ΚΑΤΑΠΕΛΤΗΣ

400 views

Published on

εργασία στο μάθημα της Τεχνολογίας 1ο Γυμνάσιο Ν. Ψυχικού

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
400
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
29
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ΚΑΤΑΠΕΛΤΗΣ

  1. 1. Έτος 2012-2013[Ο ΚΑΤΑΠΕΛΤΗΣ]ΘΕΜΑΣΙΚΗ ΕΝΟΣΗΣΑ: ΕΡΓΑΛΕΙΑ - ΜΗΧΑΝΕ΢Εργαςία γ’ τριμινου του μακθτι τθσ Α’ Γυμναςίου τμ. Α1 ςτο μάκθματθσ τεχνολογίασ, Μάρκου Β. Διοματάρθ.
  2. 2. 1Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α1. Ειςαγωγι ……………………………………..………………………..ςελ.22. Περιγραφι – Ιςτορικι εξζλιξθ - Αρχι λειτουργίασ ….ςελ. 33. Χρθςιμότθτα ςτθν κοινωνία ……………………………………ςελ. 84. ΢χζδια …………………………………………………………….……….ςελ. 95. Κατάλογοσ εργαλείων και υλικϊν …………………..………ςελ. 96. Εκτίμθςθ κόςτουσ καταςκευισ …………………………….…ςελ. 107. Βιβλιογραφία ……………………………………………….………..ςελ. 11
  3. 3. 2Ο Κ Α Σ Α Π Ε Λ Σ Η ΢ΕΙ΢ΑΓΩΓΗΟ καταπζλτθσ ιτανπολεμικι καταςκευι,που εξακόντιηε μεμθχανικό τρόπο ςε μεγάλθ απόςταςθ λίκουσ, βζλθ, κλπ, πλιττοντασζτςι τον αντίπαλο.Ετυμολογικά, ςθμαίνει το μθχάνθμα που βάλλει κατάτων «πελτϊν», δθλ. ρίχνει κατά τθσ άμυνασ του εχκροφ. Ανικει ςτθνευρφτερθ κατθγορία των αρχαίων πολεμικϊν μθχανϊν.Λζγοντασ «αρχαίεσ πολεμικζσ μθχανζσ», εννοοφμε κάκε τεχνικιεπινόθςθ αποτελοφμενθ από εξαρτιματα, που χρθςιμοποιικθκε γιατθν επαφξθςθ, τθν αντικατάςταςθ ι τθν αποτελεςματικότερθαξιοποίθςθ τθσ δφναμθσ του ανκρϊπου ι των ηϊων ςτισ μάχεσ. Οιπολεμικζσ μθχανζσ των αρχαίων, διακρίνονται περαιτζρω ςε αγχζμαχαόπλα, (προοριςμζνα για μάχθ ςϊμα με ςϊμα, όπωσ το ξίφοσ, ο πζλεκυσκλπ), και ςε εκθβόλα όπλα (που ζβαλαν ςε μεγάλθ απόςταςθ), όπωσ –πζραν του καταπζλτθ- θ «αρπάγθ του Αρχιμιδθ» (είδοσ γερανοφ μεαγκίςτρι που παγίδευε και βφκιηε πολεμικά πλοία), το «τθλεβόλον τουΑρχιμιδθ» (μπροφτηινοσ ςωλινασ με κλειςτό το ζνα άκρο του, πουλειτουργοφςε ςαν κανόνι με δφναμθ ϊκθςθσ βραςτό νερό) κλπΟ καταπζλτθσ λοιπόν, λεγόμενοσ και «οξυβελισ»ιταν ζναβαρζωσ τφπου εκθβόλο όπλο, μία πολεμικι μθχανι, μεγάλθσεμβζλειασ.Μζχρι τθν εφεφρεςθ τθσ πυρίτιδασ, αλλά και αργότεραακόμθ, ο καταπζλτθσ υπιρξε ζνα είδοσ υπερόπλου τθσ εποχισ του,επζτρεψε τθν ολζκρια πλιξθ του αντιπάλου από μεγάλθ απόςταςθ,χρθςιμοποιικθκε τόςο ςτθν επίκεςθ όςο και ςτθν άμυνα, και, από τθνεμφάνιςι του και μετά, επζδραςε ςτον τρόπο που διεξάγονταν οιμάχεσ. ΢φντομα διαδόκθκε ςε όλεσ τισ Πόλεισ – Κράτθ τθσ Αρχαιότθτασ,ςτουσ Καρχθδόνιουσ, τουσ Εβραίουσ, τουσ Ρωμαίουσ κλπ
  4. 4. 3ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - Ι΢ΣΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ–ΑΡΧΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ΢Ο καταπζλτθσ εφευρζκθκε από τουσ αρχαίουσ Ζλλθνεσ καιςυγκεκριμζνα από τουσ μθχανικοφσ που προςκάλεςε ο Διονφςιοσ οΠρεςβφτεροσ, τφραννοσ των ΢υρακουςϊν τον 4οαιϊνα π.Χ, κατά τισπροετοιμαςίεσ του για τθν εκςτρατεία κατά τθσ Καρχθδόνασ το 399π.Χ.΢τθν αρχικι του μορφι, εξακόντιηε βζλθ μικροφ μεγζκουσ ςεμεγάλθ απόςταςθ. Η καταςκευι, ςτθ διαδρομι του χρόνου, εξελίχκθκεςε δφο βαςικοφσ τφπουσ: ζναν για τθ ρίψθ λίκων και ζναν για τθνεκτόξευςθ ακοντίων.Οι καταπζλτεσ διακρίνονταν ςε ευκφτονουσ, οι βραχίονεστων οποίων ιταν ςτραμμζνοι προσ τθν πλευρά του βάλλοντοσ, και ςεπαλίντονουσ, με τουσ βραχίονζσ τουσ ςτραμμζνουσ αντίκετα τωνπρϊτων (προσ τθν πλευρά του αντιπάλου). Επίςθσ ανάλογα με τομζγεκόσ τουσ, που ποίκιλε από 40 ζωσ και 300 κιλά, διακρίνονταν ςε«μείηονεσ», δθλ. μεγάλουσ καταπζλτεσ, που χρθςιμοποιοφνταν ςανπολιορκθτικζσ μθχανζσ, και ςε «ελάςςονεσ», δθλ μικροφσ καταπζλτεσ.Ειδικότερα:Α) Οη αξρηθνί θαηαπέιηεο (βι. ζρέδην 1) ήηαλ ξύλινερ θαηαζθεπέο πνπαπνηεινύληαλ από ηα αθόινπζα επηά βαζηθά κέξε:1. ηνλ οπθοζηάηη, πνπ ζηεξίδνληαλ ζε ηξηγωληθή ή ηεηξάγωλε βάζε,2. ην ηόξο, πνπ ην απνηεινύζαλ δύν αληηηαθηνί βξαρίνλεο εκβνιηζκέλνη ζεζπζηξεκκέλα ζρνηληά ηνπ νξζνζηάηε
  5. 5. 43. ηε ζύπιγγα, πνπ απνηεινύζε θάζεηε δνθό πξνο ην ηόμν όπνπ έθεξε γιπθήεληόο ηεο νπνίαο ηνπνζεηνύληαλ ην βέινο ή ην αθόληην,4. ηε χοπδή, δηα ηεο νπνίαο επηηπγράλνληαλ ε εθζθελδόληζε ηνπ βέινπο ή ηνπαθνληίνπ,5. ηνλ ζηπόθαλο, πνπ θέξνληαλ ζηε άθξε ηεο ζύξηγγαο, δηα ηνπ νπνίνπηεληώλνληαλ ε ρνξδή,6. ηελ θαηαθιείδα, παξά ηνλ ζηξόθαιν, ε νπνία ζπγθξαηνύζε ηεληωκέλε ηερνξδή θαη7. ηνλ μοχλό, ή πείξν πνπ κεηαθηλνύζε ηελ θαηαθιείδα θαηαπειεπζεξώλνληαλ ε ρνξδή.Σρέδην 1Με λίγερ λέξειρ θα λέγαμε πωρ οι ππώηοι καηαπέληερ έμοιαδαν μεαςηό πος ζήμεπα αποκαλούμε βαλλιζηπίδα ή βαλλίζηπα, αλλά ζε πολύμεγαλύηεπο μέγεθορΒ) Σα επόμενα χρόνια, με τθν εξζλιξθ τθσ ςτρατιωτικισ τακτικισ,οι καταπζλτεσ τοποκετοφνταν πάνω ςε αρμάμαξεσ. Ζτςι ςταδιακάαπζκτθςαν τροχοφσ και διαφορετικι μορφι (βλ. ςχζδιο 2). Πρϊτοσ πουχρθςιμοποίθςε κινοφμενουσ καταπζλτεσ, ιταν ο Μζγασ Αλζξανδροσκατά τθ διάβαςθ του ποταμοφ Σαναίδα.Πλζον οι καταπζλτεσαποτελοφνταν από τα εξισ βαςικά μζρθ:
  6. 6. 51. τζςςερισ τροχοφσ, που χρθςίμευαν ςτθ μετακίνθςι τουσ2. ζναν ξφλινο βραχίονα, ο οποίοσ κατζλθγε ςε βακοφλωμα, όπουτοποκετοφνταν το «βλιμα», δθλ. θ πζτρα, οι φλεγόμενεσ μπάλεσ, ταπικάρια με το υγρό πυρ κλπ3. μία ξφλινθ βάςθ, όπου ςτθριηόταν ολόκλθρθ θ πολεμικι μθχανι4. το τόξο5. τθ χορδι(βλ. ςχζδιο 2)΢χζδιο 2Μάλιςτα οι Ρωμαίοι, που ζκαναν ευρφτατθ χριςθ καταπελτϊνςτουσ πολζμουσ τουσ, άλλαξαν τθ μζχρι τότε πολεμικι τακτικι καιτοποκζτθςαν τουσ καταπζλτεσ, όχι ςτθν πρϊτθ γραμμι, αλλά ςταμετόπιςκεν, ζτςι ϊςτε να επιτυγχάνεται θ προςταςία των μεταγωγικϊντουσ, κάτι ανάλογο με τθ ςθμερινι τοποκζτθςθ του πυροβολικοφ ςτοπεδίο τθσ μάχθσ. Αργότερα οι Βυηαντινοί εξζλιξαν ακόμθ περιςςότεροτον καταπζλτθ και τον ονόμαςαν βαλλίςτρα (λατ. «ballista»απ’ τοελλθνικό «βάλλω», δθλ. πλιττω τον αντίπαλο)
  7. 7. 6Γ) Κατά το Μεςαίωνα, ο αρχαίοσ Ελλθνικόσ καταπζλτθσεξελίχκθκε και απζκτθςε τθ μορφι τθσ μεςαιωνικισ βαλλίςτρασ. Μετθν εξάπλωςθ του καταπζλτθ, καταςκευάςτθκαν διάφορεσ παραλλαγζστου (βλ. ςχ. 3), προκειμζνου να καλυφκοφν επιμζρουσ ιδιαίτερεσανάγκεσ, λαμβάνοντασ ονομαςίεσ περιςςότερο από τθν όψθ πουπαρουςίαηαν, ενϊ θ βαςικι αρχι λειτουργίασ παρζμενε ίδια. Σζτοιεσπαραλλαγζσ ιταν ο όναγροσ (βλ. ςχεδ. 4), ο ςκορπιόσ (βλ. φωτ. 1),κακϊσ και πολλζσ άλλεσ (βλ. φωτ. 2 και 3), θ χελϊνα, ο κριόσ, κλπςχζδιο 3ζσεδ. 4
  8. 8. 7Φωη. 1Φωτ.2 φωτ.3
  9. 9. 8Δ) Σζλοσ, ακόμθ και ςτθ νεότερθ ιςτορία, κατά τον Πρϊτο ΠαγκόςμιοΠόλεμο, και παρά τθν εξζλιξθ τθσ ςτρατιωτικισ τεχνολογίασ,καταπζλτεσ μικροφ ςχετικά μεγζκουσ εξακολοφκθςαν ναχρθςιμοποιοφνται, ςε δευτερεφοντα αςφαλϊσ ρόλο, για τθ ρίψθχειροβομβίδων (βλ. φωτ. 4)Φωτ. 4Προξενεί ιδιαίτερθ εντφπωςθ το γεγονόσ πωσ ςτισ αρχζσ του1900, Γάλλοι και Γερμανοί ςτρατιωτικοί μθχανικοί προςπάκθςαν νακαταςκευάςουν ομοιϊματα των αρχαίων καταπελτϊν, πλθν όμωσ δενκατάφεραν να πετφχουν τθν απόςταςθ βολισ (βελθνεκζσ) των αρχαίωνμθχανϊν,παρότι χρθςιμοποίθςαν βζλθ μικουσ 0,88 μ. και όχι ακόντια,φκάνοντασ μόλισ τα 375 μζτρα ζναντι των αρχαίων που ζφκαναν τα 750μζτρα !!!ΧΡΗ΢ΙΜΟΣΗΣΑ ΢ΣΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑΟ καταπζλτθσ ζπαψε να χρθςιμοποιείται ςτισ ςφγχρονεσ μάχεσ.Νεότερα και πιο καταςτροφικά όπλα ι μθχανζσ, όπωσ οικατευκυνόμενοι από υπολογιςτζσ πφραυλοι, πλιττουν από απόςταςθτον αντίπαλο με πολλαπλάςια ιςχφ αλλά και κόςτοσ ςε ανκρϊπινεσηωζσ. Προςωπικι μου άποψθ είναι πωσ γενικά είναι δφςκολο νακεωριςουμε ζνα όπλο –κάκε όπλο- ωσ ωφζλιμο ςε μια κοινωνία, εκτόσ
  10. 10. 9εάν ζγινε χριςθ του αποκλειςτικά και μόνον για τθν άμυνά τθσ ςεδεδομζνθ ιςτορικι ςτιγμι.΢ Χ Ε Δ Ι ΑΚ Α Σ Α Λ Ο Γ Ο ΢ Ε Ρ Γ Α Λ Ε Ι Ω Ν Κ Α Ι Τ Λ Ι Κ Ω ΝΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΛΙΚΑ1. κοπίδι 1. μπάλςα φφλλο 10mm2. επιτραπζηια ςζγα 2. μπάλςα ράβδοσ φ8mm3. λίμα. 3. μπάλςα ράβδοσ φ 10mm4. ράςπα 4. κόλλα μπάλςασ5. επιτραπζηιο δράπανο 5. καρφιά μικρά6. ποτθροτρφπανο 6. λάςτιχο ςιλικόνθσ
  11. 11. 107. πιςτόλι κόλλασ 7. ςπάγγοσ8. ςφυρί 8. Γυψόγαηα9. πζνςα 9. φφλλο MDF3mm10Χ5010. μζγγενθ 10. παλιζσ εφθμερίδεσ11. γραςίδι για μακζτεσ12. χαλίκια13. οδοντογλυφίδεσΕΚΣΙΜΗ΢Η ΚΟ΢ΣΟΤ΢ ΚΑΣΑ΢ΚΕΤΗ΢1. μπάλςα φφλλο 10mm ……………………………….5,502. μπάλςα ράβδοσ φ8mm…………………………….1,103. μπάλςα ράβδοσ φ 10mm…………………………...1,404. κόλλα μπάλςασ ………………………………………….3,285. καρφιά μικρά …………………………………………….0,306. λάςτιχο ςιλικόνθσ ………………………………………0,257. ςπάγγοσ ……………………………………………………..1,258. Γυψόγαηα …………………………………………………..3,159. φφλλο MDF3mm10Χ50 …………………………….1,7510. παλιζσ εφθμερίδεσ…………………………………….0,0011. γραςίδι για μακζτεσ ………………………………….2,7512. χαλίκια……………………………………………………….0,0013. οδοντογλυφίδεσ…………………………………………0,10΢ΤΝΟΛΟ …………………………………………………………20,83
  12. 12. 11ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ1) «Η πολεμικι τζχνθ των αρχαίων Ελλινων», PeterConnolly, Ι. ΢ιδζρθσ,ςελ. 64, 652) http://el.wikipedia.org/wiki/Καταπζλτθσ3)http://www.tmth.edu.gr/aet/thematic_areas/p474.html4) http://el.wiktionary.org/wiki/Καταπζλτθσ

×