Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Tüketici Psikolojisi:
Kapitalizmin Şifreleri
Doç.Dr. Ulaş Başar Gezgin
ulasbasar@gmail.com
1
İçindekiler
• 1. Giriş
• 2. Segmentasyon
• 3. Tüketici Motivasyonu ve Kişilik
• 4. Tüketici Algısı
• 5. Tüketicinin Öğrenm...
1. Giriş
• Tüketici Psikolojisi ≠ Tüketici Davranışı
• Psikoloji ve sosyolojinin uygulama alanı olarak
Tüketici Davranışı ...
2. Segmentasyon
• Segmentasyon Ölçütleri (1)
• Demografik:
• Yaş
• Cinsiyet
• Aileler ve haneler
• Sınıflar ve diğer toplu...
2. Segmentasyon
• Segmentasyon Ölçütleri (2)
• Diğer:
• Kişilik değişkenleri
• Psikografik profil
• Değerler
• Yaşantılar
...
3. Tüketici Motivasyonu ve Kişilik
• Motivasyon modelleri
• İhtiyaçlar ve amaçlar
• Maslow ve diğer kuramcılar
• Kişilik k...
3. Tüketici Motivasyonu ve Kişilik
• Maddiyatçılık
• Zorlantılı tüketiciler
• Ürün ve markaların kişiselleştirilmesi
• Tük...
4. Tüketici Algısı
• Görsel uyaranlar
• Bilişsel uyaranlar
• Gestalt ilkeleri
• Görsel kalıpyargılama
• Hale etkisi
• Ürün...
4. Tüketici Algısı
• Algıda seçicilik
• Tezgah görüntüsü
• Şirket imgesi
• Tüketiciyi pusuya düşürenler
• Deneyim satma
• ...
5. Tüketicinin Öğrenme Süreçleri
• İlgili öğrenme modelleri
• Koşullandırma
• Pekiştirme
• Uyaranı genelleştirme
• Uyaranı...
5. Tüketicinin Öğrenme Süreçleri
• Gözlemleyerek öğrenme (özellikle çocuklar)
• Rol modelleri (özellikle çocuklar)
• Kısa ...
6. Tüketicide Tutum Oluşumu
ve Değişimi
• Tutum oluşumundaki etmenler
• Tutum değişimindeki etmenler
• Tutum ve kişilik il...
6. Tüketicide Tutum Oluşumu
ve Değişimi
• Ürünlerin olumlu ve olumsuz nesnelerle
ilişkilendirilmesi
• Bilişsel uymazlık ve...
7. Tüketiciyi İkna Etme
• Geniş kapsamlı yayın vs. Dar kapsamlı yayın
• İleti tasarımı: Söz vs. İmge
• İleti çerçeveleme
•...
7. Tüketiciyi İkna Etme
• Tüketiciyi korkutma
• Tüketiciyi güldürme
• Cinselliğin kullanımı
• “Geç kalma, biter” uyarıları...
8. Etkileşimsiz ve Etkileşimli Medyada
Reklamcılığın Psikolojik Temelleri
• Etkileşimsiz ve Etkileşimli Medya arasındaki
y...
8. Etkileşimsiz ve Etkileşimli Medyada
Reklamcılığın Psikolojik Temelleri
• Medyaya maruz kalma yaklaşımları
• Sosyal medy...
9. Referans Grupları ve Fısıltı Gazetesi
• Referans gruplarının etkileri
• İç grup-dış grup kavramsallaştırması
• Sosyal p...
9. Referans Grupları ve Fısıltı Gazetesi
• Referans gruplarının etkilerini belirleyen
etmenler
• Uyarlık, uzmanlık, deneyi...
10. Aile ve Sosyal Katmanlaşmanın
Tüketici Psikolojisiyle İlişkisi
• Aile ve toplumsallaşma
• Çocuk yetiştirme biçimleri
•...
10. Aile ve Sosyal Katmanlaşmanın
Tüketici Psikolojisiyle İlişkisi
• Toplumsal sınıflar ve toplumsal tabakalaşma
• Toplums...
11. Kültürün Tüketici Psikolojisine Etkisi
• Kültürel roller
• Kültürel farklar ve benzerlikler
• Kültürel değerler
• Kült...
11. Kültürün Tüketici Psikolojisine Etkisi
• İlgili kuramlar (özellikle Hofstede)
• Kültürün yaygın vs. örgün olarak öğren...
12. Altkültürlerin
Tüketici Psikolojisine Etkisi
• Etnik altkültürler
• Dinsel ve inançsal altkültürler
• Yöresel altkültü...
13. Kültürlerarası Tüketici Psikolojisi
• Yerel sürüm vs. Standard sürüm
• Kültürlerarası farklar
• Karşılaştırmalı yaklaş...
14. Reklamcılıkta Etik İhlalleri
• Sömürgen pazarlamacılık
• İzleyici istismarı
• Yasal zemin
• Tepkiler ve imza kampanyal...
14. Reklamcılıkta Etik İhlalleri
• Gizli reklamlar
• Ürün yerleştirme
• Aldatıcı reklamlar
• Provokatif reklamcılık örnekl...
15. Tüketim Toplumunun Eleştirisi
• Çeşitli reklamların izlenmesi ve
değerlendirilmesi
• Tüketim toplumuna yönelik sosyolo...
Kaynak
• SCHIFFMAN L. G. and WISENBLIT.J. L. (2015).
Consumer Behaviour. Boston: Pearson.
29
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Tuketici psikolojisi sunumu ulas basar gezgin

477 views

Published on

Tüketici Psikolojisi: Kapitalizmin Şifreleri

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Tuketici psikolojisi sunumu ulas basar gezgin

  1. 1. Tüketici Psikolojisi: Kapitalizmin Şifreleri Doç.Dr. Ulaş Başar Gezgin ulasbasar@gmail.com 1
  2. 2. İçindekiler • 1. Giriş • 2. Segmentasyon • 3. Tüketici Motivasyonu ve Kişilik • 4. Tüketici Algısı • 5. Tüketicinin Öğrenme Süreçleri • 6. Tüketicide Tutum Oluşumu ve Değişimi • 7. Tüketiciyi İkna Etme • 8. Etkileşimsiz ve Etkileşimli Medyada Reklamcılığın Psikolojik Temelleri • 9. Referans Grupları ve Fısıltı Gazetesi • 10. Aile ve Sosyal Katmanlaşmanın Tüketici Psikolojisiyle İlişkisi • 11. Kültürün Tüketici Psikolojisine Etkisi • 12. Altkültürlerin Tüketici Psikolojisine Etkisi • 13. Kültürlerarası Tüketici Psikolojisi • 14. Reklamcılıkta Etik İhlalleri • 15. Tüketim Toplumunun Eleştirisi 2
  3. 3. 1. Giriş • Tüketici Psikolojisi ≠ Tüketici Davranışı • Psikoloji ve sosyolojinin uygulama alanı olarak Tüketici Davranışı alanı • Tüketici Davranışı’nın 4 öğesi • Pazarlamacılık modellerinin dışında kalan tüketici davranışı yaklaşımları • Müşteri vs. Tüketici vs. Yurttaş kavramsallaştırmaları 3
  4. 4. 2. Segmentasyon • Segmentasyon Ölçütleri (1) • Demografik: • Yaş • Cinsiyet • Aileler ve haneler • Sınıflar ve diğer toplumsal tabakalaşmalar • Etnik kimlik 4
  5. 5. 2. Segmentasyon • Segmentasyon Ölçütleri (2) • Diğer: • Kişilik değişkenleri • Psikografik profil • Değerler • Yaşantılar • Yarar • Kullanım biçimleri, sıklığı vb. üzerinden • Çevresel tutumlara göre 5
  6. 6. 3. Tüketici Motivasyonu ve Kişilik • Motivasyon modelleri • İhtiyaçlar ve amaçlar • Maslow ve diğer kuramcılar • Kişilik kuramları – (özellikle psikodinamik yaklaşımlar) • Heyecan ve yenilik arayışı • Kendini özel hissetme isteği (?) • Görselleştiriciler ve sözelleştiriciler 6
  7. 7. 3. Tüketici Motivasyonu ve Kişilik • Maddiyatçılık • Zorlantılı tüketiciler • Ürün ve markaların kişiselleştirilmesi • Tüketimle uzatılan (uzatılması teşvik edilen) benlik • Benlik imgesi • Savunma düzenekleri • İzdüşümsel araştırmalar 7
  8. 8. 4. Tüketici Algısı • Görsel uyaranlar • Bilişsel uyaranlar • Gestalt ilkeleri • Görsel kalıpyargılama • Hale etkisi • Ürün ve hizmet imgesi • Ürün ve hizmet kalitesi • Ambalajlama 8
  9. 9. 4. Tüketici Algısı • Algıda seçicilik • Tezgah görüntüsü • Şirket imgesi • Tüketiciyi pusuya düşürenler • Deneyim satma • Gruplama • Algılanan fiyat • Algılanan risk • Ürün yerleştirme 9
  10. 10. 5. Tüketicinin Öğrenme Süreçleri • İlgili öğrenme modelleri • Koşullandırma • Pekiştirme • Uyaranı genelleştirme • Uyaranı ayırt etme • Ürünü ayırt etme • Sönümlenme • Unutma • Kitlesel öğrenme vs. Dağıtık öğrenme 10
  11. 11. 5. Tüketicinin Öğrenme Süreçleri • Gözlemleyerek öğrenme (özellikle çocuklar) • Rol modelleri (özellikle çocuklar) • Kısa süreli ve uzun süreli bellek • Bilginin işlenmesi ve saklanması • Bilginin erişilebilir ya da erişilemez olması • Tekrar (yararları ve zararları) • Diğer bilişsel yaklaşımlar 11
  12. 12. 6. Tüketicide Tutum Oluşumu ve Değişimi • Tutum oluşumundaki etmenler • Tutum değişimindeki etmenler • Tutum ve kişilik ilişkisi • Tutumların algısal, bilişsel ve davranışsal özellikleri • Ürünlerin karşılaştırılması • Tutumların işlevleri 12
  13. 13. 6. Tüketicide Tutum Oluşumu ve Değişimi • Ürünlerin olumlu ve olumsuz nesnelerle ilişkilendirilmesi • Bilişsel uymazlık ve tutum-tutum ve tutum- davranış çatışması • Yükleme kuramı • Kapıya ayağını koyma tekniği 13
  14. 14. 7. Tüketiciyi İkna Etme • Geniş kapsamlı yayın vs. Dar kapsamlı yayın • İleti tasarımı: Söz vs. İmge • İleti çerçeveleme • Tek-yanlı vs. iki-yanlı ileti • Sıralama etkisi 14
  15. 15. 7. Tüketiciyi İkna Etme • Tüketiciyi korkutma • Tüketiciyi güldürme • Cinselliğin kullanımı • “Geç kalma, biter” uyarıları • Duygu sömürüsü? • İletinin ayrımcı altyapısı – (örneğin, ataerkil reklamlar) • İletinin etkili olup olmadığının ölçülmesi 15
  16. 16. 8. Etkileşimsiz ve Etkileşimli Medyada Reklamcılığın Psikolojik Temelleri • Etkileşimsiz ve Etkileşimli Medya arasındaki yapısal ve süreçsel farklar • Akıllı televizyonlar • Ağ kullanıcısı tabanlı reklamcılık • Google Ads örneği • Mobil reklamcılık • Nielsen araştırmaları 16
  17. 17. 8. Etkileşimsiz ve Etkileşimli Medyada Reklamcılığın Psikolojik Temelleri • Medyaya maruz kalma yaklaşımları • Sosyal medya uyarlamaları • İlgili iletişim modelleri • Arama motoru reklamcılığı • Deneyimsel reklamcılık • Şirketlerin sosyal medya politikaları 17
  18. 18. 9. Referans Grupları ve Fısıltı Gazetesi • Referans gruplarının etkileri • İç grup-dış grup kavramsallaştırması • Sosyal psikolojide kayırmacılık • Özdeşleşme • Referans grubu türleri • Akranlar ve alışveriş grupları • Sanal gruplar (forumlar ve diğerleri) 18
  19. 19. 9. Referans Grupları ve Fısıltı Gazetesi • Referans gruplarının etkilerini belirleyen etmenler • Uyarlık, uzmanlık, deneyim, gösteriş, kişilik vb. • Bilgi kaynağı olanların inandırıcılığı • Kanaat önderliği • Fısıltı gazetesi • Bloglar, viral videolar ve diğerleri • Yeniliğin benimsenmesine yönelik modeller 19
  20. 20. 10. Aile ve Sosyal Katmanlaşmanın Tüketici Psikolojisiyle İlişkisi • Aile ve toplumsallaşma • Çocuk yetiştirme biçimleri • Kuşaklar ve kuşaklararası etkiler • Ailede karar alma süreçleri • Aile rolleri • Çocuklar ve tüketim • Aile Döngüsü: Bekar-Evli-Çocuklu-Boş Yuvada- Emekli (ve diğer olasılıklar) • Geleneksel olmayan aileler ve aile olmayan haneler 20
  21. 21. 10. Aile ve Sosyal Katmanlaşmanın Tüketici Psikolojisiyle İlişkisi • Toplumsal sınıflar ve toplumsal tabakalaşma • Toplumsal hiyerarşi • Psikolojik vs. Sosyolojik sınıf • Eğitim grupları • Meslek grupları ve gelir grupları • Üst, orta ve alt sınıfların tüketim örüntüleri • Moda • Biriktirme ve harcama örüntüleri • Sınıfsal ve mekansal ayrımlaşma 21
  22. 22. 11. Kültürün Tüketici Psikolojisine Etkisi • Kültürel roller • Kültürel farklar ve benzerlikler • Kültürel değerler • Kültürel öğrenme • Dil ve kültürel simgeler • Milli kültür tezi ve eleştirisi 22
  23. 23. 11. Kültürün Tüketici Psikolojisine Etkisi • İlgili kuramlar (özellikle Hofstede) • Kültürün yaygın vs. örgün olarak öğrenilmesi • Kültür ve kişilerarası ilişkiler • Ritüeller • Kültürel değerlerin reklamlara yansıması 23
  24. 24. 12. Altkültürlerin Tüketici Psikolojisine Etkisi • Etnik altkültürler • Dinsel ve inançsal altkültürler • Yöresel altkültürler • Yaşa bağlı altkültürler – (özellikle ergen ve genç altkültürleri) • Cinsiyet altkültürleri • X-Y-Z kuşağı kavramsallaştırmasının eleştirisi 24
  25. 25. 13. Kültürlerarası Tüketici Psikolojisi • Yerel sürüm vs. Standard sürüm • Kültürlerarası farklar • Karşılaştırmalı yaklaşımlar • Dilsel engeller • Yerel vs. Küresel ürün sunumu • Küresel ergen ve genç piyasası • Amerikanlaştırma eleştirisi • Yükselen Asya tüketim örüntüleri 25
  26. 26. 14. Reklamcılıkta Etik İhlalleri • Sömürgen pazarlamacılık • İzleyici istismarı • Yasal zemin • Tepkiler ve imza kampanyaları • Obezliği ve aşırı tüketimi özendirme • Etiketlerdeki yalanlar • Tıp ve ilaç reklamları 26
  27. 27. 14. Reklamcılıkta Etik İhlalleri • Gizli reklamlar • Ürün yerleştirme • Aldatıcı reklamlar • Provokatif reklamcılık örnekleri • Özel yaşam ihlalleri • Dava reklamcılığı 27
  28. 28. 15. Tüketim Toplumunun Eleştirisi • Çeşitli reklamların izlenmesi ve değerlendirilmesi • Tüketim toplumuna yönelik sosyolojik eleştirilerin tartışılması 28
  29. 29. Kaynak • SCHIFFMAN L. G. and WISENBLIT.J. L. (2015). Consumer Behaviour. Boston: Pearson. 29

×