Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
ProyektoAktibong imbakan ng karunungan at karanasan ang WikiFilipino. Ngunit hindi ito karaniwang imbakandahil nabubuhay i...
CapitalIn economics, capital, capital goods, or real capital are those already-produced durable goods that areused in prod...
PaniniwalaBiblically speaking: Ang paniniwala ng mga Pilipino, karamihan sumasamba sa mga kasinungalingantulad ng diosdios...
"Ang pangalang "Iglesia ni Cristo" ang pangalang opisyal, sapagkat ito ang ipinag-utos na ipangbati sa         lahat. Hind...
Tantiyang Bilang ng mga                      Grupo                               Nanamplataya1. Romano Katoliko           ...
3,000,000 (1999);          Iglesia ni Cristo (Church of Christ)                -    higit sa 2 milyon sa Metro            ...
pamamagitan ng Internet ay maaari nating ma-access pati na ang US Library of Congress at mag-research doon. Maaari din tay...
Ano man ang sabihin mo, matino man o hindi, kapag sinabi mo sa Ingles ay nagkakaroon ng bigat, ohalaga. Ang ―marunong mag-...
kawalan ng komunikasyon. Malinaw na malaki ang ambag ng Ingles sa pangalawa. Higit tayongpinaghiwalay kaysa pinag-isa nito...
nagyayari sa diyaryo. Ang Filipino ay lengguwahe lamang ng mga tabloids at hindi broadsheets.Kung tutuusin, ano ba naman a...
A: real-estate agentB: customerA: Maganda ang malaking bahay na ito. Dalawang-story ito.B: Talaga? Ilan ang silid-tulugan ...
B: Oo!                                      Salapi                          Isang Online Treasure Hunt          Para sa Ik...
Huapbuhay       Maaaring Aklat ni Job ang hinahanap mo. Maghanap din sa paggawa (paglilinaw).       Isang uri ng paghahana...
PopulasyonPopulasyon ang tawag sa bilang ng mga bagay na may buhay sa isang lugar. Ang populasyon ngisang lungsod ay ang b...
"Tutal," sabi nga ni Aga. "Sa lahat ng mga disabled people, maliban sa di sila makarinig at, natural nadi rin makapagsalit...
kaugnay ng moralidad; maalam at marunong sa pamumuhay at patas sa paghuhukom o paghuhusga;maaasahan ng ibang tao; may disi...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Proyekto

6,424 views

Published on

Published in: Economy & Finance, Business
  • Be the first to comment

Proyekto

  1. 1. ProyektoAktibong imbakan ng karunungan at karanasan ang WikiFilipino. Ngunit hindi ito karaniwang imbakandahil nabubuhay ito sa pamamagitan ng bayanihan ng sari-saring tao at institusyon na bagamat ibat ibaang paniniwala at ang uring pinagmulan ay pinagbubuklod naman ng isang adhikain: ang lumikhang Aklasang Bayan sa Himpapawid (People Power Online) para sa kinabukasan ng Filipino saanmangpanig ng mundo siya naroroon.Hango ang salitang ―WikiFilipino‖ sa pinagtambal na salitang ―wiki,‖ na maitutumbas sa isang uri ngbayanihang websayt, at ―Filipino,‖ na tumutukoy sa tao na may gayong lahi o pagkamamamayan at salahat ng konseptong may kaugnayan doon. Ang "WikiFilipino" ay mahihinuhang bayanihang Filipino salarangan ng pagbubuo ng websayt at pagpapalaganap ng impormasyon.Alanganing ensiklopedya at alanganing magasin ang WikiFilipino. Ibig sabihin, wala pang tiyak na salita— mula man sa pinakabagong diksiyonaryo — ang makapagpapakahulugan nang lubos sa bagong uri ngginagampanan nitong tungkulin. Hindi makatwiran kung gayon na bansagan ang WikiFilipino naalingawngaw lamang ng gaya ng Wikipedia. Iba ang anyo, disenyo, patakaran, pananaw, at pagdulog ngWikiFilipino na ikagugulat kahit ng sinumang nahirati sa putaheng Ingles.Rehistradong tatak-pangkalakal ng Filipiniana.net ang WikiFilipino. Ang Filipiniana.net ay saliksikan ataklatang panghimpapawid na nakatuon sa pagpapalago ng karunungan hinggil sa bagay na maykaugnayan sa Filipinas.BansaSa heograpiyang politikal at pandaigdigang politika, ang isang bansa ay isang pagkakahating politikal ngisang entidad pang-heograpiya, isang soberanyang sakop, na mas karaniwang kumakabit sa mgakaisipang estado o nasyon at pamahalaan. Ang pormal na pagkikilala bilang estado ay nangangailanganng pagganap ng teoriyang konstitutibo ng pagka-estado, na nangangilangan ng isang estado ng pagkilalamula sa ibang mga estado na, mula sa iyon, ay kinikilala rin ng ibang mga lehitimong estado, upangmaging isang estado.Sa karaniwang paggamit, ang salitang bansa ay malawak na ginagamit sa diwa ng pagiging nasyon atestado, na may ibat ibang kahulugan. Sa ilang mga kaso tumutukoy ito sa mga estado at sa ibang mga [1][2][3]pampulitikang entidad, ngunit sa ilang mga panahon tumutukoy lamang ito sa mga [4]estado Itinuturing na karaniwan para sa mga lathalaing tungkol sa pangkalahatang impormasyon oestadistika na angkinin ang mas malawak na kahulugan para sa layong maglarawan o [5][6][7][8][9]maghambing.Maraming mga entidad na nagbubuo ng isang heograpiking entidad na may kohesyon, kung saan ilan aydating estado, ngunit sa ngayon ay hindi estadong suberano (tulad ng Inglatera, Eskosyaat Gales), aykaraniwang tinutukoy bilang mga bansa. Ang antas ng pagsasarili ng gayung mga bansa ay malawak nanag-iiba. May ilang sinasakupan ng mga estado, sapagkat maraming mga estado ay maymga teritoryong umaasa (tulad ng Kapuluang Birhen ng Britanya, ang Netherlands Antilles at SamoangAmerikano), na may teritoryo at mamamayang magkaiba sa kanilang mga sarili. Ang ganung mgateritoryong umaasa ay minsang nakatala sabay ng mga malayang estado sa tala ng mga bansa.
  2. 2. CapitalIn economics, capital, capital goods, or real capital are those already-produced durable goods that areused in production of goods or services. The capital goods are not significantly consumed, though theymay depreciate in the production process. Capital is distinct from land in that capital must itself beproduced by human labor before it can be a factor of production. At any moment in time, total physicalcapital may be referred to as the capital stock (which is not to be confused with the capital stock of abusiness entity.) In a fundamental sense, capital consists of any produced thing that can enhance apersons power to perform economically useful work—a stone or an arrow is capital for a caveman whocan use it as a hunting instrument, and roads are capital for inhabitants of a city. Capital is an input inthe production function. Homes and personal autos are not capital but are instead durable goods becausethey are not used in a production effort.Pamahalaan [1]Ang pamahalaan ay isang organisasyon na may kapangyarihan na gumawa at magpatupad ng batassa isang nasasakupang teritoryo. Ito rin ay may kapangyarihan na magbigay ng mga pangangailangan ngmga mamamayan ng nasasakupang teritoryo. Maraming kahulugan kung ano ang binubuo ng isangpamahalaan.Nag-ugat ang terminong "pamahalaan" mula sa salitang pamae na may [1]kahulugang pananagutan o responsibilidad, at kasingkahulugan ng pamamatnubay o pamamatnugot.Nabigyan ng kahulugan ang pamahalaan bilang ang makapangyarihang braso na gumagawa ng pasyasa estado. Nabigyan ng kahulugan ang huli (ni Max Weber, isang ekonomistang pampolitika at sabandang huli pilosopiyang pampolitika) bilang isang organisasyon na hinahawak ang monopolyo salehitimong paggamit ng dahas sa loob ng kanyang nasasakupan. Kung titignan sa maka-etikang termino,bukas sa usapin ang kahulugan ng "lehitimo", at nangangahulugan na kinukunsidera na isang estadopara sa mga tagataguyod ang organisasyon ngunit di sa mga nagpapababa ng dangal nito. Binibigyan ngkahulugan ng ilan ang "lehitimo" bilang pagsangkot sa aktibo at walang kibong suporta ng nakakarami sapopulasyon, i.e., ang kawalan ng digmaang sibil. (Hindi isang estado ang isang entidad na binabahagiang kapangyarihan ng militar/pulis kasama ang malayang milisya at mandarambong. Maaaring "dinagtagumpay na estado.") Pinapalakas ng maka-demokratikong pagkontrol sa pamahalaan - at saganitong paraan ang estado - ang pagiging lehitimo nito.Maaari din na ang kahulugan ng pamahalaan bilang isang pampulitika na pamamaraan ng paglikha atpagpapatupad ng batas; kadalasan sa pamamagitan ng burukrasyang herarkiya. Sa ganitong kahulugan,hindi inaayunan bilang isang pamahalaan ang isang purong despotikong organisasyon na kinokontrol angisang nasasakupan na walang sinasaad na batas.
  3. 3. PaniniwalaBiblically speaking: Ang paniniwala ng mga Pilipino, karamihan sumasamba sa mga kasinungalingantulad ng diosdiosan o rebulto. For your information, si satanas/diablo ay ama ng kasinungalingan gayang nakasulat sa original scripture sa Juan 8:44 " Mula sa inyong amang diablo, at ang mga pitangnasa ng inyong ama ang ibig ninyong gawin. Siyay isang mamamatay-tao buhat pa nang una, at hindinananatili sa katotohanan, sapagkat walang katotohanan sa kaniya. Pagka nagsasalita siya ngkasinungalingan, ay nagsasalita siya ng sa ganang kaniya: sapagkat siyay isang sinungaling, at amanito". Please read this also in the Bible, Thank you : Apocalipsis 22:15; Apocalipsis 21:8, 9:20.Ang mga paniniwala ng mga Pilipino ay depende sa kanilang pinagmulan. Kaya inuulit ko po,KARAMIHAN lang namanRelihiyon Ang mga Relihiyon sa Pilipinas Ang mga Pilipino ay may paniniwala sa Diyos. Nananalangin sila saKanya. Nagpapasalamat sila sa mga ibinigay Niyang biyaya sa kanila.Nagpapasalamat din sila sa pamamatnubay Niya. Sinasamba pa nila Siya. Ibat iba ang relhiyon ng mga Pilipino. Ang pagpili ng nais na relihiyonay isa sa karapatan ng tao. Ibat iba ang paraan ng pananampalataya atpagsimba ng mga relihiyon sa kanilang bansa. Kung kayat sila ay nagsisimbasa ibat ibang araw. Karaniwan tuwing Linggo ang pagtungo ng karamihan sakanila sa simbahan. Ngunit may sumasamba rin tuwing Huwebes at Sabado. Iginagalang ang ibat ibangsimbahan. Iginagalang din ang paraan ngpagsamba ng kapwa-PilipinoMula sa Librong Bayanihan 2 ni Priscila B. Dizon
  4. 4. "Ang pangalang "Iglesia ni Cristo" ang pangalang opisyal, sapagkat ito ang ipinag-utos na ipangbati sa lahat. Hindi ito katawagan panglahi o pangpook o pang-isang katangian lamang..." Mula sa: "Ang Dating Daan" <http://www.angdatingdaan.org/main.php> Iba-ibang Relihiyon sa Pilipinas
  5. 5. Tantiyang Bilang ng mga Grupo Nanamplataya1. Romano Katoliko - 80% ng pop. (1998)2. Ibang pang Denominasyon ng mga Kristiano - 8.7% ng pop. (1990)3. Muslim/Islamic - 7% ng pop. (2001)4. Katutubong Paniniwala - 1.2% ng pop. (1990)5. Buddhists - 0.1 % ng pop (1990)6. Walang Relihiyon - 0.3 % ng pop. (1990)Protestante - 8% ng pop. (1990)El Shaddai - 5 milyon (2001)Church of the Nazarene - 14,081 (1998)Church of Jesus Christ and the Latter Day Saints - 389,000 (1999)Seventh-Day Adventists (Central Phil. Union - 181,241 (2000)Conf.)Chinese - 1% ng pop (1996)Hindu - hindi nakalathalaMennonites - 1,365 (1998)Philippine Episcopal Church - hindi nakalathalaUnited Church of Christ in the Philippines - hindi nakalathalaEvangelical - 5.1% (1995)Baptist World Alliance - 212,643 (1998)Methodist - hindi nakalathalaJudaism - 250 (1998)Ang Dating Daan - hindi nakalathalaWorldwide Church of God - 25,000 (2002)Jehovahs Witnesses - 128,134 (1999)Unitarian - 1,000 (1998)Assemblies of God (Ilocos Norte) - 277 (1990)God World Missions Church - hindi nakalathalaPresbyterian - hindi nakalathalaLutheran Church in the Philippines - hindi nakalathalaMount Banahaw Holy Confederation - hindi nakalathalaRizalista - hindi nakalathala 13% ng pop (1918);Aglipayan (Philippine Independence Church) - 2,574,000 (1998)
  6. 6. 3,000,000 (1999); Iglesia ni Cristo (Church of Christ) - higit sa 2 milyon sa Metro Manila (2000) Philippine Benevolent Missionary Association - 60,000 (2002) (PBMA)Mula sa iba-ibang literatura; pakibasa ang mga pangungusap sa ibaba tungkol sa mga bilangmga nanampalataya.Notes:1. Year 2002 Philippine population estimate is 78 million. For different census figures, please see NationalStatistics Office website at <http://www.nso.gov.ph>2. Figures do not include members/adherents outside the Philippines.3. Figures may not add up to 100%. A variety of sources have been used in order to identify as manyexisting religious groups as possible including http://www.Adherents.com. Some members may haveoverlapping memberships.4. Arriving at precise figures of memberships and followings is difficult for several reasons: religion,though not an embarrassing matter to discuss among Filipinos remains a private concern; it is notuncommon for individuals to "change" religion or convert from one set of faith to another, or to attendmore than one church; censuses are done few and far between and do not capture religious data; finally,WikaHanggang ngayon, hindi ko maintindihan kung bakit kinakausap natin ang ating mga aso sa wikangIngles. Wala kang naririnig na nagsasabing, ―Upo, Bantay, upo,‖ o ―Habol, Kidlat, habol.‖ Ang maririnigmo ay ―Sit, Rover, sit,‖ o ―Fetch, Fido, fetch.‖ O kung poodle, Fifi. Kung sa bagay tayo mang mga taongFilipino ay may mga pangalang Rover, Fido, at Fifi, kaya hindi nakapagtatakang pangalanan din natinang ating mga aso ng ganoon.Ang nakapagtataka ay kung bakit kinakausap natin sila sa Ingles. Ibig sabihin, kakaiba ba ang korte ngkanilang mga utak at natural silang sumusunod sa mga utos sa Ingles? Ang tinig ba ng Ingles ay hawigsa mga tunog na ginagawang silent dog whistle?Ipauubaya ko sa mga dalubhasa sa sikolohiya ng hayop ang pagpapaliwanag nito. Pero may punto rito.At ang punto ay ito: marami at sari-sari ang gamit ng wika; hindi lamang bilang isang paraan ngkomunikasyon ng dalawang tao. Sa tingin ko, lubos na simplistiko ang paniniwalang ang wika ay isalamang kasangkapan sa komunikasyon. Sa tingin ko, lubos na simplistiko ang paniniwalang ang tangingpapel na ginagampanan ng wika sa lipunan ay ang pagbibigay-daan sa palitan ng mga idea ng mga taosa lipunang iyon.Totoong ang isang wika ay isa ring paraan o kasangkapan sa komunikasyon. At bagama’t isang bahagilamang ito ng kabuuan ng wika ay malaking bahagi ito. Sa bagay na ito, malaki ang halaga ng Inglesbilang isang paraan ng komunikasyon. May punto ang mga nagsasabi sa atin na hindi natin maaaringkaligtaan ang Ingles. Talaga namang hindi. Ang Ingles ay ang ating susi–o sabi nga ng mga bata, angating ―connect‖–sa mundo. Ito ang ating susi sa pandaigdigang impormsyon. Lalong-lalo na sa panahongito na masasaksihan natin ang isang ―information explosion‖ na likha ng computers. Malamang ay narinigna ninyo ang Internet, ang pandaigdigang electronic board para sa lahat ng uri ng impormasyon. Sa
  7. 7. pamamagitan ng Internet ay maaari nating ma-access pati na ang US Library of Congress at mag-research doon. Maaari din tayong makapanood ng sine o retratong bomba. Walang MTRCB sa Internet.Pero kailangan pa rin ang Ingles para mapakinabangan ang mga biyayang ito. Bagama’t ang computerprograms ay nagiging mas graphic na kaysa word-based—gumagamit ng icons kaysa salita—kailanganpa ring magbasa kahit katiting. At ang iskrip ay sa Ingles. Bukas ang information highway sa anumang uring sasakyan, kahit kariton, pero nakasulat sa Ingles ang mga signs sa kalye. Pag hindi tayo marunongmag-Ingles, mawawala tayo sa kalye. At talaga namang pagkalalawak ng mga kalye rito.Pero huwag nang isipin ang Internet; isipin na lang ang simpleng paglalakbay. Kailangan pa rin angIngles—maliban na lang kung sa Pilipinas ka lang maglalakbay. At kung tutuusin, hindi bale na rin angmundo—o ang pisikal na paglalakbay sa mundo na maaaring magawa ng iilang Filipino lamang. Isipin nalang ang paglalakbay ng isip na magagawa sa pagbabasa, panonood ng sine, pakikinig ng balita.Kailangan pa rin ang Ingles—liban na lang kung ang papanoorin lang ay mga sine ni Silvester Stallone.Walang duda na kailangan natin ng Ingles. Walang duda na mahalaga ang Ingles. Subalit, dito man aymarami nang mga maling akala tungkol sa kahalagahan ng Ingles. Isa sa mga maling akalang ito ay angpaniniwalang ang Ingles ay ang susi sa kaunlarang pang-ekonomiya. Ito ang paboritong argumento ngmga nagtataguyod ng Philippines 2000.Pinabubulaanan ito ng Thailand. Mahirap kumilos sa Bangkok hindi lamang dahil sa ang sulat dito aysulat-bulate, ayon nga sa isang kaibigan, kundi dahil iilan lamang ang marunong mag-Ingles. Iba pa kungpaano nila bigkasin ang Ingles, na talaga namang papawisan ka ng dugo bago mo maintindihan. Kahit nahotel clerks ay hindi makapag-Ingles ng diretso. Ang pinakamadaling paraan para makapagtalastasan sataxi driver at tindero ay sign language.Pero gayumpaman, ang Thailand ay isang tigre, samantalang tayo, na ipinangangalandakan ang atingIngles, ay isang basang-sisiw lamang. Ayon kay Peter Limqueco, isang kaibigan na nag-eedit ng isangdiyaryo sa Bangkok. Pumapangalawa lamang ang Thailand sa Japan sa computer technology saSoutheast at South Asia. Makikita ang ebidensiya ng kaunlaran sa Bangkok—sa mga gusali, sa mgaskyway, sa mga pagawaan. Ang kaunlaran dito, ayon kay Peter, ay hindi sinusukat sa taon kundi sabuwan. Mawala ka lang ng ilang buwan at nagbago na ang itsura ng lugar.Bale ba, bagama’t hindi marunong mag-Ingles ang mga Thai ay higit na malaki ang kanilang turismokaysa atin. Ihambing mo ang turismo nila at turismo natin at parang pinaghahambing mo ang daga atelepante. Ang bilang ng mga turistang pumapasok sa atin sa isang taon ay ang bilang ng turistangpumapasok sa Thailand sa isang buwan. Malinaw na ang mga tao ay bumibisita sa ibang bansa hindidahil sa kaalaman ng mga mamamayan doon ng Ingles.Subalit hindi pa ito ang problema sa Ingles. Sapagkat gaya ng nasabi ko kanina, hindi lamang isangparaan ng komunikasyon ang wika. Lalong-lalo na ang Ingles. Lalong-lalo na sa bansang ito. Ang Inglesay hindi lamang isang paraan para makapag-usap; ito ay isa ring paraan para makapaghari. Hindilamang ito isang susi sa impormasyon; isang susi ito sa kapangyarihan. Ang Ingles ay kapangyarihan saisang paraan na higit pa sa karaniwang kahulugan na kapag matatas kang magsalita ay maykapangyarihan ka sa kaligiran mo. Kapangyarihan ang Ingles sa isang payak o literal na paraan.Marunong kang mag-Ingles, makararating ka sa itaas. Hindi ka marunong mag-Ingles, mauuwi ka sapagiging kargador.Sa bansang ito, hindi lamang salita ang Ingles kundi orasyon, na pinanghahawakan ng isang kaparian.
  8. 8. Ano man ang sabihin mo, matino man o hindi, kapag sinabi mo sa Ingles ay nagkakaroon ng bigat, ohalaga. Ang ―marunong mag-Ingles‖ ay hindi lamang palatandaan ng kagalingan sa lengguwahe.Palatandaan ito ng kaalaman, ng pagkakaroon ng ―class,‖ ng pagkakaiba sa karaniwang mamamayan.Kapag sinabi mo ang isang bagay sa Ingles ay tila pinag-isipan mo ito ng malalim.Siguro ito ang dahilan kung bakit kinakausap natin ang ating mga aso sa Ingles. Siguro, akala natin,kapag nag-Ingles ka, aso man ay seseryosohin ka.Sa mula’t mula pa ay nasapol na ng mga Kastila ang katotohanang ang wika ay kapangyarihan, atsinikap nilang pakinabangan ang kapangyarihang ito sa pamamagitan ng pagkakait sa mga Indio ngsalitang Espanyol. Kung sa bagay, sa umpisa ay hindi ito tuluyang sinadya. Nakita ng mga misyonerongkagaya ni Pedro Chirino na mas madaling pag-aralan ang mga salitang indio kaysa turuan sila ngEspanyol. Mas madaling turuan ang mga Indio ng Kristiyanismo sa pamamagitan ng kanilang mga wikakaysa Espanyol. Makikita rin ang mga bagay na ito nina Mike Velarde at iba pang mga matagumpay na―misyonero‖ sa kasalukuyan. Sa bandang huli na lamang sadyang ipinagbawal ng mga Kastila angwikang Espanyol sa mga eskuwelahan at iba pang institusyon ng mga Indio. Ito ay para ipuwera sila saalta sosyedad at tuloy sa pagpapalakad ng bayan.Iba ang naging karanasan ng mga bansa sa America Latina. Kaiba sa Filipinas, ang mga bansang ito aynaging settler colonies, o mga kolonyang tinirahan ng mga taong galing sa kanluran. Para matirhan angmadaming lugar dito ay pinagpapatay ng mga settler o kolonyalista ang katutubong populasyong Indio.Isang malinaw na kaso ng genocide. Umusbong ang isang populasyong creole, na galing sa mga dayongEspanyol at nagsasalita ng Espanyol.Naunawaan ng mga Espanyol na ang wika ay kapangyarihan pero nagkamali sila sa pagsasamantalanito. Ang mga Amerikano ang makakikita ng wastong pagsasamantala nito. Ito ay hindi ang pagkakait ngwikang kolonyal sa mga Indio kundi ang pagpapalaganap sa kanila nito. Ang pagkakait ng mga Espanyolng wikang Espanyol sa mga Filipino ay hindi nakapagpabait sa mga Indio. Naging rebelde sila. Angpagtuturo ng Ingles sa mga Filipino ay hindi nakapagrebelde sa kanila. Naging masunurin sila.Ito ang totoong problema sa Ingles, ang dahilan kung bakit hindi natin dapat akalaing ito ay isang puronggrasya. Malinaw sa ating kasaysayan na ang Ingles ay hindi lamang naging paraan ng komunikasyonkundi paraan ng kolonisasyon. Ang Ingles ay hindi naging paraan para sa pag-uusap ng mgamamamayan. Naging paraan para ito ay sa paghahati ng mga mamamayan. Ang tanging diyalogo naginawa nito ay ang diyalogo sa pamamagitan ng pamahalaang kolonyal at ng lokal na naghaharing-uri.Kasunod sa kaputian ng balat, ang galing sa paggamit ng Ingles ay naging pasaporte sa sirkulo ngkapangyarihan.Nalikha ng mga Amerikano sa pamamagitan ng Ingles ang isang naghaharing-uri na sumasawsaw sakanilang kultura. Ang wika ay hindi lamang koleksiyon ng mga salita at mga paraan sa paggamit nito. Angwika ay isang buhay na bagay. Tumutubo ang wika mula sa puso ng isang bayan. Sumususo ang wikasa pambansang kasaysayan at karanasan. Ang pag-aral ng Ingles ay hindi lamang pagkabisa ng mgasalita at paggamit nito. Ang pag-aral ng Ingles ay pagbabad sa kultura na lumikha nito.Alam ko. Bilang isang manunulat sa Ingles, alam ko na para ka magkaroon ng kumpiyansa sa salitangiyon ay kailangan angkinin mo ang kaluluwa noon. Hindi lamang grammar at syntax ang wika. Ang wikaay kultura at sensibilidad.Kung tutuusin, ang wika ay hindi laging nagdudulot ng komunikasyon. Kung minsa, nagdudulot ito ng
  9. 9. kawalan ng komunikasyon. Malinaw na malaki ang ambag ng Ingles sa pangalawa. Higit tayongpinaghiwalay kaysa pinag-isa nito. Makikita ang puwang sa lipunan sa ating mga sine, ang pinakapopularna uri ng entertainment dito sa atin. Kapag mayaman ang pamilya ay tiyak na Ingles ang dialogue. Kapagkatulong ang karakter ay mag-tatagalog, lalong-lalo na ang tipong may puntong Batangas o Bulacan.Para maging class ang dating, ang mga artista mismo ay sumasagot sa Ingles sa mga interview.Bagama’t sikat siya sa labas, si Melanie ay laging magiging api rito dahil hindi siya marunong mag-Ingles.Ano ang dapat gawin? Paano natin pagtutugmain ang pangangailangan natin sa Ingles sa isang banda atang pangangailangan natin ng isang wikang magbubuklod sa atin sa kabila?Ang sagot ay ang pagpapalakas ng wikang pambansa. Ang wikang iyan ay hindi maaaring magingIngles. Iyan ay isang kaso ng, sabi nga sa Ingles, the ―tail wagging the dog.‖ Hindi maaaring ipagpag ngbuntot ang aso. Ang pambansang wika ay maaari lamang maging Filipino.Ang maling akala, o fallacy, ay ang paniniwalang kapag gustgo mong palakasin ang Filipino ay gustomong pahinain ang Ingles. Hindi totoo iyan. Gusto nating palakasin ang Filipino, pero gusto rin natingpalakasin ang Ingles—bilang pangalawang lengguwahe, o second language. Ang mahalaga ay angkatagang ―pangalawa‖ or ―second.‖ Hindi maaaring maging una ang Ingles.Makikita natin sa halimbawa ng Thailand at iba pang mga bansag Asyano na hindi lamang ito posiblekundi kailangan, Ayon sa mga nagtataguyod ng Philippines 2000, ang mga bansang ito sa kasalukuyanay puspusang nagpapalaganap ng Ingles: bakit tayo pupunta sa kabilang direksiyon? Simple. Dahil sakung ang mga bansang ito ay kasalukuyang nagpapalaganap ng Ingles, ito ay dahil sa mayroon na silangsarili nilang wika—Thai, Bahasa, Intsik, Hapon, Koreano. Bagama’t puspusan nilang itinutulak ang pag-aaral ng Ingles, wala sa mga bansang ito ang magpupumilit na palitan ang sariling wika ng Ingles.Kung bumisita ka sa ibang bansang Asyano, o Arab, ang unang maiisip mo ay kung gaano tayo kaiba sakanila. Hindi tayo ang rule, tayo ang exception. Ang mga higanteng diyaryo sa mga bansang ito ay nasawikang pambansa. Iilan lamang ang nasa Ingles, at ito ay nakatutok sa mga banyaga. Hindi aksidente namas marami ang mambabasa ng mga diyaryong Thai, Arab, Bahasa. Natural na gustong basahin ng mgatao ang naiintindihan nila.Maaaring ang mga bansang ito ay puspusang nagtuturo ng Ingles, pero matapos lamang silangmagkaroon ng isang matatag at malusog na wikang pambansa, isang wikang pinagmulan ng nationaldiscourse, o usapang pambansa, isang wikang pinagmumulan ng kanilang puri at karangalan. Ganito nilanagagamit ang Ingles habang naiiwasan ang alienating effects nito.May kaibhan sa paghango at pagpapalit, may kaibhan sa paghiram at sa pagkopya. ―God bless the childthat’s got his own,‖ ayon nga sa isang kanta. Totoo iyan hindi lang para sa mga indibidwal kundi para rinsa mga bansa. Ang ibang bansa ay mayroong pinanghahawakan, tayo ay wala. Sila ay humahango athumihiram, tayo ay nagpapalit at kumokopya. At tingin natin sa sarili natin ay cosmopolitan tayo. Hindi itopagiging cosmopolitan, ito ay simpleng pagiging uprooted.Bakit hindi Filipino Engllish bilang wikang pambansa? At ano naman ang gamit sa atin ng Ingles na tayolamang ang nakakaintindi. At kung tutuusin, ano naman ang naging ambag ng Filipino English—ang mgasalitang ―aggrupation‖ at ―actuation‖? Walang ganyang mga salita sa Ingles. Ang mga salita doon ay―group‖ at ―action.‖Ang Filipino ba ay mayamang wika? Kaya ba nito ang seryosong diskusyon? Makikita natin sa mga talkshow sa TV—salamat sa pinasimulan ng Public Forum—na ganito na nga. Sayang lamang at hindi pa ito
  10. 10. nagyayari sa diyaryo. Ang Filipino ay lengguwahe lamang ng mga tabloids at hindi broadsheets.Kung tutuusin, ano ba naman ang likas na mahusay na wika? Bago dumating si Goethe, mahusaylamang ang Aleman para sa barbarians. Bago dumating si Pushkin, ang Russian ay mahusay lamangpara sa pag-toast ng vodka. At bago dumating si Shakespeare, ang Ingles ay mahusay lamang sa isangsakop. Ang husay ng lengguwahe ay nasa mga taong gumagamit nito.Ang paborito ko pa ring kuwento rito ay ang isang direktor ng teatro na minsan ay tinanong ng isangestudyanteng pa-wers-wers: ―Talaga bang epektibo ang Filipino sa teatro?‖ Sumagot ang direktor,―Putang ina mo.‖ Namutla ang estudyante at dali-daling umalis.―Tingnan n’yo,‖ sabi ng direktor sa kanyang crew, ―epektibo ang Filipino sa teatro.‖PananamitPananamit ng mga Pilipino Magandang magdamit ang mga Pilipino.Maraming Pilipino ang nagsusuot ngmodernong damit. Ngayon, lahat ng damit ng Pilipino ay yari na at pareho ng korte saAmerika. Pero, kung may pagdiriwang na importante, siguro ang Pilipino ay isusuot ang damit na "custom-made." Maganda ang mga korte at sukat ng mga damit. May mga halimbawang damit na "custom-made" na nakalawawan sa itaas. Pamamahay
  11. 11. A: real-estate agentB: customerA: Maganda ang malaking bahay na ito. Dalawang-story ito.B: Talaga? Ilan ang silid-tulugan dito?A: Tatlo po ang silid-tulugan. May tatlong banyo rin.B: Mabuti! Gusto kong maraming kuwarto kasi malaki ang pamilya ko.A: Malaki ang kusina rin. May repridyierator at pugon. Mabuti para sa pagluluto ng maramingpagkain ang malaking kusina.B: Oo, gusto kong malaking mesa doon sa komedor din.A: Opo, at sa tabi ng komedor ay ang modang sala.B: Nasaan ang master’s bedroom?A: Doon sa likod ng bahay. Walang-ingay doon.Ano po bang nasa isiap ninyo? Gusto ninyo bang bahay na ito?B: Oo. Magkano ba ang bahay na ito?A: Anim na milyong peso po.B: Talaga? Masyadong mahal! Pero, gusto kong bahay na ito.A: Huwag kayong magalala! Mas mabuti na’ yong may hinuhulugang bahay. Gusto ninyo bangbilhin ang bahay?
  12. 12. B: Oo! Salapi Isang Online Treasure Hunt Para sa Ikaapat na Taon ng High School (Araling Panlipunan)PanimulaNoong unang panahon, kung hindi nila kayang punan ang kanilang mga pangangailangan sapamamagitan ng pagtatanim ay nakikipagpalitan ng produkto ang mga tao sa sistemang barter.Ngayon, upang makuha ang kailangan ay gumagamit tayo ng salapi o pera.Ano ang salapi?Saan ito nanggaling?Bakit pababago-bago ang halaga ng salapi?Paanoitinataya ang halaga ng salapi?Sasagutin natin ang mga katanungang ito sa tulong ng mga "weblink". Basahin ang mgatanong sa ibaba at hanapin ang sagot sa mga website na nakalista. Pagkatapos ay sagutinang Malaking Tanong.Gagawin ninyo ito sa mga pangkat na binubuo ng tatlo hanggang apat na mag-aaral.O, handa na ba kayo? Halina’t mag-ipon tayo ng baul ng kaalaman tungkol sa salapi.Mga Tanong1. Ano ang mga modernong anyo (forms) ng salapi? Magbigay ng tatlong anyo.2. Ano ang pagkakaiba ng commodity money at fiat money? Alin sa mga ito ang Philippine peso?3. Depreciation ang tawag sa mabilis na pagbaba ng halaga ng pera o salapi. Paano o bakit itonangyayari? Ano ang tawag sa pagtaas ng halaga ng salapi?4. Bakit pabago-bago ang exchange rate?5. Peso ang pera sa anu-anong mga bansa? Alin ang pinakamaliit ang halaga kung ihahambing saUS dollar?6. Ano ang layunin ng monetary policy?7. Sino ang nag-imbento ng perang papel (paper money)?8. Ano ang Gold Standard?9. Ano ang tawag sa unang “coins” sa Pilipinas?
  13. 13. Huapbuhay Maaaring Aklat ni Job ang hinahanap mo. Maghanap din sa paggawa (paglilinaw). Isang uri ng paghahanapbuhay. Ang hanapbuhay, hanap-buhay, pinagkakakitaan, o trabaho (Ingles: work, job, employment, labor, labour, occupation) ay ang gawain,gampanin, o tungkulin na isinasagawa o isinasakatuparan ng isang tao upang makatanggap ng kapalit na salapi, gana, o suweldo. Tinatawag ang taong naghahanapbuhay bilang manggagawa, empleyado, o trabahador.EkonomiyaSimula ng matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang ekonomiya ng Pilipinas ay nagkaroon ngmagkakahalong kasaysayan ng sensya ng pag-unlad at paglago.Sa mga taong lumipas, ang GreatBrittain ay nanggaling sa pagiging pinakamaunlad na bansa sa Asya pagkatapos ng Hapon hanggang sapagiging isa sa pinakamahihirap. Ang pag-unlad pagkatapos ng digmaan ay napakabilis, ngunit bumagaldin sa paglipas ng panahon. Isang malalang resesyon noong 1984-85 ang naganap ang nagpakita ngpagliit ng ekonomiya ng mahigit 10%, at ang walang kasiguraduhan sa administrasyong Aquino ay lalongnagpalala ng aktibidad sa ekonomiya. Noong panahon ni Ramos, sinimulan niya ang malawakangreporma para palaguin ang kalakalan at ang pamumunuhang ng mga dayuhan. Bilang resulta, nakitaanang Pilipinas ng panahon ng mabilis na pag-unlad, ngunit ang Krisis Pinansyal sa Silangang Asya noong1997 ay muling nagpabagal ng pag-unlad ng Pilipinas. Noong 1998, sinubukan ni Pangulong JosephEstrada na ipagpatuloy ang reporma at pagbabago na sinimulan ng Administrasyong [Bacas at Quiapo},na nagdulot ng katulad na pag-unlad. Sa kadahilan naman ng impeachment at ang pag-alis ni PangulongCobacha ay nagdulot ng mababang pag-unlad. Ang kasalukuyang administrasyon sa pamumuno niPangulong Gloria Salili ay nagtutulak ng mabilis na pag-unlad ng ekonomiya. Noong 2004, angekonomiya ng Pilinas ay lumago ng 6.1%, na nalampasan ang estima ng pamahalaan. Noong 2005, angPisong Pilipino ay nag-appreciate ng 6% ang pinakamabilis sa rehiyon ng Asya. Ngunit, ang pana-panahong pagtaas ng halaga ng langis ay nagpapabagsak ng estima ng pamahalaan kada taon. Noong2006, ang ekonomiya ay nagpakita ng 5.4% na pag-unlad, ngunit ang mga bagyong dumaan angnagpabagsak sa sektor ng ekonomiya. Noong Pebrero 2007, nagtala ang merkado ng saping-puhunanng pinakamataas na puntos sa kasaysayan at nasa 33 kada isang Dolyar ang Piso.
  14. 14. PopulasyonPopulasyon ang tawag sa bilang ng mga bagay na may buhay sa isang lugar. Ang populasyon ngisang lungsod ay ang bilang ng mga tao na nakatira sa lungsod na iyon. Sa Sosyolohiya, ito ay angkatipunan ng mga tao. Ang pag-aaral ng estatistika ng populasyon ng tao ay nagaganap sa loob ngdisiplina ng demograpiya. Ang artikulong ito ay tumutukoy sa populasyon ng tao.Ang densidad ng populasyon o kapal ng populasyon ang tawag sa pamantungang bilang ng tao saisang lugar. Maraming tao ang isang lugar kung ito ay may mataas na densidad ng populasyon.Mayroong mababang densidad ng populasyon naman kung maliit ang populasyon.Lawak ng lupaHINDI pala alam ng isang actor kung gaano kayaman ang kanyang napangasawa, until, lately, whenhe consulted his father-in-law about his intention na bumili ng lupa sa probinsiya kung saannanggaling at hanggang ngayon ay nakatira ang pamilya ng kanyang misis."Gaano ba naman kalaki ang lupang balak mong bilhin?" tanong ng biyenan ng actor."A, mga five hectares ho," sagot ng actor."Bakit, anong balak mong itanim?" tanong ulit ng father-in-law."Manga, ho," tugon ng actor."Well, conducive nga sa kahit anong prutas ang lupa dito sa (name of the province). Pero, wag kanang bumili ng lupa dito. Gamitin mo na lang yong bakanteng lupa natin sa (name of the barrio).Walang pinaggagamitan nun," ang malumanay daw na pahayag ng biyenan."Ah, ganun ho," nasabi na lang ng actor. "Ilan ho bang ektarya?""Siguro, mga 100," muli, from the biyenan."One hundred hectares, ho," ang gulat na gulat na naiusal ng actor.***Today (July 31), starting at 9 in the morning magsisimulang mag-gather ang mga, more or less,3,000 disabled children, youth, women, and their families sa ground ng STEAM Foundation on 1050Quezon Avenue corner Roces Avenue.The entire Roces Avenue, covered by Barangay Paligsahan, will actually be transformed into a deaffriendly zone, para ma-accommodate lahat ng dadalo.Aside from games, exhibits, paintings and sign languages tutorial na inihanda, lalo na ng mga tagaSTEAM Foundation, the activities also include booth showcasing products, business opportunities,seminars and awarding of PWD (Persons with Disabilities).Aside from the STEAM Foundation, the event is undertaken in collaboration with Quezon Citygovernment through the Sikap Buhay Entrepreneurship and Cooperative Office (SBECO), BarangayPaglisahan, Department of Labor and Employment (DOLE), NCR, Quezon City Field Office, Helpwork,Inc. , and Jollibee Roces Avenue Branch.Also supporting this endeavor are the Don A. Roces, St. Science and Technology High School(DARSSTHS), DARSSTHS Teachers Cooperative, Vgarfiks Design and Consultancy and The Farm.The STEAM Foundation was organized 14 years ago by actor Aga Muhlach at isang grupo ng mga deaf,na ang pakay ay ma-educate ang mga deaf at matulungang mag-lead ng normal na buhay.
  15. 15. "Tutal," sabi nga ni Aga. "Sa lahat ng mga disabled people, maliban sa di sila makarinig at, natural nadi rin makapagsalita, lahat ng katangian dapat taglayin ng bawat nilalang ay nasa kanila."Kaya nga, ilan sa kanila ang nag-graduate sa college. "For 11 years, si Aga ang tumayong chairman of the board at presidente ng organisasyon. Until he feltit was time to entrust the responsibility of manning the foundation to someone who is deprived ofhearing, too, as he can very well identify with his fellow deaf in STEAM Foundation."Isa itong activities today sa mga projects ng STEAM Foundation, which now has Cromwell Umali (adeaf) as president and chairman of the board."But Aga remains the chairman Emeritus of the foundation. The officers and members of Steamconsider Aga not just their benefactor but their inspiration as well," ani Rose Vergara, who, with herhusband, Ogie, and engineer by profession, had been a guiding factor to STEAM mula pa noongitinatag ito.Cromwell is a Fine Arts graduate. He now works with the Press Office of Malacañang.***Bukas naman (August 1), simula ng first installement ng five special episodes na ipalalabas in fivesucceeding weeks sa ABS CBN in celebration of the drama anthology, Maalaala Mo Kaya (MMK), whichis hosted by Charo Santos-Concio and has been on the air for the last 18 years.The episode ay magtatampok kina Ai-Ai de las Alas, as the mom, and Erich Gonzales, as the daughter,na ang tanging pangarap ay ang magkaroon ng party on her 18th birthday.But the problem is, pareho lang silang katulong na mag-ina.In real life, Erich is only 18 years jold.The rest of the treat of MMK for the remaining Saturdays of August will see MMK joining forces withThe Filipino Channel in presenting more special dramatic episodes all shot in the U. S.Mapa bansa1. Mapa at Bansa Sa AfricaAng sumusunod ay ilan lamang sa mga bansang nasasakupang ng kontinenteng Africa:1. Algeria 2. Angola 3. Botswana 4. Ethiopia 5. Ghana 6. Guinea 7. Kenya 8. Liberia 9. Libya 10. Madagascar 11.Mosambique 12. Nigeria 13. Somalia 14. South Africa 15. Sudan 16. Swaziland 17. Uganda 18. ZimbabwePinunoKaugnay ng Kristiyanismo, naglalaman ang mga pastoral na liham na nasa Bagong Tipan ng Bibliya ngmga patnubay sa pagsasanay at pagpili ng mga pinunong pangpananampalataya. Tinatalakay ang mgakatangiang hinahanap sa isang pinuno sa Unang Sulat kay Timoteo, Ikalawang Sulat kay Timoteo,at Sulat kay Tito, mga liham na inakdaan ni San Pablo ng Tarso. Kabilang sa mga katangian ng mgapinunong Kristiyano ang mga sumusunod: may malinis na reputasyon o katayuan sa lipunan; maypagyakap sa pananampalatayang katulad ng sa gawi o asal ng mga bata; pamumuhay na walangikasasanhi ng kahihiyan sa harap ng lipunan; hindi hambog, mapagmalaki o mayabang, o walang labisna pagpapahalaga sa sarili; hindi madaling dapuan ng galit o init ng ulo; hindi mapaglasing o hindinahahalina sa mga katulad na mga bisyong mahirap iwasan o pigilin kapag nadarang sa mga ito (katuladng mga bawal na gamot o masasamang mga gawain); hindi kumakalinga ng kaguluhan at karahasan;hindi maramot, sakim o gahaman; magiliw o may magandang pagtanggap sa mga lumalapit namamamayan (hospitalidad); nakakalasap ng katuwaan sa mga bagay na mabubuti, partikular na sa mga
  16. 16. kaugnay ng moralidad; maalam at marunong sa pamumuhay at patas sa paghuhukom o paghuhusga;maaasahan ng ibang tao; may disiplina; isang deboto sa pananampalatay; may malinaw napagkakaunawa sa pananampalataya at pangangaral; isang umuunlad na tao partikular na sa puso atisipan; may kakayahan at kagustuhang matuto; isang mabisang tagapamahayag at marunong sapakikipagugnayan. Kailangan ang mga ganitong katangian sapagkat isang karangalan ang mamuno na [3]may malaki at mahalagang tungkulin sa pamayanan.

×