Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Terrorisme & radicalisering
Prof. Rik Coolsaet
Elcker-Ik Centrum, Antwerpen
18 juni 2013
1. Wat is ‘terrorisme’ ?
2. Hoe ontstaat terrorisme ?
Band radicalisering-terrorisme
Het jihadi-terrorisme: opkomst, conso...
1. Wat is ‘terrorisme’ ?
 Vertekening als gevolg van 9/11
 Terrorisme is:
 Van alle tijden én van alle continenten
 We...
Van alle tijden en alle continenten (1)
 Premoderne tijd
Zeloten, sicarii, assassijnen
 18de eeuw
Franse Revolutionairen
Van alle tijden en alle continenten (2)
 19de eeuw
Ku Klux Klan, anarchistisch terrorisme
 20ste eeuw
Extreemrechts, dek...
Van alle tijden en alle continenten (3)
 Vandaag
Jihadi-terrorisme
Anti-jihad terrorisme
Separatistisch terrorisme
Syrië ?
Westen relatief gespaard
START (2011)
Aanslagen België (1970-2010)
Westen relatief gespaard (2)
NCTC(2012)
START(2011)
‘Jihadi-terrorisme’ ipv ‘moslim’-terrorisme
Religieus en niet-religieus terrorisme
Europol (2012)
Aantal aanslagen (verijdeld/mislukt/geslaagd)
Wat is ‘terrorisme’ ?
 ‘Terrorist’ voor de enen, ‘vrijheidsstrijder’ voor de ander
 100+ definities, vandaar:
 Identifi...
2. Hoe ontstaat ‘terrorisme’ ?
 “Grondoorzaken” ?
 Armoede ?
 Religie ?
 Ideologie ?
 Psychologische kenmerken ?
 Ra...
Religieus Orthodoxie Cultur. ghetto
Individu
Extremisme Terrorisme
Onrecht!
Identiteit &
onzekerheid
Afnemende aantallen
B...
Band radicalisering-terrorisme (2)
 ‘Precondities’ (grieven en context)
 Onrecht
 Uitsluiting
 Bedreiging
 Vernederin...
Band radicalisering-terrorisme (3)
 Groeps- en individuele dynamieken
 Niet gek, niet arm, niet kansloos
 Geleidelijk p...
Band radicalisering-terrorisme (4)
 Politiek radicalisme: permanent verschijnsel
 Soms groter dan gewoonlijk:
 Eind 19d...
Ontstaan van de jihadi-terrorismegolf (1)
 Geboorte in jaren 80: veteranen Afghanistan,
nationale groepen (nationale jiha...
Ontstaan van de jihadi-terrorismegolf (2)
1. Precondities (grieven en context)
 Diverse lokale oorzaken
 Etnische achter...
Ontstaan van de jihadi-terrorismegolf (3)
2. Wind in de zeilen
 Mobiliserende symbolen
 Sji‘a revolutie Iran (1979)
 Ov...
… en verval van de jihadi-terrorismegolf (4)
 Na 11 september
 Ontmanteling van al-Qaeda als organisatie
 Fragmentering...
3. Blik op de toekomst (1)
 Anders Behring Breivik (Oslo, 2011): nieuwe golf ?
 Precondities?
 Onrecht
 Uitsluiting
 ...
Syrië
 Terrorisme – Vrijheidsstrijd ?
 Motieven jongeren ?
 Perceptie van onrecht als gemene deler ?
 Onderscheid terr...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Terrorisme en radicalisering

610 views

Published on

Prof. Rik Coolsaet, UGent

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Terrorisme en radicalisering

  1. 1. Terrorisme & radicalisering Prof. Rik Coolsaet Elcker-Ik Centrum, Antwerpen 18 juni 2013
  2. 2. 1. Wat is ‘terrorisme’ ? 2. Hoe ontstaat terrorisme ? Band radicalisering-terrorisme Het jihadi-terrorisme: opkomst, consolidering, verval 3. Blik op de toekomst Nieuwe terrorismegolf ? Syrië
  3. 3. 1. Wat is ‘terrorisme’ ?  Vertekening als gevolg van 9/11  Terrorisme is:  Van alle tijden én van alle continenten  Westen relatief gespaard in hedendaags terrorisme  In Westen is ‘religieus’ terrorisme minder frequent dan ‘politiek’ terrorisme
  4. 4. Van alle tijden en alle continenten (1)  Premoderne tijd Zeloten, sicarii, assassijnen  18de eeuw Franse Revolutionairen
  5. 5. Van alle tijden en alle continenten (2)  19de eeuw Ku Klux Klan, anarchistisch terrorisme  20ste eeuw Extreemrechts, dekolonisatie, nationalistisch, extreemlinks
  6. 6. Van alle tijden en alle continenten (3)  Vandaag Jihadi-terrorisme Anti-jihad terrorisme Separatistisch terrorisme Syrië ?
  7. 7. Westen relatief gespaard START (2011) Aanslagen België (1970-2010)
  8. 8. Westen relatief gespaard (2) NCTC(2012) START(2011) ‘Jihadi-terrorisme’ ipv ‘moslim’-terrorisme
  9. 9. Religieus en niet-religieus terrorisme Europol (2012) Aantal aanslagen (verijdeld/mislukt/geslaagd)
  10. 10. Wat is ‘terrorisme’ ?  ‘Terrorist’ voor de enen, ‘vrijheidsstrijder’ voor de ander  100+ definities, vandaar:  Identificatie gemeenschappelijke kenmerken  (1) Gewelddadig, (2) politieke doelstelling, (3) angst zaaien  Operationele definitie van ‘terreurdaad’ (CT samenwerking)  Tactiek, geen ideologie  Verschillend van misdrijf/huurlingen: niet om geld, om politiek  Verschillend van oorlog: geen fysieke uitschakeling van vijand  Door uiteenlopende groepen  Kleine groepen (‘du faible au fort’) NYT, 8 september 2011
  11. 11. 2. Hoe ontstaat ‘terrorisme’ ?  “Grondoorzaken” ?  Armoede ?  Religie ?  Ideologie ?  Psychologische kenmerken ?  Radicalisering ?  Niet illegaal…  … en soms zelfs niet illegitiem  Permanent verschijnsel  Soms ‘significant’  Diverse vormen van radicalisering  Religieuze en politieke radicalisering 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 CS CA MA SA Secular Religious Sageman (2003)
  12. 12. Religieus Orthodoxie Cultur. ghetto Individu Extremisme Terrorisme Onrecht! Identiteit & onzekerheid Afnemende aantallen Band radicalisering-terrorisme Politiek UNDP2004
  13. 13. Band radicalisering-terrorisme (2)  ‘Precondities’ (grieven en context)  Onrecht  Uitsluiting  Bedreiging  Vernedering  Frustratie  Wij-tegen-Zij  ‘Veroorzakers’  Mobiliserende symbolen (‘wind in de zeilen’)  Wervend discours + voorhoede  Groeps- en individuele dynamieken Politieke radicalisering Terrorisme
  14. 14. Band radicalisering-terrorisme (3)  Groeps- en individuele dynamieken  Niet gek, niet arm, niet kansloos  Geleidelijk proces  Persoonlijk gevoel van onrecht, frustratie, onvrede  Mentale scheiding met samenleving, die geen oplossing lijkt te bieden  Politisering eigen wereldvisie (‘voorhoede’)  Cruciaal belang van vrienden- en familiebanden  Groepsdenken (zelfindoctrinatie)  Ontmenselijken medeburgers  Ideologie/religie: geen grondoorzaak, maar ‘inkleding’  Islam verwerpt (zelfmoord)terrorisme
  15. 15. Band radicalisering-terrorisme (4)  Politiek radicalisme: permanent verschijnsel  Soms groter dan gewoonlijk:  Eind 19de eeuw  Jaren 30  Jaren 60 Anarchistisch terrorisme Extreemrechts terrorisme Extreemlinks terrorisme Terrorismegolven: opkomst, consolidering, verval
  16. 16. Ontstaan van de jihadi-terrorismegolf (1)  Geboorte in jaren 80: veteranen Afghanistan, nationale groepen (nationale jihad, bv. Algerije)  Mislukt  Jaren 90: al-Qaeda als mondiale organisatie (internationale jihad)  1998-2005: hoogtepunt van jihadi-terrorisme
  17. 17. Ontstaan van de jihadi-terrorismegolf (2) 1. Precondities (grieven en context)  Diverse lokale oorzaken  Etnische achterstelling (Zuid-Thailand)  Bezetting (Palestina)  Impasse (Arabische landen)  Separatisme (Tsjetsjenië)  Europa: migratie & discriminatie  Klassiek migratiedebat sinds jaren 80  Geen importproduct  Bedreiging & solidariteit onder moslims (na 9/11)  Wij-tegen-Zij Pew (2003)
  18. 18. Ontstaan van de jihadi-terrorismegolf (3) 2. Wind in de zeilen  Mobiliserende symbolen  Sji‘a revolutie Iran (1979)  Overwinning op Rode Leger in Afghanistan (1979-1987)  Somalië debacle (1993)  Jihadisme als wervend discours:  verbond lokale conflicten, terrorismegroepen, rebellieën in een gezamenlijk rebellie tegen (lokale en mondiale) machthebbers  islamiseerde anti-imperialisme  Al-Qaeda als voorhoede
  19. 19. … en verval van de jihadi-terrorismegolf (4)  Na 11 september  Ontmanteling van al-Qaeda als organisatie  Fragmentering van het netwerk (vanaf 2004)  Patchwork van zelfradicaliserende groepjes  Waarom verval ?  Contraterrorisme  Geen resultaten (‘wind uit zeilen’)  Weerzin & interne discussies  Vooral moslims waren slachtoffer  Lokale grondoorzaken: hoop !  Arabische lente  Migratie: na 3 generaties ? Europol (2012)
  20. 20. 3. Blik op de toekomst (1)  Anders Behring Breivik (Oslo, 2011): nieuwe golf ?  Precondities?  Onrecht  Uitsluiting  Bedreiging  Vernedering  Frustratie  Zij-en-Wij  Veroorzakers?  Mobiliserende symbolen (‘wind in zeilen’)  Mobiliserend discours en voorhoede  Groeps- en individuele dynamieken
  21. 21. Syrië  Terrorisme – Vrijheidsstrijd ?  Motieven jongeren ?  Perceptie van onrecht als gemene deler ?  Onderscheid terrorisme-buitenlandse strijder ?  Wettelijke basis voor actie ?  Huurlingenwetgeving ?  Geen geldelijk gewin  Rekrutering ?  Geïmproviseerde filières  Patchwork van zelfradicaliserende individuen/groepjes  Terrorismewetgeving ?  Waar komen jongeren terecht ? (‘mist van de oorlog’)  Jabhat al-Nusra niet tot terro organisatie uitgeroepen in Europa

×