Eusko Ikaskuntza - Juventud

996 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
996
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
11
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Eusko Ikaskuntza - Juventud

  1. 1. 22EUSKO IKASKUNTZA - GAZTERIAECOEUSKADI 2020:GAZTEEN EKARPENAK ETA PROPOSAMENAK 2001ko martxoa eta apirila
  2. 2. SARRERA ECOEUSKADI 2020: gazteen ekarpenak eta proposamenak, 2011 egitasmoaren emaitzak aurkezten dira orriotan. ECOEUSKADI 2020 proiektuaren Zuzendaritza Teknikoaren eskariz (Innobasque), Eusko Ikaskuntzak euskal gazteen ekarpenak biltzeko esku-hartze programa burutu du Aztiker Soziologia Ikergunearekin elkarlanean. Etorkizunean Euskadik Garapen Jasangarrirako izango duen estrategiaren zehaztapenerako gazteen iritzi, hausnarketa zein diskurtsoetatik abiatuta eta giltzarri bakoitzaren diagnostiko orokorra eta proposamenen baitan antolatuta, etorkizunari begirako klabeetan haien ekarpenak jasotzea izan da xedea, proposamenek adierazitako norabidean segida eta eragina izan dezaten.Gaurdanik hasi eta etorkizuna bustiko duen estrategia izango denez, etorkizuneanaktore/subjektu nagusi izango den gazteriaren ekarpena funtsezkoa da. Euskal gazteriaizango da Euskadin Garapen Iraunkorrerako estrategia gidatuko duena, baina baitaestrategia eraginkorra ez aplikatzearen ondorioak azalean pairatuko dituena ere.Gainera, ezin ahaztu, gaztetasunak berezko dituen balore kritiko zein dinamikoekeraldaketa edo aldaketa prozesuetan aitzindari bilakatu dutela historian zehar.Esku-hartze programa honen bidez, gazteen partaidetza sustatuz, Euskadirenetorkizunerako Garapen Jasangarriaren estrategiaren partaide bilakatu da euskalgazteria. *****************************ECOEUSKADI 2020 Eusko Jaurlaritzako Lehendakaritzak martxan jarritako egitasmoada. Egitasmoaren helburua etorkizunean gizarte jasangarriago batera igarotzeko ibilbide-orria edukitzea da. Era beran, hausnarketa horren emaitzak Euskal AutonomiaErkidegoko politika publikoak bideratzen lagunduko dute.Euskal Autonomi Erkidegoko Gobernu Batzordeak, 2010eko apirilaren 13ko akordioarenbidez, IX. Legegintzaldirako Plan eta Ekintza esanguratsuen egutegia onartu zuen.Lehendakaritzak zuzendutako ekimen adierazgarrienen artean dago ECOEUSKADI2020, Euskadiko Garapen Jasangarrirako Estrategia, zeina helburu estrategikoakezartzeko eta zeharkako iraungarritasunetik eratorritako arlokako planak testuinguruanjartzeko tresna den.Partaidetza prozesu bat da. Prozesua bi zatitan banatua egon da: bat eragile ekonomikoeta sozialei zuzendua, eta bestea, gazteei zuzendua.
  3. 3. Egitasmo orokorraren baitan, gazteen ekarpenak jasotzeko ECOEUSKADI 2020:Gazteen ekarpenak eta proposamenak, 2011 egitasmoa garatu du EuskoIkaskuntzak, Aztiker Soziologia Ikergunearekin elkarlanean.Lan honi ekiteko Eusko Ikaskuntzaren Gazteria Departamentutik deialdi irekia egin zenECOEUSKADI 2020 egitasmoaren Zuzendaritza Teknikoak zehazturiko irizpideen arabera(Euskal Autonomia Erkidegoko gazteak izatea, genero oreka bermatzea…). Hortaz, giza-baliabideen koordinazio eta informazio trukaketa Eusko Ikaskuntzaren esku egon da.Euskal Autonomia Erkidegoko 25 gazte lortzea zen erronka eta erantzuna tamainakoaizan zen, 22 gaztek parte hartu baitute prozesuan (Nafarroa herrialdeko partaiderik ereizan da). Bi bilerako lan dinamika jarraitu dute eta bileren iraupenaren batez bestekoa5’25 ordukoa izan da. Ondorioz, eta batez ere topatu ditugun gazteak askotarikoakizan direlako, informazio ugaria eta oparoa bildu dugu. • 1go saioa: 2011.eko martxoaren 12an, Bilbon, Deustuko Udal Zentroan. • 2.saioa: 2011.eko apirilaren 2an, Donostian, Kristina Enea FundazioanEskuartean duzuen Txostena hiru zati nagusitan banatu dugu. Sarrera eta Metodologia oharrak Lehen atalean, lehenetsitako lau giltzarri bakoitzaren gainean, gazteek egindako ekarpenak azaltzen dira. Giltzarrika antolatuta, bi ataletan bereizi dira ekarpenak: batetik, diagnostikoaren hausnarketa eta kokapena eta, bestetik, erronka eta lan lerro iradokizunak. Bigarrenean, giltzarriei komunean lotzen zaizkion elementuak kokatu dira. Hots, elementu komunen baitako ondorio nagusiak. Hirugarren atalean, eta azkenean, eranskinak txertatu dira, egindako bi saioen memoriak, hain zuzen ere. ****************************************Azkenik, eskerrak eman nahi dizkiegu partaide izan diren gazteei. Proposaturiko aztergaieta lan dinamikekiko erantzukizuna agertu dute eta sorturiko edukia oso baliagarria izanda. Gazteak izan dira lan honen benetako giltzarriak. Zentzu honetan, eskerrakematearekin batera, egindako lana balioan jarri nahi dugu eta gure begirune osoamerezi dutela adierazi. Amaitzeko, egindako lan eskergarengatik gure zorionik etaeskerrik zintzoena.
  4. 4. 0 GILTZARRI BAKOITZAREN GAINEAN, GAZTEEN EKARPENAKEuskadi 2020an jasangarria izan dadin egindako egoeraren diagnostikoan zortzi giltzarriaurkezten badira ere, esku-hartze programa lau giltzarriren lanketa egitera mugatuda. Horretarako, bi irizpide hartu dira kontutan: batetik, egitasmoaren antolatzaileennahia eta hala adierazi izana (irizpide politikoa); eta bestetik, gazteek gertutik bizi etaezagutzen dituzten eremuak izatea, euren parte-hartzea sustatu eta ekarpenen kalitateabermatzeko. Jarraian agertzen diren giltzarriak dira gazteekin landutakoak prozesupartehartzaile honetan (giltzarriak ECOEUSKADI 2020 egitasmoaren gainerakodokumentuen arabera ordenatu dira): 1. Mugikortasuna eta garraio iraungaitza 2. Aldaketa demografiko sakonak 3. Belaunaldien arteko errelebo desorekatua 4. Aldatzen ari den balio sistemaren hauskortasunaEra berean, giltzarri bakoitza bi zatitan aurkezten da txosten honetan, gazteek egindakoekarpenen eremuaren arabera:- Diagnosiari ekarpenak: Marko teorikoa kokatu eta aztertu ondoren, gazteek dituzten proposamenak jaso dira, giltzarrika. Hau da, norbanako gisa dituzten iritzi zein hautemateak bildu eta harremanetan jarri ditugu giltzarri bakoitzaren egoeraren diagnosiarekin zein taldekideek eginiko gainerako ekarpenekin, talde ikuspegia osatuz.- Erronka eta lan lerro iradokizunak: Kasu honetan, giltzarri edo ardatz bakoitzeko erronkak zehaztea eta erronka bakoitza aurrera ateratzeko lan lerro zein subjektu arduradunak iradokitzea eskatu zaie. Lan talde bakoitzak egindako lanketa, gainerako partaideek egindako ekarpenekin osatuta aurkezten da.Lan dinamika nahiz emaitzak xeheago eskuratzeko, saio bakoitzaren memoriak eranskinmodura aurkezten dira txosten honen amaieran.Lan dinamika guztietan norbanakoaren hausnarketa, iritzi edo ekarpena izan daabiapuntua eta talde ikuspegia osatzeko bermea. Zentzu honetan, egin diren landinamika guztietan banakako lanketari tartea eskaini zaio, partehartzea sustatu etaberdintasun printzipioak betetze aldera. Horren oinarrian, talde iritziaren etaproposamenen lanketa egin da, onarpenaren bermea norbanakoaren ekarpenetanoinarritu delarik.
  5. 5. Atal honetan partaide guztiek identifikatutako elementuak aurkezten ditugu. Giltzarribakoitzaren gainean egindako ekarpenak bere horretan jaso ditugu. Beraz, jarraiangiltzarrika gazteek egindako ekarpen guztiak azaltzen da. 0.1 Mugikortasuna eta garraio iraungaitzaJatorrizko testuak dioena:Ibilgailu pribatuen mugikortasunaren hazkundea eta errepide bidezko salgaiengarraioarena, EAEn abiapuntua eta helmuga dutenak nahiz hemendik igarotzen dirennazioarteko garraioak, erronka argia dira. Alde batetik, garraioa BPG-tik benetanbanatzea lortu nahi da eta bestetik, ingurumen aldetik jasangarriagoak direngarraiobideak sustatu nahi dira, erregai fosilenganako mendekotasuna gutxitzeko. DIAGNOSTIKOARI EKARPENAK: Partehartzaileak kritiko agertu dira giltzarri honen gainean egindako egoeraren diagnosiaz. Zentzu honetan, ugariak izan dira gazteek plazaraturiko kezka nahiz kexak. Lan dinamiken bidez gazteek eginiko proposamenak ildo berean kokatu dira; izan ere, mugikortasun zein garraioaren alorrean egindako proposamenak ezarria dagoen ordena/ sistema/errealitatea eraldatzera bideratu dituzte. Giltzarri honen inguruan gazteek egindako PROPOSAMENAK hiru multzotan sailka daitezke, bakoitzaren eragin eremuaren arabera: Hezkuntzari loturikoak: HEZKUNTZA: eskola, familia, kalea, unibertsitatea… *Errealitatea, arriskuak eta aukerak argi azaltzeko subjektuak dira.
  6. 6. HEZITZAILEAK: hezteko arduradunak izango diren subjektuak behar dira. Ezaugarri eta perfil jakinekoak. Egungo garraio eta mugikortasun ereduari dagozkionak: AHT bertan behera uztea, transformatzea proiektu sozial batean. (pertsona batek defendatu du proiektuarekin jarraitzea) ATT(abiadura txikiko trena) herriz herri: pertsonak. Bertako garraioa eta merkantzia garraiatzeko. Ekonomiko soziala. Mendekotasun txikiagoa izango duena. Trolebusak martxan jartzea, tranbia baina kontsumo gutxiago baitu. Bizikleta eta oinezko mugikortasunean heztea, eta horretarako baldintzak bultzatzea (denbora malgutasuna…). Bizikleta-oinezkoen artean errespetuan/elkarbizitzan heztea. Bizikleta erabiltzen dutenei heztea. Dena lokalizatu eta autogestionatzea, mugikortasuna murrizteko. Informatzea: tek. berriek izan dezaketen eragina garraioa gutxitzeko Kontsumo eta produkzio sektorearen ingurukoak: 1.go sektorea bultzatzea. Kontsumo taldeak bultzatzea, bertako ekoizleen uztan oinarriturik. Elikagaien etiketan jarri zenbat CO2-erabili den produktu hori eskuetara eramateko. Hirigintza eredu berriak aztertu: hiri konpaktuak, zerbitzuen lokalizazioa. Eredu aukerak erakustea: gardentasunarekin, eta pertsona erdi gunean kokaturik. Administrazioa hezitu: politikoak -publikoa, eredugarriak izan daitezen. Apustuak= pertsona erdi gunean, eta ez ekonomiaren baitan.ERRONKA ETA LAN LERRO IRADOKIZUNAK:Giltzarriaren diagnosiari azterketa eta ekarpenak eginda, erronkak zehaztu zaizkiogiltzarriari. Erronka horiek lortze bidean, landu behar diren lan lerroak eta horieklantzeko arduradunak ere iradoki dira.Jarraian, mugikortasunari eta garraio iraungaitzari atxiki zaizkion edukiakkokatzen dira: ERRONKAK LAN LERROAK SUBJEKTU ARDURADUNAK 1. GIZARTE • Hezkuntzan zeharkako gai Hezkuntza Departamendua SENTSIBILIZAZIOA lerroak landu: osasun ohiturak ESPARRU GUZTIETAN eta bizitza estilo aktiboa, ZABALDU, SENDOTU ETA ingurugiroa, kontsumo PRAKTIKOTASUNERA arduratsua ERAMAN • Esparru gizarte guztietara Gizarte eragile desberdinak zabaldu benetako kanpaina (hedabideak, elkarte sozialak…) erakargarria 2. DISTANTZIA LABUR ETA • Sustatzeko baliabideak eta Administrazioa (lokala, ERTAINEKO aukerak: erregionala, nazionala, araudi DESPLAZAMENDURAKO o Bizikleta publikoak internazionala biltzen duena…) GARRAIO o Bidegorri sarea zabaldu JASANGARRIAK o Garraio publikoa SUSTATZEA (OINEZ, merkatzea eta areagotzea
  7. 7. BIZIKLETAZ, TROLEBUS, • Auzoko komertzio eta ATT…) zerbitzuak bultzatzea • Benetako hirigintza plana burutzea, herritarren partaidetzarekin 3. BERTAKO Bertako produktuen azokak, Administrazioa (lokala, MERKATARITZA Kontsumo taldeak… erregionala, nazionala, araudi BULTZATZEA internazionala biltzen duena…) (NEKAZARITZA, TEXTILA, ZERBITZUAK…) 4. IKERKETA BULTZATU • Aurrekontu gehiago Administrazioa eta GARRAIO GARBIEN BILA eskaintzea garraio jasangarri unibertsitatea; zentro desberdina ikertu, aplikatu eta teknologikoak; CIC eta BERC hauen etorkizuneko eraginak eta ondorioak aztertzeko 5. HIRIAK NAHIZ HERRIAK • Benetako hirigintza plana Administrazioa (lokala, BIRDISEINATU: burutzea, herritarren erregionala, nazionala, araudi ZERBITZUAK partaidetzarekin internazionala biltzen duena…) LOKALIZATU DESPLAZAMENDUAK MURRIZTEKO. 6. ERRONKA HAUEK • Erronkak praktikotasunean Administrazioa (lokala, PRAKTIKOTASUNEAN jartzeko plan zehatzak erregionala, nazionala, araudi JARTZEKO PLAN diseinatu eta hauek burutzea internazionala biltzen duena…) ZEHATZEN DISEINUA • Horrelako exekuzio planak ETA BURUTZEA; herritarren partaidetzarekin EXEKUZIO PLANAK administrazioaren esku ADMINISTRAZIOAREN geratzea ESKU GARATZEA. ERRONKA OROKORRA Lan lerro hauetan eragile (gainerako erronka guztiei ekonomikoen interesak eraginik ere zeharka eragiten diona) ez izatea 0.2 Aldaketa demografiko sakonakJatorrizko testuak dioena:Bizi itxaropenaren igoerak eta jaiotza-tasen beherakadak aldaketa sakona eragin dutegure gizartearen egituran. Aldaketa honek aukerak eta poztasunak sortzen ditu, baitaosasun eta gizarte zerbitzuen eredua eta bere finantzaketa berrikustek beharra ere.Desorekak honek belaunaldien arteko erreleboetan ere eragiten du eta honekinmigrazioaren beharra adierazi dezake. DIAGNOSIARI EKARPENAK: Giltzarri honen gaineko diagnosiak esparru eta adin-tarte ezberdinetako errealitatea barnebiltzen badu ere, gazteen galdera zein kezka edo kexak gertuen bizi duten egoeran oinarritu dira. Egunerokotasunean buruan bueltaka dituzten galderak nagusitu dira edota lehenengo pertsonan bizi dituzten egoeren gaineko kezka edo kexak. Zentzu berean, aurrera begirako proposamenak euren iritzi zein hautemateetatik abiatuz egin dituzte. Proposamenak 5 multzotan sailkatu ditugu, bakoitzaren eragiteko esparruari erreparatuz:
  8. 8. Hezkuntzaren ingurukoak Hezkuntza-formazioa, gertatzen denaz eta egiten dugunaz kontzientzia har dezagun. (hezkuntza zentzu orokor eta zabalean ulertuta, eta ez soilik eskolara mugatuta) Eremu publikoa eta pribatua kontziliatzeren ingurukoak Kontziliazio benetakoa (baliabideak, neurriak…) Zehatzak eta kalitatezko neurriak. Amari pizgarriak eskaini haurrak eduki ditzan motibatzeko (aurrekoarekin osagarri) Lan eguna familiarekin bateragarria izateko neurriak. Merkatuari eta kontsumoari loturikoak Gutxiagorekin gehiago egin behar Zergak berrantolatu Gazteei laguntzak emantzipatu eta haurrak edukitzeko Lan merkatuaren erreforma sakona Lanpostuak sortu Bizi ohiturak aldatu (bereziki, kontsumoari loturikoak) Immigrazioaz Iparraldeko herrietan (Danimarka…) itxiagoak dira atzerritarrak hartzen, baina guztiontzat bermatzen den bizi–kalitatea altuagoa da. Eredua hona egokitu daiteke. Integrazio politika eraginkorrak Proposamen orokorrak Planifikazioa (zentzu orokorrean) Prebentzioa (ekonomikoa, osasuna…arlo guztietan) Ikerketa (arlo guztietan) Gizartearen hazkuntza baldintzatzen duten eragile nagusien analisia egin.ERRONKA ETA LAN LERRO IRADOKIZUNAKErronken gaineko lanketa sakonagoa izan da, giltzarri bakoitzaren erronkakidentifikatu ostean, hauek aurrera ateratzeko oztopo zein aukerak ere landubaitituzte. Partaide guztien ekarpenak jaso dira eta erronkak birformulatzeko garaiantxertatu egin dira.Jarraian, aldaketa demografiko sakonak giltzarriaren gainean gazteekzehazturiko erronkak eta iradokitako lan lerro zein subjektu arduradunak: TZAK ERRONKAK LAN LERROAK SUBJEKTU ARDURADUNAK1) KUDEAKETA • Ezagutza zabaltzea: programa • Gizartetik bertatik sortutako EREDUA bereziak, energia berriak, metodo mugimenduak: OINARRIETATIK berriak ezagutarazi ALDATZEN HASTEA o Kontsumitzaile elkarteak o Norbera o Erakundeak (partehartzeko esparruak sortu eta bultzatzea
  9. 9. 2) BIZI ITXAROPEN • Piramide poblazionalaren • Erakundeak LUZEKO EGOERARA desorekaren gaineko ardura zabaldu EGOKITU SISTEMA • Adineko pertsonen bizi baldintzak • Erakundeak hobetu (errealitate ezberdinak kontutan hartuz) • Honen gaineko ikerketa bultzatu • Erakundeak (eta norbera) • Zainketa egitura publikoa bultzatu • Erakunde publikoak (pribatizazioa arriskutsua da • Aukera ekonomikoa den heinean, • Eragile ekonomikoak onartu (bioteknologia…)3) JAIOTZA TASA • Errealitatea denez, etorkinen • Erakundeak (batez ere HANDITU. kontrako arrazakeria irrazionalari hezkuntza sistema) HORRETARAKO aurre egin ERREKURTSOAK EDO PIZKARRIAK • Mota guztietako laguntzak umeak • Erakundeak; enpresariak ESKAINI izateko, denboran mantenduko (erraztasunak eta direnak laguntzak). • Laguntzen bidez, umeak edukitzea • Erakundeak; enpresariak giza aberastasuna delako ideia zabaldu4) HEZKUNTZA • Sistema ekonomikoak kontutan • Enpresak; hezkuntza sistema BALORATU. hartzea pertsonen formazioa eta hau eta Fakultatea; bitartekariak; FORMAKUNTZA aprobetxatzea elkarte profesionalak INDARTU • Kultura eta hezkuntza jasotzearen • Komunikabideak; erakundeak abantailak bultzatu eta piztu pertsonengan5) JENDEAREN • Ekologikoa (BIO), arduratsua, egokia • Gizartea; erakundeak; PERTZEPZIOA dena lehenetsi enpresak; komunikabideak; (JARRERA/IKUSPE norbera GIA) ALDATU • Komunikabide guztiak erabili giza • Gizartea; erakundeak; pertzepzioa aldatzeko enpresak; komunikabideak; norbera • Komunikabideak komunikatzeko • Gizartea; erakundeak; tresnak izan daitezela (balio enpresak; komunikabideak; positiboak helarazteko tresnak izatea) norbera6) LANA ETA FAMILIA • Lanean malgutasuna bilatu (garapen • Enpresak BATERAGARRI teknologikoa erabat erabilgarria da) BILAKATU • Seme-alaben lehen urteetan, ahalik • Legegileak eta denbora gehiena eurekin pasatzeko tresna legalak aztertu (baimenak, eszedentziak…)7) IKERKUNTZA • Ikerketa beti da garapena; beraz, • Hezkuntza sistema; BULTZATU, bultzatu behar erakundeak gizartearen behar berriei egokitzeko8) GIZON ETA EMAKUMEEN ARTEKO PAREKO EGOERA (=parekidetasuna) BULTZATU
  10. 10. 0.3 Belaunaldien arteko errelebo desorekatuaJatorrizko testuak dioena:Giltzarri honen gainean ECOEUSKADI 2020k egindako egoeraren diagnostikoak lanmerkatuaren egiturak eta arauketak, hezkuntza sistemaren egokitzapen ezak lanmerkatuek eskatzen duten trebakuntza emateko eta gazteriaren emantzipazioaoztopatzen duten zailtasunek gazteen frustrazioa eta atsekabea sorrarazten dituztelaesaten zuen. Talentuak kanpora joateko arriskuaz edo talentuak garatzeko baldintzarikez emateko arriskuaz ere ohartarazten du. DIAGNOSTIKOARI EKARPENAK Kasu honetan ere, gertuko errealitatera jo dute eta gazteen etorkizuna baldintzatu dezaketen gakoak lan dinamikaren erdigunean kokatu dituzte. Parte-hartzaileen adina kontutan hartuta, goi mailako hezkuntzarako nahiz lan merkaturako sarrerak kezkatzen die, hala nola erretiroaren luzapenak nahiz bizi-itxaropenaren luzapenak izango duen eragina. Kasu honetan ere, belaunaldien arteko errelebo desorekatuaz egin dituzten proposamenak multzokatu egin daitezke. Jarraian, gazteek egindako proposamenak 3 multzotan banaturik: Hezkuntza eta lana bateratzearen inguruan Hezkuntza sistema birdefinitu behar da. Bereziki unibertsitate edo goi mailako ikasketatan filtro modukoa ezarri behar da (ez mugatua, bideratua baizik). Lana eta ikasketak bateratu ahal izateko sistema. Hezkuntza eta lan merkatuari loturikoak Hezkuntza/lanerako sarrera: eredu anglosaxoia Lanbide eskolak sustatu lan merkaturako sarreran Lan merkatua/baldintzak hobetu. Duintasuna Lana banatu (+ orduak + soldata) Lan esperientzia eta formazioari dagokionean Esperientzia erabili gazteak formatzeko Abilezia aztertu (eta horren araberako lanpostua/erretiroa) Erretiroa luzatu baino, lana birmoldatu Errelebo kontratua ERRONKA ETA LAN LERRO IRADOKIZUNAK: Gazteek mahai gaineratu dituzten erronka eta lan lerroak belaunaldi arteko errelebo aldaketek eragiten dituzten ondorio negatiboak arintzera bideratu dituzte, bereziki
  11. 11. gazteak lan merkatura bideratzeko garaian aukerak biderkatzera. Bestetik, azpimarratzekoa da gazteen hautematea dela egoeraren muina lan lerro edo ekintza proposamenekin soilik ez dela aldatuko eta sistema ekonomikoaren eraldaketa beharrezkoa dela, erreformen bidez garatu beharko dena, haien iritziz. Hona hemen gazteek zehazturiko erronkak eta berauek aurrera ateratzeko iradokitako lan lerro eta subjektu arduradunak: ERRONKAK LAN LERROAK SUBJEKTU ARDURADUNAK 1) HEZKUNTZA ETA - Hezkuntza sistemaren (goi mailako - Hezkuntza instituzioak LAN MUNDUAREN hezkuntza zikloen) sarbidea aldatu, ARTEKO ELKARLANA konpetentzietan oinarritu. SUSTATU - Ikasle kooperatibak sustatu - Ikasle taldeak/ elkarteak - Hezkuntza – administrazioa – - Hezkuntza saila; administrazio enpresa arteko elkarlana eta publikoa; enpresak koordinazioa bultzatu 2) LANA GIZARTE - Lan baldintzak betearazteko - Sindikatuak BERRIRA EGOKITU baliabideak - Ekintzaletasuna bultzatzeko - Administrazio publikoa: maila programak (jarraipena eta guztietan eta sailartekoa. ebaluazioa barnebiltzea) - Lan legedia aldatu, lan orduak - Erakunde ekonomikoak, murriztuz eta sistema berrira herritarrak; administrazioa; egokituz: kontsumo gutxiago, sindikatuak… (globala izan behar ekologia zaindu. du, orokorra) 3) ESPERIENTZIA - Errelebo kontratuak sustatu, - Langile gazteak; enpresak PROFESIONALA esperientzia profesionala HEZKUNTZAN transmititzeko BARNERATU - Praktiketako ikasleen portzentaia - Administrazio publikoa; enpresak bat kontratatzera behartu - Lanbide Eskola sustatu - Administrazio publikoa; enpresak 4) SISTEMA EKONOMIKOA ERALDATU, ERREFORMEN BIDEZ 0.4 Aldatzen ari den balio sistemaren hauskortasunaJatorrizko testuak dioena:Azken 35 urteotan Euskadiko gizartean izandako aldaketek iraganeko balio sistemaberritu dute, tradizioak gure izaerarekin lotu izan duena. Gizartearen zatiketak etaindarkeriek ere arrasto sakona utzi dute gure gizartean. Oro har, sormenezko berrikuntzaeta enpresa berriak sortzeko ekimenak murriztuta edo mugatuta egon daitezke, etaarazo berriei aurre egiteko gizarte gisa dugun gutasuna, gizarte kohesioari etaberdintasunari eusteko, txikitu dezakete. DIAGNOSTIKOARI EKARPENAK: Esku-hartze programan partaide izan diren gazteak ez dira bat etorri ECOEUSKADI 2020-k egindako egoeraren diagnosiarekin. Bereziki bi baieztapenekin egon da eztabaida edo desadostasuna: batetik, euskal kulturaren kohesio faltaren arrazoi zentrala euskal gatazka kokatzea eta bestetik, diagnosian agertzen diren balioak eguneroko jendartea ez islatzea. Proposamenak, aldiz, zentzu eraikitzailean egin
  12. 12. dituzte, egoera aldatu daitekeela eta horretan, belaunaldi berriek erantzukizundutenaren baieztapenetik.Hauexek izan dira egindako proposamenak, eragin esparruaren arabera, 3multzotan banaturik: Hezkuntza esparruari loturikoak Hezkuntzan inplikazio gehiago, balioak inposatu gabe, bakoitzak askatasunez erabaki dezan. Hezkuntza sistema independentea: ekonomikoki, politikoki Hainbat balioren gaineko ikuspegi berritzailea adierazten dutenak Benetako ekologia: berrerabilpena bultzatu Transgenerora jo Polarizazioa hizkuntzetan Egungo balio sistemari buruzko proposamen orokorrak Nora iritzi behar dugun jakitea Aurreko balio sistemarekin apurtu eta behetik gorako prozesuan kokatu bultzatu nahi ditugun balio denak Balio berriak badira, baina unitate konbibentzialak (=bizikidetza unitateak) sozializatzeko bitartekoak dira. Pertsonen arteko harremanak 1go mailan jartzea, harremanak balioan jartzea, ez beti nahi
  13. 13. ERRONKA ETA LAN LERRO IRADOKIZUNAKAldatzen ari den balio sistemaren hauskortasunaren gainean gazteek egindakoerronkak nahiko zehatzak izan dira. Erronken gehiengoa balio berrien transmisioarilotuta dago eta hezkuntzak horretan guztian duen garrantzia azpimarratu dute. Eraberean, balio sistema berriak transmititzeko iradokitako lan lerroak zein subjektuarduradunak zeharkako moduan proposatu dituzte.Hurrengo koadroan gazteek sorturiko edukia azaltzen da: ERRONKAK LAN LERROAK SUBJEKTU ARDURADUNAK 1) HEZKUNTZAK METODO Hezkuntza metodo alternatiboak HEZITZAILE AGENTE GUZTIAK: ALTERNATIBOEN ikertu, hausnartu, probatu eta - Ikus-entzunezkoak (telebista, EKARPENAK egokiena martxan jarri internet…) KONTUTAN HARTZEA - Komunikabideak (egunkaria, 2) BERRERABILPENA Hezkuntza programetako aldizkaria, irratia) SUSTATU curriculumetan eta konpetentzietan - Familia + hezkuntza ez formalaren 3) TRANSGENERORA JO programetan barneratu: - Lagunak/ kalea • Metodoak: - Eskola: irakasleak, ikasleak 4) KULTUR ANIZTASUNA, HIZKUNTZA o Unitate didaktikoak ANIZTASUNA BALIOAN o Udal tailerrak/ Jardunaldiak JARRI o Foroak (Datorkigunea) 5) HEZKUNTZAREN o Hezkuntza metodo BIDEZ, FAMILIA alternatiboen ikerketak erabili EREDU EZBERDINAK ZABALDU/PRESTIGIAT • Gaiak: U o Berrerabilpenean 6) PARTAIDETZA o Transgeneroan BALOREAK BULTZATU o Kulturaniztasunean o Familia eredu berrien zabalpenean o Partaidetza baloreak sustatu eta indibidualismoa ekidin. OROKORREAN (eta Komunikabide publikoen papera zeharka erronka guztiei aztertu eta izpiritu kritikora hurbildu eragiten diona)
  14. 14. 1 ONDORIO NAGUSIAK, ELEMENTU KOMUNEN GAINEANHonakoa, esku-hartze programan jaso ditugun iritzi, hautemate, diskurtso etaproposamen zehatzen baitan, giltzarri guztiei komunak zaizkien elementuendeskribapena da. Horietan murgildu aurretik, ezinbestekoa da azpimarratzea programagaratu izan deneko une zehatza: 2011eko martxoa eta apirila.Egindako prozesuaren emaitzek Euskal Herriko nahiz mundu mailan jazo direngertakariekin lotura zuzena dutela ikus daiteke. Kasu batzuetan, denboran hurbilgertaturiko hondamendi naturalek, gazteengan hausnarketa sorrarazi dute eta posiziohartzea eragin dute. Gazte askoren ekarpenak, gertaera zuzenei egiten dieteerreferentzia: Japoniako lurrikara, Fukushimako zentral nuklearra… Beste kasubatzuetan, aldiz, gazteen hurbileko errealitatean kokatzen dituzten elementugatazkatsuak agertu dira: Abiadura Handiko Trena, Zubietako errauskailua, osasunsistema publikoa, hezkuntza sistema… Azkenik, gaiarekiko kontzientzia maila handiaduten gazteak izan dira partaide. Gazte hauek iraunkortasunerako estrategiaren oinarriakezagutza, balore eta jakintzetan kokatu dituzte.Euskadik 2020.urtera begira zehaztu beharreko jasangarritasun estrategiaren(ECOEUSKADI 2020) gainean, kolore desberdinetako iritzi eta ekarpenak jaso ditugu.Txostenean zehar landutako ekarpenenen artean, badira giltzarri guztietan errepikatudiren elementu komunak, gazteen artean adostasun maila zabala jaso dutenak.Elementu komun hauek ondorio nagusi gisa aurkezten dira: JASANGARRITASUNAREN PARADIGMATIK IRAUNKORTASUNERAKO JAUZIA EMAN BEHARRA, TEORIAN ETA PRAKTIKAN. GOBERNANTZA EREDU BERRIAK MATERIAREN PARADIGMAREN AURREAN (ETEKIN EKONOMIKOA ETA KONTSUMOA), PERTSONA ETA NATURA ERDIGUNEAN KOKATZEA ZIKLO BATEN AMAIERA. ALDAKETA BEHARRA
  15. 15. 1.- JASANGARRITASUNAREN PARADIGMATIKONDORIOA IRAUNKORTASUNERA JAUZIA EMAN BEHAR DA, TEORIAN ETA PRAKTIKAN Garapen jasangarria mugatua dela eta bere ondorioak gure planetarentzat jasanezinak direla ulertuta, gazteen iritziz, aurrera begirako erronka iraunkortasuna izan behar dela ondorioztatu dute. Euskadik epe luzerako helburuak finkatu ondoren, oinarrietatik abiatu, esparru guztietan aplikatu eta ebaluatua izango den estrategia integrala behar duela adierazi dute gazteek. Jasangarritasuna vs. iraunkortasuna. Iraunkortasuna lantzea izan behar du estrategia. Bizi garen planetak errekurtso (lehengaiak, erregai fosilak…) mugatuak dituen neurrian eta mugatuak diren errekurtso horiek garapen jasangarriaren zutabe gisa kokatzen diren bitartean, garapen jasangarria jasanezin bihurtuko da epe ez oso luzera, gazteen iritziz. Errekurtso naturalak amaitu egingo dira. Hori dela eta, azken urteetan ekonomia gidatu duen jasangarritasunaren paradigmak kezka eta zalantza sorrarazi du gazteengan. Gazte guztiek larritzat jo duten egoera honen aurrean, egoera bideratzeko ikuspegi ezberdinak plazaratu dira, iraunkortasuna egungo garapenaren kontzepzioarekin ezinezkoa denaren gaineko adostasunetik abiatuta. Alde batean, errekurtsoen erabilera mugatu behar dela eta naturan dauden elementu berriztagarriak baliatu behar direla uste dutenak daude (adib: energia eolikoa…). Bestaldean, errekurtso natural gehiago ez erabiltzearen alde daudenak aurkitzen dira (berrerabilpena, ez erabiltzea…). Guztiak bat etorri dira arestian aipaturikoa ezin daitekeela teorian gelditu esaterakoan eta praktikara bideratu behar direla ahaleginak. 2.- GOBERNANTZA EREDU BERRIAKONDORIOA Garapen iraunkorra praktika izan dadin, goitik beherako eta behetik gorako urratsak ematea ezinbestekotzat jo dute gazteek eta horretarako Gobernantza eredu berriak sortu eta aplikatzea eskatu dute. Garapen iraunkorraren inplementazioa lege aldaketa soilaren ondorioz ez dela gauzatuko adierazi dute eta kudeaketa sistemaren baitako aldaketa beharrezkoa dela adierazi dute. Jendarteak garapenarekiko duen ulermena zein praktika aldatu behar da eta horrek eremu pertsonala eta publikoa zein berau kudeatzeko ereduaren eraldaketa dakar berarekin. Beraz, eremu pertsonaleko aldaketa koherentea eta erreala gauzatu dadin, sistemak eredugarria izan behar du bere esparru guztietan (kudeaketa, botere legegilea, botere exekutiboa…). Bide honetan, garapen iraunkorraren bidean zehazturiko helburuak bete eta betearaziko duen Gobernantza eredua beharrezkoa dela adierazi dute. Eremu pribatutik (etxetik) esporta daitezkeen ereduak balekoak izan daitezkeela adierazi dute (kasu,
  16. 16. ekonomia domestikoaren eredua esparru guztietan gauzatzea). Era berean, eredu autonomikoa sinplifikatu eta lurralde osoari begirako gobernantza eredua martxan jarri beharra agertu dute, bikoizketak alboratuz eta zeharkako kudeaketaren bidez. Partaide izan diren gazteak, Gobernantza eredu berri horren zehaztapenerako hainbat ezaugarri mahai gaineratu dituzte. Batetik, Gobernantza ereduak norbanakoa zein natura kokatu behar ditu erdigunean eta aurrera begira ezarriko diren erronkak bermea izan behar dute aipatu bi eremuen mantenu, onura eta garapenerako. Bestetik, lurra, dirua eta lanaren espekulazioa alboratu eta existitzen denaren gaineko kudeaketa egokia egin behar du. Erantzukizun kolektibo eta banakakoan oinarrituriko eredua izan behar duela ere adierazi dute, eta eremu pribatuan egiten den ahalegina eremu publikoan egiten denaren ispilu izatea. 3.- MATERIAREN PARADIGMAREN AURREAN (ETEKINONDORIOA EKONOMIKOA ETA KONTSUMOA), PERTSONA ETA NATURA ERDIGUNEAN KOKATZEA Saioak aurrera joan ahala, garapenaren kontzepzio modernoa zalantzan jarri da. Partaideek aitortu dutenaren arabera, mundu mailan jazo diren gertakariek eragina izan dute kontzientzia eta gaiarekiko hausnarketari dagokionean. Zentzu honetan, garapenaz dagoen ulermena zalantzan jarri dute. Gazteen iritziz, garapena gaur egun etekin ekonomikoarekin eta kontsumoaren hazkundearekin lotzen da, natura eta pertsonen beharretatik urrun. Paradigma nagusiak hazkuntza BPG-aren igoerarekin lotzen dute eta natura zein pertsonak erdigunean kokatzen dituzten bestelako faktoreak zentroan kokatu behar direla ondorioztatu dute. Kalitatea eta kantitatea parekatzeari utzi eta kalitatea neurtzeko elementu berriak kontutan hartu beharra adierazi dute. Era berean, norbanakoarengan bestelako faktoreak txertatu beharra ere azaldu dute, kontsumo arduratsua bultzatuz. Oro har, garapena eta hazkundea neurtzeko bestelako faktoreen garrantzia azpimarratu dute, nahiz eta hauek definitu zein inplementatzeko bidea luzea den ohartarazi. Azken batean, garapenaz eta hazkundeaz bestelako ikuspegi bat norbanakoan (eguneroko praktikan) eta goi mailako egituretan (sistemaren baitan) txertatu behar dela adierazi dute. Bide horretan, hezkuntzak (zentzu zabalean) funtzio garrantzitsua jokatzen duela adierazi dute belaunaldi berrien eremuan, beti ere, gainerako esparruekin koherentzian, elkarlanean eta osagarri modura. Hezkuntzaren barrenean kokaturik, gertaeren informazioa eta ezagutza gardena aldarrikatu da, irakurketa interesatuen aurrean. 4.- ALDAKETA BEHARRA. ZIKLO AMAIERA ONDORIOA
  17. 17. Garapen iraunkorraren bidean, aldaketarako beharra adierazi dute. Gazteek uste dute bidegurutzean dagoela jendartea, ziklo bat itxi eta ziklo berriaren norabidea zehaztuko duen bidegurutzean. Gazte askok zikloa aldaketa beharrizan gisara kokatu dute. Errekurtsoak mugatuak izanik, aldaketa eman ezean, egungo sistema politiko, sozial eta ekonomiko zalantzan dagoela uste dute. Erreformen bidez, sistemaren eraldaketa beharra kokatu da. Osterantzean, norbanako gisa eman daitezkeen urratsek edo borondatezko neurriek soilik (kontsumo taldeak, kasu) ez dute aldaketa ekarriko. Egituratutako neurriek bai ordea. Beste batzuek, ordea, lehentasunezkoak diren esparruak (lan merkatua, osasun sistema, hezkuntza sistema, sistema ekonomikoa…) goitik behera aldatu edo birsortzea nahikotzat jotzen dute aldaketa eman dadin garapen iraunkorrerantz.Amaitzeko esan, lau ondorio nagusi horiek, gazteek marko teorikotzat jo dituztelaedozein estrategiaren garapenerako, eta edozein erronkaren bidea marrazteko unean.Aipatutako lau ondorio nagusi horietan denetan, oinarri eta zeharkako elementu gisahonakoa kokatu dute: gertaeren ezagutza eta kontzientzia. Beraz, zentzu horretan,gazteek kokatu dituzten erronka eta lan lerro iradokizun denak, ondorio horienbaitan ulertu eta irakurri behar direla aldarrikatu dute.
  18. 18. ERANSKINA: SAIOEN MEMORIAK ERANSKINA: SAIOEN MEMORIAK
  19. 19. Lehen saioaren memoria (2011-03-12, Bilbo) ECOEUSKADI 2020: GAZTEEN EKARPENAK ERRONKEN LANKETARAKO. PROZESU PARTE HARTZAILEA, 2011Data: 2011.eko martxoak 12, larunbataTokia: Lehendakari Agirre 42, Bilbao. Udal Zentroa.Parte-hartzaileak: Araba, Bizkaia, Nafarroa eta Gipuzkoako 22 gazte, Eusko Ikaskuntzakoarduraduna eta Aztiker soziologia ikerguneko bi teknikari.Iraupena: 9:00 - 14:00 2011-03-12, BILERAREN MEMORIA (1go saioa)1.- PROZESUAREN AURKEZPENA ETA EGUNEKO SAIOAREN KOKAPENAParte-hartzaile guztiei ongi etorria eman ondoren, hizkuntzaren erabilera adostu da: euskaraizan da hitzezko nahiz idatzizko hizkuntza, partaide denek horretarako gaitasuna azaldudutelako. Dena den, hizkuntza ekarpenak biltzeko oztopo edo muga ezin duela izan ulertuz,interbentzioak gazteleraz egiteko askatasuna eman da. Norbaitek eskatuko balu ere,saioaren emaitzak jasotzen dituen memoria ere gaztelerara itzuliko dela esan da.Jarraian, Eusko Ikaskuntzako arduradunak prozesuaren nondik norakoak eta helburuorokorrak azaldu ditu. Aztikerreko teknikariak, aldiz, egungo saioa kokatu, helburu zehatzakazaldu eta denbora tarteak argitu ditu. Edukia bi papelografotan idatzi, arbelean itsatsi etabertan utzi da, saioak iraun bitartean guztien bistara egon dadin. SAIOAREN HELBURUAK SAIOAREN URRATSAK/EGITURA1. ECOEUSKADI EGITASMOA: DIAGNOSIAREN - 9.10etan SARRERA ETA AURKEZPENAGILTZARRI NAGUSIAK JASOTZEA ETA - 9.30etan. ECOEUSKADI: 8 giltzarrien azalpenaBALORATZEA. - 10.00etan. MARKO TEORIKOARI BURUZ HAUSNARKETA “HAZKUNDEA/DES-HAZKUNDEA”2. DIAGNOSIAREN 4 GILTZARRIEN KOKAPENA ETA - 11.15etan. 2. lan taldea. 8 GAKOAK AZTERTZEA,AZTERKETA EGITEA ERRONKAK ATXEKITZEA. - L.T.1: 2 GAKO3. 4 GILTZARRIEI ERRONKAK ATXEKITZEA - 12.15etan. ATSEDENA - 12.30etan. OSOKO BILKURAN gako bakoitzari4. ZEHAZTUKO DEN ERRONKA BAKOITZAREN ekarpenakEZAUGARRIA KOKATZEA - 13.35etan. EMAITZEN ERREPASUA ETA SAIOAREN BALORAZIOA
  20. 20. Partehartzaileen arteko elkar ezagutzan sakontzeko eta giro egokia lortzeko, ezagutza jolasaegin da. Jarraian bakoitzak ezagutu duen pertsona bat aurkeztu dio taldeari eta esandakogezurra zer izan den asmatzeko saiakera egin du.2.- ECOEUSKADI 2020 EGITASMOAREN AURKEZPENAPartehartzaileek EcoEuskadi 2020 egitasmoaren ibilbidea ezagutu eta ikuspegi integralabarneratu dezaten EcoEuskadiko teknikari batek egitasmoaren aurkezpena egin du. Horrekinbatera, gazteek sortuko duten emaitza prozesu orokorraren baitan kokatu eta balioan jarridu, emaitza kontuan hartua izango dela azpimarratuz.Aurkezpenaren ondoren gazteek hainbat galdera luzatu dizkiote teknikariari eta erantzunakizan dira. Jarraian, gazteek eginiko galderak agertzen dira: - Gazteen iritzia hain garrantzitsua bada, zergatik ez dago gazterik EcoEuskadiren zuzendaritza teknikoan? - Gazteok egingo ditugun ekarpenek eraginik izango al dute EcoEuskadi 2020 estrategiaren definizioan? - Estrategia transbertsala izango dela esan duzu, zergatik? Zergatik ez da puntu nagusi edo ardatz gisa kontsideratzen? - Gaiarekin lotura duten eta martxan dauden plan estrategiko ezberdinetan, kasu 2020 Energia Planean edo 2020 Mugikortasun Planean eraginik izango al du? Kontutan hartuko al da EcoEuskadin zehaztuko dena aipaturiko planak definitu, kudeatu edo garatzeko?Teknikariak galderak erantzun ditu. Horrekin batera, gaiaren kokapenerako dinamikaamaitutzat eman da.3.- MARKO TEORIKOA: HAZKUNDEA ETA DESHAZKUNDEAREN PARADIGMAKGarapenaren inguruan teoria zein ikuspegi ezberdinak egonik eta EcoEuskadiko teknikariarenazalpena garapen iraunkorraren paradigmaren baitan kokatu dela kontutan hartuz,deshazkundearen inguruko paradigma jarri da mahai gainean, hausnarketarako, eta geroralanduko denari marko teoriko hausnartu eta kokatu bat izan ahal izateko. Helburuapartehartzaileek “beste egia” edota ikuspegia ezagutzea, ikuspegi kritikoa lantzea etahausnarketa eskematan trebatzea izan da, marko teorikoan sakonduz norberaren arrazoiketapropioa sortzeko. Horretarako, “la historia de las cosas” laburmetraiaren hasierako 10minutuak ikusi dira.Bideoa ikusi ondoren, Hazkundea-Deshazkundea?, galdera hartuz, honako galdera proposatuda: Zein(tzuk) d(ir)a atentzioa deitu dizu(te)n IDEIA(K)? Osoko Bilkuran, gazteek euren iritzieta ikuspegia azaldu dituzte. Jarraian, gazteek esanikoak: - Egungo sistema lineala ezin da mantendu, errekurtsoak mugatuak direlako - Planeta desorekatua da (pobrezia-aberastasuna) - Beste tokietan dagoen pobreziak eragina du hemen - Desorekak eragiten gaitu, guk sortzen dugu desoreka. Beste toki batean gertatzen denak eragina du hemen eta guk egiten dugunak eragina du beste toki hartan. - Garapena eta hazkundea gauza ezberdinak izan daitezke. Hazkundea BPGren igoerari lotuta dago. Garapena egonik, hazkunde ekonomikoa txikia izan daiteke, baina bestelako faktoreak garatu beharko lirateke. Bestelako faktoreak zeintzuk diren definitu beharra dago. - Kalitatea ezin da kopuruan neurtu. Kalitatea zer den definitu beharra dago.
  21. 21. - Burura etorri zaidan lehen gauza “ez babesa ” edo “babes falta ” izan da.- Bideoan agertzen den kutsaduraren puntuarekin ez nago ados. Datu errealak behar ditut hori sinisteko. Eta babesgabetasunari dagokionean, osasunaren arloan ez da horrela, ez nago ados.- Babes eza ez dago bakarrik osasunean, zabalagoa da: ekonomia, hezkuntza…- “Gure aberastasuna, euren pobrezia ” esaldiarekin ez nago ados. Arrazoia kudeaketa desegokia da, ez bakoitzaren ekintzak.- Kontzienteak edo inkontzienteak izan, errudunak gara.- Inkontzientziak ez gaitu erreduntasunetik/erantzukizunetik (=esgrimir) libratzen.- Birziklatzeko beharra dago, ekoizpen handiaren erantzun gisa.- Kontsumo arduratsua behar da, baina hori ere mugatua gaur egungo ereduaren baitan- Erantzukizuna dugu, bai, baina ezin da orokortu. Adibidez: supermerkatuan dagoen mugikor bat ez erostea erabakitzen badut, horrek nire erantzukizuna mugatzen du.- Petrolioa duten herrialde guztiek Europaren eta EEBB-en kontsentimendua dute. Hori (itxurazko bake edo egonkortasuna) mantentzeko beharrezkoak dituzte diktadoreak boterean. Horregatik daude orain liskarrak, Europak eta EEBBak kontrola galdu dutelako.- Egoeraren erantzukizuna indibiduala edo kolektiboa den zalantza dago.- Zuen hitzek munduaren akaberan gaudela aditzera ematen dute.- Birziklapenik hoberena, berrerabilpena da (ez sortu gehiago, dagoena erabili).- Bideoa sentsazionalista iruditu zait, baina eztabaida sortzeko dela ulertzen dut. I.go munduan urteetan lehengaiak kontsumitu ditugu eta orain nola zoaz Txinara edo Indiara eta guk urteetan kontsumitu duguna ezin dutela kontsumitu esan? Potentzia mundiala izanik eta hazkunderako bidean egonik?- Denok gara errudun. Erraza da esatea goikoek agintzen dutela eta behekoak txotxongiloak garela. Gure eguneroko ekintzaren bidez justifikatzen dugu. Kausa/ekintza- ondorioen arteko tartea handitu egin da. Nahi duguna erosi nahi dugu eta gainera merke. Esplotazioa ez da ikusten (edo ez da ikusi nahi), guk produktua ikusten dugu. Nazismoa modernitateak sortu zuen.- Garapenaren ikuspegi ezberdinak ez dira bistaratu. Hezkuntza sistemaren barnean ere garapen ekonomikoa bultzatzen duten baloreak oso sartuta daude. (ikasgela bakoitzean ordenadore bat edukitzea garapenaren ikur da, ondorioei erreparatu gabe). Beste adibide bat osasun sisteman gertatzen dena da, non ez den bultzatzen jendea aktibo egotea eta horretarako farmakoak erabiltzen dituzte. Alor guztietan kontsumismoa bultzatzen da garapen ekonomikoaren izenean.- Deshazkunde gizarte batean kalitatea mantendu daiteke. Garapen ekonomikoaren aldetik zalantzak ditut, baina bizi kalitatea deshazkundearekin uztartu daitekeela uste dut.- Anbulatorioetan nutrizionistak baleude, gehiago prebenitu eta sendatuko litzateke.- Sendatzea eta prebenitzea ezberdina da. Uneko gaitzik nagusiena den onkologian nutrizioak ez du eraginik. Hemen gaudenon erdiak minbizia izango dugu, joan gaitezen kontzientzia hartzen. Nutrizioak ezingo du gaixotasuna ekidin.- Birziklatzea edo berrerabiltzea bai, baina ez erabiltzera pasa behar dugu. Kontsumo eredua aldatu behar da.- Norberak du erantzukizuna, kontsumoa gure erantzukizuna da. Erantzuleak gara.- Kontzientzia hartzea gizarte mailako erronka da. Gaurkoan, gure egitekoa Gobernu politikari ekarpenak egitea da.
  22. 22. - Garapen teknologikoa beharrezkoa da, nahiz eta batzuentzat kontsumo eredu berriarekin bateragarria ez den eta besteentzat bai. - Gaur egungo gizarte ereduarekin, bestelako kontsumo eredu bateranzko hainbat urrats (adib: kontsumo taldeak) ezinezkoak dira. Bestelako gizarte eredu batean, aldiz, bideragarria litzateke. - Zer? Noiz? Nola? Eta NORTZUK?? Nola uztartu garapena euskal kulturarekin, euskal kultura ez bada errespetatzen?Atsedenera joan aurretik, bi lan talde osatu ditugu lan dinamikak jorratzeko. Lan taldeak,ausaz egin dira.4.- LAN DINAMIKAKGaian sakondu eta edukia sortzeko, bi lan talde osatu dira, ausaz. Lan dinamiken bidez,Garapen iraunkorrerako/jasangarritasunerako giltzarriak sakonean landu eta gogoetabultzatu da, proposamenak zein erronkak sortze aldera. Egoeraren diagnostikoanidentifikaturiko zortzi giltzarrietatik lau aukeratu dira, gazteek gaiarekiko izan dezaketengertutasuna edo ezagutza kontutan hartuz. Lan talde bakoitzean 2 giltzarri landudituzte.Jarraian, lan dinamika bakoitzaren azalpena eta lan talde bakoitzak sorturiko edukia: 5.1.- JASANGARRITASUNERAKO 4 GAKOAK: GOGOETA Dinamizatzaileak lan taldeari dagokion gaiaren aurkezpena egin du. Gaia aurkeztu ondoren, taldekideek 5 minutu izan dituzte norberari gaiaren aurkezpenak (eta goizean zehar jasotakoak: teknikariaren aurkezpena, deshazkundearen bideoa, dokumentu giltzarriak…) sujeritu diona fitxa batean idazteko. Denbora amaituta, edukia lan taldean komunean jarri eta guztien artean osatu da papelografoan. Lan taldeari dagokion bigarren gaiarekin metodologia berbera erabili da. 5.2.- EGOERAREN GILTZARRIETATIK, ERRONKAK MARRAZTU Lan taldeari dagokion gai bakoitza sakontasunean landu eta edukiak sortzeko, egoeraren diagnostikotik gaiari dagozkion orriak, “jasangarritasun giltzarriak Euskadin” dokumentua eta aurreko lan dinamikaren papelografoa hartu dugu. Gaia lantzeko galdera sorta bat izan dute fitxa batean. Lehenengo 5 minutuetan bakarka landu dituzte galderak eta ondoren, lan taldearekin komunean jarri da, papelografo baten bidez. Denbora mugatua izatearen ondorioz, A taldeak lan dinamika hau ez du egin, lehen dinamikari tarte gehiago eskainiz. B taldeak soilik aldaketa demografiko sakonak gaiari dagokion zatia landu du, baina bakarkako lanketarik gabe, txandaren bidez ahots altuan. Jarraian, lan talde bakoitzak sortutako edukiak azaltzen dira:
  23. 23. A TALDEA: Jasangarritasunerako giltzarriak MUGIKORTASUNA ETA GARRAIO IRAUNGAITZA (giltzarrien dokumentuak dioenari ekarpenak, ikus. Giltzarrien dok.) GALDERAK KEZKAK eta KEXAK PROPOSAMENAK- Petrolioarekiko - Administraziotik: etiketa berdea, bio - HEZKUNTZA: eskola, familia,menpekotasuna, aldaezina da? kontzeptua (erabilera horrek kalea, unibertsitatea… kontzeptua edukiz hustu du).- Gai gara beste *Errealitatea, arriskuak argi Administrazioak eta politikariak gaimenpekotasunak onartzeko? azaldu dira “Pasaiako bio portua” izenaKoordinazioa, elkarbizitza jartzeko, eta aurrera. - HEZITZAILEAK, hezteko- Erregai fosiletatik etortzen ez - Eredu produktibo globalizatua, - Etiketan jarri zenbat CO2-erabilidiren garraio diseinuak zergatik mugikortasunera dependitzen du. den produktu hori eskuetaraez dute aurrera egiten? eramateko. - Lurralde antolamendua: dispertsiora- Ze interesak daude beste jotzen du. Hiri diseinu konpaktuagoa - Hirigintza eredu berria: hiriproiektuak ez bultzatzeko? ez da lehenesten konpaktuak, zerbitzuen lokalizazioa(ibilgailu elektrikoak, urarekinfuntzionatzen dutenak…) - Prest gaude zerbait galtzeko, eredua - Zerga sistema koherentea/saritu alda dadin? Bakoitzak egin behar gutxiengo kutsatzen dutenak;- Zergatik ez da azaltzen dugun galdera da zigortu gehien kutsatzen dutenakbizikleta? - Administrazioa: goitik beherako - Eredu aukerak erakustea- Noraino igoko da gasolio boterea da. parte hartzea sustatu,prezioa? - Administrazioa hezitu: politikoak- nahi duena egiteko. Haien proiektuak publikoa, eredugarriak izan- Zergatik dago gizartea justifikatzeko daitezen.eztabaida hauekiko hain - Hirietan gero eta parking gehiago,aldenduta? - AHT bertan behera uztea, eta oraindik gehiago egiteko asmoa transformatzea- Jendea kontzientziatuta dago? - Statusa da klabea: kotxea: statusaEzagutzen du errealitatea? ATT(abiadura txikiko trena) herriz gizarte honetan norbait izateko. herri: pertsonak. Bertako garraioa- Zergatik horrenbeste garraio - Euskadi mailan aldaketak BPGen eta merkantziabehar dugu? eragingo badu, zer da industriaren garraiatzeko.Ekonomiko ordezkoa? Zein da sistema berria? soziala.Menpekotasun txikiagoa. - ECOEUSKADI batean, bizikleta ez - Informatzea tek. Berriek izan agertzea larria da. Ekologikoa, dezaketen eragina garraioa ekonomikoa… gutxitzeko - Garraio mota berdeak izatea beste - Trolebusak, tranbia baina burbuja: espekulazioa kontsumo gutxiago du. - Ikuspegi morala ekibokatua: - Bizikleta eta oinezko natura/ekologia. Zer da? termino mugikortasunean heztea, eta batzuk hustu dira edukiz. horretarako baldintzak bultzatzea (denbora) - Ez da EHrako proiektua, soilik EAErako. - Bizikl-oinezkoen artean errespetuan heztea - Politikoa, klase politikoa: inkonpetenteak. - Bizikleta erabiltzen dutenei heztea - Ekologiaren barne arazoa ekonomia - Dena lokalizatu eta da, horregatik da administrazioaren autogestionatzea, mugikortasuna kezka. murrizteko. - Ez da onartzen politika serio bat, -1.go sektorea bultzatzea ekologian oinarrituta, ekonomia - Kontsumo taldeak bultzatzea, auzian jartzen duelako (orain bertako ekoizleen uztan artekoa). oinarriturik. - Garraio kolektiboa + hirigintza lotu - Behetik gorako prozesuak behar da. bultzatzea, garraioan adibidez. - Garraio batzuk iristen dira leku Eredua herritarrekin definitzea, batzuetara, ez besteetara. herritarren bizi baldintzen kalitatea egokitzea
  24. 24. ALDATZEN ARI DEN BALIO SISTEMAREN HAUSKORTASUNA (giltzarrien dokumentuak dioenari ekarpenak, ikus. Giltzarrien dok.) GALDERAK KEZKAK eta KEXAK PROPOSAMENAK- Txarra al da aurreko - “Terrorismoa gaia” balio sisteman - Aurreko balio sistemarekin apurtusistemarekin apurtzea? kaltzadorearekin sartu dute. eta behetik gorako prozesuanSistemari kontrakulturala egitea, kokatu bultzatu nahi ditugun balio - Diagnosia ez da zilegia: 1. 2kulturak eboluzionatzea denak paragrafoetan ez dago ikuspegi- Zentzua du 1.parrafoa osoa. - Balio berriak badira, baina unitate konbibentzialak sozializatzeko- Identitatean, ez du eragin ere - Gatazka politikoa lotzea balio bitartekoakburujabetasun faltan? sist… ez da egoki ikusten. Sartutzat jotzen da. Gai bat edo beste; - Hezkuntzan inplikazio gehiago,- Zer da kultura? nahasketa denak ez dira koktel. balioak inposatu gabe, bakoitzak- Zer da nazioa? askatasunez erabaki dezan. - Dispertsoa eta konplikatua, ez da- Mugak eroriko dira inoiz? zehatza. - Hezkuntza sistema independientea: ekonomia,- Zergatik izan nahi dugu - Markatzen du ONAK/TXARRAK politikoa.diferente? jendeak baloratzeko aukera izan behar du.Honek bideratzen du. - Nora iritsi behar dugun jakitea- Balioa: materialismoaren aurkazer egin dezakegu - Testuaren planteamenduaren - Benetako ekologia: polarizazioa dago: euskal kultura= berrerabilpena bultzatu- Balioak: anitzak, zabalak. ETAHemen bakoitzak 2-3. eremu - Polarizazioa hizkuntzetan.ezberdinetan ematen dira - Polarizazioa aldatuko balitz non - Pertsonen arteko harremanakbalioak zein mailatan eragiten geratuko litzateke jende askoren 1.mailan jartzea, harremanakdute aurreko balioak haustea ekonomia?Gatazkak sortu duen balioan jartzea, ez beti nahi. ekonomia, alegia.- Zergatik balio berdinak izan? - Transgenerora jo.Minimo batzuk egotea, baina - Gazteriaren emantzipaziorakodenak berdinak?? aukera faltak eragiten du sormenean. - Sistemak egin du, protagonismoa ere. Instituzionalizatu dira gizarte ekimenak - Genero planteamendutik haratago, zergatik ez joan transgenerora? Aurreiritziak haustea. - Balore krisia da bizi duguna - Estatu bakoitzak baloreak sustatzen ditu. Estatu indibidualizatua.
  25. 25. B TALDEA: Jasangarritasunerako giltzarriak ALDAKETA DEMOGRAFIKO SAKONAK (giltzarrien dokumentuak dioenari ekarpenak, ikus. Giltzarrien dok.) GALDERAK KEZKAK eta KEXAK PROPOSAMENAK- Zahartzeak eragina zerbitzu - Zahartzaroari loturiko zerbitzuak - Planifikazioa (zentzupublikoetan? (pribatizazioa…) pribatizatuak daude (egoitzak…). orokorrean) Monopolioa- Zer gertatuko litzateke, - Prebentzioa (ekonomikoa,beldurrez, etorkizuna modu - - Gero eta pentsio gehiagori aurre osasuna…arlo guztietan)pribatuan finantzatuko bagenu? egin behar izateak zerbitzu publikoen - Ikerketa (arlo guztietan) okertzea dakar- Zergatik errezetak berandu? - Hezkuntza-formazioa, - Osasun sistemaren jasangarritasun- Jaiotza-tasa hain baxua gertatzen denaz eta egiten ezaizatearen arrazoiak? dugunaz kontzientzia har - Pentsio sistemaren jasangarritasun dezagun.- Zergatik amatasun/aitatasuna eza.ez da bultzatzen - Kontziliazio benetakoa!jendartearentzat aberasgarria - Proiektu pertsonalak garatzeko (baliabideak, neurriak…)balitz bezala? zailtasunak (ikasketak, lan merkatua, Zehatzak eta kalitatezkoak! familia…)- Benetan hain beharrezkoa al - Amari pizgarriak eskainida inmigrazioa? - Estatuak (=botereak) familia haurrak eduki ditzan tradizionala bultzatu, ereduak aldatu motibatzeko (aurrekoarekin- Ze bizi-kalitate nahi/behar direla kontuan hartu gabe. osagarri, bestela ez da nahikoa)dugu? - Amatasuna ez da errentagarria, - Lan eguna familiarekin- Zaharren kopuruaren igoerak garapen ekonomikoaren ikuspegitik bateragarria izatea.nola eragingo du? (ikuspegia aldatu beharra) - Gutxiagorekin gehiago egin- Gehiago biziko gara, baina - Haurrak izaterako orduan, ekonomia beharhobeto? izatea erabakitzeko gakoa. - Zergak berrantolatu-Jende gutxiago badago lanean - Antisorgailuen erabileraren ondorioaketa gehiago jubilatuta, nola - Gazteei laguntzak emantzipatu aztertu egin beharko liratekeordainduko dira zerbitzu eta haurrak edukitzeko. (espermaren kalitatea…)publikoak? - Iparraldeko herrietan - Bizi kalitatea mantentzeko etorkinak-Populazio aktiboa gai izango da (Danimarka…) itxiagoak dira behar ditugu gaur egun. Lan merkatukoadin nagusikoen beharrak atzerritarrak hartzen, baina baldintzak hobetzea soluzioa bada,asetzeko? guztiontzat bermatzen den bizi – etorkinak? Kontraesanak kalitatea altuagoa da. Eredua- Zein zailtasun daude - Etorkin kualifikatuak behar ditugu? hona egokituhazkuntzaren igoera eman ezdadin? Zergatik? - Bizi kalitatea funtzionalitateari lotuta - Lan merkatuaren erreforma dago (adin tarte bakoitzak funtzio bat sakona.- Faktore psikologikoek betetzen du jendartean eta hori ezin dahazkuntzaren jaitsiera - Lanpostuak sortu behartuta aldatu)baldintzatzen dute (bizi - Bizi ohiturak aldatzeaohiturak, elikadura, jarduera - Etorkizunean, egungo gazteok izangofisikoa…). Zein faktorek du al dugu erretiroa? - Gizartearen hazkuntzaeragin handiena? baldintzatzen duten eragile nagusien analisia egin. - Integrazio politikak
  26. 26. BELAUNALDI TXANDAKETA DESOREKATUA (giltzarrien dokumentuak dioenari ekarpenak, ikus. Giltzarrien dok.) GALDERAK KEZKAK eta KEXAK PROPOSAMENAK- Zein sektorean dago egoera - Espezialitate altua posturako - Hezkuntza sistema birdefinituokerrena? (1go + 3.enean?) beharrezkoa ez dena behar da. Bereziki unibertsitate edo goi mailako ikasketatan- Unibertsitate sarbidea zeren - Lana topatzeko ikasketak filtro modukoa ezarri behar daarabera mugatu? beharrezkoak sinetsarazi - Lana eta ikasketak bateratu- Zer nahi/behar dugu? - Ikasketadun lanak diruz ahal izatea gutxiago baloratzea- Lan merkatua langile aktiboak - Hezkuntza/lanerako sarrera:jasotzeko gai? - Guztiok ezin tituludunak izan eredu anglosaxoia- Adineko pertsonek ze - Gazteei aukerak murriztu - Lanbide eskolak sustatu lanmotibazio dute lanean - Adinaren araberako desorekak merkaturako sarreranjarraitzeko? espektatibatan - Esperientzia erabili gazteak- Garapen pertsonala garapen - Erretiroa ezin da egoera formatzekoekonomikoari lotua? estankoan ulertu - Abilezia aztertu- Etorkinek besteek nahi ez - Soldata erdiarekin ezin da bizidituzten lanak? - Erretiroa luzatu baino, lana egungo ereduaren baitan birmoldatu- Etorkinak beharrezko? - Kontratu errelebo- Genero ikuspegitik gauzaberdin? - Lan merkatua/ baldintzak. Hobetu behar duintasuna - Lana banatu (+ orduak + soldata)
  27. 27. Egoeraren giltzarrietatik, erronkak marraztu ALDAKETA DEMOGRAFIKO SAKONAK EGOERAREN KLABEAK ERRONKAK ERRONKAK BURUTZEKO AUKERAK ERRONKAK BURUTZEKO OZTOPOAK- Efizientzia - “Ekonomia domestikoa”-ren eredua - Zaila, instituzioa asko eta ez zabaldu, kudeaketa ikuspegitik interdepartamentalak - Gobernantza metodo berriak: - Administrazioa gizartetik urrun dago - Sare sozialak areagotu/indartu o Zeharkako kudeaketa - Gobernantza metodoa XX. mendekoa da, gizartea XXI. mendean dago. o Bikoizketak kendu - Konpetentziak birdefinitu beharra - Egoera demografikoa orekatu - Hezkuntza (heziketa eta kontzientziari- Biztanlegoa zaharragoa, lan - Osasun sisteman plaza falta (jaiotzak/ bizi-itxaropena) lotuta) sustatu, baliabideak egoki ezagutzeko merkatua txikiagoa - Osasun sisteman nutrizionista falta - Faktura ikusezina - Ezagutza falta- Jubilazioa luzatzea- ikasketa - Administrazioak ez ditu aroa luzatzea loturan daude - Prebentzioa konpetentziarik, “goitik” dauden- Bizi-itxaropenaren araberako - Osasun sistema goitik behera berritu organoen menpe eskari-eskaintza, egoera berria. (sortu) - Prebentzio plan espezifikoa - Zaintzaileei laguntzak eman- - Planifikazioa - Kontzientzia handiagoa izan- Haurrak edukitzea, - Jaiotza-tasa handitzeko, errekurtsoak - Gobernantza metodo berria - Dirua behar dela eta ez dagoela gizartearentzat onuragarria edo pizgarriak eskaini (erraztasunak - Kontzientzia gero eta handiagoa dago - Kontzientzia falta (adib: enpresariek dela ikusarazi behar eta laguntzak). Gizartearentzat - Errekurtsoak edo pizgarriak eskaini - Gero eta adinez nagusiagoa izan, gero mozkina dela ulertarazi eta arrisku gehiago.- Inmigrazioari irtenbidea eman behar
  28. 28. 6.- OSOKO BILKURALan taldeetako dinamikak amaitu gabe osoko bilkuran batzartu dira, denbora amaitzen ari zelaikusirik. Lan talde bakoitzean sortutako edukia komunean jarri dira eta komentario zein ekarpenakegin dira, txanda bidez eta ahots altuan.Kasu honetan, B taldeak eginiko bigarren lan dinamika ez da azaldu, aurkezpena orekatua izandadin. Dena den, sorturiko edukiak aintzat hartuko dela ohartarazi da, eta hurrengo saioan landukodirela esan da.7.- AMAIERAAmaitzeko, hurrengo saioaren kokapena egin da eta abiapuntua gaurko saioan lan taldeetansortutako emaitza izango dela ohartarazi da. Gaiaren inguruko hausnarketan sakontzekogonbidapena luzatu da (proposamenak/erronkak).Amaitzeko, hurrengo hitzordua gogoratu da: apirilaren 2an, larunbata, goizeko 9:00etanDonostiako Kristinenea Jauregian.Amaiera, eguerdiko 14:00tan izan da. Bilbon, 2011eko martxoaren 12an.
  29. 29. Bigarren saioaren memoria (2011-04-02, Donostia) ECOEUSKADI 2020: GAZTEEN EKARPENAK ERRONKEN LANKETARAKO. PROZESU PARTE HARTZAILEA, 2011Data: 2011.eko apirilak 2, larunbataTokia: Kristina Enea Fundazioan. DonostiaParte-hartzaileak: Araba, Bizkaia, Nafarroa eta Gipuzkoako 22 gazte, Eusko Ikaskuntzakoarduraduna eta Aztiker soziologia ikerguneko bi teknikari.Iraupena: 9:00 - 14:40 2011-04-02, BILERAREN MEMORIA (2. saioa)1.- HARRERA ETA EGUNEKO SAIOAREN KOKAPENAPartehartzaileei harrera egin ondoren, ECOEUSKADI 2020 egitasmoaren helburuestrategikoak eta prozesu partehartzailearen misioa birkokatu dira, abiapuntua (nondikgatoz) eta helmuga (nora goaz) birgogoratuz eta saioaren norabidea mugatuz.Jarraian, eguneko saioa kokatu da: saioaren helburuak, egingo diren lan dinamikak etaorduan banaketa. Egindako azalpena bi papelografoetan idatzi eta arbelean itsatsi da, saioakiraun bitarte ikusgai egoteko. ECOEUSKADI 2020. (2.SAIOA) SAIOAREN HELBURUAK SAIOAREN URRATSAK-ESKEMA 1) Aurreko saioan sorturiko EDUKIA 0) Saioaren kokapena OREKATU 1) 4 LAN TALDE, 5 GELTOKI. ERRONKAK (2h) 2) Giltzarri bakoitzaren gaineko ERRONKAK • Erronkak IDENTIFIKATU ZEHAZTU • Erronkak OSATU 3) Erronken gaineko LAN LERROAK eta SUBJEKTU ARDURADUNAK iradoki • Erronkak BIRFORMULATU 4) Prozesu partehartzaileari AMAIERA EMAN 2) HAZKUNDEA/DESHAZKUNDEA (20’) 3) ATSEDENA (15´) 4) BAI+5 egitasmoaren AURKEZPENA (20’) 5) Erronketatik abiatuz, LAN LERRO eta SUBJEKTU ARDURADUNAK (1 h 30’) 6) BALORAZIOA (30’)
  30. 30. Partaideen arteko elkar ezagutzan sakondu eta lanerako konfiantza giro egokia lortze aldera,aurkezpen jolasa egin da. Osoko Bilkuran, txandaren bidez eta ahots altuan, honako hirugalderak erantzun dituzte: zein da zure izena eta nondik zatoz? Zer izan da azken egunotangertatu zaizun zerbait positiboa edo gustagarria? Adierazi EcoEuskadi 2020-rekin lotuduzun gerta hurbilen bat? - Nuklearren eztabaida berpiztu da, Japonian gertatutakoaren ondorioz. - Co-pago-aren inguruko eztabaida berpiztu izana - Japonian gertatutakoak, eraikuntza nuklearrek dituzten ondorioak birgogoratu dute - Kazetaria naiz eta multinazional batekoei elkarrizketa egin diot, CO2 isurketen inguruan. - Lehen aldiz ikusi dut 110 km/h-ko mugapena eta gutxiago kontsumituko omen da. - Lagun batekin topatu nintzen eta biok bizikletan geunden. - Liburutegian sartuta egon naiz eta ez dut ezer esatekorik gaiarekin erlazioan. - Japonian gertatutakoa gertatuta, elkar laguntzeko izan duten jarrerak harrituta utzi nau, ez da inolako kaosik egon. - Energia berriztagarrietan espezializatua naiz eta aurten emaitza gorenak lortu ditut, praktikoak eta posibleak demostratu ditut. - Gertukoekin komentatu ditut aurreko bilkurako ondorioak, haien hausnarketak ezagutzeko eta gaurko saioan horiek ere islatzeko. - Atzo bertan, Gallartako meategietan, ikusi nuen gizakia zer egiteko gai den garapen jasangarriaren izenean. - Japoniako gertakariak eta berpizten ari diren gerrateak, Libiakoa edo Sierra Leonakoa kasu. - 110km/h joateko beharkizuna nuklearrekin eta salneurrien igoerarekin erlazionatu dut eta uste dut jendearen eztabaidan eragina izan duela. Conducción económica jarrera bat da. - Bekan nahiko sartua egon naiz eta ez naiz gehiegi enteratu munduan gertatzen zenaz. - Japoniako gizarteko elkar laguntzarako jarrerak harritu nau. - Bilboko uretan plutonioa atzeman izanak, aurreko saioan izandako eztabaida gogorarazi dit: munduko puntu batean gertatzen denak beste batean duen eraginaz eta guztiok horren gainean dugun erantzukizunaz. - Krisiaren gaiak pentsarazi dit eta gizartea aktiboagoa nabaritu dut.OHARRA: partehartzaileen anonimotasuna eta pribatutasuna gordetzeko, aurkezpen jolaseanadierazitako lehen bi galderen erantzunak ez dira memoria honetan jaso.2.- 4 LAN TALDE, 5 GELTOKILan dinamika honen helburu nagusia lehenengo saioan partehartzaileek eginikoproposamenetatik erronkak identifikatzea da, ondoren lan lerroak eta subjektu arduradunakiradokitzeko. Era berean, lehenengo saioan sorturiko edukia orekatzeko baliatu da.Lan dinamika egiteko lau lan talde osatu dira. Horretarako, lehenengo saioko bi lan taldeakberreskuratu eta bakoitza bitan zatitu da, ausaz, lau lan talde osatuz. 1go geltokia, ERRONKAK IDENTIFIKATU.
  31. 31. Lan talde bakoitzak ardura espezifikoa du lehen geltokian landutako giltzarriarekiko, landinamika bertan hasi eta bukatzeaz gain, gainerako lan taldeek sortu duten edukia birkokatuedo birdefinitu baitu.Horretarako, aurreko saioan eginiko proposamenetatik, giltzarri bakoitzeko lehentasunezkoerronkak zehaztu dira eta erronka bakoitza aurrera ateratzeko aukera zein oztopoakidentifikatu dira (azterketa egin da). 2. 3. eta 4. geltokien emaitza, ERRONKAK OSATU. EKARPENAK:Jarraian, lan talde bakoitza hurrengo geltokira eta giltzarri horrekiko lanketa 20 minutuzluzatu da. Giltzarriari honako hiru galderen arabera egin zaizkio ekarpenak: zer gehitukozenuke (osatu)?, zer aldatuko zenuke (ñabardurak)?, zer kenduko zenuke (ezabatu)?Hurrengo bi geltokietan ariketa berbera egin du lan talde bakoitzak 5.geltokia, ERRONKAK BIRFORMULATU:Giltzarri guztietatik pasatu ondoren, lan talde bakoitza hastapeneko giltzarrira bueltatu da.Bertan, gainerako lan taldeek eginiko ekarpenak kontutan hartuz, erronkak birformulatudituzte. Erronkak birformulatzerako garaian, partaide guztiek eginiko ekarpenak hartu dirakontutan, giltzarri bakoitzaren gaineko talde ikuspegia osatzeko.Jarraian aurkezten dira lan taldeetan eginiko dinamiken emaitzak. Geltokien ariketaren bidezgiltzarri bakoitzaren gainean sorturiko ariketa taula bakar batean biltzen da modu honetan: Giltzarri bakoitzaren gaineko lehen taulatan, 1go, 2. 3. eta 4. geltokietan eginiko ariketen emaitzak biltzen dira. Azken taula banatan, “Erronken berformulazioa” deritzonetan, 5.geltokiko emaitzak jasotzen dira.Beraz, geltokien lan dinamikaren osotasuna, emaitza, jasotzen da ondorengo tauletan:OHARRA 1: koloreztaturik agertzen dena partehartzaileek lehen saioan sorturiko edukia da.Izan ere, lan dinamika honen abiapuntua horixe izan da; ondoren, partehartzaileek edukiansakondu eta emaitza zehatzak lortzeko.OHARRA 2: Lehen saioan sorturiko edukian desoreka txiki bat dago, lan dinamika honenbidez orekatu dena. “Aldaketa demografiko sakonak” giltzarriko erronkak lehen saioanzehazten hasi ziren eta, hori dela eta, koloreztatuak agertzen dira.
  32. 32. 1go 2. 3. eta 4. geltokiko emaitzak. PROPOSAMENETATIK, ERRONKAK ZEHAZTU: ALDAKETA DEMOGRAFIKO SAKONAK LEHENTASUNEZKO PROPOSAMENAK ERRONKEI EGINDAKO EKARPENAK AUKERAK OZTOPOAK ERRONKAKPlanifikazioa (zentzu orokorrean) 1) - Oinarrizko gastuetara bakarrik bideratu - Krisia - Tendentzia ez doaPrebentzioa (ekonomikoa, - “Ekonomia domestikoa”-ren gastuak (biziraupen esperientziak - Ekonomia domestikoaren soluzio bideanosasuna…arlo guztietan) eredua zabaldu, kudeaketaren eduki) eredua gauza txikietatik - Ekonomia domestikoaIkerketa (arlo guztietan) ikuspegitik zabal ez dago ondo ikusia - Gobernantza metodo berriak: daiteke(autosufizientzia,Gizartearen hazkuntza baldintzatzen zaharrekin elkarbizitza…)duten eragile nagusien analisia egin. - Zeharkako kudeaketa - Bikoizketak kendu
  33. 33. 2) - Prebentzioari lotuta: - Jendea nahiko kezkatua - Krisia (honi lotuta,Hezkuntza-formazioa, gertatzen denaz - Egoera demografikoa orekatu dago arrazakeria) a. Errezeta elektronikoaeta egiten dugunaz kontzientzia har (jaiotza tasa/ bizi-itxaropena) - Etorkinen inguruko kezkadezagun. - Faktura ikusezina b. Adibide praktikoak jarri – erakutsi - Prebentzioa - Osasun kontzientziatzea eta oinarrizkoKontziliazio benetakoa! (baliabideak, formazioa handitu - Osasun sistema goitik beheraneurriak…) Zehatzak eta kalitatezkoak! aldatu (sortu)Amari pizgarriak eskaini haurrak eduki - Prebentzio plan espezifikoaditzan motibatzeko (aurrekoarekin eginosagarri, bestela ez da nahikoa) - Zaintzaileei laguntzak emanLan eguna familiarekin bateragarria - Kontzientzia handituizatea.Gutxiagorekin gehiago egin beharZergak berrantolatuGazteei laguntzak emantzipatu etahaurrak edukitzekoLan merkatuaren erreforma sakonaLanpostuak sortuBizi ohiturak aldatu (bereziki,kontsumoari loturikoak)
  34. 34. 3) - Etorkinek egiten duten ekarpena - Gizartea gero etaIparraldeko herrietan (Danimarka…) -Jaiotza-tasa handitzeko baloratu: ekonomian, demografian, kontsumistagoa denitxiagoak dira atzerritarrak hartzen, errekurtsoak edo pizgarriak kultur aniztasunean… bitartean, jaiotza tasabaina guztiontzat bermatzen den bizi – eskaini (erraztasuna keta ez da handituko - Lan merkatuaren erreforma sakonakalitatea altuagoa da. Eredua hona laguntzak). Gizartearentzat - Kontziliazio bidean, pertsona gehiago xurgatzeko. Jaiotzaegokitu mozkin adela ulertarazi) baliabide falta tasa pizgarria izan daiteke.Integrazio politikak Ekintzailetasuna bultzatu. - Arazoaren muina ez da errekurtso falta - “Cheque bebé” eta antzerakoak ezartzea. - Joko arauek ez dute aukerarik uzten - Laguntzak sustatu umeak izateko - Emakumea etxera bueltatzeko arriskua - Baliabide falta - Telebista - Lan merkatura sartzeko zailtasunak. Lan baldintza txarrak 4) Hezkuntza (goi mailako - Formakuntza jasotzeko ikasketa eta gainerakoak) gero eta aukera gehiago gehiago baloratu. dago Formakuntza indartu - Telebista - Komunikatzeko modu berriak - Irakasleen papera berriro aldatu behar 5) Jendartearen pertzepzioa da. Errespetua errekuperatu behar dute. aldatzea (arduratsuagoa, - Kontzientziatzea: arduradunak izan gure justuagoa…) jarrerarekiko.
  35. 35. 6) Lana eta familia - Internet bidezko lana bultzatzea, bateragarriak izatea. familia- etxea -lana batzeko. Humanizazioa - Lan egin bizitzeko eta ez bizi lan egiteko Erronka berrien proposamenak: 7) Ikerkuntza bultzatu, gizartearen behar berriei egokitzeko. 8) Gizon eta emakumeen arteko parekidetasuna/berdintasunaren inguruan, ikuspegi anitzak daude. Beraz, erronka nahiz ekarpen formulazio ezberdinak egin dituzte: • Oreka berreskuratzeko, gizonak etxeko lanaz, haurren heziketaz eta zaharren zaintzaz arduratzea • Transgenerora jo • Kontziliazioa? Berdintasunaren gainean hitz egiten gaude? • Naturarekin coexistentzia hezi, gero gure arteko harremanak hobeto planteatu ahal izateko. • Erronka berri bat. Gutxiengo batzuk zaintzea emakumearen inguruan. Hau da, ginekologoak egotea (herrietatik kentzen ari baitira). Ekarpen orokorrak: - Lan ordu gutxiagorekin (6 h), eta soldata berdinarekin, sortuko liratekeen postuak, pentsioan eta lan ezaren arazoak konponduko lituzkete.
  36. 36. - Inmigrazioa naturala sustatu. Joan- etorri logikoak, ghettoetan edo kale pobreenetan kokatzeari uko egin.
  37. 37. BELAUNALDI TXANDAKETA DESOREKATUA PROPOSAMENAK LEHENTASUNEZKO ERRONKAK ERRONKEI EGINDAKO EKARPENAK AUKERAK OZTOPOAKHezkuntza sistema birdefinitu 1) Konfiantza gehiago izan behar gazteengan. - Krisi ekonomikoa - Krisi ekonomikoabehar da. Bereziki - Hezkuntza Sistema berria: Beraien tribuetan aplikatu, aktibitate eta aprobetxatu iniziatiba - Errekonozimendu gutxiunibertsitate edo goi mailako konpetentzietan oinarritua eta laguntzaren bidez. Gazteen sormena berriez konturatzeko izatea (hezkuntza ezikasketatan filtro modukoa sarrera bideratua bultzatu - Hezkuntza ez formala formalak)ezarri behar da (ez mugatua, hobetu eta baloreakbideratua baizik) - Unibertsitateen eta zentro Hezkuntzarako sarrera aldatu puntua - Unibertsitateko gehiago landu. transmititu publiko nahiz publikoen arteko endogamiaLana eta ikasketak bateratu kolaborazio estuagoa (Adib: - Praktikak luzeagoakahal izatea “Triple Helix” kontzeptua ezarri: - Enpresa-instituzioek ez praktiketako ikasleen %20-30a unibertsitatea + enpresak + administrazioa izatea lituzkete praktiketako kontratatzera behartu) bat egitea. - Lanbide formazioa ikasleak kontratatu - Ikasle kooperatiba errekonozitzea nahi, esperientzia Unibertsitatean berrikuntzaren kudeaketa oinarri bezala ezartzea. faltagatikHezkuntza/lanerako sarrera: - Lan orduak etxeaneredu anglosaxoia egiteko aukera? Praktika kontratuak eta bekak debekatu.Lanbide eskolak sustatu lan Lan hitzarmenak errespetatzera derrigortu.merkaturako sarreran Unibertsitatea lanari begira bideratutaLan merkatua/baldintzak egoteahobetu. Duintasuna Hezkuntza aberastasun pertsonal gisaLana banatu (+ orduak + ikustea, ez lan mundura begiratutasoldata) bakarrik. Gizarte aurrerakoiago bati begira. 2) Etxean lan orduak egitea pertsonarenEsperientzia erabili gazteak - Ekintzaletasuna baloratu deshumanizatzea izan daiteke. - Unibertsitateen arteko - Unibertsitateformatzeko - Lana gizarte beharretara Lanaldi partzialak bai, beti modu ordenatu programak bultzatu interesakAbilezia aztertu (eta horren egokitu (etxean lan orduak…) eta justuan izango den bitartean. Lanaldi (ekintzaletasuna) - Lan sistema -araberako lanpostua/erretiroa) partzialak askotan tranpa baino ez dira - Lan partzialak bultzatu merkatuaErretiroa luzatu baino, lana - Instituzio publikoak behartu Agian, 8 ordutatik 6 ordutara pasa behar (prekarietatea)birmoldatu (urtero?), lan esperientziarik - Formazioa egokitu gabeko gazteak lan mundura ditugu lanaldiak. Guztiok lana izateko. - Hezkuntza sistema -Errelebo kontratua sartzea merkatua - Lan baldintza desegokiak salatu - Lan orduak murriztu/lana

×