Allerji anaflaksi dr. bahri yildiz

2,303 views

Published on

ALLERJİ VE ANAFLAKSİDE YAKLAŞIM

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,303
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Allerji anaflaksi dr. bahri yildiz

  1. 1. Allerji ve Anaflaksi DR.BAHRİ YILDIZ DÜTF AİLE HEKİMLİĞİ A.B.D ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ ACİL ROTASYONERİ
  2. 2. Tanım <ul><li>Anafilaksi : Hipotansiyon veya havayolu tıkanıklığı ile karakterize IgE bağımlı mast hücre mediatörlerinin oluşturduğu ciddi sistemik aşırı duyarlılık reaksiyonudur . </li></ul><ul><li>Anafilaktoid : Klinik olarak ayırdedilemeyen IgE bağımsız reaksiyondur. </li></ul><ul><li>Hipersensitivite : Genellikle zararsız antijenlere karşı gelişen artmış immün yanıttır. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Prevalans: </li></ul><ul><ul><li>5/1000-2/10000 </li></ul></ul><ul><li>En yaygın sebep </li></ul><ul><ul><li>Antibiyotikler  penisilin </li></ul></ul><ul><ul><li>böcek ısırıkları </li></ul></ul><ul><ul><li>Yiyecekler  çocukta çok sık! </li></ul></ul>Epidemiyoloji
  4. 4. Patofizyoloji <ul><li>Temel mekanizma: </li></ul><ul><ul><li>Mast hücresi ve bazofil degranülasyonu; ve mediatör salınmasıdır. </li></ul></ul><ul><li>Hücre degranülasyonu: </li></ul><ul><ul><li>IgE çapraz bağlanması, </li></ul></ul><ul><ul><li>kompleman aktivasyonu, </li></ul></ul><ul><ul><li>non immünolojik veya direkt aktivasyon, </li></ul></ul><ul><ul><li>arşidonik asit metabolizmasının aktifleşmesi, </li></ul></ul><ul><ul><li>ekzersiz veya sıcağa bağlı etkiler, ve </li></ul></ul><ul><ul><li>nedeni bilinmeyenler…… </li></ul></ul>
  5. 5. Klinik <ul><li>Sistemik allerjik reaksiyonların klinik özellikleri: ürtiker ve anjioödem </li></ul><ul><li>Eşlik edebilen diğerleri: karın ağrısı, kramp, bulantı, kusma, diyare, bronkospazm, rinore, konjonktivit, disritmi, hipotansiyon </li></ul><ul><li>Anafilaksinin klasik başlangıcı kaşıntı, deride kızarıklık, ürtiker…bunları göğüste sıkışma, anksiyete, kısa soluk takip eder </li></ul><ul><li>Bilinç bulanıklığı, solunum sıkıntısı, dolaşım kollapsı gelişebilir </li></ul>
  6. 6. Klinik <ul><li>Hastaların çoğunda, semptom ve bulgular ilk 60 dakikada gelişir </li></ul><ul><li>Anafilaktik ölümlerin yarısı birinci saat içinde gelişir </li></ul><ul><li>Hastaları %3-20’de bifazik fenomen oluşur </li></ul><ul><ul><li>Başlangıç fazı allerjene maruziyet sonrası 5-30 dakika içinde belirgin hale gelerek 60 dakika içinde yatışır </li></ul></ul><ul><ul><li>İkinci; karşılaşma olmaksızın 4-8 saat sonra ortaya çıkan geç faz </li></ul></ul>
  7. 7. Tanı <ul><li>Hikaye ve fizik muayene </li></ul><ul><li>Laboratuar - rolü yok </li></ul>
  8. 8. Ürtiker ve Anjioödem <ul><li>Ürtiker:Değişen şekil ve boyutlarda yüzeyden kabarık, kaşıntılı hızlı oluşan plaklarla seyreden bir deri reaksiyonudur. IgE aracılıdır. </li></ul><ul><li>Anjioödem; IgE aracılıdır. Dermisde yani daha derin tabakalarda ödemle seyreder ve genellikle yüz, boyun, distal ekstremitelerde gözlenir </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Ayrıntılı öykü ve gözlem </li></ul><ul><li>Nedeni araştır, etken varsa uzaklaştır </li></ul><ul><li>Tedavi semptomatik ve destek </li></ul><ul><ul><li>Antihistaminikler, steroid, soğuk uygulama </li></ul></ul><ul><li>Allerji ve immünoloji uzmanına yönlendir </li></ul>Ürtiker ve Anjioödem
  10. 10. Anaflaksi <ul><li>Duyarlı kişilerde antijenlere maruziyet sonrasında hızlı gelişen immünolojik reaksiyondur. (Ig E ) </li></ul><ul><li>2 veya daha fazla sistem bulgusu </li></ul><ul><li>Kutanöz bulgular </li></ul><ul><li>Havayolu tıkanıklığı bulguları* </li></ul><ul><li>Kardiyovasküler bulgular* (Senkop, pre-senkop) </li></ul><ul><li>Gastrointestinal semptomlar </li></ul><ul><li>Nörolojik bulgular </li></ul>
  11. 11. Anaflaksi <ul><li>İlk fatal anaflaksi raporu </li></ul><ul><ul><ul><ul><li>Hymenoptera ısırığı, 4000 yıl önce </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>Farmakolojik ajanlar </li></ul><ul><ul><li>Beta-lactam AB, Penisilinler, aspirin, NSAİD </li></ul></ul><ul><ul><li>Difteri serumu, tetanoz antitoksini </li></ul></ul><ul><ul><li>Radiokontrast ajanları </li></ul></ul><ul><li>Latex </li></ul><ul><li>Besinler </li></ul><ul><li>Arı sokması </li></ul><ul><li>%5 antijenik ajan bilinemiyor </li></ul>
  12. 12. Anaflaksi <ul><li>Klinik; </li></ul><ul><li>Ürtiker,anjioödem, flushing, kaşıntı, </li></ul><ul><li>Üst / alt hava yolu obstrüksiyonu, stridor-wheezing </li></ul><ul><li>Hipotansiyon,şok </li></ul><ul><li>Senkop, </li></ul><ul><li>Gastrointestinal semptomlar, karın ağrısı, kusma, ishal </li></ul><ul><li>Göğüs ağrısı </li></ul><ul><li>Baş dönmesi </li></ul>
  13. 13. Anaflaksi <ul><li>Klinik görünüm </li></ul><ul><ul><li>Genellikle sn ve dakikalar içinde olur </li></ul></ul><ul><ul><li>%20-30 hasta bifazik reaksiyon gösterir </li></ul></ul><ul><ul><li>Ciddi reaksiyon için risk yaratan durumlar </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Astım </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kardiyak hst </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Beta blokerler </li></ul></ul></ul>
  14. 14. Anaflaksi <ul><li>Kardiyovasküler kollaps </li></ul><ul><li>Havayolu obstrüksiyonu </li></ul>
  15. 15. Anaflaksi <ul><li>1. Basamak Tedavi </li></ul><ul><ul><li>Havayolu </li></ul></ul><ul><ul><li>Oksijen </li></ul></ul><ul><ul><li>Adrenalin </li></ul></ul><ul><ul><li>Sıvı </li></ul></ul><ul><li>2. Basamak Tedavi </li></ul><ul><ul><li>H1-H2 Antihistaminikler </li></ul></ul><ul><ul><li>Steroid </li></ul></ul><ul><ul><li>İnhaler bronkodilatatör </li></ul></ul><ul><ul><li>Glükagon </li></ul></ul><ul><ul><li>Vazopresörler </li></ul></ul>
  16. 16. Anaflaksi 1. Basamak Tedavi <ul><li>Oksijen </li></ul><ul><ul><li>Ciddi semptom ve bulgu gösteren tüm hastalara </li></ul></ul><ul><ul><li>5 – 10 litre/dk </li></ul></ul><ul><ul><li>Rezervuarlı maske </li></ul></ul><ul><li>Orofarangeal kanül </li></ul><ul><li>Balon-maske </li></ul><ul><li>Entübasyon (erken entübasyon) </li></ul><ul><li>Krikotirotomi </li></ul>
  17. 17. Anaflaksi 1. Basamak Tedavi <ul><li>Adrenalin </li></ul><ul><ul><li>Seçilecek ilk ilaç </li></ul></ul><ul><ul><li>Ciddi yan etkiler </li></ul></ul><ul><ul><li>Doz ve uygulamayı nasıl yapalım? </li></ul></ul><ul><ul><li>İM; 0.3 – 0.5 mg (1:1000) her 15 -20 dk </li></ul></ul><ul><ul><li>IV adrenalin; 0.1mg (1:10.000), 5 dk içinde yavaş. </li></ul></ul><ul><ul><li>1-4 µ g/dk iv infüzyon dozu </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Hastalar mutlaka monitorize olmalı </li></ul></ul></ul></ul>
  18. 18. Anaflaksi 1. Basamak Tedavi <ul><li>Sıvılar </li></ul><ul><ul><li>%25 ölüm dolaşım yetmezliği ve hipotansiyondan </li></ul></ul><ul><ul><li>Plazma volüm kaybının %50’si ilk 10 dk içinde </li></ul></ul><ul><ul><li>Kristaloid, Kolloid (Haemaccel, dextran 70...) </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>NS 5-10ml/kg ilk 5 dk ( çocuk 30ml/kg ilk saat) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>2-4 L </li></ul></ul></ul>
  19. 19. Anaflaksi 2. Basamak Tedavi <ul><li>Antihistaminikler </li></ul><ul><ul><li>Histaminin daha fazla salınımını bloke ederler </li></ul></ul><ul><ul><li>H1 ve H2 birlikte </li></ul></ul><ul><ul><li>Difenhidramin 25-50 mg IV </li></ul></ul><ul><ul><li>Simetidin 4 mg/kg. 300 mg IV, oral, İM </li></ul></ul><ul><ul><li>Ranitidin 50 mg IV </li></ul></ul>
  20. 20. Anaflaksi 2. Basamak Tedavi <ul><li>Steroid </li></ul><ul><ul><li>Bifazik reaksiyonu önler ve anaflaktik reaksiyonları azaltır (öz.respiratuar semp) </li></ul></ul><ul><ul><li>Akut dönemde yararları yoktur </li></ul></ul><ul><ul><li>IV verilse dahi etkisi için 4 – 6 saat geçmeli </li></ul></ul><ul><ul><li>Doz: prednizolon 1mg/kg (125mg) </li></ul></ul>
  21. 21. Anaflaksi 2. Basamak Tedavi <ul><li>Glukagon </li></ul><ul><ul><li>Beta bloker kullanan hastalar, </li></ul></ul><ul><ul><li>Tedaviye yanıt vermemiş olanlar, refrakter hipotansiyon </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>+ inotropik ve + kronotropik </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bulantı, kusma, hiperglisemi </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>1-5 mg IV, gerekirse, her 5 dk </li></ul></ul><ul><ul><li>5-15mcg/dk infüzyon </li></ul></ul>
  22. 22. Anaflaksi 2. Basamak Tedavi <ul><li>İnhale ß -agonist; bronkospazm </li></ul><ul><ul><li>Albuterol (2.5-5mg nebül) </li></ul></ul><ul><li>Vazopresör infüzyon; volüm ve epinefrin uygulamasına dirençli hipotansiyon </li></ul><ul><ul><li>Dopamin (2-20 mcg/kg/dk) </li></ul></ul>
  23. 23. Anaflaksi Kardiyak Arrest <ul><li>Agresif volüm desteği </li></ul><ul><li>Yüksek doz adrenalin 1-3mg /3-5mg </li></ul><ul><li>Uzun CPR </li></ul>
  24. 24. Anaflaksi <ul><li>Tedaviden sonra bifazik reaksiyon unutulmamalı ( %28’i) </li></ul><ul><li>Taburculuk kararında </li></ul><ul><ul><li>Ciddi reaksiyon gösteren hastalar ve adrenalin uygulanmış hastalar </li></ul></ul><ul><ul><li>Yaşlı, astım, kardiyak hastalık, beta-bloker kullanan </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>24 – 48 saat izlem </li></ul></ul></ul>
  25. 25. Yatış <ul><li>Tedaviye cevapsız anaflaksi ve anstabil hastalar (Yoğun bakım) </li></ul><ul><li>Entübasyon ihtiyacı duyanlar </li></ul><ul><li>B-bloker alan ve daha önceden uzamış anaflaksi geçirenler </li></ul><ul><li>Komorbit hastalık </li></ul><ul><li>Senkopa bağlı travma bulguları olan </li></ul><ul><li>Rekürren reaksiyon ve sekonder komplikasyon (Miyokardial İskemi) </li></ul>
  26. 26. Taburcu <ul><li>Tedaviye cevap veren, ciddi bulguları olmayan hastalar gözlemden sonra: </li></ul><ul><ul><li>Etkenle teması önleyebileceği konusunda bilgilendirilerek </li></ul></ul><ul><ul><li>Hastaneye uzak veya yalnız yaşama göz önüne alınarak </li></ul></ul><ul><ul><li>Allergen tespiti ve ileri tedavisi için allerji uzmanına yönlendirilerek. </li></ul></ul>
  27. 27. <ul><li>Acil serviste Epinefrin verilen tüm hastalar mutlaka gözlenir. 4 saatlik semptomsuz gözlemin ardından önerilerle taburcu edilebilir. </li></ul>
  28. 28. Teşekkürler

×