Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

էներգակիրներ

515 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

էներգակիրներ

  1. 1. Էներգակիրներ• Բնությունից տրված բոլորայն տարրերնու երևույթները, որոնք օգտագործելով`մարդիկ կարողանում են ստանալէլեկտրաէներգիա կոչվում ենէներգակիրներ: Դրանցից են` քամիները,հոսող ջրերը, փայտը, ածուխը, գազը,միջուկային վառելիքը և այլն:
  2. 2. Ածուխ• Ածուխը առաջացել է միլիոնավոր տարիների ընթացքում`բուսական զանգվածի քայքայման հետևանքով: Ածուխըպարունակում է իր մեջ մեծ քանակությամբ ածխածին:Բուսազանգվածի մնցորդները թաղվել են երկրիընդերքում և ժամանակի ընթացքում ջերմաստիճանի ուճնշման ազդեցությամբ վերափոխվել են ածխի: Ածուխընավթից և գազից ամենաէժանն է, ամենատարածվածը,սակայն ամենավտանգավորը, մեծ վնաս է հասցնումմթնոլորտին: Ածխի արդյունահանումը տեղի է ունենումերկու եղանակով` բաց և ստորգետնյա, երկու դեպքում էլմեծ վնասներ է հասցվում բնությանը:Ստորգետնյաեղանակով ածխահանության ժամանակ գետնի տակառաջանում են ստորգետնյա դատարկություններ, որոնքժամանակի ընթացքում դառնում են փլուզումներիպատճառ:• Երկրորդ դեպքում ածխի շերտին հասնելու համարհսկայական տարածությունների վրա փորում, հեռացվումէ երկրի կեղևի վերին հողաշերտը: Հսկայական տարածքվերածվում է ոչ պիտանի տարածքի:
  3. 3. Նավթ• Նավթը երկրի նստվածքային թաղանթում տարածված այրվող,յուղանման, յուրահատուկ հոտով հեղուկ է, կարևորագույնօգտակար հանածո, արժեքվոր բնական պաշար: Նավթիպարունակության մեջ գերակշռում են ածխածինը և ջրածինը, քիչքանակությամբ կա նաև ազոտ, ծծումբ , թթվածին և այլ նյութեր:Վառելիքային ռեսուրսներից նավթը համարվում էամենաարժեքավորը, քանի որ նավթի վերամշակումից են ստանումբենզին, ասֆալտ, մազութ և այլն: Նավթը մեծ նշանակություն ունիարդյունաբերության մեջ: Նավթը արդյունահանվում է երկրիկեղևում գտնվող նավթաբեր շերտերից , որոնց հասնելու համարխորը հորատանցքներ են փորվում: Այդ հորատանցքները փորվումեն ինչպես ցամաքի, այնպես էլ ծովի հատակին• Նավթը տեղափոխվում է հիմնականում երեք եղանակով`նավթամուղներով, երկաթուղով, նավերով: Այս երեք եղանակներնէլ մեծ վնաս են հասցնում էկոհամակարգին: Աղտոտվում է ջուրը,մթնոլորտը, բնությունը … Ներկայումս նավթի համաշխարհայինծավալները գնահատվում են շուրջ 140 մլրդ տոննա: Սպառմաններկայիս տեմպերի պահպանման դեպում այն մարդկությանըկբավականացնի մոտ 40 տարի:
  4. 4. Բնական գազ• Բնական գազը օգտակար անհամ, անոտ և անգույնգազային միացություն է, օգտակար հանածո, որն առաջացելէ երկրի ընդերքում անաերոբ պայմաններում: Երկրիընդերքում բնական գազը գտնվում է միայն գազայինվիճակում, պարունակվում է ապարների շերտերում`հաճախ զուգակցված ածխի կամ նավթի հետ: Բնականգազի կազմի մեջ գերակշռում է մեթանը(CH4)` 92-98 %:Բնական գազը հանածո վառելանյութերից ամենամաքուրայրվողն է և ամենահարմարը արտահանելու ևօգտագործելու համար:Ներկայումս գազի տեղափոխմանհիմնական միջոցը խողովակաշարերն են:• Բնական գազը հսկայական դեր ունի ինչպես կենցաղում,այնպես էլ արդյունաբերության մեջ: ՋԷԿ-երումօգտագործվող վառելիքների շարքում այն զիջում է միայնածխին: Բնկան գազը մեծ ծավալներով օգտագործվում էմետաղամշակման ոլորտում: Բնական գազը որպեսավտոմեքենային վառելիք աշխարհում սկսել է ավելի մեծտարածում գտնել իր էժանության և էկոլոգիապես մաքուրլինելու պատճառով:
  5. 5. Էներգիայի այլընտրանքայինաղբյուրներ• Էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրներ ասելով`հասկանում ենք վերարտադրվող և շրջակամիջավայրի համար անվտանգ էներգիայիաղբյուրները: Այդպիսի այլընտրանքայինէներգիայի աղբյուրներից է արևային էներգիան,քամու էներգիան, լեռներից հոսող գետերի և ջրիէներգիան: Էկոլոգիապես անվնաս այս միջոցներըաշխարհում սկսել են մեծ զարգացում ապրելևշատ կիրառվել: Իմ կարծիքով, եթե հենց այսպիսմիջոցներով էլ աշխարհը ձեռք բերի էներգիա,ապա բնությանըայդքան էլ շատ վնասներ չենհասցվի:
  6. 6. Արևային էներգիա• Յուրաքանչյուր 20 րոպեի ընթացքում երկրին հասնողարևային էներգիայի քանակը հավասար է էներգիասպառող հիմնական երկրիների մեկ տարվա ընթացքումօգտագործած հանածո վառելանյութից ստացվածէներգիային: Երկիր հասած էներգիայի մեծ մասը կլանում էԵրկրի մակերույթը, թոխանցում է ծովերի, լճերի և գետերիջրերին, ինչպես նաև բույսերին: Մի փոքր մասը քամիների,ալիքների առաջացման պատճառ է դառնում: 20-րդ դարիերկրորդ կեսից մարդիկ սկսեցին մեթոդներ մշակել` արևիցէներգիա ստանալու համար, այդ էներգիան էկոլոգիապեսմաքուր էր, անսպառ էներգիայի աղբյուր :Արևից ստացվողէներգիան վերականգնելի է և մաքուր: Սակայն արևիբացակայությանը գիշերային, երբեմն էլ ցերեկայինժամերին, կախվածությունը տարվա եղանակիցխոչընդոտում են նրա արդյունավետ օգտագործումը: Բացիայդ արևի էներգիան լիարժեք օգտագործելու համարանհրաժեշտ է կուտակել, իսկ կուտակելու համարմեծածավալ սարքավորումներ են պահանջվում: Որքան մեծէ կուտաքվելիք էներգիայի պաշարը, այնքան մեծածավալկուտակիչներ են անհրաժեշտ:
  7. 7. Քամու էներգաին• Ճնշումների տարբերություններից ելնելովերկրագնդի վրա առաջանում են քամիներ: Քամուէներգիան կարող է վերածվելէլեկտրաէներգիայի: Պարզվել է, որ մեր մոլորակիվրա քամու էներգիան այնքան է, որ կարող էլիովին բավարարել մարդկության էներգետիկպահանջները: Մթնոլորտի բարձր շերտերումքամին ավելի ուժգին է և մշտական, ինչն ավելիմեծ քանակությամբ էներգիա է ապահովում, քանԵրկրի մակերևույթի կամ ծովային քամիները:• Մի շարք երկրներ հսկայական ներդրումներ ենանում այս ոլորտում և ստանում շոշափելիարդյունք:
  8. 8. • Աշխարհի զարգացման հետ զուգընթացասպարեզ են դուրս գալիս մի շարք նորէներգիայի աղբյուրներ, որոնք էկոլոգիապեսբավական մաքուր են : Այդպիսի էներգակիներիցեն ` ալկոհոլային վառելիք կամ կեսազանգված,կենսագազ, մարդու կղանքը, գեոթերմալ էներգիաև այլն: Իմ կարծիքով, եթե երկրները սկսենզարգացնել այդ էներգիայի աղբյուրները, ապաբնության և էներգիայի զարգացումըհեշտությամբ կընթանա: Աշխարհում մի շարքերկրներ, ընտրել և զարգացնում են հենց այսճանապարհը: Ինչն էլ ավելի մեծ զարգացման էբերում երկրին: Ցավոք Հայաստանը դեռ այզարգացման մակարդակին չի հասել, որկարողանա ձեռնարկել այդ էներգակիրներիստեղծումը, սակայն այդ ուղղությամբ որոշակիքայլեր կատարվում են
  9. 9. Ջուր• Ջրից էներգիա են ստանում մի քանի ձևով`ՀԷԿ(հիդրոէլեկտրոկայան), ալիքների էներգիա, մակընթացությանուժ: Այս երեք միջոցները, համեմատած Աէկ-ների, Ջէկ-երիէկոլոգիապես բավական մաքուր են: Չնայած ինչ-որ չափով իրենցվնասն են թողնում շրջակա միջավայրի վրա:• Հիդրոէլեկրակայնների (ՀԷԿ) աշխատանքը հիմնված է հոսող ջրիէներգիայի վերափոխման վրա: ՀԷԿ-եր հիմնականում կառուցում ենգետերի վրա, դրանց զուգահեռ կառուցելով նաև ամբարտակներ ուջրամբարներ: ՀԷԿ-երի արդյունավետ աշխատանքի համարանհրաժեշտ է երկու նախապայման` շուրջտարյա կայուն հոսք ևմեծ թեքություն ունեցող գետ:Երբ քամին անցնում է ջրի վրայով, նրաէներգիայի մի մասը փոխանցվում է ջրին` սետղծելով ալիքներ: ԱյսԷներգիան կարելի է անջատել հատուկ սարքերի օգնությամբ:Նշված սարքավորումները դեռևս փորձարկման փուլում են, բայցըստ հաշվարկների` ընդունակ են ալիքներից ստանալէլեկտրաէներգիայի մեծ պաշարներ: Մակընթացություններիժամանակ ջրային հզոր ալիքների ճանապարհներին ծովածոցերումկարելի է ամբարտակներ կառուցել, որոնց վրա տեղադրվածտուրբինները ջրի մեխանիկական էներգիան կվերածենէլեկտրաէներգիայի:
  10. 10. ՋԷԿ• Ամբողջ աշխարհում արտադրվող էներգիայիշուրջ 75%-ը ստացվում է ՋԷԿ-երից: Չնայած այդմեծ տոկոսին, ՋԷԿ-երը ամենավտանգավորն ենշրջակա միջավայրի համար: Մեծ քանակովթափոններ են արտաներում և մթնոլորտ, ևշրջակա միջավայր: ՋԷԿ-երը հիմնականումաշխատում են ածխով, իսկ ածխի այրումով մեծքանակությամբ ածխածին է գնում մթնոլորտ,որտեղ գնալով ավելանում է ածխածնի քանակը:Այրման պրոցեսում օգտագործվում է մեծքանակությամբ թթվածին, ինչի հետևանքովսպառվում է թթվածինը: Մեծ սարքերըհովվացնելու համար, օգտագործվում է ջուր,որտեղից որ վերցնում են ջուրը պրոցեսիավարտից հետո ջուրը հենց նույն վայրում էլհայտնվում է, սա առաջացնում է ջրի ջերմայինաղտոտում:
  11. 11. ԱԷԿ• Սկսած 1960-ական թվականներից ամբողջաշխարհում լայն տարածում գտանատոմակայանները, աշխարհի մի շարք երկրներումԱԷԿ-ները տալիս են ամբողջ արտադրվածէներգիայի մեծ մասը: ԱԷԿ-ները համեմատած ջէկ-երի ավելի մեծ քանակությամբ ջուր են պահանջում,ուստի ջերմային աղտոտումը այս կողմից ավելի մեծէ: Սակայն ԱԷԿ-ները չափազանց վտանգավոր են:Եթե ինչ-որ պայթյուն լինի ԱԷԿ-ում ապա տվյալերկիրը ուղղակի կլցվի ռադիոակտիվ տաերորվ,որոնք մի շարք աղետների, հիվադնությունների ևերկրի կործանման պատճառ կդառնա: Աէկ –ներիդժվարին գործընթացներից է ռադիոակտիվթափոնների թաղումը, դա կատարվում է օվկիանոսիհատակում: Եվ չափազանց մեծ վնասներ էպատճառում:
  12. 12. • Հայաստանում գործում է և ատոմակայան, և ջէկ,և հեկ-եր, և փորձում են արևից էներգիա ստանալ:Սակայն այս բոլոր էներգիայի աղբյորները մեծվնաս են հասցնում շրջակա միջավայրին,այնտեղ, որտեղ մենք ապրում են և մի օր այսամենը ուղղակի կխլի մեզանից մեր կյանքը:Ինչքանով է դա արդարացի, զեհվել ինչ-որատոմակայանի, կամ հազարավոր թափոններիպատճառով: Պետք է մտածել առողջության,առողջ ապագայի այլ , ոչ թե <<ռախիդ>> կյանքի,շահի, որը մեզ սպասվում է ապգայում: ՑավոքՀայաստանում այս խնդիրը իր կոնկրետլուծմանը չի արժանացել: Երկու կողմից էլհասկանում ենք, երկրի զարգացում և անապատհիվանդ բնակչությամբ կաաաաաաաաաաաաամոսկե միջին:
  13. 13. Նյութը պատրաստեցի ես ` Էլեն Կարա-Խաչատրյանը

×