Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Poland

658 views

Published on

The Presentation of Poland

Published in: Education
  • Be the first to comment

Poland

  1. 1. POLONYA TARİHİ,KÜLTÜRÜ,EĞİTİM SİSTEMİ
  2. 2. POLONYA Konum:  Orta Avrupa’da, Almanya’nın doğusunda yer alır. Coğrafi konumu:  52 00 Kuzey enlemi, 20 00 Doğu boylamı Haritadaki konumu :  Avrupa Yüzölçümü:  312,685 km² Sınırları:  toplam: 2,888 km sınır komşuları:  Beyaz Rusya 605 km, Çek Cumhuriyeti 658 km, Almanya 456 km, Litvanya 91 km, Rusya (Kaliningrad Oblast) 206 km, Slovakya 444 km, Ukrayna 428 km Sahil şeridi:  491 km
  3. 3. ► İklimi:  Ilımandan soğuğa değişiklik görülür. ► Arazi yapısı:  Çoğunlukla düz ovalar yer alır, dağlar güney kıyısı boyunca sıralanmıştır. Deniz seviyesinden yüksekliği:  en alçak noktası: Raczki Elblaskie 2 m En yüksek noktası:  Rysy 2,499 m Doğal kaynakları:  Kömür, sülfür, bakır, doğal gaz, gümüş, kurşun, tuz, işlenebilir arazi
  4. 4. ► Polonya Özellikleri POLANYA POLANYA POLANYA POLANYA POLANYA POLANYA POLANYA DEVLETİN ADI:  Polonya Halk Cumhuriyeti BAŞKENTİ:  Varşova  YÜZÖLÇÜMÜ:  312.677 km2 NÜFUSU:  38.429.000 RESMİ DİLİ:  Polonya Dili (Lehçe) DİNİ:  Katolik PARA BİRİMİ:  Zloty Polonya , resmi adı Polonya Cumhuriyeti Orta Avrupa'da bulunan bir ülke. Komşuları, batıda Almanya, güneybatıda Çek Cumhuriyeti, güneyde Slovakya, kuzeydoğuda Rusya Federasyonu ve Litvanya, doğuda Belarus, güneydoğuda Ukrayna ve kuzeyde Baltık Denizi'dir. Ülke 312.679 km²'lik yüzölçümüyle Avrupa'nın dokuzuncu, dünyanın altmış dokuzuncu büyük ülkesidir. Yaklaşık 38 milyonluk nüfusuyla dünya sıralamasında en kalabalık 33. ülkedir.
  5. 5. POLANYANIN TARİHİ ► Orta Çağda Polonya ► Polonya'daki Oder ve Vistül nehirlerinin boyları tarihçiler tarafından dünyadaki Slav ırkının anavatanı olarak kabul edilmektedir. Buradan  Avrupa'nın diğer bölgelerine dağılan Slavlar günümüzdeki Slav-kökenli ulusları oluşturmuşlardır. MS 800 yılına doğru  Doğu Slavlar Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya 'ya yerleşmiş, Güney Slavlar ise Sırbistan,  Hırvatistan ve Bulgaristan gibi Balkan ülkelerine yerleşmiş, Batı Slavlar da Polonya,  Çek Cumhuriyeti, Slovakya ve Doğu Almanya  civarına yayılmışlardır
  6. 6. ► Polonyalı bir kral olan I. Mieszko'nun  966 yılında  Hristiyanlığı kabul ederek Piast Hanedanını kurması Polonya tarihinin başlangıcı olarak kabul edilir. Polonyalılar 11. yüzyıl boyunca güçlü bir devlet kurdular. Ancak Polonya kralı III. Bolesław'ın 1138 yılındaki ölümünden sonra bu krallık parçalandı. 1241 ve 1259yıllarındaki  Moğol istilaları Polonya'yı daha da zayıflattı. Bu dönemde Polonya büyük bir Alman göçüne sahne oldu. Almanlar bu bölgede 20. yüzyıla  kadar varlık gösteren büyük bir azınlık oluşturdular ve Polonya kültürüne geniş bir etkide bulundular.
  7. 7. ► Polonya'nın parçalanması 1683 yılındaki II. Viyana Kuşatması'nda Lehistan ordusu çok önemli bir rol oynadı. Viyanadüşmek üzereyken Lehistan kralı  III. Jan Sobieski 75.000 kişilik bir orduyla Viyana'nın yardımına koştu. Böylece kuşatma başarısızlığa uğradı. Ancak bu tarihten sonra Lehistan gitgide zayıfladı. Lehistan sayesinde Osmanlı egemenliğinden kurtulan Avrupalı devletler bu zayıflıktan yararlanarak Lehistan'ı kendi aralarında bölüştüler. 1772-1795  yılları arasında üç kademede gerçekleşen bölüşmelerden sonra artık Polonya diye bir ülke kalmadı. Osmanlı Devleti Polonya'nın parçalanmasına karşı çıkan ülkelerden biriydi. Hatta 1768-1774 Osmanlı-Rus SavaşıRus çariçesi II. Katerina 'nın Polonya'nın işlerine karışmasından dolayı çıkmıştı. Ancak  Osmanlı Devleti bu savaşı kaybedince 1772 yılında Polonya'nın çeşitli bölgeleri Rusya, Avusturya ve Prusya arasında paylaşıldı. 1793 yılında Rusya ve Prusya tekrar Polonya'nın geride kalan bölgelerini ikinci bir defa aralarında paylaştılar.
  8. 8. Bu paylaşımdan sonra artık Polonya'nın çok küçük bir kısmı bağımsız kalmıştı. 1795 yılında Rusya, Prusya ve Avusturya aralarında bir anlaşma yaparak Polonya'yı tamamen ortadan kaldırmaya karar verdiler. Bu işlem tamamlandıktan sonra Polonya Avrupa haritasından silindi. 18. yüzyıl boyunca Polonyalılar Rusya, Almanya ve Avusturya'nın egemenliği altında yaşadılar. Osmanlılar bu durumdan hiçbir zaman hoşnut kalmadılar. Bağımsızlığını yitiren Polonyalılara yardım elini uzatan nadir ülkelerden biri oldular (Bakınız:  Türkiye-Polonya ilişkileri). Polonya'daki bağımsızlık hareketlerini desteklediler, Polonyalı göçmenlere kucak açtılar. Hatta İstanbul yakınlarında Polonyalılar için Polonezköy  adında bir köy kuruldu. Polonya ancak 1918 yılında Versay Antlaşması sayesinde tekrar bağımsızlığını kazandı. Cumhuriyet ilan edildi ve  I. Dünya Savaşıkahramanı Józef Piłsudski 1930'ların ortalarına kadar Polonya'yı yönetti.
  9. 9. ► II. Dünya Savaşı'nda Polonya ► Versay Antlaşmasına göre nüfusunun % 95'i Alman olan Danzig (Gdansk) kenti özerk bir kent haline getirilmişti. Ancak bu düzenleme Almanya'nın elindeki Doğu Prusya ile Almanya'nın geri kalan kısmının bağlantısını kesmiş oluyordu. Almanya Polonya'dan Danzig kentine bir ulaşım koridoru sağlamasını talep etti. Ülkeler üstü statüde kabul edilecek olan bu koridorda Almanya, geniş bir karayolu ve çift hatlı bir demiryolu inşa edecekti. Böylece Danzig Sorunu  ortaya çıktı. 11 ay boyunca Polonya hükümeti Almanya’nın bu talebini sürekli olarak red etti. Almanya ile Polonya arasındaki gergin ilişkiler izleyen olaylarla tırmanırken, İngiliz başbakanı  Neville Chamberlain 31 Mart 1939 da Avam Kamarası ’nda yaptığı bir konuşmayla, Polonya’nın bir saldırıya uğraması durumunda İngiltere ve Fransa’nın ellerindeki tüm olanaklarla yardım edeceğini tüm dünyaya ilan etti.
  10. 10. ► ► Bu gelişme Hitler’i, iki cepheli bir savaştan kaçınabilmek için  Sovyet Rusya ile bir saldırmazlık paktının yollarını aramaya yöneltecektir. 24 Ağustos 1939 akşamı Almanya ve SSCB arasında Saldırmazlık Paktı konusunda görüş birliğine varıldı.  1 Eylül 1939 günü de Alman hava kuvvetleri Polonya sınır birlikleri üzerine saldırıya geçti. Rus birlikleri ülkenin doğu sınırlarını geçmiş, ilerlemeye başlamışlardı. Polonya ordusunun zaten neredeyse tümü kuşatılmış durumdayken ikinci cepheyi açacak kuvvetleri yoktu. SSCB böylece Polonya'nın petrol bölgesini elde etmiş oluyordu. Polonya'nın Almanya'nın eline düşmesinden sonra Polonya Nazi  terörünün ilk kez sahnelendiği ülke oldu. Almanya - Sovyetler Birliği saldırmazlık paktıyla Baltık ÜlkeleriRus kontrolüne bırakılınca yaklaşık 86 bin Alman'ın bu ülkelerden boşaltıldığı biliniyor. Bu Almanlar, “temizlenmek” için tutuklanan Polonya’lıların yerlerine yerleştirilecektir. Her Alman için iki Polonyalının Polonya topraklarından alınması gerekmektedir. Polonya'daki Auschwitz toplama kampı, tüm toplama kamplarının en bilineni, en yoğun ve akıl almaz şiddetin uygulandığı toplama kampıdır. Yarım milyon insan açlıktan ölüme terkedilmiş, 2,5
  11. 11. ► ► Polonya Halk Cumhuriyeti II. Dünya Savaşı'nın bitmesi üzerine Yalta Konferansı'nda alınan kararları uygulamak üzere Haziran 1945'de Polonya'da geçici bir hükümet kuruldu. Yalta Konferansı'nda seçimlerin serbestçe yapılması öngörülmesine rağmen Ocak 1947'de yapılan seçimler Polonya Komünist Partisi'nin baskısı altında yapıldı ve komünistlerin zaferiyle sonuçlandı. Polonya Halk Cumhuriyeti ilan edildi. Polonya hükümeti Stalin'in baskısıya  ABD'nin önerdiği Marshall Planı'nı redderek Comecon'a katılma kararı aldı. Soğuk Savaş dönemi başladı. Polonya bu dönemde  Doğu Bloku'nda yer aldı. 1953 yılına kadar Polonya Stalinizm'in baskısı altında yaşadı. SSCB'de Kruşçev'in işbaşına geçmesiyle Polonya'da Destalinizasyon dönemi başladı. Ancak Soğuk Savaş bütün hızıyla devam etti. Batı Bloku'nun NATO'yu kurması üzerine Doğu Bloku ülkeleri de 14 Mayıs 1955  tarihinde Polonya'nın başkentinde Varşova Paktı'nı kurdular.
  12. 12. Yakın tarihi 1980'li yıllarda SSCB'de başlayan Glasnost ve Perestroyka  akımları Polonya'yı da etkiledi. Gdansktersanelerinde başlayan grevler tüm Polonya'ya yayıldı. Grevcilerin kurduğu Solidarność (Dayanışma) sendikasının başına geçen Lech Walesa 1983  yılında Nobel Barış Ödülünü kazandı. 1989 yılında komünist hükümet seçimlerin serbestçe yapılmasına razı oldu.  4 Temmuz 1989'de yapılan seçimlerde Solidarność büyük bir zafer kazandı. Ayrıca 9 Aralık 1990 tarihinde yapılan başkanlık seçimlerini Lech Walesa kazandı. Polonya 1999 yilinda NATO 'ya, 1 Mayıs 2004'de de Avrupa Birliği'ne katıldı. ► 1989 yılından bu yana Polonya Sosyal demokrasi ile yönetilmektedir. Bazen Üçüncü Polonya Cumhuriyetiadıyla da anılan iki meclisli bu sisteme göre yasama görevi 450 üyelik bir Alt Meclis (Sejm) ve 100 üyelik bir Senato tarafından icra edilir. 1997 yılında hazırlanan bir anayasayla yönetilen Polonya'da yürütme görevi ise devlet başkanı, başbakan ve bakanlar kurulu tarafından üstlenmiştir. ►
  13. 13. Lech Walesa
  14. 14. POLONYA’NIN KÜLTÜRÜ ► Yönetim şekli cumhuriyet. Cumhuriyetin ilan ediliş tarihi 11 Kasım 1918'dir. "Dabrowski'nin Mazurkası", "Jeszcze Polska nie zginela" (Polonya Daha Ölmedi) marşı, Polonya'nın ulusal marşıdır. Ulusal simgesi Beyaz Kartal'dır. Ulusal rengi kırmızı ve beyazdır. Polonya'nın bir sloganı "Polonya Aile Cumhuriyeti"dir. Polonya Mutfağı, Orta Avrupa Ülkeleri içinde en tipik olanlardan biridir. Polonya Mutfağı genellikle ete dayalı bir mutfaktır.  Polonyalılar sabah kahvaltısında ekmek, sosis, salam ve yumurta yerler. Akşam yemeğini de hafif olarak yiyen Polonyalılar, bu öğünde genellikle soğuk yiyecekleri tercih ederler. Bunlar ekmek, peynir, salam, soğuk dilimlenmiş et, füme et, rus salatası, lahana salatası ve çeşitli turşular gibi besin maddeleridir
  15. 15. ► Polonya Eğitim Sistemi ► Polonya’da altı yaşına gelen çocuklar öğrenim hayatlarına ilk adımı ilkokulla atar, altı yıl boyunca burada eğitim görür. Onüç yaşına gelindiğinde; Gymnasium denen ve bizdeki karşılığı ortaokul ve lisenin birleşiminin ilk kısmı gibi algılanan ve eğitim süreci sonunda bitirme sınavı yapılan okul gelir. Bu okulu takiben bir öğrencinin eğitimine devam etmek için yönelebileceği birkaç alternatifi olur. Bunlardan en yaygın tercih edilenleri üç yıllık Liceum veya dört yıllık Technikum okulu şeklinde olur. Her iki okul da bitirme sınavı uygular. Sınavda başarı gösterme üzerine Licencjat, devamında Magister ve son olarak Doktor uzmanlık ünvanlarını alarak ilerleme mümkündür. ► İlkokuldan üniversite öncesine dek olan kurumlarda puanlama sistemi, 1 – 6 arasında verilen puanlardan oluşup; 1 en zayıf, 6 en iyi not şeklinde sıralanır.
  16. 16. ► 1 – Sınıfta kalma notu 2 – 5 arası normal geçer notlar 6 – Beklenenin üzerinde performans ► (Ancak 6 notu almak çok nadir gerçekleşir.) ► Yükseköğrenimde ise; 2 – 5 arasında verilen 0.5 artış gösteren puanlardan oluşup; şöyle sıralanır: ► 2.0 – Sınıfta kalma 3.0 – Sınıfı geçmek için en düşük not 3.5 4.0 4.5 5.0 – En yüksek not
  17. 17. ► Polonya okullarında genellikle bir veya iki yabancı dil eğitimi verilir. Tercih edilme sırasına göre; İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, Rusça, İtalyanca, Latince şeklinde. ► Polonya’da yaklaşık olarak 500 civarında devlet üniversiteleri, özel üniversiteler ve yüksek eğitim veren kurum var. Üniversiteler de kendi arasında normal üniversite, teknik üniversite, tıp üniversitesi, tarım üniversitesi, pedagoji üniversitesi , müzik üniversitesi, ekonomi üniversitesi, denizcilik üniversitesi, askeri üniversite gibi kategorilere ayrılır.

×