Thematrix

748 views

Published on

Published in: Education, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
748
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Thematrix

  1. 1. MATRIX A filosofía no cine decodificado
  2. 3. As fontes
  3. 4. As metáforas <ul><li>Entendemos o noso mundo mediante metáforas, analoxías que captan algún aspecto (antes incomprensible) do mundo pola súa semellanza con algo que xa entendíamos. O sistema solar coma un xogo de pelota, o planeta coma un ser vivo, o ollo coma unha cámara fotográfica. </li></ul><ul><li>As metáforas son simulacros da realidade, unha metáfora sen referente é un simulacro verdadeiro. </li></ul><ul><li>The Matrix tamén é unha metáfora que nos amosa que vivimos nunha metáfora. </li></ul>
  4. 5. SIMULACROS E SIMULACIÓNS <ul><li>&quot;Baudrillard sostiña que os medios masivos de comunicación e a sociedade de consumo contemporánea teñen xerado unha desmaterialización da realidade, desviando a mirada moderna (historicamente orientada cara á natureza) cara o mundo das pantallas, o que converte á comunicación nunha fin en si mesma e na medida absoluta de interpretación dos sucesos.&quot; </li></ul><ul><li>O soño é un simulacro pero, se non puidesemos distinguir o soño da realidade ¿cal sería o simulacro? </li></ul><ul><li>Nun xogo de metáforas o libro no que Neo agocha os programas pirata é “simulacros e Simulacións de Jean Baudrillard </li></ul>
  5. 6. Os Simulacros na Actualidade A relación entre simulación e referente foi o punto focal da filosofía postmoderna <ul><li>A ilusión radical do mundo é un problema afrontado por todas as grandes culturas, que o teñen solucionado a través da arte e a simbolización. O que temos inventado, para eliminar o sufrimento, é un simulacro, que de alí en diante suplanta o verdadeiro e é a súa solución final, un universo virtual do que todo o perigoso e negativo foi expulsado. E a Matriz é sen lugar a dúbidas parte disto. </li></ul><ul><li>“ O simulacro non é o que oculta a verdade. É a verdade a que oculta que non hai verdade. O simulacro é verdadeiro ” . J. Baudrillard </li></ul>
  6. 7. Percepción e realidade Na mesma liña reflexionaron os pintores, literatos e semánticos do século XX <ul><li>O cadro de Magritte xoga coa ambigüidade da imaxe e o seu significado denotado a través de palabras poñendo en cuestión la relación entre un obxecto pintado e o real. </li></ul><ul><li>O mapa transformase no territorio. É dicir, a imaxe da realidade que a humanidade ten transforma e recrea a realidade ata o punto de que a suplanta. Esta é unha perspectiva contraria coa perspectiva realista que mantén que a imaxe que cada un ten do que nos rodea non máis ca unha versión da realidade mesma. A Idea oponse á expresión O mapa non é o territorio de Alfred Korzybski que a usaba para explicar que a cousa observada e a imaxe da cousa observada son obxectos diferentes, por máis que na nosa mente pretendan identificarse chegando a confundir o que percibimos co obxecto que temos visto. </li></ul><ul><li>Nun conto de Borges, os cartógrafos do Imperio debuxan un mapa que acaba cubrindo exactamente o territorio: pero, coa caída do Imperio, o territorio desaparece mentres que o mapa raído e arruinado segue dando testemuña do orgullo imperial e podrecendo coma un cadáver, confundíndose coa cousa real. Este conto –di Baudrillard- é un simulacro de distinta orde. </li></ul>
  7. 8. MATRIX E O PROBLEMA DO REAL <ul><li>A vida en MATRIX, é para Neo o mundo real, porque está suxeita ás regras da lóxica. O criterio que lle serve para distinguir a realidade da fantasía é precisamente este, mesmo cando xa está na nave con Morfeo. </li></ul><ul><li>A súa mente rexeita a carenza de lóxica, todo aquilo que teña que ver coa ruptura da temporalidade, da homoxeneidade…. </li></ul>(CONCEPTOS QUE DEFINEN O REAL) PRESENCIA: real é o que está presente, o que aparece, o que se mostra a través dos sentidos HOMOXENEIDADE : no real as cousas compórtanse sempre do mesmo xeito, e as cousas da mesma clase compórtanse sempre igual. TEMPORALIDADE : os fenómenos reais seguen unha secuencia temporal lineal, non hai saltos cara atrás coma no soño. CENTRALIDADE : os sucesos reais distínguense dos ilusorios pola súa importancia e relevancia para o suxeito que os observa, que está no centro dos mesmos. Os fenómenos non están no interior da mente senón fóra. COÑECEMENTO : os fenómenos reais poden ser obxecto de estudio e coñecemento, e este coñecemento é transmisible e compartido con outros humanos o que o fai obxectivo. The Matrix
  8. 9. THE MATRIX <ul><li>¿Qué es real? ¿De que xeito definirías real? Se te refires ao que podes sentir, ao que podes ulir, ao que podes saborear e ver, o real podería ser as sinais eléctricas interpretadas polo teu cerebro </li></ul><ul><li>Es un escravo, Neo. Igual que os demais, naciches prisioneiro. Naciches nunha prisión que non podes nin saborear, nin ulir, nin tocar. Unha prisión para a túa mente. </li></ul><ul><li>Calquera que non teña sido desconectado é perigoso. Son as mentes dos mesmos que tentamos salvar. Pero mentres non o fagamos, seguen formando parte do sistema e iso fai que sexan os nosos inimigos. </li></ul>
  9. 10. Soños e realidade <ul><li>Algunha vez tiveches un soño, Neo que parecese moi real? ¿Qué pasaría se non puideras espertar dese soño? ¿Cómo diferenciarías o mundo dos soños da realidade? </li></ul>
  10. 11. <ul><li>O problema que se presenta ao pensamento moderno parte de que o que coñecemos inmediatamente son as nosas representacións das cousas e non as cousas mesmas. Os nosos sentidos so nos subministran certos datos que o nosos cerebro se encarga de organizar e estructurar, dotándoos dun sentido. Por iso non poderemos están absolutamente seguros de que, nese proceso de interpretación non se perda algo crucial na nosa comprensión do mundo. Para a modernidade a tarefa fundamental da filosofía é atopar unha forma de garantir que as nosas representacións se corresponden efectivamente co mundo, e lograr, así, a certeza do noso pensamento. </li></ul><ul><li>Neo opta por confiar nos seus sentidos ao longo da primeira metada do filme, como criterio de realidade, pero pouco a pouco a dúbida fai que se cuestione a súa validez. A imposibilidade de distinguir a base dos sentidos entre Matrix e o mundo das naves será crucial nese proceso. </li></ul>
  11. 12. <ul><li>Non obstante, teño que considerar aquí que son home e, en consecuencia, que teño costume de durmir e de representarme nos meus soños as mesmas cousas, ou algunhas menos verosímiles, que eses insensatos cando están espertos. Cantas veces soñei, durante a noite, que estaba neste lugar, que estaba vestido, que estaba preto do lume, aínda que estivese completamente espido na miña cama? Paréceme agora que non miro este papel con ollos somnolentos; que este corpo que movo non está adurmiñado; que estendo esta man intencionadamente e cun propósito deliberado, e que a sinto: o que ocorre nun soño, sen embargo, non parece ser tan claro nin tan distinto como todo isto. Pero, pensándoo coidadosamente, lembro que a miúdo enganeime, mentres durmía, por semellantes ilusións. E deténdome neste pensamento, vexo tan manifestamente que non hai indicios concluíntes, nin sinais suficientemente seguras polas que se poida distinguir claramente a vixilia do sono, que me quedo totalmente abraiado; e o meu asombro é tal, que é case capaz de persuadirme de que durmo. </li></ul><ul><li>Descartes </li></ul>O problema do criterio A procura dun método que permita garantir a veracidade dos nosos pensamentos, a súa existencia real
  12. 13. <ul><li>Morfeo (do grego morfé ou forma). O deus que da forma aos soños </li></ul><ul><li>Morfeo da a elixir a Neo dúas opcións. As dúas opción vénse nos lentes de MorfeoNas gafas de Morfeo poden verse dúas realidades diferentes </li></ul><ul><li>Morfeo afirma que se elixe a vermella Neo quedará no país das Marabillas </li></ul><ul><li>Morfeo afirma que só lle ofrece a verdade </li></ul>ELIXINDO A PASTILLA VERMELLA
  13. 14. <ul><li>Neo fai a súa elección e prepárase para iniciar a viaxe. Fronte ao espello comeza a ter ilusións ópticas. A súa imaxe rómpese en anacos e desfigurase. Neo toca o espello e este atrápao ata case matalo. A escena recórdanos que cando cambia a nosa visión da realidade, algo cambia tamén en nós mesmos. Unha persoa é o conxunto dos seus pensamentos, das súas crenza, da súa construcción do mundo, cando estas cousas mudan xa non sabemos quen somos de certo e debemos construír de novo a nosa identidade ou perecer. </li></ul>
  14. 15. A náusea <ul><li>Na parede hai un burato branco, é o espello. É unha trampa. Sei que vou deixarme atrapar. Xa está. A cousa gris acaba de aparecer no espello. Achegase e míroa, xa non podo irme. É o reflexo do meu rostro. A cotío neses días perdidos, quedo a contemplalo. Non comprendo nada nese rostro. Os dos outros teñen sentido. O meu non (...) Apóiome con todo o meu peso no borde, achego a miña cara ata tocalo. Os ollos, o nariz e a boca desaparecen, xa non queda nada de humano (...) Non podo dicir que recoñezo os detalles. Pero o conxunto dáme a impresión de algo xa visto, que me aparva e esvaro docemente no sono (...) O que me esperta é que perdo o equilibrio. Atópome sentado na cadeira, aparvado aínda. Sartre </li></ul>
  15. 16. <ul><li>A obra A Náusea, do existencialista francés J. P. Sastre, ten como protagonista principal ao mozo Roquentin. Roquentin escribe un diario no que reflicte as súas impresións sobre o mundo que lle rodea. Dáse conta de que vive nun mundo sen sentido e pouco a pouco vaise afastando de todo o que o rodea. Todo semella para el un absurdo ata o punto de que a súa existencia mesma deixa de ter sentido. A existencia é unha nada agochada polo afán do ser humano en facer proxectos, usar cousas, debuxar camiños, para darlle sentido á vida. Pero esta intelixibilidade non é máis ca unha aparencia. </li></ul><ul><li>Esta nova visión do seu existir venlle a Roquentin coma unha iluminación que o deixa sen alento. Comprender o carácter absurdo da existencia, captar a realidade como algo superfluo leva a Roquentin á náusea e a descoñecerse a si mesmo. A imaxe que lle devolve o espello xa non o reflicte porque xa non se recoñece nela. O que creemos que somos é a nosa xustificación. Pero, se existimos sen xustificación alg nha, se nacemos sen razón, e morremos por casualidade, ¿Cómo poderemos dar razón de nos mesmos? ¿Cómo poderemos coñercernos? </li></ul><ul><li>A perda da noción do real produce náusea, mareo, sensación de perda de sentido. Do mesmo xeito que Roquentin, o protagonista de Matrix ten esa sensación de baleiro e perda de realidade que lle produce náusea ao espertar nunha nova realidade e tamén cando Morfeo lle amosa o “deserto do real”. </li></ul>
  16. 18. <ul><li>Neo é desconectado de Matrix, ve o mundo das máquinas e é rescatado das cloacas pola Nabucodonosor, a nave de Morfeo, que o eleva cara a luz da escotrilla da nave. Neo esperta a outra realidade, a outra luz. Esta escena é a que mais recorda ao Mito da Caverna de Platón. O prisioneiro liberado ascende cara a luz, a rastro porque é un camiño para o que se precisa axuda. Neo na nave non pode aínda facer nada, exhausto, sen forza, con dores e sen poder usar os seus sentidos non sabe aínda onde está. </li></ul><ul><li>A rehabilitación e adaptación de Neo á nova realidade é progresiva, a súa aprendizaxe é en primeiro lugar física (rehabilitación muscular e dos sentidos que non tiñan sido usados), logo será mental, un aprendizaxe de novas técnicas e novos saberes que lle axudarán na súa loita (os programas de loita que aprende ao conectarse ao constructor. Finalmente Neo terá que controlar a súa propia mente, a derradeira parte da súa aprendizaxe será psicolóxica. O camiño da aprendizaxe dun ser humano, segue esas mesmas fases, primeiro aprendemos a dominar o noso corpo, logo adestramos a nosa mente, mediante o coñecemento e a ciencia, pero finalmente todo ese aprendizaxe non serve de nada se non podemos coñecernos e dominarnos a nos mesmos. </li></ul><ul><li>Morfeo ensínalle a Neo cal é a verdadeira natureza da realidade. Cóntalle a historia da guerra entre humanos e máquinas e a desaparición do mundo por mor desa loita. </li></ul><ul><li>Mais tarde no constructor ensínalle como os demais humanos tamén poden ser un perigo </li></ul>
  17. 19. <ul><li>Se o levasen de alí (caverna) á forza, obrigándolle a percorrer a áspera e escarpada costa, e non o deixaran antes de arrastralo ata a luz do sol, non crees que sufriría e levaría a mal o ser arrastrado, e que, unha vez chegado á luz, tería os ollos tan cheos dela que non sería capaz de ver nin unha soa das cousas ás que agora chamamos verdadeiras? (...) Necesitaría afacerse, creo eu, para poder chegar a ver as cousas de arriba. (...) Se, de volta alá embaixo, ocupase de novo o mesmo asento, non crees que se lle encherían os ollos de tebras, como a quen deixa subitamente a luz do sol?(...) E non daría que rir e non se diría del que, por ir arriba, volveu cos ollos estragados, e que non vale a pena intentar unha ascensión semellante? E non matarían, se atoparan maneira de botarlle man e matalo, a quen tentase desatalos e facelos subir? Platón </li></ul>O mito da caverna
  18. 20. O mito da caverna vs The Matrix O mundo real en oposición ao mental ou virtual, xerado pola nosa mente están presentes no mito de Platón e na película Matrix. Ambas son unha metáfora sobre as nosas formas de coñecer a realidade e a súa validez. En ambas un elixido é levado fora da realidade que coñecera ata entón para amosarlle a verdade. En ambas metáforas o proceso é difícil En ambas o liberado volta á prisión para rescatar aos outros
  19. 21. POÑENDO UNS LENTES <ul><li>Ao final da primeira cinta, Neo pon uns lentes como Morfeo e Trinity. Ata entón non levaba </li></ul><ul><li>Os lentes dos humanos teñen son curvos e os das máquinas, forman ángulos </li></ul><ul><li>Os máis redondos son os lentes de Morfeo e os máis alongados (elipses) son os de Neo. </li></ul><ul><li>O Oráculo non leva lentes de ningún tipo </li></ul><ul><li>Cando as personaxes queren ser sinceras quitan os lentes (mesmo as máquinas) </li></ul><ul><li>As personaxes só levan lentes cando están en Matrix </li></ul>
  20. 22. <ul><li>Os humanos que asaltan matriz levan gafas con formas circulares do mesmo xeito os axentes (programas) levan tamén lentes pero con formas angulares. Certamente a súa visión da realidade é diferente. Os lentes desfiguran e transforman a realidade (“todo é segundo o color do cristal con que se mira”) O propio Neo ponse lentes ao final da primeira parte da Trilogía, cando acepta ser o elidido. </li></ul><ul><li>O simbolismo do circulo contra os angulos representa a diferencia entre unha visión da realidade rexida por unhas normas estrictas (características dun programa informático) e unha visión menos definida e limitada. O propio Morfeo comenta con Neo as limitacións que lle impón a programación ríxida aos axentes. Sen embargo entre as gafas de Morfeo, as de Trinity e as de Neo hai unha diferencia. As mais proximas a un circulo perfecto son as de Morfeo, logo nun progresivo distanciamento da circularidade estarían as de Tinity e por fin as de Neo, mais proximas, se cadra ás dos axentes. </li></ul><ul><li>Ese progresivo distanciamento é paralelo ao seu grao de crenza na profecía. Para Morfeo constitúe unha verdade absoluta, mentres que para Trinity depende dos seus sentimentos por Neo, e neste non está, nin sequera ao final da primeira parte, exenta de dúbidas. A forma en que inflúen as nosas crenzas e as condicións da nosa sensibilidade á hora de percibir o mundo foi unha das reflexións da ilustración, que indagou nos límites da percepción humana, fundamentalmente da man de Inmanuel Kant. </li></ul>
  21. 23. Os obxectos e as cousas <ul><li>A mesma experiencia constitúe un tipo de coñecemento que require entendemento e este posúe unhas regras que eu debo supor en min xa antes de que os obxectos me sexan dados, é dicir, regras a priori. Estas regras se expresan en conceptos a priori aos que, polo tanto, se conforman necesariamente todos os obxectos da experiencia e cos que deben concordar. (…) só coñecemos a priori das cousas o que nos mesmos poñemos nelas. Kant </li></ul>
  22. 24. NON HAI CULLER <ul><li>Non tentes dobrar a culler, iso é imposible, mellor pensa que non hai culler e entón verás que es ti mesmo quen se dobra. Neo repite iso cando tenta salvar a Morfeo Estas dicindo que podo esquivar as balas? –Non estou dicindo que cando esteas preparado non che fará falta. </li></ul>
  23. 25. <ul><li>Na casa do Oráculo, Neo ve aos outros potenciais . Cada un deles semella provir de diferentes razas e ter diferentes poderes (o control da materia, a vulneración das regras físicas....) </li></ul><ul><li>Detrás deles, nunha televisión, poden verse moitos coellos correndo polas rúas dunha cidade, unha multitude de coellos que poden cavar moitos tobos diferentes no tecido da realidade. Entre todos destaca o pequeno lama que lle advirte a Neo que non tente dobrar a culler, senón que tente comprender a verdade, que non hai culler e entón verá que é el o que se dobra . </li></ul><ul><li>A achega do budismo ao pensamento occidental e a súa comprensión do problema da verdade estaba xa presente no pensamento grego. O budismo defende que o home debe liberar a súa mente desprendéndose dos sentidos, do mesmo xeito que a Filosofía grega tamén reivindicaba o coñecemento a través da razón. </li></ul>
  24. 26. Liberar a mente <ul><li>Aquel que ten unha boa comprensión xeral de que os fenómenos non existen realmente (cando) ve esas flores, cando se lle aparecen, percíbeas como se existisen obxectivamente, e polo feito de que existen obxectivamente só a nivel da aparencia, pensará que aínda que semellen existir dese xeito, non é así. Nesto consiste captar as flores ás que terá outorgado a particularidade de non ser reais. (…) Cando, impregnados da mente de Iluminación meditamos sobre a unión da quietude e da visión superior que coñece directamente a insubstancialidade, obtemos o antídoto directo do veo cognitivo, e ese antídoto permítenos acadar a omnisciencia. Dálai Lama </li></ul>
  25. 27. <ul><li>O budismo, orixinario de Asia, é algo mais ca unha relixión ou unha filosofía. O budismo consiste nun conxunto de ideas e métodos que procuran a liberación o individuo da súas cadeas (sentimentos e ignorancia, principalmente) para axudalo a aproveitar a súa vida ao máximo. </li></ul><ul><li>Unha das ensinanzas fundamentais do Budismo explica como debemos considerar a natureza do mundo percibido e os fenómenos do mesmo. Para o budismo, as tres características da existencia son: A Impermanencia , a Inexistencia do eu , e o sufrimento . A liberación do individuo pasa pola comprensión e aceptación de estas tres ideas. </li></ul><ul><li>A mensaxe do budismo coincide coa reflexión platónica acerca da irrealidade do mundo que captamos polos sentidos. O mudable só trae sufrimento porque é irreal e inalcanzable. Liberar a mente desta necesidade do sensible é o único camiño para conseguir o coñecemento. </li></ul><ul><li>Para chegar a esta aceptación o camiño é a meditación ou “cultivo da mente”. Esta meditación consiste nunha observación tranquila e atenta tanto dos propios procesos mentais como dos fenómenos da vida. A meditación é un método para indagar e descubrir a verdade, sen prexuízos e con total liberdade para poñer en dúbida as ensinanzas e teorías do pasado. Neste sentido presenta unhas bases similares ás do método científico. </li></ul>
  26. 28. EPÍLOGO <ul><li>Cando acepta ser o elixido, Neo pode “ver” o código que rexe Matrix. Ao coñecer ese código (o código matemático) Neo controla a realidade, é xa non precisa esquivar as balas. Introdúcese en Smith e rompe a súa estructura desde dentro. A matemática é a linguaxe na que se expresa a realidade, dicía Platón, cado explicaba que Deus era xeómetra. Tamén a ciencia do renacemento se fixo eco desta sentencia, a través de Galileo que afirmaba que O libro da natureza está escrito en carácteres matemáticos. É a ciencia a que nos permite a través da linguaxe abstracta da matemática, comprender e dominar a realidade. Neo representa ao ser humano que foi quen de acceder, non sen esforzo a ese linguaxe que é a chave do coñecemento. </li></ul>

×