregatie – Toezicht van het bisdom – Indien nodig tijdelijk in bewaring geven – (langdurige) bruikleen
  17. 17. Herbestemmingsplan • Museale herbestemming: – Modemuseum Antwerpen – Speelgoedmuseum Mechelen – Zilvermuseum – Gemeente, heemkundige kring – …
  18. 18. Herbestemmingsplan • Kerkelijke herbestemming via Vraag & Aanbod
  19. 19. Herbestemmingsplan Afstoten • Verkoop (veilinghuis en/of goed doel) • Wereldmissiehulp,… • Vernietiging
  20. 20. Zusters van Liefde, Borgloon Inventarisatie n.a.v. verhuizing  klooster te groot • Begeleidende rol CRKC - Herbestemming aan de hand van collectieanalyse - Kunstwerken zuster Hildegard naar gemeente Borgloon
  21. 21. Zusters van Liefde, Borgloon - Aantal objecten, waaronder textiel en beelden naar Sint-Odulphuskerk in Borgloon
  22. 22. Abdij van Waasmunster Inventaris n.a.v. verhuizing/herbestemming gebouw • Intermediaire rol CRKC - Zoektocht naar nieuwe bestemming i.s.m. verschillende instellingen  probleem: collectie moest samenblijven Objecten uiteindelijk overgebracht naar ruimte in hoofdhuis te Waasmunster
  23. 23. Abdij van Waasmunster - Probleem schimmel en houtborende insecten • Gespecialiseerde firma offerte laten opmaken na plaatsbezoek  te duur! • Monumentenwacht ingeschakeld  plan van aanpak opgesteld - met vrijwilligers probleem aangepakt - aantal objecten overgebracht voor behandeling naar provinciaal depot in Ename
  24. 24. Kanunnikessen Heilig Graf, Turnhout Inventaris n.a.v. verhuizing • Facilitaire rol CRKC - Kelderproject: op basis van inventaris selectie gemaakt voor o.a. Vraag & Aanbod
  25. 25. Kanunnikessen Heilig Graf, Turnhout
  26. 26. Kanunnikessen Heilig Graf, Turnhout Objecten herbestemd via Vraag & Aanbod
  27. 27. Adviesrapport • Herbestemmingsopties voor: - objecten met erfgoedwaarde - objecten voor kerkelijke herbestemming • op basis van plaatsbezoek • omvat geen inventarisatie • omvat geen collectieanalyse
  28. 28. Betalende diensten • Inventarisatie, inclusief digitale registratie (kosten bepaald na plaatsbezoek) • Praktische hulp (transport, waardering en selectie ter plaatse…)
  29. 29. Gratis • Advies via mail/telefoon • Advies ter plaatse (betalend vanaf tweede dag o.b.v. offerte) • Opmaken collectieanalyse = verbonden aan de inventaris • Opstellen van herbestemmingsplan = verbonden aan de inventaris • Aanbieden van objecten via Vraag & Aanbod
  30. 30. Uitdagingen voor het roerend erfgoed Musea staan niet altijd te springen om alles op te nemen Niet alles kan bewaard worden, selectie dringt zich op! CRKC kan niet alle problemen oplossen
  31. 31. Uitdagingen voor de toekomst • Onbekend = onbemind • Kennis van de religieuzen over de waarde van het eigen erfgoed verhogen = grotere weerbaarheid • Maatschappelijk belang van de congregaties weer bekend maken • Breed maatschappelijk draagvlak creëert middelen en mogelijkheden • Met respect voor de eigenaar, beheerder, gebruiker • Duurzame herbestemmingen

×