Tema 1. As raíces históricas de España Lección 3-5. O legado romano-O Reino Visigodo
Os pobos prerromanos: Íberos e Celtas <ul><li>Debido ás influencias exteriores, vanse desenvolver dentro da Península, den...
<ul><li>Os pobos Iberos : </li></ul><ul><ul><li>Habitaban en poboados amurallados situados en zonas de fácil defensa e a s...
Pobos Iberos
<ul><li>Na zona sur, tamén desenvolveuse unha grande actividade metalúrxica e, en consecuencia,  comercial moi destacada x...
<ul><li>Os pobos celtas: </li></ul><ul><li>O poboador celta é o que absorbeu maior número de influencias por parte do mund...
Pobos Celtas
HISPANIA ROMANA
A conquista romana <ul><li>Como puidemos comprobar ao explicar a colonización por parte dos indoeuropeos por un lado e dos...
Etapas <ul><li>Primeira Etapa (218-197 a. C:): </li></ul><ul><li>Levouse a cabo dentro do escenario da Segunda Guerra Púni...
 
<ul><li>Segunda Etapa (197-133 a. C.): </li></ul><ul><ul><li>Supuxo a conquista da Meseta, non sen dificultade debido á fo...
 
<ul><li>Operaciones militares romanas levadas a cabo durante as  Guerras Cántabras  contra cántabros e astures: </li></ul>...
A Romanización de Hispania <ul><li>Coñécese como  Romanización  ao proceso polo que a cultura romana implantouse na Peníns...
 
As provincias romanas de Hispania <ul><li>Unha vez sometida, Hispania comezou a ser parte do territorio romano, é dicir, u...
 
<ul><li>Hispania estaba dirixida de manera directa polo  Emperador ou o Senado romano , pero cada provincia de Hispania co...
Economía <ul><li>A actividade agrícola e gandeira  (fundamentalmente rebaños de ovellas ubicados na Meseta) continuaba sen...
Urbanismo e cultura <ul><li>A medida que era romanizada a Península, as  cidades  aumentaron en número e tamaño, posto que...
 
 
<ul><li>A  cultura romana  deixou na Península unha lingua común (o latín), a relixión romana e despois a cristiá, e o der...
Crise e caída do Imperio <ul><li>Dende o século III, a fin das conquistas e a concesión de dereito de cidadanía ao conxunt...
A Crise dentro de Hispania <ul><li>No campo, os escravos comezaron a ser substituídos por  colonos , a maioría dos coles e...
<ul><li>O 4 de Setembro do ano 476 o último emperador do Imperio Romano de Occidente, Rómulo Augustulo, foi vencido por Od...
Curiosidades <ul><li>Dión Cassio, que viviu no século III, relata a venida de Xulio César a Brigantia, que era o emporio d...
As Médulas <ul><li>Restos dunha mina a ceo aberto. </li></ul><ul><li>S. I d. C. (Época de Augusto). </li></ul><ul><li>Sist...
REINO VISIGODO  (507-711)
O Reino Visigodo (507-711) <ul><li>Dende comezos do século V, o Imperio Romano empeza a decaer, de aí que cando as diverso...
<ul><li>Eurico , sucesor de Teodorico II, aproveitaría a debilidade romana para gañar terreo en Hispania, deste xeito come...
Lista dos  Reis Godos
<ul><li>Unha das características definitorias do mundo visigodo é a organización dunha  monarquía  basada na  unificación ...
A ruralización da sociedade <ul><li>Continuouse o decrecemento económico (ruralizado) e a decadencia urbana das cidades, a...
Curiosidades <ul><li>Aula Rexia : Institución do Estado hispano-visigodo, formada por nobles, altos funcionarios, aristócr...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Tema 1. Lecciones 3 5. Legado Romano Visigodos

1,367 views

Published on

Published in: Education, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,367
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
217
Actions
Shares
0
Downloads
26
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tema 1. Lecciones 3 5. Legado Romano Visigodos

  1. 1. Tema 1. As raíces históricas de España Lección 3-5. O legado romano-O Reino Visigodo
  2. 2. Os pobos prerromanos: Íberos e Celtas <ul><li>Debido ás influencias exteriores, vanse desenvolver dentro da Península, dende os comezos do século V a. C., dous zonas culturales moi distintas: </li></ul><ul><ul><li>Os pobos iberos (turdetanos, bastetanos, edetanos, etc.), influenciados polo contacto cos colonizadores púnicos ou cartaxinenses e gregos, que se ubicarían na zona mediterránea (leste) e o sur. Ainda que presentaban características comúns, nunca constituiron unha unidade política ou étnica. </li></ul></ul><ul><ul><li>Os pobos celtas (vacceos, lusitanos, celtíberos, etc.), influenciados polos pobos indoeuropeos e ubicados na zona cántabra e galaica, a maior parte de Portugal e incluso parte da meseta e un bo tramo de Andalucía. </li></ul></ul>
  3. 3. <ul><li>Os pobos Iberos : </li></ul><ul><ul><li>Habitaban en poboados amurallados situados en zonas de fácil defensa e a súa organización social baseábase na tribu. </li></ul></ul><ul><ul><li>Existía una cierta jerarquía social en relación con el poder económico y militar, con la existencia de una aristocracia guerrera. </li></ul></ul><ul><ul><li>Presentaban unha economía agrícola baseada nos cereais, na vide e na oliveira, ainda que tamén cultivaban plantas para uso textil. A elaboración de cerámica e tecidos permitiulles desenvolver un comercio importante e, polo tanto, acuñar unha moeda propia. </li></ul></ul><ul><ul><li>A maior diferencia entre estes pobos e os celtas é o desenvolvento cultural e, concretamente a escritura . Cando o pobo romano accede á Península, os iberos xa coñecía a escritura, mentres que os celtas eran cultural e socialmente moito mais primitivos. </li></ul></ul>
  4. 4. Pobos Iberos
  5. 5. <ul><li>Na zona sur, tamén desenvolveuse unha grande actividade metalúrxica e, en consecuencia, comercial moi destacada xa que, como os fenicios, supieron sacar partido á explotación minera. Destacaría a creación de armas, como a famosa falcata ibérica , tipo de espada de un solo filo. </li></ul><ul><li>Doutra banda, é consubstancial dos pobos iberos a orfebrería (arte de traballar os metais preciosos); exemplo diso témolo na ornamentación da Dama de Baza (pendentes complexos, gargantillas, aneis, contas en forma de tonel, etc). O exemplo da Dama de Baza nos fala da riqueza da vila ibero ademais da importancia que se lle concedía aos enterramentos, neste caso concreto, o enterramento dun guerreiro. </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Os pobos celtas: </li></ul><ul><li>O poboador celta é o que absorbeu maior número de influencias por parte do mundo indoeuropeo, sen embargo tamén o propio pobo ibero estivo en contacto con eles. </li></ul><ul><li>Son cultural e socialmente menos evolucionados que os iberos, sobre todo polo seu descoñecemento da escritura. Falaban un idioma indoeuropeo. </li></ul><ul><li>O seu medio de vida consistía nas prácticas gandeiras (Sistema Central e Ibérico) e agrícolas (na zona da Meseta cultivábase o cereal), organizábanse en tribos e vivían en castros. </li></ul><ul><li>O seu desenvolvemento comercial era moi pobre, ata o punto que os traballos artesanais unicamente destinábanos ao autoconsumo. </li></ul>
  7. 7. Pobos Celtas
  8. 8. HISPANIA ROMANA
  9. 9. A conquista romana <ul><li>Como puidemos comprobar ao explicar a colonización por parte dos indoeuropeos por un lado e dos comerciantes mediterráneos, polo outro, a conquista de toda a franxa mediterránea sempre foi motivo de loita por parte dos portos máis fortes do oeste de Europa. </li></ul><ul><li>Roma destaca dentro desas vilas en nivel de conquistas, tendo en conta que aos poucos pasou a conquistar practicamente todo o mediterráneo, cuxos vilas pasaban a ser provincias romanas. </li></ul><ul><li>As incursións romanas comezarían na Península Ibérica a finais do século III a. C. e continuarían ata principios do século V d. C., cando as vilas xermánicas incorren en España debida, como veremos, á disgregación das provincias hispánicas pertencentes ao Imperio Romano. </li></ul>
  10. 10. Etapas <ul><li>Primeira Etapa (218-197 a. C:): </li></ul><ul><li>Levouse a cabo dentro do escenario da Segunda Guerra Púnica entre Roma e Cartago. Os romanos, co fin de impediren o paso cara Italia a Aníbal (xefe cartaxinés), enviaron á Península dous exércitos que desembarcaron en Emporión (Ampurias) o ano 218 a. C. Durante doce anos loitaron contra os cartaxineses, lográndoos expulsar cara o ano 197 a. C. e dominar a costa mediterránea e o sur peninsular. </li></ul>
  11. 12. <ul><li>Segunda Etapa (197-133 a. C.): </li></ul><ul><ul><li>Supuxo a conquista da Meseta, non sen dificultade debido á forte resistencia dos pobos indíxenas, sobre todo lusitanos e celtíberos. Finalizadas estas guerras, levadas a cabo fundamentalmente entre os anos 154 e 133 a. C., únicamente faltarían por conquistar as terras do norte. </li></ul></ul><ul><li>Tercera Etapa (29-19 a. C.): </li></ul><ul><ul><li>En época do Emperador Augusto foron sometidas a belicosas tribos de cántabros e astures, finalizando a conquista da Península. </li></ul></ul>
  12. 14. <ul><li>Operaciones militares romanas levadas a cabo durante as Guerras Cántabras contra cántabros e astures: </li></ul><ul><ul><li>Campaña do ano 25 a.C.       </li></ul></ul><ul><ul><li>Campaña do ano 26 a.C.       </li></ul></ul><ul><ul><li>Campaña de Xulio César do ano 61 a.C.      </li></ul></ul><ul><ul><li>Campaña de Décimo Xunio Bruto do año 137 a.C. </li></ul></ul>
  13. 15. A Romanización de Hispania <ul><li>Coñécese como Romanización ao proceso polo que a cultura romana implantouse na Península Ibérica durante o período de dominio romano sobre ésta. Esto significou a conquista, a pacificación do territorio e a explotación das terras, a implantación das formas de organización social romanas e a difusión da súa relixión, costumes e cultura. </li></ul>
  14. 17. As provincias romanas de Hispania <ul><li>Unha vez sometida, Hispania comezou a ser parte do territorio romano, é dicir, unha provincia máis de Roma, o que confería a Roma todo tipo de dereitos de explotación das súas terras. </li></ul><ul><li>A división territorial da Penúnsula variou co tempo: </li></ul><ul><ul><li>Século II a. C. (división según o que se tiña conquistado ata ese momento): </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hispania Citerior (Val do Ebro e Costa Levantina). </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hispania Ulterior (Val do Guadalquivir) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>División provincial entre o 27 a. C. e o 298. Hispania queda dividida en tres provincias: Tarraconensis, Baetica y Lusitania . </li></ul></ul><ul><ul><li>División provincial de Diocleciano en 298: Tarraconensis, Carthaginensis, Baetica, Lusitania (Emérita Augusta como capital), Gallaecia (Bracara como capital) e, pouco despois , Baleárica. </li></ul></ul>
  15. 19. <ul><li>Hispania estaba dirixida de manera directa polo Emperador ou o Senado romano , pero cada provincia de Hispania contaba co seu propio gobernador. </li></ul><ul><li>A súa vez, éste tenía ó su cargo a diversos funcionarios encargados da administración local, a garantía e o cumplimento das leyes ou, por exemplo, a diplomacia en caso de guerras. </li></ul><ul><li>Roma non só era o sustento político de Hispania, senón que tamén lle impuxo as estructuras económicas do seu sistema, deste modo desenvolveuse unha organización social baseada na en la formación de clases segundo a súa riqueza: </li></ul><ul><ul><li>Aristocracia : moi reducida, formada por senadores e cabaleiros, poseedora dos mellores cargos, terras (latifundios) e riqueza. </li></ul></ul><ul><ul><li>Burguesía : formada por negociantes e propietarios de vilas agrícolas, ós que tampoco lles faltaba riqueza. </li></ul></ul><ul><ul><li>T raballadores libres, campesinos e artesáns . </li></ul></ul><ul><ul><li>Mano de obra : escravos, utilizados en calquer tipo de traballo (mineiro, agrícola) e en calquer provincia romana. </li></ul></ul>
  16. 20. Economía <ul><li>A actividade agrícola e gandeira (fundamentalmente rebaños de ovellas ubicados na Meseta) continuaba sendo a base económica do mundo hispánico, aínda que con novidades como a introducción do barbeito, o regadío ou a utilización de animais de tiro. Os cultivos de secaño máis habituais son a tríada mediterránea (cereal, vide, oliveira) e os de regadío son as árbores froiteiras e as hortalizas. </li></ul><ul><li>A artesanía e o comercio tiveron un intenso desenvolvemento nas cidades, onde estaba xeralizado o sistema monetario romano. Boa parte da producción artesanal e mineira exportábase a Roma, e destacaban pola súa calidade as armas de Calatayud(Zaragoza) e Toledo, os panos finos de Xátiva (Valencia) e as salgaduras da Bética. </li></ul>
  17. 21. Urbanismo e cultura <ul><li>A medida que era romanizada a Península, as cidades aumentaron en número e tamaño, posto que eran o centro administrativo, xurídico, político e económico da Hispania romana. O urbanismo romano entrou na Península deixándonos múltiples edificacións destinadas a diferentes funcións: foros, acueductos, circos, templos, anfiteatros, termas, etc.). </li></ul><ul><li>As urbes estaban organizadas pro un Consello ou Curia, elixido polos cidadáns entre a oligarquía local. As súas calzadas comunicábaas entre sí e co resto do imperio; as maís famosas son: </li></ul><ul><ul><li>A Vía Augusta , que percorría o levante peninsular e atravesaba os Pireneos cara Roma. </li></ul></ul><ul><ul><li>A Vía da Prata , que unía Emérita Augusta (Mérida) con Asturica Augusta (Astorga). </li></ul></ul>
  18. 24. <ul><li>A cultura romana deixou na Península unha lingua común (o latín), a relixión romana e despois a cristiá, e o dereito romano; todos eles acabarían cohesionando dentro dos habitantes de Hispania a partires do século III d. C., cando se lles concedeu a cidadanía romana a todos os habitantes do Imperio. A integración co Imperio deu os seus frutos con figuras como Séneca, Quintiliano ou Marcial e Emperadores de orixe hispánica como Traxano, Adriano ou Teodosio. </li></ul><ul><li>* Estos habitantes libres serían os membros de clases estamentales altas, ou ben, cidadáns serviles do Imperio que cimpriron a súa débeda con Roma, é dicir, aqueles que, ao igual que os soldados licenciados, realizaron accións que foron consideradas suficientes para conceder ao cidadán a súa liberdade. </li></ul>
  19. 25. Crise e caída do Imperio <ul><li>Dende o século III, a fin das conquistas e a concesión de dereito de cidadanía ao conxunto dos habitantes do Imperio implicaron unha inevitable disminución dos ingresos fiscais do Estado. Como consecuencia, entre outros motivos, desta situación, o sistema económico mediante o cal o Imperio conseguira grandes riqueza comezou a entrar en crise. </li></ul><ul><li>Paralelamente, as fronteiras comezaron a verse influenciadas polos pobos bárbaros que habitaban ao outro lado dos limes. </li></ul><ul><li>Para tratar de facer fronte á situación, os emperadores adoitaron gobernar de forma dictatorial e manipulador (os complots para acceder ao poder eran habituais). De outra banda, en moitas provincias, as autoridades locais acabaron asumindo o poder e controlando aos exércitos mercenarios ao seu mando. </li></ul>
  20. 26. A Crise dentro de Hispania <ul><li>No campo, os escravos comezaron a ser substituídos por colonos , a maioría dos coles eran pequenos propietarios que, para poderen facer fronte a crise e a inseguridade, se viron obrigados a entregar a súas terras a un propietario máis poderosos e a seguir traballándoa a cambio dunha parte da colleita. Deste xeito, dase o primeiro paso cara a servitude (servidumbre), un dos piares do feudalismo medieval . </li></ul><ul><li>Os enfrontamentos pola defensa das fronteiras do Imperio (guerras cos xermánicos, os sármatas, os persas, etc.) provocaron o colapso do comercio entre Hispania e o resto do mundo romano. </li></ul><ul><li>As cidades comezaron a despoblarse, e como consecuencia o Imperio ruralizouse . </li></ul><ul><li>A partires do ano 260 o illamento de Hispania acentuouse debido á invasión da Península por parte de francos e alemáns. Os saqueos e revoltas afundiron de xeito definitivo a economía e a vida urbana. Hispania xa non se recuperou e, neste marco económico empobrecido e ruralizado, as provincias hispánicas volveron ao réxime de autosuficiencia, ata o punto da case desaparición da economía monetaria. </li></ul>
  21. 27. <ul><li>O 4 de Setembro do ano 476 o último emperador do Imperio Romano de Occidente, Rómulo Augustulo, foi vencido por Odoacro, rei ostrogodo. </li></ul><ul><li>Unha das provincias romanas, A Galia, quedaría dividida en novos reinos, como por exemplo: </li></ul><ul><ul><li>O reino Franco. </li></ul></ul><ul><ul><li>O reino Burgundio ( sureste da actual Francia, o norte de Italia e case toda Suiza). </li></ul></ul><ul><ul><li>O reino Visigodo. Este último asumiu tamén o mando de Hispania e posteriormente trasladaría a súa base a esta rexión, fundando nela o Reino Visigodo de Toledo. </li></ul></ul>
  22. 28. Curiosidades <ul><li>Dión Cassio, que viviu no século III, relata a venida de Xulio César a Brigantia, que era o emporio do mercado do estaño. A uns 10 metros da Torre, na plataforma circular exterior e en dirección sur, protexida dentro dunha construción adosada, consérvase unha rocha coa seguinte inscrición:“MARTI AUG SACR C SEVIUS LUPUS ARCHITECTUS AEMINIENSIS LUSITANUS EX Vº”, cuxa tradución máis aceptada hoxe en día é: “Consagrada a Marte Augusto. Gaio Sevio Lupo, arquitecto aeminiense lusitano, cumprindo a promesa”. Aeminium é a poboación latina que se identifica con Coimbra. Cornide foi o primeiro en sospeitar que a inscrición estaba dedicada a Marte, aínda que a palabra “aeminiensis” interpretáraa como “afluviensis” (“aquae flaviae= de Chaves). Para Hutter, a inscrición contén con toda probabilidade o nome do construtor da Torre e algunha particularidade sobre el, aínda que a súa relación coa obra non é do todo absoluta. Todos os historiadores e arqueólogos actuais, están de acordo en que a construción da Torre é de orixe romana e que a data da obra débese situar cara aos séculos I-II da nosa era. </li></ul>
  23. 29. As Médulas <ul><li>Restos dunha mina a ceo aberto. </li></ul><ul><li>S. I d. C. (Época de Augusto). </li></ul><ul><li>Sistema de extracción: Ruina Montium : consiste no derrubamento pola forza de miles de toneladas de auga de partes da montaña; esta agua arrastra os materiais coa terra, almacénanse en encoros -aos que chegan a través de canais- e unha vez alí cuns tamices extraíase o ouro. </li></ul>
  24. 30. REINO VISIGODO (507-711)
  25. 31. O Reino Visigodo (507-711) <ul><li>Dende comezos do século V, o Imperio Romano empeza a decaer, de aí que cando as diversos pobos bárbaros (vándalos, alanos e suevos) emprenden a súa dominación peninsular, apenas encontren resistencia. </li></ul><ul><li>Porén, para frear dalgún xeito esta intromisión, o Imperio Romano pactou con outros pobos bárbaros xa romanizados, os visigodos, para que estes se asentasen no sur da Galia e protexesen e controlasen os territorios hispanos. </li></ul><ul><li>Deste xeito, os visigodos acabaron coa presenza de alanos e vándalos e, na época do rei visigodo Teodorico II (453-466) confinaron aos suevos en Galicia. </li></ul>
  26. 32. <ul><li>Eurico , sucesor de Teodorico II, aproveitaría a debilidade romana para gañar terreo en Hispania, deste xeito comezaría a sús campañas en Tarraconensis , pouco antes da caída del Imperio Romano de Occidente. </li></ul><ul><li>No ano 476 o reino visigodo alcanzaría a súa independencia , polo que durante os seguintes 30 anos trataría de consolidar o seu poder en Hispania: </li></ul><ul><ul><li>Primeiro extenderían os seus dominios dende o val do río Loira ata o Texo (Tajo). </li></ul></ul><ul><ul><li>Pouco a pouco familias visigodas se establecerían nos vals do Douro (Duero) e o Texo. </li></ul></ul><ul><li>Os francos, celosos dos seus territorios, comezaron a expulsar aos visigodos da Galia, sendo impulsados definitivamente cara a Península Ibérica no ano 507. Éste é o ano no que os visigodos se asentan definitivamente en Hispania, tendo como capital, Toledo. </li></ul>
  27. 33. Lista dos Reis Godos
  28. 34. <ul><li>Unha das características definitorias do mundo visigodo é a organización dunha monarquía basada na unificación territorial, política, relixiosa e xurídica das terras peninsulares: </li></ul><ul><ul><li>En primeiro lugar Leovixildo (572-86) e o seu fillo Recaredo (586-601) conseguiron expulsar aos bizantinos. Dominado o territorio (anexionarían o reino Suevo en 585), estruturaron unha monarquía que sna maior parte dos casos era hereditaria e na que o monarca se apoiaba nunha serie de institucións de goberno, como a Aula Rexia e os Concilios de Toledo (asambleas de carácter relixioso e civil). (Unificación Política) </li></ul></ul><ul><ul><li>Para completar o proceso, Leovixildo promoveo a igualdade de hispanorromanos e visigodos e derrogou a lei que prohibía os matrimonios mixtos. </li></ul></ul><ul><ul><li>Posteriormente, Recaredo converteuse ao cristianismo (589), relixión maioritaria entre os hispanorromanos. ( Unificación relixiosa ) </li></ul></ul><ul><ul><li>Recesvinto (653-672) promoveu unha única ley para ambos os dous pobos, o Liber Iudiciorum ou Foro Xulgo (Foro Juzgo: lei que poñía fin á existencia das distintas leis existentes en cada pobo.). (Unificación xurídica) </li></ul></ul>
  29. 35. A ruralización da sociedade <ul><li>Continuouse o decrecemento económico (ruralizado) e a decadencia urbana das cidades, ata o punto de quedar en desuso as vías romanas, debido á pouca frecuencia dos intercambios comerciais. </li></ul><ul><li>Os invasores xermánicos repartíronse as dúas terceiras partes das terras da Península (traballadas por colonos, que co tempo, acabarían xunto aos escravos, converténdose en servos ) A tendencia da monarquía a pagar aos altos cargos administrativos ou militares con terras públicas, que se explotaban en usufructo, deu lugar á concentración da propiedade en mans da nobreza visigoda ou hispanorromana. </li></ul><ul><li>A mediados do século VII, o reino visigodo entrou en crise debido á incapacidade da monarquía para cobrar tributos e manter a súa autoridade. Este fenómeno estimulou a formación de grupos nobiliarios rivais e as disputas polo trono, feitos que explican o rápido afundimento da monarquía visigoda ante a invasión musulmá. </li></ul>
  30. 36. Curiosidades <ul><li>Aula Rexia : Institución do Estado hispano-visigodo, formada por nobles, altos funcionarios, aristócratas e clérigos, que asesoraba ao monarca nos asuntos de gobierno e militares, nas tarefas lexislativas e na administración de justicia. </li></ul><ul><li>Usufructo : dereito a disfrutar bens alleos coa obriga de conservalos, salvo que a lei autorice outra cousa. </li></ul>

×