đề Văn kj` 1 2011

487 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
487
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

đề Văn kj` 1 2011

  1. 1. Diễn đàn THPT Bình Sơn Box CLB Khoa học xã hội SỞ GD & ĐT QUẢNG NGÃI ĐỀ THI HỌC KÌ I NĂM HỌC 2011 - 2012 TRƢỜNG THPT BÌNH SƠN Môn: NGỮ VĂN 12 - Chƣơng trình Chuẩn TỔ VĂN (Thời gian làm bài 90 phút, không kể thời gian giao đề)Câu 1 : ( 2đ)Nêu những nét chính trong phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu ?Câu 2 : (3đ)Ngƣời xƣa có câu ; „‟ đừng thấy việc nhỏ mà không làm , đừng thấy việc ác nhỏ màlàm„‟ .Anh chị có suy nghĩ nhƣ thế nào về lời khuyên trên .Câu 3 : (5đ)Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ sau trong bài Đất Nƣớc ( trích trƣờng ca Mặtđƣờng khác vọng ) của Nguyễn Khoa Điềm : „‟ Trong anh và em hôm nay Điều có một phần Đất Nƣớc Khi hai đứa cầm tay Đất nƣớc trong chúng ta hoài đồng nồng thắm Khi chúng ta cầm tay mọi ngƣời Đất Nƣớc vẹn tròn , to lớn Mai này con ta lớn lên Con sẽ mang Đất Nƣớc đi xa Dến những tháng ngày mơ mộng Em ơi em Đất Nƣớc là máu xƣơng của mình Phải biết gắn bó và san sẻ Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở Làm nên Đất Nƣớc muôn đời ….‟‟ -------------------Hết----------------------Gợi ý giải đề thi học kỳ I môn Ngữ Văn 12
  2. 2. Diễn đàn THPT Bình Sơn Box CLB Khoa học xã hội BÀI GIẢI THAM KHẢOCâu 1:- Tố Hữu là một trong những nhà thơ lớn nhất, tiêu biểu nhất của nền thơ ca Việt Namhiện đại. Ông đƣợc xem là ngọn cờ đầu của thơ ca cách mạng. Thơ Tố Hữu dễ đến vớimọi tấm lòng, không chỉ vì nội dung, mà còn do phong cách nghệ thuật đặc sắc của ông.- Là nhà thơ của lý tƣởng cộng sản, thơ Tố Hữu tiêu biểu cho khuynh hƣớng thơ trữtình chính trị. Trong thơ ông, ngƣời ta thấy các vấn đề về lý tƣởng cách mạng, đời sốngcách mạng và các sự kiện chính trị quan trọng của đất nƣớc, của dân tộc... trở thànhnguồn cảm xúc, tình cảm to lớn, khơi những cảm hứng nghệ thuật thực sự.Khuynh hƣớng sử thi là nét nổi bật trong thơ Tố Hữu. Điều đó thể hiện ở chỗ: hầu hếtcác vấn đề lớn lao của cách mạng của dân tộc, của đất nƣớc đã đƣợc đề cập trong thơông. Từ cái “tôi” chiến sĩ ở tập thơ Từ ấy, càng về sau càng trở thành cái “tôi” nhândanh cộng đồng, nhân danh Đảng và dân tộc. Nhân vật trữ tình trong thơ Tố Hữu thểhiện tập trung phẩm chất của giai cấp và dân tộc và mang tầm vóc thời đại, lịch sử.Cảm hứng chủ đạo trong thơ Tố Hữu là cảm hứng lãng mạn hƣớng vào tƣơng lai, khơidậy niềm vui, lòng tin tƣởng và niềm say mê với con đƣờng cách mạng.Giọng thơ Tố Hữu là giọng tâm tình, ngọt ngào. Giọng thơ này có nguồn gốc từ tâm hồncủa ngƣời xứ Huế, từ quan niệm của Tố Hữu về thơ.Thơ Tố Hữu còn đậm đà tính dân tộc, từ nội dung đến nghệ thuật. Ông sử dụng nhuầnnhuyễn các thể thơ truyền thống cách so sánh ví von, lối nói quen thuộc để diễn tả nộidung mới. Đặc biệt thơ Tố Hữu giàu nhạc điệu.- Phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu thật đa dạng và độc đáo. Cái hay, cái độc đáo củathơ ông đã tạo nên một chân dung riêng của một thi sĩ cách mạng trong nền thơ ca ViệtNam hiện đại.Câu 2: Xem đề cƣơng Ngữ Văn 12Câu 3:Phân tích đềĐề yêu cầu phân tích một đoạn trong bài Đất nƣớc của Nguyễn Khoa Điềm. Cần lƣu ý:bài thơ Đất nƣớc là một phần của trƣờng ca Mặt đƣờng khát vọng. Cả bản trƣờng ca cóchung một nguồn cảm hứng to lớn là cảm hứng về đất nƣớc đƣợc gợi lên từ những nămtháng nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc. Bài thơ Đất nƣớc làphần cảm hứng ấy đƣợc thể hiện một cách tập trung nhất, cùng với những suy ngẫmcủa tác giả, một nhà thơ trẻ khi đối diện với chiến tranh.Đoạn trích ở đề, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm thể hiện suy nghĩ của mình về mối quan hệriêng – chung, quan hệ cá nhân – cộng đồng, sự tiếp nối của các thế hệ trong một đấtGợi ý giải đề thi học kỳ I môn Ngữ Văn 12
  3. 3. Diễn đàn THPT Bình Sơn Box CLB Khoa học xã hộinƣớc, một dân tộc. Dĩ nhiên, những suy ngẫm ấy đƣợc thể hiện bằng thơ, tức không đơnthuần là tƣ tƣởng, mà chứa đựng cảm xúc, tình cảm của tác giả.Bài làmI. MỞ BÀINguyễn Khoa Điềm là một trong những nhà thơ trẻ tiêu biểu thời chống Mỹ, cứu nƣớc.Thơ ông giàu chất trí tuệ, cảm xúc đƣợc dồn nén và có nhiều liên tƣởng phong phú. Đấtnƣớc đƣợc trích trong trƣờng ca Mặt đƣờng khát vọng (1971) khá điển hình cho vẻ đẹpcủa thơ Nguyễn Khoa Điềm những năm tháng ấy.Đoạn trích ở trên thể hiện suy nghĩ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm về mối quan hệriêng – chung, quan hệ cá nhân – cộng đồng, sự tiếp nối của các thế hệ trong một đấtnƣớc, một dân tộc. Những suy nghĩ ấy đƣợc thể hiện bằng thơ, tức không đơn thuần làtƣ tƣởng, mà chứa đựng cảm xúc, tình cảm của tác giả. Do đó, có sức lay động tâm tƣngƣời đọc.II. THÂN BÀI1. Phân tích 9 dòng thơ đầu: Cảm nhận mới của nhà thơ về đất nƣớcChín dòng thơ đầu, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm nêu lên những cảm nhận của mình vềđất nƣớc. Nếu nhƣ ở đoạn thơ trƣớc đó trong bài thơ, tác giả nhìn nhận đất nƣớc từ bềdày văn hoá dân tộc hàng nghìn năm qua, thì ở đây lại là những suy nghĩ về đất nƣớc từcuộc sống hiện tại trong các mối quan hệ riêng – chung, cá nhân – cộng đồng, sự tiếp nốigiữa các thế hệ.Khổ thơ mở đầu bằng một lời khẳng định:Trong anh và em hôm nayĐều có một phần Đất NƣớcLâu nay, trong suy nghĩ của nhiều ngƣời, đất nƣớc, quê hƣơng, tổ quốc, dân tộc... luônlà những khái niệm trừu tƣợng. Với nhà thơ trẻ đang đôi mặt với cuộc chiến tranh khốcliệt một mất một còn, đất nƣớc gần gũi, thân thiết. Điều này chƣa hẳn đã mới, trong cadao, dân ca có không ít những câu hát nhƣ thế:Anh đi anh nhớ quê nhàNhớ canh rau muống nhớ cà dầm tƣơngNhớ ai dãi nắng dầm sƣơngNhớ ai tát nƣớc bên đƣờng hôm nao.Quê hƣơng là tất cả những gì gắn bó ruột rà với con ngƣời. Đó là nơi ta yêu tha thiết.Đó là buổi sáng làm đồng. Đó là từng miếng ăn quê kiểng mỗi ngày...Gợi ý giải đề thi học kỳ I môn Ngữ Văn 12
  4. 4. Diễn đàn THPT Bình Sơn Box CLB Khoa học xã hộiSong, cái mới ở khổ thơ của Nguyễn Khoa Điềm là Đất Nƣớc ở trong mỗi một conngƣời, Đất Nƣớc ở trong ta : Trong anh và em ... Đất Nƣớc trong chúng ta hài hoà nồngthắm... Đất Nƣớc là máu xƣơng của mình. Đó là nhận thức mới về đất nƣớc. Nhận thứcấy đƣợc nêu ra để dẫn dắt đến một ý tứ khác của những dòng thơ ở cuối khổ này (từngcá nhân phải làm gì cho đất nƣớc)Bốn dòng thơ kế tiếp mở rộng ý ban đầu:Khi hai đứa cầm tayĐất Nƣớc trong chúng ta hài hoà nồng thắmKhi chúng ta cầm tay mọi ngƣờiĐất Nƣớc vẹn tròn, to lớnHai câu thơ (bốn dòng) đƣợc cấu trúc giống nhau theo kiểu cấu trúc của câu có điềukiện trong văn xuôi hay lời nói thông thƣờng: Khi... Đất Nƣớc. Hai câu thơ cũng lànhững lời khẳng định (kết quả của sự nhận thức) về một chân lý. Cả bốn dòng chỉ cómột hình ảnh, lại là hình ảnh mang tính tƣợng trƣng: cầm tay diễn tả sự thân thiết, tincậy, yêu thƣơng lẫn nhau. Hình ảnh ấy đi liền với những tính từ chỉ mức độ (hài hoà,nồng thắm, vẹn tròn, to lớn). Bởi vậy, dù ý tứ tuy không phải là quá mới mẻ, song,những câu thơ ấy lại có sức nặng của tình cảm chân thành. Những câu thơ này còn cómột tầng nghĩa thứ hai, tác giả không trực tiếp nói ra. Đó là đất nƣớc không phải là mộtkhái niệm trừu tƣợng, càng không phải một giá trị bất biến, có sẵn. Đất nƣớc là mộtthực thể sống và sự sống ấy ra sao ở về phía tất cả những con ngƣời trong đất nƣớc đó.Nói rõ ràng ra, đó là mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng, giữa mỗi một con ngƣờivới đất nƣớc.Từ câu chuyện hiện tại, nhà thơ tiếp tục mạch cảm xúc và suy nghĩ về đất nƣớc ở tƣơnglai:Mai này con ta lớn lênCon sẽ mang Đất Nƣớc đi xaĐến những tháng ngày mơ mộng…Đất nƣớc không chỉ có ngày hôm qua và hôm nay. Đất nƣớc của ngày mai. Từng thế hệkế tiếp sẽ làm cho đất nƣớc trƣờng tồn mãi mãi nhờ bàn tay, khối óc và sức mạnh củasự đoàn kết toàn dân.Trong hoàn cảnh cuộc kháng chiến khốc liệt thời bấy giờ, phải thấy ở những câu thơtrên còn là một khát vọng: Đất nƣớc sẽ hoà bình, đất nƣớc sẽ tƣơi đẹp và còn nhiều hơnthế nữa.2. Những khổ thơ cuối, nhà thơ nêu lên trách nhiệm của cá nhân đối với đất nƣớcEm ơi em Đất Nƣớc là máu xƣơng của mìnhPhải biết gắn bó và san sẻPhải biết hoá thân cho dáng hình xứ sởLàm nên Đất Nƣớc muôn đời...Gợi ý giải đề thi học kỳ I môn Ngữ Văn 12
  5. 5. Diễn đàn THPT Bình Sơn Box CLB Khoa học xã hộiCấu trúc của câu thơ cũng theo kiểu suy luận: Đất nƣớc là ... nêu lên một tiền đề. Từtiền đề ấy, phải biết.../ phải biết... để làm nên ... Câu thơ giàu chất duy lý nhƣng khônglên gân mà trở thành lời nhắn nhủ tha thiết. Ở đây có những từ tƣợng trƣng rất đángchú ý: máu xƣơng, gắn bó, san sẻ, hoá thân, dáng hình, muôn đời. Sau rất nhiều suynghĩ cụ thể về đất nƣớc, đến đây nhà thơ khẳng định Đất nƣớc là máu xƣơng của mình.Máu xƣơng là sự sống. Rất ít trƣờng hợp ngƣời ta ví một điều gì đó với máu xƣơng, bởinó có ý nghĩa biểu trƣng cho sự thiêng liêng. Đất nƣớc là máu xƣơng có nghĩa là đấtnƣớc tồn tại nhƣ một sự sống và để có sự sống ấy hẳn phải có rất nhiều hi sinh. Quảđúng nhƣ vậy, biết bao con ngƣời, bao thế hệ đã ngã xuống cho sự sống còn của đấtnƣớc. Vì thế, mỗi một con ngƣời phải biết gắn bó và san sẻ. Gắn bó là yêu thƣơng, quanhệ mật thiết với nhau. Từ sự gắn bó ấy mới có thể san sẻ. San sẻ trách nhiệm, san sẻniềm vui, niềm hạnh phúc cho nhau. Đất nƣớc vĩ đại nhƣng đất nƣớc là một thực thểsống. Thực thể ấy không phải là sự tập hợp của những cá nhân rời rạc mà là một cộngđồng. Hoá thân cũng có nghĩa là dâng hiến. Thời bình, ngƣời ta dâng hiến sức lực, mồhôi cho tổ quốc. Thời chiến, ngƣời ta dâng hiến cả sự sống của mình. Sự dâng hiến ấy,theo suy ngẫm của nhà thơ, là cuộc hoá thân. Bóng dáng mỗi ngƣời đã làm nên bóngdáng quê hƣơng xứ sở, đất nƣớc. Không có sự hoá thân kia làm sao đất nƣớc trƣờngtồn, làm sao có đƣợc đất nƣớc muôn đời!Những câu thơ in đậm chất duy lý (khá chặt chẽ, logic) cất lên nhƣ tiếng gọi của tráitim, vì thế nó thiết tha, thúc giục lòng ngƣời.III. KẾT LUẬNĐoạn thơ trên là một đoạn thơ hay trong bài Đất Nƣớc. Nhà thơ đã thể hiện những suynghĩ mới mẻ của mình về đất nƣớc bằng một giọng trữ tình, ngọt ngào. Câu chuyện vềđất nƣớc đối với mỗi ngƣời luôn là câu chuyện của trái tim, vừa thiêng liêng, cao cả,cũng vừa gắn bó, thân thiết. Từ suy nghĩ và tình cảm ấy, khi đối diện với kẻ thù của dântộc, hẳn ngƣời ta phải biết làm gì cho Tổ quốc, giang sơn.Ngày nay, đất nƣớc đã sạch bóng quân thù. Nhƣng trách nhiệm của mỗi công dân đốivới đất nƣớc vẫn rất cần đặt ra thƣờng xuyên, bởi đó là câu chuyện không bao giờ cũ.Gợi ý giải đề thi học kỳ I môn Ngữ Văn 12

×