SlideShare a Scribd company logo
1 of 13
Download to read offline
รอยเรียงเรื่องร
ื ึ ! ึ
" # $ % & $ '()$ *!
: เพาะพันธุปญญา
+
ราว
*",- .#
ื ึ ! ึ 28
" # $ % & $ '()$ *!
“…… การศึกษาเปนเครื่องอันสําคัญในการพัฒนา ความรู ความคิด
ความประพฤติ ทัศนคติ ค$านิยมและคุณธรรมของบุคคล เพื่อใหเปนพลเมืองดี
มีคุณภาพและประสิทธิภาพ เมื่อบานเมืองประกอบไปดวยพลเมืองที่มี
คุณภาพและประสิทธิภาพ การพัฒนาประเทศชาติก็ย$อมทําใหไดโดยสะดวก
ราบรื่น ไดผลที่แน$นอนและรวดเร็ว …”
พระราชดํารัส พระราชทานแกครูใหญ และนักเรียน
ปญญา ญสส.
การศึกษาเปนเครื่องอันสําคัญในการพัฒนา ความรู ความคิด
ความประพฤติ ทัศนคติ ค$านิยมและคุณธรรมของบุคคล เพื่อใหเปนพลเมืองดี
เมื่อบานเมืองประกอบไปดวยพลเมืองที่มี
คุณภาพและประสิทธิภาพ การพัฒนาประเทศชาติก็ย$อมทําใหไดโดยสะดวก
…”
พระราชดํารัส พระราชทานแกครูใหญ และนักเรียน
ณ ศาลาดุสิดาลัย พระราชวังดุสิต
๒๒ กรกฎาคม ๒๕๒๐
คํ า นํ า
สืบเนื่องจากโรงเรียนสมเด็จพระญาณสังวร ในพระสังฆราชูปถัมภ9 ไดเขาร$วม
โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญากับศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ตั้งแต$ป<การศึกษา
2557 จนถึงป<การศึกษา 2558 นี่ก็ 2 ป<ของการเขาร$วมโครงการฯ จากที่ครูไม$มีความรู
อะไรเลยเกี่ยวกับทักษะเพาะพันธุ9ป:ญญาจนถึงกระทั่งป<นี้คิดว$าครูมีการเปลี่ยนแปลงและ
ไดเรียนรูอย$างมากมายจากครูดวยกันเองและที่สําคัญจากนักเรียน บางครั้งการเรียนรู
ของครูก็รูก$อนนักเรียนแค$ไม$กี่นาทีเพราะตองเตรียมและสืบคนขอมูลเพื่อไปสรางความ
ตระหนักและความสนใจใหกับนักเรียน บางครั้งการเรียนรูก็เกิดพรอมๆกับนักเรียน.....
ครูไดเรียนรูคน เรียนรูนักเรียน เรียนรูชีวิต ไดออกไปศึกษานอกสถานที่ ไดเรียนรูจาก
ปราชญ9และภูมิป:ญญา ที่สําคัญไดออกไปเยี่ยมบานนักเรียน เยี่ยมผูปกครองนักเรียนเพื่อ
สรางความเขาใจในการเรียนรูของนักเรียนนอกหองเรียน เพาะพันธุ9ป:ญญาไดใหพวกเรา
เรียนรูอะไรต$างๆ อย$างมากมายโดยผลการเรียนรูไดสื่อผ$านไดอารี เฟรสบุEคของนักเรียน
และครู ตองขอบคุณทางศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีที่ไดมีแนวคิดในการให
โรงเรียนไดจัดทําหนังสือ pocketbook นี้ขึ้นมา ดวยความจําเปนหนังสือเล$มนี้จึงเกิดขึ้น
แต$ก็หนักใจเหมือนกันไม$รูจะทํายังไง ยิ่งเราไม$เคยมีประสบการณ9ในการเขียนหนังสือเลย
...เอาละจะเปนยังไงตองลองดู...นี่ก็คือการเปลี่ยนแปลงความทาทายที่เกิดขึ้นจากการจุด
ประกายของโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา โครงการที่จะทําใหทั้งครูและนักเรียนเกิดป:ญญา
ที่ยั่งยืน สามารถอยู$กับโลกแห$งความเปนจริงที่นับวันตองพึ่งพาตนเองมากขึ้นทุกวัน
สําหรับหนังสือเล$มนี้ขอกล$าวเปน 3 ตอนละกัน(แบบว$ามีตัวอย$างตามที่หนังสือ
ครูสุธีระ ประเสริฐสรรพ9...ละกันครับ) ตอนที่ 1 จุดประกายครูเพาะพันธ+ โดยผมจะ
เขียนถึงความรูสึกประสบการณ9ในการเขาโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาป< 2558 ของครูและ
การเปลี่ยนแปลงของครู ตอนที่ 2 ไดอารี่เปลี่ยนชีวิต จะกล$าวถึงนักเรียนในการทํางาน
เพาะพันธุ9ป:ญญาที่มีทั้งป:ญหาและอุปสรรค โดยนําขอมูลจากไดอารี เรียงความของ
นักเรียนมาขยายความ ตอนที่ 3 เพาะพันธุ+ป/ญญา ญสส. ในอนาคต ขอกล$าวถึงความ
ยั่งยืนที่โรงเรียนของพวกเราจะทําหลังจากสิ้นสุดโครงการฯ และจะขยายผลอย$างไรใหครู
ใ น โ ร ง เ รี ย น แ ล ะ ผู ที่ ส น ใ จ ศึ ก ษ า เ กี่ ย ว กั บ เ พ า ะ พั น ธ9 ป: ญ ญ า
เ ด ชม ณี เ น า ว โ ร จ น9
27 มกราคม 2559
สารบัญ
คํานํา
ตอนที่ 1 จุดประกายครูเพาะพันธุ9 2
ตอนที่ 2 ไดอารี่เปลี่ยนชีวิต 10
ตอนที่ 3 เพาะพันธุ9ป:ญญา ญสส. ในอนาคต 14
“ สรางเด็กกลาคิด ครูกลาเปลี่ยน
ดวยหองเรียนเพาะพันธุปญญา
เปลี่ยน
ดวยหองเรียนเพาะพันธุปญญา ”
ตอนที่
จุดประกายครูเพาะพันธ+
หลังจากกลับจากการปUดประชุมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาที่มหาวิทยาลัย
อุบลราชธานี ในวันที่ 25 มกราคม 2559 ความหนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกครั้ง ทางศูนย9
ไดมอบการบานใหแต$ละโรงเรียนทํา pocket book
โรงเรียนเราจะเขียนอะไร จะเขียนยังไง จะเอาอะไรมาเขียนไม$เขียนเขียนเปนเรื่องราวสัก
ที แต$ใจก็เกิดแรงบันดาลใจใหเขียนจนได คือถือเปนเรื่องดีที่จ
เริ่มเรื่องราวการเขียนที่เปนรูปประธรรมนี่ก็ถือเปนการเปลี่ยนแปลงของครูอีกอย$างตั้งแต$
ร$วมโครงการมาทางโครงการใหเขียนไดอารี่เรื่องราวเพาะพันธุ9ป:ญญา นี่เปนอีกกาวของ
การเขียน pocket book
เชาวันนี้อากาศเย็นตลอดทั้งวัน สองสามวันที่ผ$
อุณหภูมิลดลงอย$างรวดเร็วจนร$างกายปรับตัวแทบไม$ทัน แต$เราจะมีชีวิตอยู$ต$อไป
ร$างกายก็ตองปรับตัวเหมือนการศึกษาในป:จจุบัน คนเปนครูก็ตองมีการปรับตัวจะใชการ
สอนอย$างเดียวไม$ไดแลว มันใหทักษะกระบวนการ ทักษะชีวิต ควบคู$กับการใหความรูแก$
เด็ก ถาถามว$ารูสึกอย$างไรกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา เขาร$วมโครงการใหม$ๆก็สบายใจ
นะ กลัวการเปลี่ยนแปลงกลัวไม$ทันเพื่อน กลัวเด็กทําไม$ไดกลัวครูในโรงเรียนไม$ใหความ
ร$วมมือ กลัวไม$มีเวลาและอื่นๆสารพัดความกลัว แต$เราก็สามารถผ$านอป:ญหาและ
อุปสรรคมาไดอย$างภาคภูมิ
โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา ป<ที่
เราก็ทําใหเกิดความเสียดายเพราะไม$ไดเขาร$วม
กิจกรรมของศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัย
อุบลราชธานีถึง
workshop System Thinking
workshop
เราไม$มีความพรอมในการที่จะเขาร$วมโครงการ
เปนป<ที่ 2 แต$เมื่อทางศูนย9พี่เลี้ยงตองการหนังสือตอบรับของกา
ตอนที่ 1
จุดประกายครูเพาะพันธ+
หลังจากกลับจากการปUดประชุมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาที่มหาวิทยาลัย
ความหนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกครั้ง ทางศูนย9
pocket book เรื่องราวเพาะพันธุ9ป:ญญาของ
โรงเรียนเราจะเขียนอะไร จะเขียนยังไง จะเอาอะไรมาเขียนไม$เขียนเขียนเปนเรื่องราวสัก
ที แต$ใจก็เกิดแรงบันดาลใจใหเขียนจนได คือถือเปนเรื่องดีที่จะเปนการฝbกหรือเปนการ
ขียนที่เปนรูปประธรรมนี่ก็ถือเปนการเปลี่ยนแปลงของครูอีกอย$างตั้งแต$
ร$วมโครงการมาทางโครงการใหเขียนไดอารี่เรื่องราวเพาะพันธุ9ป:ญญา นี่เปนอีกกาวของ
เชาวันนี้อากาศเย็นตลอดทั้งวัน สองสามวันที่ผ$านมาอากาศเปลี่ยนแปลง
อุณหภูมิลดลงอย$างรวดเร็วจนร$างกายปรับตัวแทบไม$ทัน แต$เราจะมีชีวิตอยู$ต$อไป
ร$างกายก็ตองปรับตัวเหมือนการศึกษาในป:จจุบัน คนเปนครูก็ตองมีการปรับตัวจะใชการ
สอนอย$างเดียวไม$ไดแลว มันใหทักษะกระบวนการ ทักษะชีวิต ควบคู$กับการใหความรูแก$
ด็ก ถาถามว$ารูสึกอย$างไรกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา เขาร$วมโครงการใหม$ๆก็สบายใจ
นะ กลัวการเปลี่ยนแปลงกลัวไม$ทันเพื่อน กลัวเด็กทําไม$ไดกลัวครูในโรงเรียนไม$ใหความ
ร$วมมือ กลัวไม$มีเวลาและอื่นๆสารพัดความกลัว แต$เราก็สามารถผ$านอป:ญหาและ
อุปสรรคมาไดอย$างภาคภูมิในป<ที่ผ$านมา
แต$พอมายอนคิดนึกถึงการเขาร$วม
โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา ป<ที่ 2 โรงเรียนของ
เราก็ทําใหเกิดความเสียดายเพราะไม$ไดเขาร$วม
กิจกรรมของศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัย
อุบลราชธานีถึง2 กิจกรรม คือ กิจกรรม
workshop System Thinking และกิจกรรม
workshop จิตป:ญญา สาเหตุเพราะว$าพวก
เราไม$มีความพรอมในการที่จะเขาร$วมโครงการ
แต$เมื่อทางศูนย9พี่เลี้ยงตองการหนังสือตอบรับของการหยุดเขาร$วมโครงการ
เพาะพันธุ9ป:ญญา พวกเราก็เลยไดมีโอกาสทํา AAR กันเกี่ยวกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา
พูดถึงขอดีขอเสีย สิ่งที่เด็กจะไดสิ่งที่ครูจะได จากการทํา AAR พบว$าโครงการเพาะพันธ9
เปนโครงการที่เกิดผลต$อนักเรียนเปนเชิงประจักษ9
นักเรียนมีผลงาน ครูมีผลงาน จนสามารถส$ง
เปนนวัตกรรมของโรงเรียนในฝ:นใน
กระบวนการทํางานของนักเรียนไดเปนอย$างดี
มติที่ประชุมเลยไดใหผมเปนผูประสานในการ
เขาร$วมโครงการอีกครั้ง.....
เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
ตอนรับโรงเรียนของเราเขาร$วมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาอีกครั้ง....
เรื่องราวการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับเพาะพันธุ9ป:ญญาของโร
ขึ้นมาอีกครั้ง ความตื่นเตน ความเราใจ ความผิดหวัง การสรางแรงจูงใจทุกวิธีการที่จะมา
ผลักดันใหโครงการสําเร็จอีกป<จึงเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่ง....เริ่มตนจากศูนย9พี่เลี้ยง
มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจัดประชุม อบรม การทําวิจัยเพาะพันธุ9ป:ญญา โ
โยธิน แสวงดี เปนวิทยากร ทางโรงเรียนก็ส$งครูผม ครูยาใจ ครูกิตติพงษ9 ครูกิตติมา เขา
ร$วมกิจกรรม เปนความโชคดีของผมที่ไดมีโอกาสเพิ่มเติมความรูจากวิทยากรมาก
ความสามารถทําใหเกิดแรงจูงใจ แรงบันดาลใจในการทํางาน รูแนวทางการทําวิจัยมาก
ขึ้น
เชาวันที่ 21 กรกฎาคม 58 ซึ่งเปนกิจกรรมชุมนุมเพาะพันธุ9ป:ญญาวันแรก ผมใน
ฐานะหัวหนาโครงการตามที่ไดรับมอบหมายจากเพื่อนใหดูแลนักเรียนในการนํา
กระบวนการเพาะพันธุ9ป:ญญา ก็ไดมานั่งรอลูกลูกๆ ไดทบทวนการทําเพาะพันธุ9ป:ญญป<ที่
ผ$านมาและวางแผนสิ่งที่จะทําในป<นี้ ก็รูสึกดีใจกับเพื่อนๆครูทุกคนที่ยังไม$ทิ้งกันยังร$
อุดมการณ9กันต$อ ทั้งที่รูว$าตองเสียสละเวลาและทุ$มเททั้งในงานปกติและงานที่เราทํา สิ่ง
ก็เพื่อใหการทํางานไม$มีป:ญหาเราตองมีการวางแผน.....นี่คือสิ่งที่ไดการ
พพปญ. ผมรูจักการวางแผนการทํางานที่เปนระบบมีลายลักษณ9อักษร สิ่งแต$ก$อนก็
วางแผนนะไม$ไดมีการบันทึก แต$กิจกรรมพพปญ.ฝbกใหมีการบันทึกไดอารีของครู ทั้งๆที่
ไม$อยากทําแต$เมื่อทําแลวปรากฏว$ามันดีนี่น$า ถึงจะเปนการบังคับแบบ
ของโครงการนี้คือจะตองมีการเลือก Theme หรือประเด็นหลักในการทําโครงการ ทีมครู
กันเกี่ยวกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา
พบว$าโครงการเพาะพันธ9
เปนโครงการที่เกิดผลต$อนักเรียนเปนเชิงประจักษ9
นักเรียนมีผลงาน ครูมีผลงาน จนสามารถส$ง
เปนนวัตกรรมของโรงเรียนในฝ:นใน
กระบวนการทํางานของนักเรียนไดเปนอย$างดี
มติที่ประชุมเลยไดใหผมเปนผูประสานในการ
.....เดชะบุญที่ทางศูนย9พี่
เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีใหโอกาสและยินดี
....
เรื่องราวการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับเพาะพันธุ9ป:ญญาของโรงเรียนเราจึงไดมีสีสัน
ความตื่นเตน ความเราใจ ความผิดหวัง การสรางแรงจูงใจทุกวิธีการที่จะมา
เริ่มตนจากศูนย9พี่เลี้ยง
มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจัดประชุม อบรม การทําวิจัยเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยมี รศ.ดร.
งเรียนก็ส$งครูผม ครูยาใจ ครูกิตติพงษ9 ครูกิตติมา เขา
ร$วมกิจกรรม เปนความโชคดีของผมที่ไดมีโอกาสเพิ่มเติมความรูจากวิทยากรมาก
ความสามารถทําใหเกิดแรงจูงใจ แรงบันดาลใจในการทํางาน รูแนวทางการทําวิจัยมาก
พาะพันธุ9ป:ญญาวันแรก ผมใน
ฐานะหัวหนาโครงการตามที่ไดรับมอบหมายจากเพื่อนใหดูแลนักเรียนในการนํา
กระบวนการเพาะพันธุ9ป:ญญา ก็ไดมานั่งรอลูกลูกๆ ไดทบทวนการทําเพาะพันธุ9ป:ญญป<ที่
ผ$านมาและวางแผนสิ่งที่จะทําในป<นี้ ก็รูสึกดีใจกับเพื่อนๆครูทุกคนที่ยังไม$ทิ้งกันยังร$วม
อุดมการณ9กันต$อ ทั้งที่รูว$าตองเสียสละเวลาและทุ$มเททั้งในงานปกติและงานที่เราทํา สิ่ง
นี่คือสิ่งที่ไดการทํากิจกรรม
จักการวางแผนการทํางานที่เปนระบบมีลายลักษณ9อักษร สิ่งแต$ก$อนก็
ฝbกใหมีการบันทึกไดอารีของครู ทั้งๆที่
คับแบบกรายๆ....อีกอย$าง
หรือประเด็นหลักในการทําโครงการ ทีมครู
จะตองมีการทํา AAR ใชความคิดระดมความคิ
ไดมีบทบาท ไดแสดงความคิดเห็นอย$างเปน
ทํางานของครูแต$ละคน พวกเราคิดประเด็นตั้งแต$ป<ที่แลวเปน ข$า ป<นี้เราจะเอาอะไร ครู
เสนอมามี มะกรูด ขาวโพด ไก$บานแคน บัว วิเคราะห9วิพากษ9ทั้งทาง
เศรษฐศาสตร9 สังคมศาสตร9 จนไดขอสรุปประเด็นหลักของพวกเรา คือ บัว
จากเรื่องยากๆจะกลายเปนเรื่องง$ายๆ ถาพวกเราเปUดใจรับสิ่งใหม$ ไม$คิดจะเอาชนะ แต$มี
เหตุผล.....มันสุดยอดจริง ๆ
เมื่อพวกเราไดประเด็นหลักแลว ผมก็มานั่งคิดทําไงดีนะ ว$
พวกเราทําจะส$งผลไปยังเด็กๆของพวกเราไดรวดเร็ว จะไดไม$หลงลืมเมื่อเวลานานไป
อย$ากะนั้นเลย เทคโนโลยีป:จจุบันมันทําไดอยู$แลวก็เลยตั้งกลุ$มไลน9เพาะพันธุ9ป:ญญา โดย
ใชชื่อว$า “พพปญ. ญสส. ป< 2 ” เพื่อใชในการติดต$อสื่อ ข$าว และประชาสัมพันธ9
แลกเปลี่ยนเรียนรูกันตลอด 24 ชั่วโมง ป:จจุบันมีสมาชิกกลุ$มอยู$จํานวน
จากการใชสื่อนี้ทําใหเห็นการเปลี่ยนแปลง
ของครูเพาะพันธ9 ที่พยายามจะสอนลูกศิษย9
เห็นความกระตือรือรนทั้งครูที่ปรึกษาและ
นักเรียนในการแลกเปลี่ยนความรู ความ
คิดเห็นกัน อย$างเห$นครู
เปนครูที่มีความมุ$งมั่น มีหลักการ และเปน
คนที่ใหกําลังนักเรียนเปนอย$างดีในการ
ทํางานในป<นี้ แมบางครั้งในการทํางานจะมี
ป:ญหา และอุปสรรคบางแต$ทุกครั้งพวกเรา
และครูทุกคนก็สามารถผ$านพนอุปสรรคไปได
ทุกครั้ง เพราะความรักความสามัคคีความ
เขาใจซึ่ง
“ อุปสรรค มีไวกาวขาม ป:ญหา มีไวแกไข
เชาวันที่ 22 กรกฎาคม 58 หลังกิจกรรมหนาเสาธงไดนําข$าวที่ครูไดประชุมกันก$อน
หนานั้นไปแจงนักเรียนว$า หอง 4/2 ไดเปนตัวแทนของโรงเรียนในการดําเนินการ
โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา ป<นี้นักเรียนส$วนใหญ$ทําหนางงๆ แต$ครูก็ไม$ไดอธิบายอะไร
ใชความคิดระดมความคิด ตรงนี้ประทับใจครูอย$างมาก ครูทุกคน
ทบาท ไดแสดงความคิดเห็นอย$างเปนกันเอง สนุกสนาน ไดความรูไดแง$คิดการ
ทํางานของครูแต$ละคน พวกเราคิดประเด็นตั้งแต$ป<ที่แลวเปน ข$า ป<นี้เราจะเอาอะไร ครู
เสนอมามี มะกรูด ขาวโพด ไก$บานแคน บัว วิเคราะห9วิพากษ9ทั้งทางวิทยาศาสตร9
เศรษฐศาสตร9 สังคมศาสตร9 จนไดขอสรุปประเด็นหลักของพวกเรา คือ บัว......ไดแง$คิด
จากเรื่องยากๆจะกลายเปนเรื่องง$ายๆ ถาพวกเราเปUดใจรับสิ่งใหม$ ไม$คิดจะเอาชนะ แต$มี
เมื่อพวกเราไดประเด็นหลักแลว ผมก็มานั่งคิดทําไงดีนะ ว$าสิ่งที่พวกเราคิด
พวกเราทําจะส$งผลไปยังเด็กๆของพวกเราไดรวดเร็ว จะไดไม$หลงลืมเมื่อเวลานานไป
อย$ากะนั้นเลย เทคโนโลยีป:จจุบันมันทําไดอยู$แลวก็เลยตั้งกลุ$มไลน9เพาะพันธุ9ป:ญญา โดย
เพื่อใชในการติดต$อสื่อ ข$าว และประชาสัมพันธ9
ชั่วโมง ป:จจุบันมีสมาชิกกลุ$มอยู$จํานวน 51 คน สิ่งที่เห็น
จากการใชสื่อนี้ทําใหเห็นการเปลี่ยนแปลง
ของครูเพาะพันธ9 ที่พยายามจะสอนลูกศิษย9
เห็นความกระตือรือรนทั้งครูที่ปรึกษาและ
นักเรียนในการแลกเปลี่ยนความรู ความ
คิดเห็นกัน อย$างเห$นครูแสงเดือน บกนอย
เปนครูที่มีความมุ$งมั่น มีหลักการ และเปน
คนที่ใหกําลังนักเรียนเปนอย$างดีในการ
ทํางานในป<นี้ แมบางครั้งในการทํางานจะมี
ป:ญหา และอุปสรรคบางแต$ทุกครั้งพวกเรา
และครูทุกคนก็สามารถผ$านพนอุปสรรคไปได
ทุกครั้ง เพราะความรักความสามัคคีความ
เขาใจซึ่งกันละกัน
มีไวแกไข ”
หลังกิจกรรมหนาเสาธงไดนําข$าวที่ครูไดประชุมกันก$อน
ไดเปนตัวแทนของโรงเรียนในการดําเนินการ
ป<นี้นักเรียนส$วนใหญ$ทําหนางงๆ แต$ครูก็ไม$ไดอธิบายอะไร
มากปล$อยใหเด็กเกิดความสงสัย และตองการคนคําตอบแต$ครูไดมอบใหนักเรียน
แบ$งกลุ$มจํานวน 10 กลุ$ม โดยแบ$งกันเอง สิ่งที่ไดในกระบวนการนี้ คือ ครูไม$ควรรีบ
บอกคําตอบในทันที ควรเปUดโอกาสใหนักเรียนไดคนคําตอบของตัวเองบาง
ทุกวันพฤหัสบดีผมจะเปนตัวแทนของโรงเรียนในการเขาพบปะกับนักเรียน
เพาะพันธุ9ป:ญญาในชั่วโมง ที่ 1 ซึ่งเปนชั่วโมงสวดมนต9 และชั่วโมงที่
ทางโรงเรียนจัดใหเปนกิจกรรมเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยจะมีครูที่ปรึกษาท$านอื่นๆ
หมุนเวียนผลัดเปลี่ยนกันมา แลกเปลี่ยนพูดคุยกับนักเรียน อย$างนอยรวมทั้งผมก็จะ
ประมาณ 3 คน นี่ก็เปนภาพการจัดกิจกรรมที่น$าสนใจ ครูทุกคนมามีส$วนร$วมกับนักเรียน
พรอมกันช$วยกันคิดช$วยกันแชร9ปราบการณ9กับนักเรียน ทําใหเห็นความแตกต$างการการ
เรียนการสอนโดยทั่วไป
หลังจากที่ครูไดประเด็นหลักแลว ในเรื่อง บัว เหตุผลก็เผื่อไวว$าถานักเรียน
ไม$สามารถเลือกประเด็นหลักไดก็จะนําประเด็นนี้ใหนักเรียนคิดคนโครงงานต$อไป โดยใน
วันที่ 28 กรกฎาคม 2558 ชั่วโมงที่ 6 มีครูเดชมณี ครูนุชนาฎ ครูยาใจ ไดนําประเด็น
หลักไปใหนักเรียนไดแสดงความคิดเห็น เปนการเปUดโอกาสใหนักเรียนแสดงความคิดเห็น
ในขณะเดียวกันก็สืบคนขอมูลโดยใชโทรศัพท9 ทําใหนักเรียนไดตระหนักและเห็น
ความสําคัญในการใชสื่อ มือถือใหเกิดประโยชน9 ภาพรวมนักเรียนมีความพึงพอใจมาก
โดยครูใหนักเรียนช$วยกันแตกประเด็นโครงงานในเรื่องของบัว ขาวโพด มะกรูด ไก$ย$าง
บานแคน แต$ประเด็นของบัว นักเรียนสามารถแตกเปนโครงงานไดเยอะมาก
โครงงาน ครูก็เลยโหวตนักเรียนเพื่อความเปนประชาธิปไตย ปรากฏว$า นักเรียนส$วนใ
ไดเลือกบัวเปนประเด็นหลักของโรงเรียนกระบวนการทําโครงงานเกี่ยวกับบัวจึงเกิดขึ้น
อย$างจริงจัง ตั้งแต$วินานั้นเปนตนมา
เชาวันที่ 3 สิงหาคม 2558 ชั่วโมงครูยาใจ ก็เลยไดมีโอกาสเขาพบกลุ$มนักเรียน
ชั้นม.4/2 ซี่งเปฯกลุ$มเพาะพันธุ9ป:ญญาพูดคุยถึงการส$งเคาโครง RBL
ส$งภายในวันศุกร9นี้ และมานั่งดึงนักเรียนเขากลุ$มไลน9 พพปญ.ญสส
ปลื้มใจเปนอย$างมากที่ ม.5/1 ที่เปนกลุ$มเพาะพันธุ9ป:ญญาป<ที่แลวขอเขาร$วมกลุ$มดวย
และขอตั้งกลุ$มโครงงาน จํานวน 3 กลุ$ม ครูก็ยินดี....บอกกับตัวเองว$า
มาก นี่แหละคือสิ่งที่ครูตองการใหเกิด ”
มากปล$อยใหเด็กเกิดความสงสัย และตองการคนคําตอบแต$ครูไดมอบใหนักเรียน
กลุ$ม โดยแบ$งกันเอง สิ่งที่ไดในกระบวนการนี้ คือ ครูไม$ควรรีบ
ของตัวเองบาง
ทุกวันพฤหัสบดีผมจะเปนตัวแทนของโรงเรียนในการเขาพบปะกับนักเรียน
วโมงที่ 2 เปนคาบชุมนุมต$
ทางโรงเรียนจัดใหเปนกิจกรรมเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยจะมีครูที่ปรึกษาท$านอื่นๆ
นกันมา แลกเปลี่ยนพูดคุยกับนักเรียน อย$างนอยรวมทั้งผมก็จะ
คน นี่ก็เปนภาพการจัดกิจกรรมที่น$าสนใจ ครูทุกคนมามีส$วนร$วมกับนักเรียน
พรอมกันช$วยกันคิดช$วยกันแชร9ปราบการณ9กับนักเรียน ทําใหเห็นความแตกต$างการการ
ไดประเด็นหลักแลว ในเรื่อง บัว เหตุผลก็เผื่อไวว$าถานักเรียน
ไม$สามารถเลือกประเด็นหลักไดก็จะนําประเด็นนี้ใหนักเรียนคิดคนโครงงานต$อไป โดยใน
มีครูเดชมณี ครูนุชนาฎ ครูยาใจ ไดนําประเด็น
ไดแสดงความคิดเห็น เปนการเปUดโอกาสใหนักเรียนแสดงความคิดเห็น
ทําใหนักเรียนไดตระหนักและเห็น
ภาพรวมนักเรียนมีความพึงพอใจมาก
โดยครูใหนักเรียนช$วยกันแตกประเด็นโครงงานในเรื่องของบัว ขาวโพด มะกรูด ไก$ย$าง
บานแคน แต$ประเด็นของบัว นักเรียนสามารถแตกเปนโครงงานไดเยอะมาก 10 กว$า
โครงงาน ครูก็เลยโหวตนักเรียนเพื่อความเปนประชาธิปไตย ปรากฏว$า นักเรียนส$วนใหญ$
ไดเลือกบัวเปนประเด็นหลักของโรงเรียนกระบวนการทําโครงงานเกี่ยวกับบัวจึงเกิดขึ้น
ชั่วโมงครูยาใจ ก็เลยไดมีโอกาสเขาพบกลุ$มนักเรียน
RBL ทั้ง 10 กลุ$ม โดยนัด
ญสส. ป< 2 ครั้งนี้ไดมีความ
ที่เปนกลุ$มเพาะพันธุ9ป:ญญาป<ที่แลวขอเขาร$วมกลุ$มดวย
วเองว$า “ พวกนาย เยี่ยม
ถึง 4 ครั้งจนกระทั่งทางศูนย9พี่เลี้ยงพึงพอใจ
การสืบคนขอมูล การจับเข$าคุยกันของครูที่
หองเรียนปกติ เพราะนักเรียนตองมาพบครูเวลาว$างจากการเรียน เปนวันหยุด เห็นการ
เสียสละของครูที่ปรึกษาและนักเรียน เปนภาพที่ประทับและอบอุ$น ภูมิใจเปนอย$างมาก
.... และแลวทางศูนย9พี่เลี้ยงก็นัดนําเสนอเคาโครงงานวิจัยที่ โรงเรียน
ถัมภ9 ......11 กันยายน 2559 เสนอเคาโครงวิจัย
สื่อเทคโนโลยีอย$างชัดเจน นักเรียนโปรแกรมนําเสนอ
คณะกรรมการ
เห็นภาพของครูที่คอยใหกําลังใจนักเรียน
คนหนึ่งหลัง
“
แบบละเอียด บางคําถามหนูก็ตอบไม$ได แต$ครู
เขาก็ใหพวกเราไปคิดต$อยอดต$อไป
ข$าวดีจากศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีว$าโครงงานของเรา ผ$านทุกโครงงาน ผ
พวกเราไว
เวลาในส$วนนี้
ทั้งนักเรียน
และครู ใน
การปรับเคา
โครงโครงงาน
ครั้งจนกระทั่งทางศูนย9พี่เลี้ยงพึงพอใจ...ณ เวลานี้ไดเห็นการทํางานของนักเรียน
การสืบคนขอมูล การจับเข$าคุยกันของครูที่ปรึกษา เปนภาพบรรยากาศที่ไม$มีใน
หองเรียนปกติ เพราะนักเรียนตองมาพบครูเวลาว$างจากการเรียน เปนวันหยุด เห็นการ
เสียสละของครูที่ปรึกษาและนักเรียน เปนภาพที่ประทับและอบอุ$น ภูมิใจเปนอย$างมาก
นัดนําเสนอเคาโครงงานวิจัยที่ โรงเรียนคําเขื่อนแกวชนูป
เสนอเคาโครงวิจัย ถึงตอนนี้ไดเห็นอะไร เห็นนักเรียนใช
สื่อเทคโนโลยีอย$างชัดเจน นักเรียนโปรแกรมนําเสนอ Poweroint รวมทั้งโปรแกรมใน
การตัดต$อภาพ การจับภาพหนาจอ
บรรยากาศการซอมการเตรียมนําเสนอ
และนักเรียนไดฝbกการนําเสนอเพื่อให
คณะกรรมการไดเห็นศักยภาพในการ
ทํางาน เห็นบรรยากาศความตื่นเตนของ
นักเรียน และการแกป:ญหาเฉพาะหนา
ของนักเรียนในการตอบคําถาม
เห็นภาพของครูที่คอยใหกําลังใจนักเรียน....อยากบอกว$ามันสุดยอดมาก…นักเรียน
คนหนึ่งหลังลงจากเวลานําเสนอบอกกลับครูว$า
“ ครู หนูตื่นเตนมากๆ คณะกรรมการซักถาม
แบบละเอียด บางคําถามหนูก็ตอบไม$ได แต$ครู
เขาก็ใหพวกเราไปคิดต$อยอดต$อไป...”
หลังจากนั้นไม$กี่สัปดาห9พวกเราก็ได
ข$าวดีจากศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีว$าโครงงานของเรา ผ$านทุกโครงงาน ผม
ไดนําข$าวไปบอกครู...สังเกตหนาตาละรอบยิ้มของครูที่แสดงความยินดี ผมคิดในใจนี่
ขนาดครูนะนี่ ถาเปนนักเรียนจะดีใจขนาดไหน...
....เมื่อทุกโครงงานไดผ$านการอนุมัติ กระบวนการทํางานการทดลองการเก็บ
ขอมูลก็เกิดขึ้น ภาพที่เห็นบ$อยขึ้นก็คือการออกพื้นที่ การพบปะของครู
ความสุขความสนุกสนานมีมากขึ้น ....
และแลวความหนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกเมื่อครูบอกนักเรียนว$าวันที่
พฤศจิกายน 2558
ตรวจเยี่ยมการดําเนินงานของนักเรียน
ดังนั้นเพื่อความเรียบรอยผมก็เลยนักเรียน
เตรียมความพรอมก$อนในวั
พฤศจิกายน 58 โดยใหแต$ละกลุ$มเตรียม
นําเสนอ พรอมขอมูลที่เก็บไดมานําเสนอ
แลวใหครูวิพากษ9เกี่ยวกับโครงงานที่
นักเรียนคน วันนั้นมีผม ครูยาใจ ครูกิตติมา ครูกิตติพงษ9 ครูณัฐ ไดเขามาใหกําลังใจ
นักเรียน คอยซักถามป:ญหาและโครงงานของนักเรียน เพื่อใหเกิดก
แกป:ญหา...ตองขอบคุณครูทุกท$านที่มาร$วมในครั้งนี้
วันที่ 19 พฤศจิกายน 58 เปนวันนัดของศูนย9พี่เลี้ยง ช$วงบ$ายทุกคนมารอที่
หองประชุมพอคณะพี่เลี้ยงมาถึง นางสาวเบญวลี พิธีกรของกลุ$มก็ไดนําคณะไปชมสวน
บัวที่นักเรียนไดปลูกทดลองโดยมีนักเรียนเดินตาม เปนภาพที่ประทับใจมาก ช$วงการ
นําเสนอแต$ละกลุ$มก็นําเสนอไดดี มีพัฒนาการอย$างมาก จนไดรับคําชมจากศูนย9พี่เลี้ยง
ถึงกระบวนการทํางาน ครูที่ปรึกษาทุกคนแทบยิ้มแกมปริ.....นี่ไหนไดผมนี่ยิ้มจนแกมจะ
ฉีกเลย (เวอร9ไปไหม...ไม$นะ..จริงๆ)
เชาวันหนึ่งหลังจากมีนักเรียนกลุ$มหนึ่งไดไปอบรมคิดวิเคราะห9ที่ศูนย9พี่เลี้ยงได
จัดที่ ม.อุบลฯ ไดมาเล$าใหฟ:งว$า “ เปนการอบรมที่ดีมากๆ ค$ะครู พวกหนูไดรู
กระบวนการคิดวิเคราะห9จากเรื่องยากใหเปนเรื่องง$าย อาจารย9สุธีระ อธิบายไดเขาใจง$าย
มากค$ะ...พวกหนูอยากครูที่โรงเรียนเปนแบบอาจารย9สุธีระ” ครูยิ้มแลวบอกว$า
นั้นเลยเหรอ ” และไดเดินไปสนทนากับครูแสงเดือนที่นํานักเรียนไป ครูบอกว$า
สังเกตหนาตาละรอบยิ้มของครูที่แสดงความยินดี ผมคิดในใจนี่
เมื่อทุกโครงงานไดผ$านการอนุมัติ กระบวนการทํางานการทดลองการเก็บ
ขอมูลก็เกิดขึ้น ภาพที่เห็นบ$อยขึ้นก็คือการออกพื้นที่ การพบปะของครูกับนักเรียนถี่ขึ้น
หนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกเมื่อครูบอกนักเรียนว$าวันที่ 19
2558 ศูนย9พี่เลี้ยงจะเขามา
ตรวจเยี่ยมการดําเนินงานของนักเรียน
ดังนั้นเพื่อความเรียบรอยผมก็เลยนักเรียน
เตรียมความพรอมก$อนในวันที่ 12
โดยใหแต$ละกลุ$มเตรียม
นําเสนอ พรอมขอมูลที่เก็บไดมานําเสนอ
แลวใหครูวิพากษ9เกี่ยวกับโครงงานที่
นักเรียนคน วันนั้นมีผม ครูยาใจ ครูกิตติมา ครูกิตติพงษ9 ครูณัฐ ไดเขามาใหกําลังใจ
นักเรียน คอยซักถามป:ญหาและโครงงานของนักเรียน เพื่อใหเกิดการเรียนรูและรูจัก
เปนวันนัดของศูนย9พี่เลี้ยง ช$วงบ$ายทุกคนมารอที่
หองประชุมพอคณะพี่เลี้ยงมาถึง นางสาวเบญวลี พิธีกรของกลุ$มก็ไดนําคณะไปชมสวน
ภาพที่ประทับใจมาก ช$วงการ
นําเสนอแต$ละกลุ$มก็นําเสนอไดดี มีพัฒนาการอย$างมาก จนไดรับคําชมจากศูนย9พี่เลี้ยง
นี่ไหนไดผมนี่ยิ้มจนแกมจะ
นหนึ่งหลังจากมีนักเรียนกลุ$มหนึ่งไดไปอบรมคิดวิเคราะห9ที่ศูนย9พี่เลี้ยงได
เปนการอบรมที่ดีมากๆ ค$ะครู พวกหนูไดรู
กระบวนการคิดวิเคราะห9จากเรื่องยากใหเปนเรื่องง$าย อาจารย9สุธีระ อธิบายไดเขาใจง$าย
ครูยิ้มแลวบอกว$า “ ขนาด
และไดเดินไปสนทนากับครูแสงเดือนที่นํานักเรียนไป ครูบอกว$า “
นักเรียนของเราก็โอเคนะ เสียอย$างเดียวพูดนอยไปหน$อย ไม$ค$อยกลาแสดงออก
ผมยิ้มแลวบอกครูว$า “ ผมว$าแค$นี้มันก็สุดยอดแลวนะครับ สําหรับนักเรียนเรา
จากวันนั้นถึงวันนี้ก็เกือบครบป<แลวที่พวกเราไดทํา
ถาถามผมว$าครูไดอะไรครูเปลี่ยนแปลงอะไร ผมก็ขอบอกว$า ถาไม$มีโครงการนี้ ครูก็ไม$ได
ทํากิจกรรมนี้ ครูไม$มีผลงานเช$นนี้ ครูไม$ไดเกียรติบัตรจากการอบร
ไม$ไดคลุกคลีกับนักเรียนจิงจังแบบนี้....แต$โครงการนี้มันทําใหพวกเรามี พวกเราได
สําคัญไดความภาคภูมิใจในตัวนักเรียน ภูมิใจกับเพื่อนครูที่พานักเรียนของเราทํา
โครงการนี้สําเร็จ แมจะเปนเด็กไม$เก$ง...แต$พวกเขาเหล$านั้นก็ทําได แลวครูคนอื่
ครูนุชนาฎ
ศึกษาความเหนียวของ
ครูว$า “ จากการที่ไดมาร$วมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา พบว$า
ตัวเองมีการเปลี่ยนแปลงคือใจเย็นลง
นักเรียนคิดไตรตรองก$อน ไม$ผลักไสนักเรียนคนที่ไม$ใหความ
ร$วมมือในการทํากิจกรรมต$าง ๆ รูจักใชกลยุทธิ์ในการดึง
ศักยภาพของนักเรียนแต$ละคนออกมา และใหนักเรียนไดรูจักศักยภาพของตนเองไม$ใช$
การเปลี่ยนแปลง 100 เปอร9เซ็นต9 แต$เปนการเปลี่ยนแปลงมากที่
ว$าตัวเองจะทําได นอกจากนี้ไดเห็นนักเรียนกลุ$มที่เปน
ปลง เมื่อทําอะไรไม$ได ขอใหเพื่อนมาช$วยงานไม$ไดก็ปลง ไม$ไปทะเลาะกัน ไม$เถียงกันไม$
ทําคือไม$ทํา เดี๋ยวกลุ$มมดงานจัดการเอง ไดพบว$าแลวกลุ$มที่ไม$ทําเข
ว$าความเฉยของนักเรียนที่ไม$ช$วยงาน สมาชิกในกลุ$มบางครั้งก็มีความคิดอยากจะช$วย
แต$ไม$รูจะเริ่มยังไง อันนี้ครูก็ตองเขาไปมีบทบาทเพราะแต$ละ
คนก็มีศักยภาพที่แตกต$างกัน
ครูกิตติพงษ9 บุญสาร ครูที่ปรึกษ
เทียนหอมจากกลิ่นบัว บอ
กิจกรรมที่ครูไดเขาไปมีบทบาทในการกระตุนการทํางานของ
นักเรียน ไดคลุกคลีกับนักเรียนทําใหนักเรียนไดรับโอกาสที่
มากกว$าคนอื่นในทางวิชาการของโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา
หองเรียนปกติ ”
นักเรียนของเราก็โอเคนะ เสียอย$างเดียวพูดนอยไปหน$อย ไม$ค$อยกลาแสดงออก ”
ดยอดแลวนะครับ สําหรับนักเรียนเรา ”
ากวันนั้นถึงวันนี้ก็เกือบครบป<แลวที่พวกเราไดทํากิจกรรมเพาะพันธุ9ป:ญญา
ถาถามผมว$าครูไดอะไรครูเปลี่ยนแปลงอะไร ผมก็ขอบอกว$า ถาไม$มีโครงการนี้ ครูก็ไม$ได
ทํากิจกรรมนี้ ครูไม$มีผลงานเช$นนี้ ครูไม$ไดเกียรติบัตรจากการอบรมจากผูเชี่ยวชาญ ครู
แต$โครงการนี้มันทําใหพวกเรามี พวกเราได...ที่
สําคัญไดความภาคภูมิใจในตัวนักเรียน ภูมิใจกับเพื่อนครูที่พานักเรียนของเราทํา
แต$พวกเขาเหล$านั้นก็ทําได แลวครูคนอื่นละ
ครูนุชนาฎ โชติสุวรรณ ครูฟUสิกส9 ครูที่ปรึกษากลุ$ม
ศึกษาความเหนียวของเสนใยบัว ไดบอกไวในเรียงความของ
จากการที่ไดมาร$วมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา พบว$า
ตัวเองมีการเปลี่ยนแปลงคือใจเย็นลง ก$อนจะพูดอะไรกับ
นักเรียนคิดไตรตรองก$อน ไม$ผลักไสนักเรียนคนที่ไม$ใหความ
ร$วมมือในการทํากิจกรรมต$าง ๆ รูจักใชกลยุทธิ์ในการดึง
ศักยภาพของนักเรียนแต$ละคนออกมา และใหนักเรียนไดรูจักศักยภาพของตนเองไม$ใช$
เปอร9เซ็นต9 แต$เปนการเปลี่ยนแปลงมากที่สุดในเวลา 1 ป< ที่ไม$คิด
ากนี้ไดเห็นนักเรียนกลุ$มที่เปนมดงานของกลุ$ม ไดสัมผัสกับคําว$า
ปลง เมื่อทําอะไรไม$ได ขอใหเพื่อนมาช$วยงานไม$ไดก็ปลง ไม$ไปทะเลาะกัน ไม$เถียงกันไม$
รเอง ไดพบว$าแลวกลุ$มที่ไม$ทําเขาคิดยังไง ก็ไดคนพบ
ว$าความเฉยของนักเรียนที่ไม$ช$วยงาน สมาชิกในกลุ$มบางครั้งก็มีความคิดอยากจะช$วย
แต$ไม$รูจะเริ่มยังไง อันนี้ครูก็ตองเขาไปมีบทบาทเพราะแต$ละ
คนก็มีศักยภาพที่แตกต$างกัน ”
ครูกิตติพงษ9 บุญสาร ครูที่ปรึกษาโครงงานกลุ$ม
เทียนหอมจากกลิ่นบัว บอกในเรียงความของครูว$า “ เปน
กิจกรรมที่ครูไดเขาไปมีบทบาทในการกระตุนการทํางานของ
นักเรียน ไดคลุกคลีกับนักเรียนทําใหนักเรียนไดรับโอกาสที่
มากกว$าคนอื่นในทางวิชาการของโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา :ซึ่งเปนภาพที่ไม$ปรากฏใน
ครูอีกคนที่ผมเห็นการเปลี่ยนแปลงมากที่สุดใน
โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาของโรงเรียนเราในป<นี้ คือครูแสง
เดือน บกนอย ครูที่ปรึกษาโครงงาน ชาบัว ครูเขาไปมีบทบาท
ในการทํางานกับนักเรียนแทบทุกกลุ$ม เปนคนที่เสียสละทั้ง
เวลาและทรัพย9ส$วนตัวในการสนับสนุนนักเรียนในการทํา
โครงงาน เปนครูที่สอนกระกระบวนการทํางานใหกับนักเรียน
ทั้งในกลุ$มไลน9และนอกกลุ$มไลน9 เปนครูตลอด 24 ชั่วโมง
บางครั้งเห็นครูทอในการทํางานที่เด็กๆทําไม$ไดดั่งใจ แต$ทุกครั้งครูก็ปรับตัวไดรวดเร็วเมื่อ
เห็นผลงานของเด็กถึงจะชาไปบางในบางโอกาสเห็นการเปลี่ยนแปลงของครูจากคนใจ
รอน เปนคนใจเย็นขึ้น เห็นกระบวนการเรียนการสอนของครูเปลี่ยนไปจากการใชคําถาม
ของครูกระตุนใหนักเรียนกระตือรือรนในการที่จะคนหาคําตอบดวยตัวเอง ไม$ตองรอ
คําตอบจากครูเหมือนแต$ก$อน....จนกระทั่งเด็ก ๆ เพาะพันธุ9ป:ญญาใหฉา
ว$า “ เจEตุqย สั่งลุย ”
แลวมุมมองของผูบริหารละ คิดอย$างไรกับเพาะพันธุ9ป:ญญา
ของโรงเรียน ท$านรองผูอํานวยการเชิดชัย สิงห9คิบุตร บอกว$า
นามของฝrายบริหาร ขอขอบคุณครูพี่เลี้ยง นักเรียนในโครงการ
เพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไดดูแลใหขอคิดในการจัดการเรียนรู โดยใชการวิจัย
เปนฐาน ลูกๆนักเรียนในโครงการทุกคน ไดแลกเปลี่ยนเรียนรู มีทักษะกระบวนการใน
การเรียนรูอย$างมีวิจารณญาณ สามารถเชื่อมต$อการเรียนรูตลอดชีวิต หวังเปนอย$างยิ่งว$า
โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาจะสรางกระบวนการในการคิดวิเคราะห9และเปนพื้นฐานของ
นักวิจัยในระดับชาติต$อไป ”
อย$ากระนั้นเลยเดี๋ยวจะหาว$าผมชมกันเอง มุมมองของปราชญ9ชาวบานที่
มองกลุ$มนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไปคลุกคลีทํางานกับท$าน
ทําขนมสายบัว นางพรรณี สิงห9คิบุตร บอกว$า “ก็สงสัยนะว$าเด็กๆ กลุ$ม
นี้ทําโครงการอะไร พอเด็กๆเล$าใหฟ:งก็ถึงบางออ ดีนะโครงการนี้เด็กกลา
คิด กลาถาม ไดลงมือทําดวยตนเอง อีกอย$างมันรูสึกว$าภูมิใจในตนเองที่
ส$วนทําใหเด็กๆ เกิดการเรียนรู และเห็นความสําคัญของคนแก$ ”
บางครั้งเห็นครูทอในการทํางานที่เด็กๆทําไม$ไดดั่งใจ แต$ทุกครั้งครูก็ปรับตัวไดรวดเร็วเมื่อ
เห็นผลงานของเด็กถึงจะชาไปบางในบางโอกาสเห็นการเปลี่ยนแปลงของครูจากคนใจ
น เห็นกระบวนการเรียนการสอนของครูเปลี่ยนไปจากการใชคําถาม
ของครูกระตุนใหนักเรียนกระตือรือรนในการที่จะคนหาคําตอบดวยตัวเอง ไม$ตองรอ
จนกระทั่งเด็ก ๆ เพาะพันธุ9ป:ญญาใหฉายาครูแสงเดือน
แลวมุมมองของผูบริหารละ คิดอย$างไรกับเพาะพันธุ9ป:ญญา
ของโรงเรียน ท$านรองผูอํานวยการเชิดชัย สิงห9คิบุตร บอกว$า “ใน
นามของฝrายบริหาร ขอขอบคุณครูพี่เลี้ยง นักเรียนในโครงการ
เพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไดดูแลใหขอคิดในการจัดการเรียนรู โดยใชการวิจัย
นในโครงการทุกคน ไดแลกเปลี่ยนเรียนรู มีทักษะกระบวนการใน
การเรียนรูอย$างมีวิจารณญาณ สามารถเชื่อมต$อการเรียนรูตลอดชีวิต หวังเปนอย$างยิ่งว$า
โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาจะสรางกระบวนการในการคิดวิเคราะห9และเปนพื้นฐานของ
ดี๋ยวจะหาว$าผมชมกันเอง มุมมองของปราชญ9ชาวบานที่
มองกลุ$มนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไปคลุกคลีทํางานกับท$านในเรื่องการ
ก็สงสัยนะว$าเด็กๆ กลุ$ม
นี้ทําโครงการอะไร พอเด็กๆเล$าใหฟ:งก็ถึงบางออ ดีนะโครงการนี้เด็กกลา
ถาม ไดลงมือทําดวยตนเอง อีกอย$างมันรูสึกว$าภูมิใจในตนเองที่
จากคํากล$าวที่ผมไดยกมาทั้งหมด
และปราชญ9ชุมชน แสดงใหเห็นว$าโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาสามารถเปลี่ยนแ
จากคํากล$าวที่ผมไดยกมาทั้งหมดทั้งจากครูที่ร$วมโครงการ นักเรียน ผูบริหาร
แสดงใหเห็นว$าโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาสามารถเปลี่ยนแปลงไดจริง
ตอนที่ 2
ไดอารี่เปลี่ยนชีวิต
ผมอาจจะตั้งชื่อซะเวอร9ใช$ปะ...แต$กิจกรรมที่เด็กทํามันมากกว$านี้จริงๆขอบอก
มาถึงบทบาทของนักเรียนบางว$าเขาทําอะไรบางในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาในเรื่องของ
บัว ซึ่งเปนประเด็นหลักของโรงเรียน ผมมานั่งทบทวนการทํางานของนักเรียนตลอดป<
การศึกษาที่ผ$านมาพบว$านักเรียนส$วนใหญ$ใหความร$วมมือในการทํากิจกรรมเปนอย$างดี
แต$ยังมีนักเรียนส$วนนอย หรือว$านอยมากในกลุ$มที่ไม$ไดลงมือทําอย$างจริงจังเหมือน
สมาชิกภายในกลุ$ม แต$พอไดสัมผัสนักเรียนกลุ$มนั้นก็พบว$า พวกเ
เหมือนกัน แต$ดวยศักยภาพของพวกเขา ทําไดไม$มากเหมือนเพื่อนจึงมองว$าเด็กกลุ$มนี้
ไม$ไดทํา แต$หารูไม$ว$าเคาทําเต็มที่แลว แต$เขาทําไดแค$นี้จริงๆ....
ช$วยกันพยายามสอนเด็กกลุ$มนอยนี้ใหเห็นคุณค$าของตนเอง ในสังคมก็แบบนี้แหละไม$มี
ใครเก$งรูดีเท$ากันหมดหรอก...ใช$ไหม..แลวเด็กกลุ$มส$วนใหญ$เขาทําแลวรูสึกยังเกี่ยวกับ
โครงการการนี้ โชคดีที่ศูนย9พี่เลี้ยงไดแจงใหทางโรงเรียนที่ร$วมโครงการทุกโรงเรียนตอง
เขียนไดอารี่หรือบันทึกประจําวัน ผมก็เลยไดมีโอกาสนําเรื่องรายของนักเรียนจากไดอารี่
มาถ$ายทอดใหผูที่สนใจ หรือนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาไดอ$านไดศึกษามุมมองของ
เพื่อน ๆ ผ$านกิจกรรมและตัวหนังสือ ซึ่ง ดร.สุธีระ ประเสริฐสรรพ9
การสะทอนความคิด ในหนังสือสะทอนความคิดความรูสึกในความงามที่ผลิบาน หนังสือ
ในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาลําดับที่
“ การสะทอนความคิด เปนการ กลั่น
คามคิดความรูสึก จึงเปนการคิดที่ลึกซึ้งมาก
เพราะทําใหคดทบทวนสิ่
พยายามเขาใจความคิดของตนเองที่เปลี่ยนไป
การสะทอนคิดที่ควรถือว$าเปนการเรียนขั้นสูง คือ การเขียนความคิดความรู
เขียนคือการใชสมาธิจดจ$ออยู$กับการเรียบเรียงความคิดที่ตกผลึกการขัดเกลางานเขียน
คือการเจียระไนผลึกความคิดใหใสกระจ$างขึ้น การเขียนสะทอนคิดจึงเปนการเรียนรูของ
ผูเขียน ”
แต$กิจกรรมที่เด็กทํามันมากกว$านี้จริงๆขอบอก
มาถึงบทบาทของนักเรียนบางว$าเขาทําอะไรบางในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาในเรื่องของ
ผมมานั่งทบทวนการทํางานของนักเรียนตลอดป<
การศึกษาที่ผ$านมาพบว$านักเรียนส$วนใหญ$ใหความร$วมมือในการทํากิจกรรมเปนอย$างดี
แต$ยังมีนักเรียนส$วนนอย หรือว$านอยมากในกลุ$มที่ไม$ไดลงมือทําอย$างจริงจังเหมือน
สมาชิกภายในกลุ$ม แต$พอไดสัมผัสนักเรียนกลุ$มนั้นก็พบว$า พวกเขาก็พยายามจะทํา
เหมือนกัน แต$ดวยศักยภาพของพวกเขา ทําไดไม$มากเหมือนเพื่อนจึงมองว$าเด็กกลุ$มนี้
....ผมและครูที่ปรึกษาก็
ช$วยกันพยายามสอนเด็กกลุ$มนอยนี้ใหเห็นคุณค$าของตนเอง ในสังคมก็แบบนี้แหละไม$มี
แลวเด็กกลุ$มส$วนใหญ$เขาทําแลวรูสึกยังเกี่ยวกับ
โครงการการนี้ โชคดีที่ศูนย9พี่เลี้ยงไดแจงใหทางโรงเรียนที่ร$วมโครงการทุกโรงเรียนตอง
เขียนไดอารี่หรือบันทึกประจําวัน ผมก็เลยไดมีโอกาสนําเรื่องรายของนักเรียนจากไดอารี่
ยทอดใหผูที่สนใจ หรือนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาไดอ$านไดศึกษามุมมองของ
สุธีระ ประเสริฐสรรพ9 ไดกล$าวไวเกี่ยวกับ
การสะทอนความคิด ในหนังสือสะทอนความคิดความรูสึกในความงามที่ผลิบาน หนังสือ
ในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาลําดับที่ 8 ว$า
การสะทอนความคิด เปนการ กลั่น
คามคิดความรูสึก จึงเปนการคิดที่ลึกซึ้งมาก
เพราะทําใหคดทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้นกับตนเอง
พยายามเขาใจความคิดของตนเองที่เปลี่ยนไป
การสะทอนคิดที่ควรถือว$าเปนการเรียนขั้นสูง คือ การเขียนความคิดความรูสึก เพราะ
เขียนคือการใชสมาธิจดจ$ออยู$กับการเรียบเรียงความคิดที่ตกผลึกการขัดเกลางานเขียน
งขึ้น การเขียนสะทอนคิดจึงเปนการเรียนรูของ
นส.สิริธร วงเวียน บอกเล$าเรื่องราวการทํางานที่คน
เคยจนเปนนิสัยและหาขอบกพร$องของตนเองผ$านไดอารี่ว$า
“สัปดาห9ที่ 18 ของการทําเพาะพันธุ9ป:ญญา จริงๆ ช$วงนี้ไม$รูจะ
เขียนอะไร เพราะมันเปนอะไรที่ทําเหมือนทุ
ทําการทดลองแลวก็จดบันทึกผล แต$ในการทดลองแต$ละครั้ง
หนูก็ไดจดบันทึก ป:ญหาต$างๆที่เกิดขึ้นไวดวยเพื่อการทดลองครั้งต$อไปจะไดแกไข
ขอผิดพลาดนั้น ช$วงนี้หนูก็รูสึกว$าตัวเองรูจักการวางแผนมากขึ้น จะทําอะไรก็มีการคิดให
รอบคอบก$อน แต$ก$อนหนูเปนคนที่ออกจะพูดก$อนคิด แต$พอหลังๆมานี่ รูสึกว$าตัวเอง
พัฒนาขึ้นมาก ไม$ไดพูก$อนคิดเหมือนแต$ก$อน เดี๋ยวนี้ก็กลายมาเปนว$า คิดก$อนพูดแลวค$ะ
..” จากไดอารี่ของสิริธร ไดขอคิดอะไรที่ทําซ้ําๆบ$อย
ทําซ้ําๆบ$อยๆ นานๆเขาก็จะกลายเปนความเคยชิ
ตลอด
การทําโครงงาน
ป:ญญา ถาถามผมว$านักเรียนไดทักษะหรือความรูอะไรบาง นี่คือ
คําตอบของนักเรียนที่ตอบแทนผม ผ$านไดอารี่ของ นส
ทินบุตร ว$า “ วันที่ 11
เซนต9โครงงานที่โรงเรียนคําเขื่อนแกวชนูปถัมภ9 รูสึกตื่นเตนมาก ใน
การพรีเซนต9งานวันนี้ไดคําแนะนําดีๆจาก ดร
กลับมาพัฒนาโครงงานของเราใหดีขึ้น สิ่งที่ไดจากวันนี้ กลาที่จะถาม มีความกลา
แสดงออก รูจักการคิดเปนเหตุเปนผล มีการทํางาน ทาทายความคิดเดิมของเรา และ
สนุกสนาน ” การทํางานโครงงาน
แลวเด็กๆจะชอบเหรอ จะทําไดเหรอ เด็กไม$เครียดแน$นะ นี่คือ
คําตอบของ นส.สุภารัตน9 นักผูก บอกไวในไดอารี่ว$า
มกราคม 2558 วันนี้หนูนัดเพื่อน
ทดลองอีกครั้ง และพิมพ9โครงงาน สําหรับหนูเวลาทํางานเปนเวลาที่
แฮปป<tมากเลยค$ะ เพราะหนูชอบทานกับเพื่อน ๆ วันนี้พวกเราก็
ทํางานเสร็จเรียบรอย ” จากสิ่งที่นักเรียนไดแสดงความรูสึกไวแสดงใหเห็นถึงโครงการนี้
สามารถทําใหนักเรียนไดมีบทบาทร$วมกันทํางาน ความรักความสามัคคีความเขาใจซึ่งกัน
บอกเล$าเรื่องราวการทํางานที่คน
เคยจนเปนนิสัยและหาขอบกพร$องของตนเองผ$านไดอารี่ว$า
ของการทําเพาะพันธุ9ป:ญญา จริงๆ ช$วงนี้ไม$รูจะ
เพราะมันเปนอะไรที่ทําเหมือนทุกครั้งที่ผ$านมา ก็
ทําการทดลองแลวก็จดบันทึกผล แต$ในการทดลองแต$ละครั้ง
หนูก็ไดจดบันทึก ป:ญหาต$างๆที่เกิดขึ้นไวดวยเพื่อการทดลองครั้งต$อไปจะไดแกไข
ขอผิดพลาดนั้น ช$วงนี้หนูก็รูสึกว$าตัวเองรูจักการวางแผนมากขึ้น จะทําอะไรก็มีการคิดให
นคนที่ออกจะพูดก$อนคิด แต$พอหลังๆมานี่ รูสึกว$าตัวเอง
พัฒนาขึ้นมาก ไม$ไดพูก$อนคิดเหมือนแต$ก$อน เดี๋ยวนี้ก็กลายมาเปนว$า คิดก$อนพูดแลวค$ะ
ดอะไรที่ทําซ้ําๆบ$อยๆถึงจะยากลําบากในตอนแรกแต$ถา
ๆบ$อยๆ นานๆเขาก็จะกลายเปนความเคยชินจนติดกลายเปนนิสัยที่ดีติดตัวเราไป
การทําโครงงาน RBL ซึ่งเปนส$วนหนึ่งของโครงการเพาะพันธุ9
ป:ญญา ถาถามผมว$านักเรียนไดทักษะหรือความรูอะไรบาง นี่คือ
คําตอบของนักเรียนที่ตอบแทนผม ผ$านไดอารี่ของ นส.เสาวลักษณ9
11 กันยายน 2558 วันนี้ตื่นแต$เชาเตรียมตัวพรี
เซนต9โครงงานที่โรงเรียนคําเขื่อนแกวชนูปถัมภ9 รูสึกตื่นเตนมาก ใน
การพรีเซนต9งานวันนี้ไดคําแนะนําดีๆจาก ดร.รัฐ ดิษฐเจริญ เพื่อ
กลับมาพัฒนาโครงงานของเราใหดีขึ้น สิ่งที่ไดจากวันนี้ กลาที่จะถาม มีความกลา
หตุเปนผล มีการทํางาน ทาทายความคิดเดิมของเรา และ
การทํางานโครงงาน RBL เปนเรื่องที่เนนทางวิชาการ
แลวเด็กๆจะชอบเหรอ จะทําไดเหรอ เด็กไม$เครียดแน$นะ นี่คือ
สุภารัตน9 นักผูก บอกไวในไดอารี่ว$า “ วันที่ 10
วันนี้หนูนัดเพื่อน ๆ มาทํางานที่บานหนูค$ะ มา
ทดลองอีกครั้ง และพิมพ9โครงงาน สําหรับหนูเวลาทํางานเปนเวลาที่
แฮปป<tมากเลยค$ะ เพราะหนูชอบทานกับเพื่อน ๆ วันนี้พวกเราก็
จากสิ่งที่นักเรียนไดแสดงความรูสึกไวแสดงใหเห็นถึงโครงการนี้
วมกันทํางาน ความรักความสามัคคีความเขาใจซึ่งกัน
และกันที่เกิดขึ้นในหมู$คณะ จะส$งผลใหงานสําเร็จและความสุข ถาฝbกไดอย$างนี้กับทุกคน
ทุกชุมชน ประเทศของเรา โลกของเราก็จะไม$วุ$นวายอย$างทุกวันนี้
นอกจากนักเรียนไดเขียนเรื่องราวชีวิตการทํางานเพาะพันธุ9ผ$านไดอารี่แ
ยังใหนักเรียนไดถ$ายทอดความรูการทํางานผ$านการเขียนเรียงความ เพราะว$าทางศูนย9พี่
เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีไดมีการประกวดการเขียนเรียงความ ซึ่งถือเปนแรง
กระตุนและแรงบันดาลใจใหนักเรียนมีกําลังใจในการเขียนเพราะตองการไดรางวัล จาก
การอ$านเรียงความของนักเรียนไดสะทอนการคิดของนักเรียนไวน$าสนใจมาก แสดงถึง
การเปลี่ยนแปลงและมีพัฒนาการอย$างมาก ไม$ว$าจะเปนทักษะการ
ทํางาน และอื่นๆ แสดงถึงความเปนตัวตนของนักเรียนและนักเรียน
วุฒิภาวะสูงขึ้นมีความเปนผูใหญ$มากขึ้น ดังเช$นที่ นส.ธัญญลักษณ9 ไทย
สีลา ไดสรุปไวในเรียงความของตนเองว$า “ ในการทํางานนั้น ไม$ว$าจะ
งานเล็กหรืองานใหญ$ ต$างก็มีอุปสรรคทั้งนั้นอุปสรรคมีไวทดสอบความ
อดทนของเราและการแกป:ญหาเราทุกคนตองฟ:นฝrามันไปใหไดและเพื่อ
ศักยภาพที่ดีของตัวเราเอง ”
นส.ธัญญพร ทะเสนฮด ไดกล$าวขอบคุณโครงการที่
ส$วนร$วมในครั้งนี้ว$า “การทํางานวิจัยในครั้งนี้ ทําใหเขาใจการทํางาน
ร$วมกับเพื่อน ๆ มีทั้งอุปสรรคและป:ญหา แต$ในอีกดานของมุมหนึ่งก็
ทําใหเกิดความสามัคคี ความช$วยเหลือเพื่อน แมว$าจะขาดกําลังใจใน
บางครั้งแต$ก็ทํางานออกมาอย$างมีประสิทธิภาพ มีศักยภาพที่ดี เพื่
พิสูจน9ว$าเด็กอย$างพวกเราก็มีความสามารถในการทํางานวิจัย ตอง
ขอขอบคุณครูที่ปรึกษา คุณครูร$วมโครงการทุกท$านที่มีกิจกรรมดีดีมาใหพวกเราไดทําได
ภูมิใจในศักยภาพของตนเอง...อยากบอกว$าหนู ปลิ้มใจและภูมิใจในตัวเองมากเลยค$ะ
เพื่อเปนการยืนยันว$าโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยใชโครงงาน
กระบวนการในการทํางานทําใหนักเรียนเกิดการเปลี่ยนแปลงเปลี่ยน
ชีวิต เปลี่ยนนิสัย เปลี่ยนการรักการทํางาน เปลี่ยนตัวเองใหเปนคนใฝr
เรียนรู เพื่อพัฒนาศักยภาพของตนเอง เหมือนที่ นส.ฮัสวานี หลักคํา
บอกเล$าในเรียงความของตนเองว$า “ การเรียนรูไม$จําเปนตองอยู$ในหอง
และกันที่เกิดขึ้นในหมู$คณะ จะส$งผลใหงานสําเร็จและความสุข ถาฝbกไดอย$างนี้กับทุกคน
ทุกชุมชน ประเทศของเรา โลกของเราก็จะไม$วุ$นวายอย$างทุกวันนี้
นอกจากนักเรียนไดเขียนเรื่องราวชีวิตการทํางานเพาะพันธุ9ผ$านไดอารี่แลว ผม
ยังใหนักเรียนไดถ$ายทอดความรูการทํางานผ$านการเขียนเรียงความ เพราะว$าทางศูนย9พี่
เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีไดมีการประกวดการเขียนเรียงความ ซึ่งถือเปนแรง
กระตุนและแรงบันดาลใจใหนักเรียนมีกําลังใจในการเขียนเพราะตองการไดรางวัล จาก
กเรียนไดสะทอนการคิดของนักเรียนไวน$าสนใจมาก แสดงถึง
กษะการ
มเปนตัวตนของนักเรียนและนักเรียนมี
ธัญญลักษณ9 ไทย
ในการทํางานนั้น ไม$ว$าจะ
งานเล็กหรืองานใหญ$ ต$างก็มีอุปสรรคทั้งนั้นอุปสรรคมีไวทดสอบความ
อดทนของเราและการแกป:ญหาเราทุกคนตองฟ:นฝrามันไปใหไดและเพื่อ
ธัญญพร ทะเสนฮด ไดกล$าวขอบคุณโครงการที่ไดมี
การทํางานวิจัยในครั้งนี้ ทําใหเขาใจการทํางาน
ร$วมกับเพื่อน ๆ มีทั้งอุปสรรคและป:ญหา แต$ในอีกดานของมุมหนึ่งก็
ทําใหเกิดความสามัคคี ความช$วยเหลือเพื่อน แมว$าจะขาดกําลังใจใน
บางครั้งแต$ก็ทํางานออกมาอย$างมีประสิทธิภาพ มีศักยภาพที่ดี เพื่อ
พิสูจน9ว$าเด็กอย$างพวกเราก็มีความสามารถในการทํางานวิจัย ตอง
ขอขอบคุณครูที่ปรึกษา คุณครูร$วมโครงการทุกท$านที่มีกิจกรรมดีดีมาใหพวกเราไดทําได
อยากบอกว$าหนู ปลิ้มใจและภูมิใจในตัวเองมากเลยค$ะ...”
ารเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยใชโครงงาน RBL มาเปน
กระบวนการในการทํางานทําใหนักเรียนเกิดการเปลี่ยนแปลงเปลี่ยน
ชีวิต เปลี่ยนนิสัย เปลี่ยนการรักการทํางาน เปลี่ยนตัวเองใหเปนคนใฝr
ฮัสวานี หลักคํา
การเรียนรูไม$จําเปนตองอยู$ในหอง
เสมอไป แค$เราเปUดใจที่จะเรียนรูสิ่งต$าง ๆ ในรอบตัวเราก็จะไดอะไรหลาย ๆ อย$างและ
มากมาย ” นี่เปนเพียงส$วนหนึ่งของนักเรียนที่ไดแสดงความรูสึกต$อเรื่องราวของ
เพาะพันธุ9ป:ญญา ที่นักเรียนไดสัมผัสดวยตนเอง
มากกว$าที่คุณคิด นี่ก็ไดยินข$าวว$าโครงการนี้จะดําเนินการอีกแค$ป<เดียว
แต$พวกเราก็จะนําโครงการนี้ไปต$อยอดใหเกิดความยั่งยืนในโรงเรียนต$อไปอย$างแน$นอน
....
เสมอไป แค$เราเปUดใจที่จะเรียนรูสิ่งต$าง ๆ ในรอบตัวเราก็จะไดอะไรหลาย ๆ อย$างและ
นี่เปนเพียงส$วนหนึ่งของนักเรียนที่ไดแสดงความรูสึกต$อเรื่องราวของ
เพาะพันธุ9ป:ญญา ที่นักเรียนไดสัมผัสดวยตนเอง ....เพาะพันธุ9ป:ญญา โครงการนี้ใหอะไร
มากกว$าที่คุณคิด นี่ก็ไดยินข$าวว$าโครงการนี้จะดําเนินการอีกแค$ป<เดียว.....รูสึกใจหาย...
แต$พวกเราก็จะนําโครงการนี้ไปต$อยอดใหเกิดความยั่งยืนในโรงเรียนต$อไปอย$างแน$นอน
Pocketbook ร้อยเรียงเรื่องราว พพปญ.รร.ญสส.
Pocketbook ร้อยเรียงเรื่องราว พพปญ.รร.ญสส.
Pocketbook ร้อยเรียงเรื่องราว พพปญ.รร.ญสส.
Pocketbook ร้อยเรียงเรื่องราว พพปญ.รร.ญสส.

More Related Content

More from dnavaroj

เอกสารประกอบการอบรม Analysis
เอกสารประกอบการอบรม Analysisเอกสารประกอบการอบรม Analysis
เอกสารประกอบการอบรม Analysisdnavaroj
 
บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา โรงเรีย...
บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา  โรงเรีย...บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา  โรงเรีย...
บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา โรงเรีย...dnavaroj
 
รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559
รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559
รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559dnavaroj
 
บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...
บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...
บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...dnavaroj
 
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 2558
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5   2558แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5   2558
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 2558dnavaroj
 
Science.m.3.2
Science.m.3.2Science.m.3.2
Science.m.3.2dnavaroj
 
Science.m.3.1
Science.m.3.1Science.m.3.1
Science.m.3.1dnavaroj
 
สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)
สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)
สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)dnavaroj
 
สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้
สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้
สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้dnavaroj
 
น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้
น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้
น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้dnavaroj
 
การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกัน
การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกันการสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกัน
การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกันdnavaroj
 
การยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่า
การยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่าการยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่า
การยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่าdnavaroj
 
แบบทดสอบ บทที่ 6 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรม
แบบทดสอบ บทที่  6  การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรมแบบทดสอบ บทที่  6  การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรม
แบบทดสอบ บทที่ 6 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรมdnavaroj
 
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อมแบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อมdnavaroj
 
แบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศ
แบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศแบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศ
แบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศdnavaroj
 
แบบทดสอบ สาระที่ 7 ดาราศาสตร์และอวกาศ
แบบทดสอบ สาระที่ 7    ดาราศาสตร์และอวกาศแบบทดสอบ สาระที่ 7    ดาราศาสตร์และอวกาศ
แบบทดสอบ สาระที่ 7 ดาราศาสตร์และอวกาศdnavaroj
 
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)dnavaroj
 
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5  (ออกตามตัวชี้วัด)แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5  (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)dnavaroj
 
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)dnavaroj
 
Project pohpanpunya somdejyan
Project pohpanpunya somdejyanProject pohpanpunya somdejyan
Project pohpanpunya somdejyandnavaroj
 

More from dnavaroj (20)

เอกสารประกอบการอบรม Analysis
เอกสารประกอบการอบรม Analysisเอกสารประกอบการอบรม Analysis
เอกสารประกอบการอบรม Analysis
 
บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา โรงเรีย...
บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา  โรงเรีย...บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา  โรงเรีย...
บทความ บทความ การเปลี่ยนแปลงทักษะของนักเรียนในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา โรงเรีย...
 
รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559
รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559
รายงานโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ญสส. ปี 2559
 
บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...
บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...
บทความวิจัย การเปลี่ยนแปลงทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ในทักษะศตวรรษที่ 21...
 
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 2558
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5   2558แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5   2558
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 2558
 
Science.m.3.2
Science.m.3.2Science.m.3.2
Science.m.3.2
 
Science.m.3.1
Science.m.3.1Science.m.3.1
Science.m.3.1
 
สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)
สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)
สรุปงายงานวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญ รร.ญสส.(ฉบับสมบูรณ์)
 
สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้
สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้
สบู่สมุนไพรข่าสร้างรายได้
 
น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้
น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้
น้ำพริกสมุนไพรข่าสร้างรายได้
 
การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกัน
การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกันการสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกัน
การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากข่าต่างชนิดกัน
 
การยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่า
การยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่าการยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่า
การยับยั้งเชื้อราด้วยสารสกัดจากข่า
 
แบบทดสอบ บทที่ 6 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรม
แบบทดสอบ บทที่  6  การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรมแบบทดสอบ บทที่  6  การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรม
แบบทดสอบ บทที่ 6 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธูกรรม
 
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อมแบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
 
แบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศ
แบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศแบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศ
แบบทดสอบ บทที่ 4 ระบบนิเวศ
 
แบบทดสอบ สาระที่ 7 ดาราศาสตร์และอวกาศ
แบบทดสอบ สาระที่ 7    ดาราศาสตร์และอวกาศแบบทดสอบ สาระที่ 7    ดาราศาสตร์และอวกาศ
แบบทดสอบ สาระที่ 7 ดาราศาสตร์และอวกาศ
 
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 6 (ออกตามตัวชี้วัด)
 
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5  (ออกตามตัวชี้วัด)แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5  (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบปลายภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
 
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
แบบทดสอบกลางภาคเรียน วิทย์ 5 (ออกตามตัวชี้วัด)
 
Project pohpanpunya somdejyan
Project pohpanpunya somdejyanProject pohpanpunya somdejyan
Project pohpanpunya somdejyan
 

Pocketbook ร้อยเรียงเรื่องราว พพปญ.รร.ญสส.

  • 1. รอยเรียงเรื่องร ื ึ ! ึ " # $ % & $ '()$ *! : เพาะพันธุปญญา + ราว *",- .# ื ึ ! ึ 28 " # $ % & $ '()$ *! “…… การศึกษาเปนเครื่องอันสําคัญในการพัฒนา ความรู ความคิด ความประพฤติ ทัศนคติ ค$านิยมและคุณธรรมของบุคคล เพื่อใหเปนพลเมืองดี มีคุณภาพและประสิทธิภาพ เมื่อบานเมืองประกอบไปดวยพลเมืองที่มี คุณภาพและประสิทธิภาพ การพัฒนาประเทศชาติก็ย$อมทําใหไดโดยสะดวก ราบรื่น ไดผลที่แน$นอนและรวดเร็ว …” พระราชดํารัส พระราชทานแกครูใหญ และนักเรียน ปญญา ญสส. การศึกษาเปนเครื่องอันสําคัญในการพัฒนา ความรู ความคิด ความประพฤติ ทัศนคติ ค$านิยมและคุณธรรมของบุคคล เพื่อใหเปนพลเมืองดี เมื่อบานเมืองประกอบไปดวยพลเมืองที่มี คุณภาพและประสิทธิภาพ การพัฒนาประเทศชาติก็ย$อมทําใหไดโดยสะดวก …” พระราชดํารัส พระราชทานแกครูใหญ และนักเรียน ณ ศาลาดุสิดาลัย พระราชวังดุสิต ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๒๐
  • 2. คํ า นํ า สืบเนื่องจากโรงเรียนสมเด็จพระญาณสังวร ในพระสังฆราชูปถัมภ9 ไดเขาร$วม โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญากับศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ตั้งแต$ป<การศึกษา 2557 จนถึงป<การศึกษา 2558 นี่ก็ 2 ป<ของการเขาร$วมโครงการฯ จากที่ครูไม$มีความรู อะไรเลยเกี่ยวกับทักษะเพาะพันธุ9ป:ญญาจนถึงกระทั่งป<นี้คิดว$าครูมีการเปลี่ยนแปลงและ ไดเรียนรูอย$างมากมายจากครูดวยกันเองและที่สําคัญจากนักเรียน บางครั้งการเรียนรู ของครูก็รูก$อนนักเรียนแค$ไม$กี่นาทีเพราะตองเตรียมและสืบคนขอมูลเพื่อไปสรางความ ตระหนักและความสนใจใหกับนักเรียน บางครั้งการเรียนรูก็เกิดพรอมๆกับนักเรียน..... ครูไดเรียนรูคน เรียนรูนักเรียน เรียนรูชีวิต ไดออกไปศึกษานอกสถานที่ ไดเรียนรูจาก ปราชญ9และภูมิป:ญญา ที่สําคัญไดออกไปเยี่ยมบานนักเรียน เยี่ยมผูปกครองนักเรียนเพื่อ สรางความเขาใจในการเรียนรูของนักเรียนนอกหองเรียน เพาะพันธุ9ป:ญญาไดใหพวกเรา เรียนรูอะไรต$างๆ อย$างมากมายโดยผลการเรียนรูไดสื่อผ$านไดอารี เฟรสบุEคของนักเรียน และครู ตองขอบคุณทางศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีที่ไดมีแนวคิดในการให โรงเรียนไดจัดทําหนังสือ pocketbook นี้ขึ้นมา ดวยความจําเปนหนังสือเล$มนี้จึงเกิดขึ้น แต$ก็หนักใจเหมือนกันไม$รูจะทํายังไง ยิ่งเราไม$เคยมีประสบการณ9ในการเขียนหนังสือเลย ...เอาละจะเปนยังไงตองลองดู...นี่ก็คือการเปลี่ยนแปลงความทาทายที่เกิดขึ้นจากการจุด ประกายของโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา โครงการที่จะทําใหทั้งครูและนักเรียนเกิดป:ญญา ที่ยั่งยืน สามารถอยู$กับโลกแห$งความเปนจริงที่นับวันตองพึ่งพาตนเองมากขึ้นทุกวัน สําหรับหนังสือเล$มนี้ขอกล$าวเปน 3 ตอนละกัน(แบบว$ามีตัวอย$างตามที่หนังสือ ครูสุธีระ ประเสริฐสรรพ9...ละกันครับ) ตอนที่ 1 จุดประกายครูเพาะพันธ+ โดยผมจะ เขียนถึงความรูสึกประสบการณ9ในการเขาโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาป< 2558 ของครูและ การเปลี่ยนแปลงของครู ตอนที่ 2 ไดอารี่เปลี่ยนชีวิต จะกล$าวถึงนักเรียนในการทํางาน เพาะพันธุ9ป:ญญาที่มีทั้งป:ญหาและอุปสรรค โดยนําขอมูลจากไดอารี เรียงความของ นักเรียนมาขยายความ ตอนที่ 3 เพาะพันธุ+ป/ญญา ญสส. ในอนาคต ขอกล$าวถึงความ ยั่งยืนที่โรงเรียนของพวกเราจะทําหลังจากสิ้นสุดโครงการฯ และจะขยายผลอย$างไรใหครู ใ น โ ร ง เ รี ย น แ ล ะ ผู ที่ ส น ใ จ ศึ ก ษ า เ กี่ ย ว กั บ เ พ า ะ พั น ธ9 ป: ญ ญ า เ ด ชม ณี เ น า ว โ ร จ น9 27 มกราคม 2559 สารบัญ คํานํา ตอนที่ 1 จุดประกายครูเพาะพันธุ9 2 ตอนที่ 2 ไดอารี่เปลี่ยนชีวิต 10 ตอนที่ 3 เพาะพันธุ9ป:ญญา ญสส. ในอนาคต 14
  • 3. “ สรางเด็กกลาคิด ครูกลาเปลี่ยน ดวยหองเรียนเพาะพันธุปญญา เปลี่ยน ดวยหองเรียนเพาะพันธุปญญา ” ตอนที่ จุดประกายครูเพาะพันธ+ หลังจากกลับจากการปUดประชุมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาที่มหาวิทยาลัย อุบลราชธานี ในวันที่ 25 มกราคม 2559 ความหนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกครั้ง ทางศูนย9 ไดมอบการบานใหแต$ละโรงเรียนทํา pocket book โรงเรียนเราจะเขียนอะไร จะเขียนยังไง จะเอาอะไรมาเขียนไม$เขียนเขียนเปนเรื่องราวสัก ที แต$ใจก็เกิดแรงบันดาลใจใหเขียนจนได คือถือเปนเรื่องดีที่จ เริ่มเรื่องราวการเขียนที่เปนรูปประธรรมนี่ก็ถือเปนการเปลี่ยนแปลงของครูอีกอย$างตั้งแต$ ร$วมโครงการมาทางโครงการใหเขียนไดอารี่เรื่องราวเพาะพันธุ9ป:ญญา นี่เปนอีกกาวของ การเขียน pocket book เชาวันนี้อากาศเย็นตลอดทั้งวัน สองสามวันที่ผ$ อุณหภูมิลดลงอย$างรวดเร็วจนร$างกายปรับตัวแทบไม$ทัน แต$เราจะมีชีวิตอยู$ต$อไป ร$างกายก็ตองปรับตัวเหมือนการศึกษาในป:จจุบัน คนเปนครูก็ตองมีการปรับตัวจะใชการ สอนอย$างเดียวไม$ไดแลว มันใหทักษะกระบวนการ ทักษะชีวิต ควบคู$กับการใหความรูแก$ เด็ก ถาถามว$ารูสึกอย$างไรกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา เขาร$วมโครงการใหม$ๆก็สบายใจ นะ กลัวการเปลี่ยนแปลงกลัวไม$ทันเพื่อน กลัวเด็กทําไม$ไดกลัวครูในโรงเรียนไม$ใหความ ร$วมมือ กลัวไม$มีเวลาและอื่นๆสารพัดความกลัว แต$เราก็สามารถผ$านอป:ญหาและ อุปสรรคมาไดอย$างภาคภูมิ โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา ป<ที่ เราก็ทําใหเกิดความเสียดายเพราะไม$ไดเขาร$วม กิจกรรมของศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัย อุบลราชธานีถึง workshop System Thinking workshop เราไม$มีความพรอมในการที่จะเขาร$วมโครงการ เปนป<ที่ 2 แต$เมื่อทางศูนย9พี่เลี้ยงตองการหนังสือตอบรับของกา ตอนที่ 1 จุดประกายครูเพาะพันธ+ หลังจากกลับจากการปUดประชุมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาที่มหาวิทยาลัย ความหนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกครั้ง ทางศูนย9 pocket book เรื่องราวเพาะพันธุ9ป:ญญาของ โรงเรียนเราจะเขียนอะไร จะเขียนยังไง จะเอาอะไรมาเขียนไม$เขียนเขียนเปนเรื่องราวสัก ที แต$ใจก็เกิดแรงบันดาลใจใหเขียนจนได คือถือเปนเรื่องดีที่จะเปนการฝbกหรือเปนการ ขียนที่เปนรูปประธรรมนี่ก็ถือเปนการเปลี่ยนแปลงของครูอีกอย$างตั้งแต$ ร$วมโครงการมาทางโครงการใหเขียนไดอารี่เรื่องราวเพาะพันธุ9ป:ญญา นี่เปนอีกกาวของ เชาวันนี้อากาศเย็นตลอดทั้งวัน สองสามวันที่ผ$านมาอากาศเปลี่ยนแปลง อุณหภูมิลดลงอย$างรวดเร็วจนร$างกายปรับตัวแทบไม$ทัน แต$เราจะมีชีวิตอยู$ต$อไป ร$างกายก็ตองปรับตัวเหมือนการศึกษาในป:จจุบัน คนเปนครูก็ตองมีการปรับตัวจะใชการ สอนอย$างเดียวไม$ไดแลว มันใหทักษะกระบวนการ ทักษะชีวิต ควบคู$กับการใหความรูแก$ ด็ก ถาถามว$ารูสึกอย$างไรกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา เขาร$วมโครงการใหม$ๆก็สบายใจ นะ กลัวการเปลี่ยนแปลงกลัวไม$ทันเพื่อน กลัวเด็กทําไม$ไดกลัวครูในโรงเรียนไม$ใหความ ร$วมมือ กลัวไม$มีเวลาและอื่นๆสารพัดความกลัว แต$เราก็สามารถผ$านอป:ญหาและ อุปสรรคมาไดอย$างภาคภูมิในป<ที่ผ$านมา แต$พอมายอนคิดนึกถึงการเขาร$วม โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา ป<ที่ 2 โรงเรียนของ เราก็ทําใหเกิดความเสียดายเพราะไม$ไดเขาร$วม กิจกรรมของศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัย อุบลราชธานีถึง2 กิจกรรม คือ กิจกรรม workshop System Thinking และกิจกรรม workshop จิตป:ญญา สาเหตุเพราะว$าพวก เราไม$มีความพรอมในการที่จะเขาร$วมโครงการ แต$เมื่อทางศูนย9พี่เลี้ยงตองการหนังสือตอบรับของการหยุดเขาร$วมโครงการ
  • 4. เพาะพันธุ9ป:ญญา พวกเราก็เลยไดมีโอกาสทํา AAR กันเกี่ยวกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา พูดถึงขอดีขอเสีย สิ่งที่เด็กจะไดสิ่งที่ครูจะได จากการทํา AAR พบว$าโครงการเพาะพันธ9 เปนโครงการที่เกิดผลต$อนักเรียนเปนเชิงประจักษ9 นักเรียนมีผลงาน ครูมีผลงาน จนสามารถส$ง เปนนวัตกรรมของโรงเรียนในฝ:นใน กระบวนการทํางานของนักเรียนไดเปนอย$างดี มติที่ประชุมเลยไดใหผมเปนผูประสานในการ เขาร$วมโครงการอีกครั้ง..... เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ตอนรับโรงเรียนของเราเขาร$วมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาอีกครั้ง.... เรื่องราวการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับเพาะพันธุ9ป:ญญาของโร ขึ้นมาอีกครั้ง ความตื่นเตน ความเราใจ ความผิดหวัง การสรางแรงจูงใจทุกวิธีการที่จะมา ผลักดันใหโครงการสําเร็จอีกป<จึงเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่ง....เริ่มตนจากศูนย9พี่เลี้ยง มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจัดประชุม อบรม การทําวิจัยเพาะพันธุ9ป:ญญา โ โยธิน แสวงดี เปนวิทยากร ทางโรงเรียนก็ส$งครูผม ครูยาใจ ครูกิตติพงษ9 ครูกิตติมา เขา ร$วมกิจกรรม เปนความโชคดีของผมที่ไดมีโอกาสเพิ่มเติมความรูจากวิทยากรมาก ความสามารถทําใหเกิดแรงจูงใจ แรงบันดาลใจในการทํางาน รูแนวทางการทําวิจัยมาก ขึ้น เชาวันที่ 21 กรกฎาคม 58 ซึ่งเปนกิจกรรมชุมนุมเพาะพันธุ9ป:ญญาวันแรก ผมใน ฐานะหัวหนาโครงการตามที่ไดรับมอบหมายจากเพื่อนใหดูแลนักเรียนในการนํา กระบวนการเพาะพันธุ9ป:ญญา ก็ไดมานั่งรอลูกลูกๆ ไดทบทวนการทําเพาะพันธุ9ป:ญญป<ที่ ผ$านมาและวางแผนสิ่งที่จะทําในป<นี้ ก็รูสึกดีใจกับเพื่อนๆครูทุกคนที่ยังไม$ทิ้งกันยังร$ อุดมการณ9กันต$อ ทั้งที่รูว$าตองเสียสละเวลาและทุ$มเททั้งในงานปกติและงานที่เราทํา สิ่ง ก็เพื่อใหการทํางานไม$มีป:ญหาเราตองมีการวางแผน.....นี่คือสิ่งที่ไดการ พพปญ. ผมรูจักการวางแผนการทํางานที่เปนระบบมีลายลักษณ9อักษร สิ่งแต$ก$อนก็ วางแผนนะไม$ไดมีการบันทึก แต$กิจกรรมพพปญ.ฝbกใหมีการบันทึกไดอารีของครู ทั้งๆที่ ไม$อยากทําแต$เมื่อทําแลวปรากฏว$ามันดีนี่น$า ถึงจะเปนการบังคับแบบ ของโครงการนี้คือจะตองมีการเลือก Theme หรือประเด็นหลักในการทําโครงการ ทีมครู กันเกี่ยวกับโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา พบว$าโครงการเพาะพันธ9 เปนโครงการที่เกิดผลต$อนักเรียนเปนเชิงประจักษ9 นักเรียนมีผลงาน ครูมีผลงาน จนสามารถส$ง เปนนวัตกรรมของโรงเรียนในฝ:นใน กระบวนการทํางานของนักเรียนไดเปนอย$างดี มติที่ประชุมเลยไดใหผมเปนผูประสานในการ .....เดชะบุญที่ทางศูนย9พี่ เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีใหโอกาสและยินดี .... เรื่องราวการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับเพาะพันธุ9ป:ญญาของโรงเรียนเราจึงไดมีสีสัน ความตื่นเตน ความเราใจ ความผิดหวัง การสรางแรงจูงใจทุกวิธีการที่จะมา เริ่มตนจากศูนย9พี่เลี้ยง มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจัดประชุม อบรม การทําวิจัยเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยมี รศ.ดร. งเรียนก็ส$งครูผม ครูยาใจ ครูกิตติพงษ9 ครูกิตติมา เขา ร$วมกิจกรรม เปนความโชคดีของผมที่ไดมีโอกาสเพิ่มเติมความรูจากวิทยากรมาก ความสามารถทําใหเกิดแรงจูงใจ แรงบันดาลใจในการทํางาน รูแนวทางการทําวิจัยมาก พาะพันธุ9ป:ญญาวันแรก ผมใน ฐานะหัวหนาโครงการตามที่ไดรับมอบหมายจากเพื่อนใหดูแลนักเรียนในการนํา กระบวนการเพาะพันธุ9ป:ญญา ก็ไดมานั่งรอลูกลูกๆ ไดทบทวนการทําเพาะพันธุ9ป:ญญป<ที่ ผ$านมาและวางแผนสิ่งที่จะทําในป<นี้ ก็รูสึกดีใจกับเพื่อนๆครูทุกคนที่ยังไม$ทิ้งกันยังร$วม อุดมการณ9กันต$อ ทั้งที่รูว$าตองเสียสละเวลาและทุ$มเททั้งในงานปกติและงานที่เราทํา สิ่ง นี่คือสิ่งที่ไดการทํากิจกรรม จักการวางแผนการทํางานที่เปนระบบมีลายลักษณ9อักษร สิ่งแต$ก$อนก็ ฝbกใหมีการบันทึกไดอารีของครู ทั้งๆที่ คับแบบกรายๆ....อีกอย$าง หรือประเด็นหลักในการทําโครงการ ทีมครู จะตองมีการทํา AAR ใชความคิดระดมความคิ ไดมีบทบาท ไดแสดงความคิดเห็นอย$างเปน ทํางานของครูแต$ละคน พวกเราคิดประเด็นตั้งแต$ป<ที่แลวเปน ข$า ป<นี้เราจะเอาอะไร ครู เสนอมามี มะกรูด ขาวโพด ไก$บานแคน บัว วิเคราะห9วิพากษ9ทั้งทาง เศรษฐศาสตร9 สังคมศาสตร9 จนไดขอสรุปประเด็นหลักของพวกเรา คือ บัว จากเรื่องยากๆจะกลายเปนเรื่องง$ายๆ ถาพวกเราเปUดใจรับสิ่งใหม$ ไม$คิดจะเอาชนะ แต$มี เหตุผล.....มันสุดยอดจริง ๆ เมื่อพวกเราไดประเด็นหลักแลว ผมก็มานั่งคิดทําไงดีนะ ว$ พวกเราทําจะส$งผลไปยังเด็กๆของพวกเราไดรวดเร็ว จะไดไม$หลงลืมเมื่อเวลานานไป อย$ากะนั้นเลย เทคโนโลยีป:จจุบันมันทําไดอยู$แลวก็เลยตั้งกลุ$มไลน9เพาะพันธุ9ป:ญญา โดย ใชชื่อว$า “พพปญ. ญสส. ป< 2 ” เพื่อใชในการติดต$อสื่อ ข$าว และประชาสัมพันธ9 แลกเปลี่ยนเรียนรูกันตลอด 24 ชั่วโมง ป:จจุบันมีสมาชิกกลุ$มอยู$จํานวน จากการใชสื่อนี้ทําใหเห็นการเปลี่ยนแปลง ของครูเพาะพันธ9 ที่พยายามจะสอนลูกศิษย9 เห็นความกระตือรือรนทั้งครูที่ปรึกษาและ นักเรียนในการแลกเปลี่ยนความรู ความ คิดเห็นกัน อย$างเห$นครู เปนครูที่มีความมุ$งมั่น มีหลักการ และเปน คนที่ใหกําลังนักเรียนเปนอย$างดีในการ ทํางานในป<นี้ แมบางครั้งในการทํางานจะมี ป:ญหา และอุปสรรคบางแต$ทุกครั้งพวกเรา และครูทุกคนก็สามารถผ$านพนอุปสรรคไปได ทุกครั้ง เพราะความรักความสามัคคีความ เขาใจซึ่ง “ อุปสรรค มีไวกาวขาม ป:ญหา มีไวแกไข เชาวันที่ 22 กรกฎาคม 58 หลังกิจกรรมหนาเสาธงไดนําข$าวที่ครูไดประชุมกันก$อน หนานั้นไปแจงนักเรียนว$า หอง 4/2 ไดเปนตัวแทนของโรงเรียนในการดําเนินการ โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา ป<นี้นักเรียนส$วนใหญ$ทําหนางงๆ แต$ครูก็ไม$ไดอธิบายอะไร ใชความคิดระดมความคิด ตรงนี้ประทับใจครูอย$างมาก ครูทุกคน ทบาท ไดแสดงความคิดเห็นอย$างเปนกันเอง สนุกสนาน ไดความรูไดแง$คิดการ ทํางานของครูแต$ละคน พวกเราคิดประเด็นตั้งแต$ป<ที่แลวเปน ข$า ป<นี้เราจะเอาอะไร ครู เสนอมามี มะกรูด ขาวโพด ไก$บานแคน บัว วิเคราะห9วิพากษ9ทั้งทางวิทยาศาสตร9 เศรษฐศาสตร9 สังคมศาสตร9 จนไดขอสรุปประเด็นหลักของพวกเรา คือ บัว......ไดแง$คิด จากเรื่องยากๆจะกลายเปนเรื่องง$ายๆ ถาพวกเราเปUดใจรับสิ่งใหม$ ไม$คิดจะเอาชนะ แต$มี เมื่อพวกเราไดประเด็นหลักแลว ผมก็มานั่งคิดทําไงดีนะ ว$าสิ่งที่พวกเราคิด พวกเราทําจะส$งผลไปยังเด็กๆของพวกเราไดรวดเร็ว จะไดไม$หลงลืมเมื่อเวลานานไป อย$ากะนั้นเลย เทคโนโลยีป:จจุบันมันทําไดอยู$แลวก็เลยตั้งกลุ$มไลน9เพาะพันธุ9ป:ญญา โดย เพื่อใชในการติดต$อสื่อ ข$าว และประชาสัมพันธ9 ชั่วโมง ป:จจุบันมีสมาชิกกลุ$มอยู$จํานวน 51 คน สิ่งที่เห็น จากการใชสื่อนี้ทําใหเห็นการเปลี่ยนแปลง ของครูเพาะพันธ9 ที่พยายามจะสอนลูกศิษย9 เห็นความกระตือรือรนทั้งครูที่ปรึกษาและ นักเรียนในการแลกเปลี่ยนความรู ความ คิดเห็นกัน อย$างเห$นครูแสงเดือน บกนอย เปนครูที่มีความมุ$งมั่น มีหลักการ และเปน คนที่ใหกําลังนักเรียนเปนอย$างดีในการ ทํางานในป<นี้ แมบางครั้งในการทํางานจะมี ป:ญหา และอุปสรรคบางแต$ทุกครั้งพวกเรา และครูทุกคนก็สามารถผ$านพนอุปสรรคไปได ทุกครั้ง เพราะความรักความสามัคคีความ เขาใจซึ่งกันละกัน มีไวแกไข ” หลังกิจกรรมหนาเสาธงไดนําข$าวที่ครูไดประชุมกันก$อน ไดเปนตัวแทนของโรงเรียนในการดําเนินการ ป<นี้นักเรียนส$วนใหญ$ทําหนางงๆ แต$ครูก็ไม$ไดอธิบายอะไร
  • 5. มากปล$อยใหเด็กเกิดความสงสัย และตองการคนคําตอบแต$ครูไดมอบใหนักเรียน แบ$งกลุ$มจํานวน 10 กลุ$ม โดยแบ$งกันเอง สิ่งที่ไดในกระบวนการนี้ คือ ครูไม$ควรรีบ บอกคําตอบในทันที ควรเปUดโอกาสใหนักเรียนไดคนคําตอบของตัวเองบาง ทุกวันพฤหัสบดีผมจะเปนตัวแทนของโรงเรียนในการเขาพบปะกับนักเรียน เพาะพันธุ9ป:ญญาในชั่วโมง ที่ 1 ซึ่งเปนชั่วโมงสวดมนต9 และชั่วโมงที่ ทางโรงเรียนจัดใหเปนกิจกรรมเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยจะมีครูที่ปรึกษาท$านอื่นๆ หมุนเวียนผลัดเปลี่ยนกันมา แลกเปลี่ยนพูดคุยกับนักเรียน อย$างนอยรวมทั้งผมก็จะ ประมาณ 3 คน นี่ก็เปนภาพการจัดกิจกรรมที่น$าสนใจ ครูทุกคนมามีส$วนร$วมกับนักเรียน พรอมกันช$วยกันคิดช$วยกันแชร9ปราบการณ9กับนักเรียน ทําใหเห็นความแตกต$างการการ เรียนการสอนโดยทั่วไป หลังจากที่ครูไดประเด็นหลักแลว ในเรื่อง บัว เหตุผลก็เผื่อไวว$าถานักเรียน ไม$สามารถเลือกประเด็นหลักไดก็จะนําประเด็นนี้ใหนักเรียนคิดคนโครงงานต$อไป โดยใน วันที่ 28 กรกฎาคม 2558 ชั่วโมงที่ 6 มีครูเดชมณี ครูนุชนาฎ ครูยาใจ ไดนําประเด็น หลักไปใหนักเรียนไดแสดงความคิดเห็น เปนการเปUดโอกาสใหนักเรียนแสดงความคิดเห็น ในขณะเดียวกันก็สืบคนขอมูลโดยใชโทรศัพท9 ทําใหนักเรียนไดตระหนักและเห็น ความสําคัญในการใชสื่อ มือถือใหเกิดประโยชน9 ภาพรวมนักเรียนมีความพึงพอใจมาก โดยครูใหนักเรียนช$วยกันแตกประเด็นโครงงานในเรื่องของบัว ขาวโพด มะกรูด ไก$ย$าง บานแคน แต$ประเด็นของบัว นักเรียนสามารถแตกเปนโครงงานไดเยอะมาก โครงงาน ครูก็เลยโหวตนักเรียนเพื่อความเปนประชาธิปไตย ปรากฏว$า นักเรียนส$วนใ ไดเลือกบัวเปนประเด็นหลักของโรงเรียนกระบวนการทําโครงงานเกี่ยวกับบัวจึงเกิดขึ้น อย$างจริงจัง ตั้งแต$วินานั้นเปนตนมา เชาวันที่ 3 สิงหาคม 2558 ชั่วโมงครูยาใจ ก็เลยไดมีโอกาสเขาพบกลุ$มนักเรียน ชั้นม.4/2 ซี่งเปฯกลุ$มเพาะพันธุ9ป:ญญาพูดคุยถึงการส$งเคาโครง RBL ส$งภายในวันศุกร9นี้ และมานั่งดึงนักเรียนเขากลุ$มไลน9 พพปญ.ญสส ปลื้มใจเปนอย$างมากที่ ม.5/1 ที่เปนกลุ$มเพาะพันธุ9ป:ญญาป<ที่แลวขอเขาร$วมกลุ$มดวย และขอตั้งกลุ$มโครงงาน จํานวน 3 กลุ$ม ครูก็ยินดี....บอกกับตัวเองว$า มาก นี่แหละคือสิ่งที่ครูตองการใหเกิด ” มากปล$อยใหเด็กเกิดความสงสัย และตองการคนคําตอบแต$ครูไดมอบใหนักเรียน กลุ$ม โดยแบ$งกันเอง สิ่งที่ไดในกระบวนการนี้ คือ ครูไม$ควรรีบ ของตัวเองบาง ทุกวันพฤหัสบดีผมจะเปนตัวแทนของโรงเรียนในการเขาพบปะกับนักเรียน วโมงที่ 2 เปนคาบชุมนุมต$ ทางโรงเรียนจัดใหเปนกิจกรรมเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยจะมีครูที่ปรึกษาท$านอื่นๆ นกันมา แลกเปลี่ยนพูดคุยกับนักเรียน อย$างนอยรวมทั้งผมก็จะ คน นี่ก็เปนภาพการจัดกิจกรรมที่น$าสนใจ ครูทุกคนมามีส$วนร$วมกับนักเรียน พรอมกันช$วยกันคิดช$วยกันแชร9ปราบการณ9กับนักเรียน ทําใหเห็นความแตกต$างการการ ไดประเด็นหลักแลว ในเรื่อง บัว เหตุผลก็เผื่อไวว$าถานักเรียน ไม$สามารถเลือกประเด็นหลักไดก็จะนําประเด็นนี้ใหนักเรียนคิดคนโครงงานต$อไป โดยใน มีครูเดชมณี ครูนุชนาฎ ครูยาใจ ไดนําประเด็น ไดแสดงความคิดเห็น เปนการเปUดโอกาสใหนักเรียนแสดงความคิดเห็น ทําใหนักเรียนไดตระหนักและเห็น ภาพรวมนักเรียนมีความพึงพอใจมาก โดยครูใหนักเรียนช$วยกันแตกประเด็นโครงงานในเรื่องของบัว ขาวโพด มะกรูด ไก$ย$าง บานแคน แต$ประเด็นของบัว นักเรียนสามารถแตกเปนโครงงานไดเยอะมาก 10 กว$า โครงงาน ครูก็เลยโหวตนักเรียนเพื่อความเปนประชาธิปไตย ปรากฏว$า นักเรียนส$วนใหญ$ ไดเลือกบัวเปนประเด็นหลักของโรงเรียนกระบวนการทําโครงงานเกี่ยวกับบัวจึงเกิดขึ้น ชั่วโมงครูยาใจ ก็เลยไดมีโอกาสเขาพบกลุ$มนักเรียน RBL ทั้ง 10 กลุ$ม โดยนัด ญสส. ป< 2 ครั้งนี้ไดมีความ ที่เปนกลุ$มเพาะพันธุ9ป:ญญาป<ที่แลวขอเขาร$วมกลุ$มดวย วเองว$า “ พวกนาย เยี่ยม ถึง 4 ครั้งจนกระทั่งทางศูนย9พี่เลี้ยงพึงพอใจ การสืบคนขอมูล การจับเข$าคุยกันของครูที่ หองเรียนปกติ เพราะนักเรียนตองมาพบครูเวลาว$างจากการเรียน เปนวันหยุด เห็นการ เสียสละของครูที่ปรึกษาและนักเรียน เปนภาพที่ประทับและอบอุ$น ภูมิใจเปนอย$างมาก .... และแลวทางศูนย9พี่เลี้ยงก็นัดนําเสนอเคาโครงงานวิจัยที่ โรงเรียน ถัมภ9 ......11 กันยายน 2559 เสนอเคาโครงวิจัย สื่อเทคโนโลยีอย$างชัดเจน นักเรียนโปรแกรมนําเสนอ คณะกรรมการ เห็นภาพของครูที่คอยใหกําลังใจนักเรียน คนหนึ่งหลัง “ แบบละเอียด บางคําถามหนูก็ตอบไม$ได แต$ครู เขาก็ใหพวกเราไปคิดต$อยอดต$อไป ข$าวดีจากศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีว$าโครงงานของเรา ผ$านทุกโครงงาน ผ พวกเราไว เวลาในส$วนนี้ ทั้งนักเรียน และครู ใน การปรับเคา โครงโครงงาน ครั้งจนกระทั่งทางศูนย9พี่เลี้ยงพึงพอใจ...ณ เวลานี้ไดเห็นการทํางานของนักเรียน การสืบคนขอมูล การจับเข$าคุยกันของครูที่ปรึกษา เปนภาพบรรยากาศที่ไม$มีใน หองเรียนปกติ เพราะนักเรียนตองมาพบครูเวลาว$างจากการเรียน เปนวันหยุด เห็นการ เสียสละของครูที่ปรึกษาและนักเรียน เปนภาพที่ประทับและอบอุ$น ภูมิใจเปนอย$างมาก นัดนําเสนอเคาโครงงานวิจัยที่ โรงเรียนคําเขื่อนแกวชนูป เสนอเคาโครงวิจัย ถึงตอนนี้ไดเห็นอะไร เห็นนักเรียนใช สื่อเทคโนโลยีอย$างชัดเจน นักเรียนโปรแกรมนําเสนอ Poweroint รวมทั้งโปรแกรมใน การตัดต$อภาพ การจับภาพหนาจอ บรรยากาศการซอมการเตรียมนําเสนอ และนักเรียนไดฝbกการนําเสนอเพื่อให คณะกรรมการไดเห็นศักยภาพในการ ทํางาน เห็นบรรยากาศความตื่นเตนของ นักเรียน และการแกป:ญหาเฉพาะหนา ของนักเรียนในการตอบคําถาม เห็นภาพของครูที่คอยใหกําลังใจนักเรียน....อยากบอกว$ามันสุดยอดมาก…นักเรียน คนหนึ่งหลังลงจากเวลานําเสนอบอกกลับครูว$า “ ครู หนูตื่นเตนมากๆ คณะกรรมการซักถาม แบบละเอียด บางคําถามหนูก็ตอบไม$ได แต$ครู เขาก็ใหพวกเราไปคิดต$อยอดต$อไป...” หลังจากนั้นไม$กี่สัปดาห9พวกเราก็ได ข$าวดีจากศูนย9พี่เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีว$าโครงงานของเรา ผ$านทุกโครงงาน ผม
  • 6. ไดนําข$าวไปบอกครู...สังเกตหนาตาละรอบยิ้มของครูที่แสดงความยินดี ผมคิดในใจนี่ ขนาดครูนะนี่ ถาเปนนักเรียนจะดีใจขนาดไหน... ....เมื่อทุกโครงงานไดผ$านการอนุมัติ กระบวนการทํางานการทดลองการเก็บ ขอมูลก็เกิดขึ้น ภาพที่เห็นบ$อยขึ้นก็คือการออกพื้นที่ การพบปะของครู ความสุขความสนุกสนานมีมากขึ้น .... และแลวความหนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกเมื่อครูบอกนักเรียนว$าวันที่ พฤศจิกายน 2558 ตรวจเยี่ยมการดําเนินงานของนักเรียน ดังนั้นเพื่อความเรียบรอยผมก็เลยนักเรียน เตรียมความพรอมก$อนในวั พฤศจิกายน 58 โดยใหแต$ละกลุ$มเตรียม นําเสนอ พรอมขอมูลที่เก็บไดมานําเสนอ แลวใหครูวิพากษ9เกี่ยวกับโครงงานที่ นักเรียนคน วันนั้นมีผม ครูยาใจ ครูกิตติมา ครูกิตติพงษ9 ครูณัฐ ไดเขามาใหกําลังใจ นักเรียน คอยซักถามป:ญหาและโครงงานของนักเรียน เพื่อใหเกิดก แกป:ญหา...ตองขอบคุณครูทุกท$านที่มาร$วมในครั้งนี้ วันที่ 19 พฤศจิกายน 58 เปนวันนัดของศูนย9พี่เลี้ยง ช$วงบ$ายทุกคนมารอที่ หองประชุมพอคณะพี่เลี้ยงมาถึง นางสาวเบญวลี พิธีกรของกลุ$มก็ไดนําคณะไปชมสวน บัวที่นักเรียนไดปลูกทดลองโดยมีนักเรียนเดินตาม เปนภาพที่ประทับใจมาก ช$วงการ นําเสนอแต$ละกลุ$มก็นําเสนอไดดี มีพัฒนาการอย$างมาก จนไดรับคําชมจากศูนย9พี่เลี้ยง ถึงกระบวนการทํางาน ครูที่ปรึกษาทุกคนแทบยิ้มแกมปริ.....นี่ไหนไดผมนี่ยิ้มจนแกมจะ ฉีกเลย (เวอร9ไปไหม...ไม$นะ..จริงๆ) เชาวันหนึ่งหลังจากมีนักเรียนกลุ$มหนึ่งไดไปอบรมคิดวิเคราะห9ที่ศูนย9พี่เลี้ยงได จัดที่ ม.อุบลฯ ไดมาเล$าใหฟ:งว$า “ เปนการอบรมที่ดีมากๆ ค$ะครู พวกหนูไดรู กระบวนการคิดวิเคราะห9จากเรื่องยากใหเปนเรื่องง$าย อาจารย9สุธีระ อธิบายไดเขาใจง$าย มากค$ะ...พวกหนูอยากครูที่โรงเรียนเปนแบบอาจารย9สุธีระ” ครูยิ้มแลวบอกว$า นั้นเลยเหรอ ” และไดเดินไปสนทนากับครูแสงเดือนที่นํานักเรียนไป ครูบอกว$า สังเกตหนาตาละรอบยิ้มของครูที่แสดงความยินดี ผมคิดในใจนี่ เมื่อทุกโครงงานไดผ$านการอนุมัติ กระบวนการทํางานการทดลองการเก็บ ขอมูลก็เกิดขึ้น ภาพที่เห็นบ$อยขึ้นก็คือการออกพื้นที่ การพบปะของครูกับนักเรียนถี่ขึ้น หนักอกหนักใจก็เกิดขึ้นอีกเมื่อครูบอกนักเรียนว$าวันที่ 19 2558 ศูนย9พี่เลี้ยงจะเขามา ตรวจเยี่ยมการดําเนินงานของนักเรียน ดังนั้นเพื่อความเรียบรอยผมก็เลยนักเรียน เตรียมความพรอมก$อนในวันที่ 12 โดยใหแต$ละกลุ$มเตรียม นําเสนอ พรอมขอมูลที่เก็บไดมานําเสนอ แลวใหครูวิพากษ9เกี่ยวกับโครงงานที่ นักเรียนคน วันนั้นมีผม ครูยาใจ ครูกิตติมา ครูกิตติพงษ9 ครูณัฐ ไดเขามาใหกําลังใจ นักเรียน คอยซักถามป:ญหาและโครงงานของนักเรียน เพื่อใหเกิดการเรียนรูและรูจัก เปนวันนัดของศูนย9พี่เลี้ยง ช$วงบ$ายทุกคนมารอที่ หองประชุมพอคณะพี่เลี้ยงมาถึง นางสาวเบญวลี พิธีกรของกลุ$มก็ไดนําคณะไปชมสวน ภาพที่ประทับใจมาก ช$วงการ นําเสนอแต$ละกลุ$มก็นําเสนอไดดี มีพัฒนาการอย$างมาก จนไดรับคําชมจากศูนย9พี่เลี้ยง นี่ไหนไดผมนี่ยิ้มจนแกมจะ นหนึ่งหลังจากมีนักเรียนกลุ$มหนึ่งไดไปอบรมคิดวิเคราะห9ที่ศูนย9พี่เลี้ยงได เปนการอบรมที่ดีมากๆ ค$ะครู พวกหนูไดรู กระบวนการคิดวิเคราะห9จากเรื่องยากใหเปนเรื่องง$าย อาจารย9สุธีระ อธิบายไดเขาใจง$าย ครูยิ้มแลวบอกว$า “ ขนาด และไดเดินไปสนทนากับครูแสงเดือนที่นํานักเรียนไป ครูบอกว$า “ นักเรียนของเราก็โอเคนะ เสียอย$างเดียวพูดนอยไปหน$อย ไม$ค$อยกลาแสดงออก ผมยิ้มแลวบอกครูว$า “ ผมว$าแค$นี้มันก็สุดยอดแลวนะครับ สําหรับนักเรียนเรา จากวันนั้นถึงวันนี้ก็เกือบครบป<แลวที่พวกเราไดทํา ถาถามผมว$าครูไดอะไรครูเปลี่ยนแปลงอะไร ผมก็ขอบอกว$า ถาไม$มีโครงการนี้ ครูก็ไม$ได ทํากิจกรรมนี้ ครูไม$มีผลงานเช$นนี้ ครูไม$ไดเกียรติบัตรจากการอบร ไม$ไดคลุกคลีกับนักเรียนจิงจังแบบนี้....แต$โครงการนี้มันทําใหพวกเรามี พวกเราได สําคัญไดความภาคภูมิใจในตัวนักเรียน ภูมิใจกับเพื่อนครูที่พานักเรียนของเราทํา โครงการนี้สําเร็จ แมจะเปนเด็กไม$เก$ง...แต$พวกเขาเหล$านั้นก็ทําได แลวครูคนอื่ ครูนุชนาฎ ศึกษาความเหนียวของ ครูว$า “ จากการที่ไดมาร$วมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา พบว$า ตัวเองมีการเปลี่ยนแปลงคือใจเย็นลง นักเรียนคิดไตรตรองก$อน ไม$ผลักไสนักเรียนคนที่ไม$ใหความ ร$วมมือในการทํากิจกรรมต$าง ๆ รูจักใชกลยุทธิ์ในการดึง ศักยภาพของนักเรียนแต$ละคนออกมา และใหนักเรียนไดรูจักศักยภาพของตนเองไม$ใช$ การเปลี่ยนแปลง 100 เปอร9เซ็นต9 แต$เปนการเปลี่ยนแปลงมากที่ ว$าตัวเองจะทําได นอกจากนี้ไดเห็นนักเรียนกลุ$มที่เปน ปลง เมื่อทําอะไรไม$ได ขอใหเพื่อนมาช$วยงานไม$ไดก็ปลง ไม$ไปทะเลาะกัน ไม$เถียงกันไม$ ทําคือไม$ทํา เดี๋ยวกลุ$มมดงานจัดการเอง ไดพบว$าแลวกลุ$มที่ไม$ทําเข ว$าความเฉยของนักเรียนที่ไม$ช$วยงาน สมาชิกในกลุ$มบางครั้งก็มีความคิดอยากจะช$วย แต$ไม$รูจะเริ่มยังไง อันนี้ครูก็ตองเขาไปมีบทบาทเพราะแต$ละ คนก็มีศักยภาพที่แตกต$างกัน ครูกิตติพงษ9 บุญสาร ครูที่ปรึกษ เทียนหอมจากกลิ่นบัว บอ กิจกรรมที่ครูไดเขาไปมีบทบาทในการกระตุนการทํางานของ นักเรียน ไดคลุกคลีกับนักเรียนทําใหนักเรียนไดรับโอกาสที่ มากกว$าคนอื่นในทางวิชาการของโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา หองเรียนปกติ ” นักเรียนของเราก็โอเคนะ เสียอย$างเดียวพูดนอยไปหน$อย ไม$ค$อยกลาแสดงออก ” ดยอดแลวนะครับ สําหรับนักเรียนเรา ” ากวันนั้นถึงวันนี้ก็เกือบครบป<แลวที่พวกเราไดทํากิจกรรมเพาะพันธุ9ป:ญญา ถาถามผมว$าครูไดอะไรครูเปลี่ยนแปลงอะไร ผมก็ขอบอกว$า ถาไม$มีโครงการนี้ ครูก็ไม$ได ทํากิจกรรมนี้ ครูไม$มีผลงานเช$นนี้ ครูไม$ไดเกียรติบัตรจากการอบรมจากผูเชี่ยวชาญ ครู แต$โครงการนี้มันทําใหพวกเรามี พวกเราได...ที่ สําคัญไดความภาคภูมิใจในตัวนักเรียน ภูมิใจกับเพื่อนครูที่พานักเรียนของเราทํา แต$พวกเขาเหล$านั้นก็ทําได แลวครูคนอื่นละ ครูนุชนาฎ โชติสุวรรณ ครูฟUสิกส9 ครูที่ปรึกษากลุ$ม ศึกษาความเหนียวของเสนใยบัว ไดบอกไวในเรียงความของ จากการที่ไดมาร$วมโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา พบว$า ตัวเองมีการเปลี่ยนแปลงคือใจเย็นลง ก$อนจะพูดอะไรกับ นักเรียนคิดไตรตรองก$อน ไม$ผลักไสนักเรียนคนที่ไม$ใหความ ร$วมมือในการทํากิจกรรมต$าง ๆ รูจักใชกลยุทธิ์ในการดึง ศักยภาพของนักเรียนแต$ละคนออกมา และใหนักเรียนไดรูจักศักยภาพของตนเองไม$ใช$ เปอร9เซ็นต9 แต$เปนการเปลี่ยนแปลงมากที่สุดในเวลา 1 ป< ที่ไม$คิด ากนี้ไดเห็นนักเรียนกลุ$มที่เปนมดงานของกลุ$ม ไดสัมผัสกับคําว$า ปลง เมื่อทําอะไรไม$ได ขอใหเพื่อนมาช$วยงานไม$ไดก็ปลง ไม$ไปทะเลาะกัน ไม$เถียงกันไม$ รเอง ไดพบว$าแลวกลุ$มที่ไม$ทําเขาคิดยังไง ก็ไดคนพบ ว$าความเฉยของนักเรียนที่ไม$ช$วยงาน สมาชิกในกลุ$มบางครั้งก็มีความคิดอยากจะช$วย แต$ไม$รูจะเริ่มยังไง อันนี้ครูก็ตองเขาไปมีบทบาทเพราะแต$ละ คนก็มีศักยภาพที่แตกต$างกัน ” ครูกิตติพงษ9 บุญสาร ครูที่ปรึกษาโครงงานกลุ$ม เทียนหอมจากกลิ่นบัว บอกในเรียงความของครูว$า “ เปน กิจกรรมที่ครูไดเขาไปมีบทบาทในการกระตุนการทํางานของ นักเรียน ไดคลุกคลีกับนักเรียนทําใหนักเรียนไดรับโอกาสที่ มากกว$าคนอื่นในทางวิชาการของโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา :ซึ่งเปนภาพที่ไม$ปรากฏใน
  • 7. ครูอีกคนที่ผมเห็นการเปลี่ยนแปลงมากที่สุดใน โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาของโรงเรียนเราในป<นี้ คือครูแสง เดือน บกนอย ครูที่ปรึกษาโครงงาน ชาบัว ครูเขาไปมีบทบาท ในการทํางานกับนักเรียนแทบทุกกลุ$ม เปนคนที่เสียสละทั้ง เวลาและทรัพย9ส$วนตัวในการสนับสนุนนักเรียนในการทํา โครงงาน เปนครูที่สอนกระกระบวนการทํางานใหกับนักเรียน ทั้งในกลุ$มไลน9และนอกกลุ$มไลน9 เปนครูตลอด 24 ชั่วโมง บางครั้งเห็นครูทอในการทํางานที่เด็กๆทําไม$ไดดั่งใจ แต$ทุกครั้งครูก็ปรับตัวไดรวดเร็วเมื่อ เห็นผลงานของเด็กถึงจะชาไปบางในบางโอกาสเห็นการเปลี่ยนแปลงของครูจากคนใจ รอน เปนคนใจเย็นขึ้น เห็นกระบวนการเรียนการสอนของครูเปลี่ยนไปจากการใชคําถาม ของครูกระตุนใหนักเรียนกระตือรือรนในการที่จะคนหาคําตอบดวยตัวเอง ไม$ตองรอ คําตอบจากครูเหมือนแต$ก$อน....จนกระทั่งเด็ก ๆ เพาะพันธุ9ป:ญญาใหฉา ว$า “ เจEตุqย สั่งลุย ” แลวมุมมองของผูบริหารละ คิดอย$างไรกับเพาะพันธุ9ป:ญญา ของโรงเรียน ท$านรองผูอํานวยการเชิดชัย สิงห9คิบุตร บอกว$า นามของฝrายบริหาร ขอขอบคุณครูพี่เลี้ยง นักเรียนในโครงการ เพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไดดูแลใหขอคิดในการจัดการเรียนรู โดยใชการวิจัย เปนฐาน ลูกๆนักเรียนในโครงการทุกคน ไดแลกเปลี่ยนเรียนรู มีทักษะกระบวนการใน การเรียนรูอย$างมีวิจารณญาณ สามารถเชื่อมต$อการเรียนรูตลอดชีวิต หวังเปนอย$างยิ่งว$า โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาจะสรางกระบวนการในการคิดวิเคราะห9และเปนพื้นฐานของ นักวิจัยในระดับชาติต$อไป ” อย$ากระนั้นเลยเดี๋ยวจะหาว$าผมชมกันเอง มุมมองของปราชญ9ชาวบานที่ มองกลุ$มนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไปคลุกคลีทํางานกับท$าน ทําขนมสายบัว นางพรรณี สิงห9คิบุตร บอกว$า “ก็สงสัยนะว$าเด็กๆ กลุ$ม นี้ทําโครงการอะไร พอเด็กๆเล$าใหฟ:งก็ถึงบางออ ดีนะโครงการนี้เด็กกลา คิด กลาถาม ไดลงมือทําดวยตนเอง อีกอย$างมันรูสึกว$าภูมิใจในตนเองที่ ส$วนทําใหเด็กๆ เกิดการเรียนรู และเห็นความสําคัญของคนแก$ ” บางครั้งเห็นครูทอในการทํางานที่เด็กๆทําไม$ไดดั่งใจ แต$ทุกครั้งครูก็ปรับตัวไดรวดเร็วเมื่อ เห็นผลงานของเด็กถึงจะชาไปบางในบางโอกาสเห็นการเปลี่ยนแปลงของครูจากคนใจ น เห็นกระบวนการเรียนการสอนของครูเปลี่ยนไปจากการใชคําถาม ของครูกระตุนใหนักเรียนกระตือรือรนในการที่จะคนหาคําตอบดวยตัวเอง ไม$ตองรอ จนกระทั่งเด็ก ๆ เพาะพันธุ9ป:ญญาใหฉายาครูแสงเดือน แลวมุมมองของผูบริหารละ คิดอย$างไรกับเพาะพันธุ9ป:ญญา ของโรงเรียน ท$านรองผูอํานวยการเชิดชัย สิงห9คิบุตร บอกว$า “ใน นามของฝrายบริหาร ขอขอบคุณครูพี่เลี้ยง นักเรียนในโครงการ เพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไดดูแลใหขอคิดในการจัดการเรียนรู โดยใชการวิจัย นในโครงการทุกคน ไดแลกเปลี่ยนเรียนรู มีทักษะกระบวนการใน การเรียนรูอย$างมีวิจารณญาณ สามารถเชื่อมต$อการเรียนรูตลอดชีวิต หวังเปนอย$างยิ่งว$า โครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาจะสรางกระบวนการในการคิดวิเคราะห9และเปนพื้นฐานของ ดี๋ยวจะหาว$าผมชมกันเอง มุมมองของปราชญ9ชาวบานที่ มองกลุ$มนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาที่ไปคลุกคลีทํางานกับท$านในเรื่องการ ก็สงสัยนะว$าเด็กๆ กลุ$ม นี้ทําโครงการอะไร พอเด็กๆเล$าใหฟ:งก็ถึงบางออ ดีนะโครงการนี้เด็กกลา ถาม ไดลงมือทําดวยตนเอง อีกอย$างมันรูสึกว$าภูมิใจในตนเองที่ จากคํากล$าวที่ผมไดยกมาทั้งหมด และปราชญ9ชุมชน แสดงใหเห็นว$าโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาสามารถเปลี่ยนแ จากคํากล$าวที่ผมไดยกมาทั้งหมดทั้งจากครูที่ร$วมโครงการ นักเรียน ผูบริหาร แสดงใหเห็นว$าโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาสามารถเปลี่ยนแปลงไดจริง
  • 8. ตอนที่ 2 ไดอารี่เปลี่ยนชีวิต ผมอาจจะตั้งชื่อซะเวอร9ใช$ปะ...แต$กิจกรรมที่เด็กทํามันมากกว$านี้จริงๆขอบอก มาถึงบทบาทของนักเรียนบางว$าเขาทําอะไรบางในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาในเรื่องของ บัว ซึ่งเปนประเด็นหลักของโรงเรียน ผมมานั่งทบทวนการทํางานของนักเรียนตลอดป< การศึกษาที่ผ$านมาพบว$านักเรียนส$วนใหญ$ใหความร$วมมือในการทํากิจกรรมเปนอย$างดี แต$ยังมีนักเรียนส$วนนอย หรือว$านอยมากในกลุ$มที่ไม$ไดลงมือทําอย$างจริงจังเหมือน สมาชิกภายในกลุ$ม แต$พอไดสัมผัสนักเรียนกลุ$มนั้นก็พบว$า พวกเ เหมือนกัน แต$ดวยศักยภาพของพวกเขา ทําไดไม$มากเหมือนเพื่อนจึงมองว$าเด็กกลุ$มนี้ ไม$ไดทํา แต$หารูไม$ว$าเคาทําเต็มที่แลว แต$เขาทําไดแค$นี้จริงๆ.... ช$วยกันพยายามสอนเด็กกลุ$มนอยนี้ใหเห็นคุณค$าของตนเอง ในสังคมก็แบบนี้แหละไม$มี ใครเก$งรูดีเท$ากันหมดหรอก...ใช$ไหม..แลวเด็กกลุ$มส$วนใหญ$เขาทําแลวรูสึกยังเกี่ยวกับ โครงการการนี้ โชคดีที่ศูนย9พี่เลี้ยงไดแจงใหทางโรงเรียนที่ร$วมโครงการทุกโรงเรียนตอง เขียนไดอารี่หรือบันทึกประจําวัน ผมก็เลยไดมีโอกาสนําเรื่องรายของนักเรียนจากไดอารี่ มาถ$ายทอดใหผูที่สนใจ หรือนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาไดอ$านไดศึกษามุมมองของ เพื่อน ๆ ผ$านกิจกรรมและตัวหนังสือ ซึ่ง ดร.สุธีระ ประเสริฐสรรพ9 การสะทอนความคิด ในหนังสือสะทอนความคิดความรูสึกในความงามที่ผลิบาน หนังสือ ในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาลําดับที่ “ การสะทอนความคิด เปนการ กลั่น คามคิดความรูสึก จึงเปนการคิดที่ลึกซึ้งมาก เพราะทําใหคดทบทวนสิ่ พยายามเขาใจความคิดของตนเองที่เปลี่ยนไป การสะทอนคิดที่ควรถือว$าเปนการเรียนขั้นสูง คือ การเขียนความคิดความรู เขียนคือการใชสมาธิจดจ$ออยู$กับการเรียบเรียงความคิดที่ตกผลึกการขัดเกลางานเขียน คือการเจียระไนผลึกความคิดใหใสกระจ$างขึ้น การเขียนสะทอนคิดจึงเปนการเรียนรูของ ผูเขียน ” แต$กิจกรรมที่เด็กทํามันมากกว$านี้จริงๆขอบอก มาถึงบทบาทของนักเรียนบางว$าเขาทําอะไรบางในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาในเรื่องของ ผมมานั่งทบทวนการทํางานของนักเรียนตลอดป< การศึกษาที่ผ$านมาพบว$านักเรียนส$วนใหญ$ใหความร$วมมือในการทํากิจกรรมเปนอย$างดี แต$ยังมีนักเรียนส$วนนอย หรือว$านอยมากในกลุ$มที่ไม$ไดลงมือทําอย$างจริงจังเหมือน สมาชิกภายในกลุ$ม แต$พอไดสัมผัสนักเรียนกลุ$มนั้นก็พบว$า พวกเขาก็พยายามจะทํา เหมือนกัน แต$ดวยศักยภาพของพวกเขา ทําไดไม$มากเหมือนเพื่อนจึงมองว$าเด็กกลุ$มนี้ ....ผมและครูที่ปรึกษาก็ ช$วยกันพยายามสอนเด็กกลุ$มนอยนี้ใหเห็นคุณค$าของตนเอง ในสังคมก็แบบนี้แหละไม$มี แลวเด็กกลุ$มส$วนใหญ$เขาทําแลวรูสึกยังเกี่ยวกับ โครงการการนี้ โชคดีที่ศูนย9พี่เลี้ยงไดแจงใหทางโรงเรียนที่ร$วมโครงการทุกโรงเรียนตอง เขียนไดอารี่หรือบันทึกประจําวัน ผมก็เลยไดมีโอกาสนําเรื่องรายของนักเรียนจากไดอารี่ ยทอดใหผูที่สนใจ หรือนักเรียนเพาะพันธุ9ป:ญญาไดอ$านไดศึกษามุมมองของ สุธีระ ประเสริฐสรรพ9 ไดกล$าวไวเกี่ยวกับ การสะทอนความคิด ในหนังสือสะทอนความคิดความรูสึกในความงามที่ผลิบาน หนังสือ ในโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญาลําดับที่ 8 ว$า การสะทอนความคิด เปนการ กลั่น คามคิดความรูสึก จึงเปนการคิดที่ลึกซึ้งมาก เพราะทําใหคดทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้นกับตนเอง พยายามเขาใจความคิดของตนเองที่เปลี่ยนไป การสะทอนคิดที่ควรถือว$าเปนการเรียนขั้นสูง คือ การเขียนความคิดความรูสึก เพราะ เขียนคือการใชสมาธิจดจ$ออยู$กับการเรียบเรียงความคิดที่ตกผลึกการขัดเกลางานเขียน งขึ้น การเขียนสะทอนคิดจึงเปนการเรียนรูของ นส.สิริธร วงเวียน บอกเล$าเรื่องราวการทํางานที่คน เคยจนเปนนิสัยและหาขอบกพร$องของตนเองผ$านไดอารี่ว$า “สัปดาห9ที่ 18 ของการทําเพาะพันธุ9ป:ญญา จริงๆ ช$วงนี้ไม$รูจะ เขียนอะไร เพราะมันเปนอะไรที่ทําเหมือนทุ ทําการทดลองแลวก็จดบันทึกผล แต$ในการทดลองแต$ละครั้ง หนูก็ไดจดบันทึก ป:ญหาต$างๆที่เกิดขึ้นไวดวยเพื่อการทดลองครั้งต$อไปจะไดแกไข ขอผิดพลาดนั้น ช$วงนี้หนูก็รูสึกว$าตัวเองรูจักการวางแผนมากขึ้น จะทําอะไรก็มีการคิดให รอบคอบก$อน แต$ก$อนหนูเปนคนที่ออกจะพูดก$อนคิด แต$พอหลังๆมานี่ รูสึกว$าตัวเอง พัฒนาขึ้นมาก ไม$ไดพูก$อนคิดเหมือนแต$ก$อน เดี๋ยวนี้ก็กลายมาเปนว$า คิดก$อนพูดแลวค$ะ ..” จากไดอารี่ของสิริธร ไดขอคิดอะไรที่ทําซ้ําๆบ$อย ทําซ้ําๆบ$อยๆ นานๆเขาก็จะกลายเปนความเคยชิ ตลอด การทําโครงงาน ป:ญญา ถาถามผมว$านักเรียนไดทักษะหรือความรูอะไรบาง นี่คือ คําตอบของนักเรียนที่ตอบแทนผม ผ$านไดอารี่ของ นส ทินบุตร ว$า “ วันที่ 11 เซนต9โครงงานที่โรงเรียนคําเขื่อนแกวชนูปถัมภ9 รูสึกตื่นเตนมาก ใน การพรีเซนต9งานวันนี้ไดคําแนะนําดีๆจาก ดร กลับมาพัฒนาโครงงานของเราใหดีขึ้น สิ่งที่ไดจากวันนี้ กลาที่จะถาม มีความกลา แสดงออก รูจักการคิดเปนเหตุเปนผล มีการทํางาน ทาทายความคิดเดิมของเรา และ สนุกสนาน ” การทํางานโครงงาน แลวเด็กๆจะชอบเหรอ จะทําไดเหรอ เด็กไม$เครียดแน$นะ นี่คือ คําตอบของ นส.สุภารัตน9 นักผูก บอกไวในไดอารี่ว$า มกราคม 2558 วันนี้หนูนัดเพื่อน ทดลองอีกครั้ง และพิมพ9โครงงาน สําหรับหนูเวลาทํางานเปนเวลาที่ แฮปป<tมากเลยค$ะ เพราะหนูชอบทานกับเพื่อน ๆ วันนี้พวกเราก็ ทํางานเสร็จเรียบรอย ” จากสิ่งที่นักเรียนไดแสดงความรูสึกไวแสดงใหเห็นถึงโครงการนี้ สามารถทําใหนักเรียนไดมีบทบาทร$วมกันทํางาน ความรักความสามัคคีความเขาใจซึ่งกัน บอกเล$าเรื่องราวการทํางานที่คน เคยจนเปนนิสัยและหาขอบกพร$องของตนเองผ$านไดอารี่ว$า ของการทําเพาะพันธุ9ป:ญญา จริงๆ ช$วงนี้ไม$รูจะ เพราะมันเปนอะไรที่ทําเหมือนทุกครั้งที่ผ$านมา ก็ ทําการทดลองแลวก็จดบันทึกผล แต$ในการทดลองแต$ละครั้ง หนูก็ไดจดบันทึก ป:ญหาต$างๆที่เกิดขึ้นไวดวยเพื่อการทดลองครั้งต$อไปจะไดแกไข ขอผิดพลาดนั้น ช$วงนี้หนูก็รูสึกว$าตัวเองรูจักการวางแผนมากขึ้น จะทําอะไรก็มีการคิดให นคนที่ออกจะพูดก$อนคิด แต$พอหลังๆมานี่ รูสึกว$าตัวเอง พัฒนาขึ้นมาก ไม$ไดพูก$อนคิดเหมือนแต$ก$อน เดี๋ยวนี้ก็กลายมาเปนว$า คิดก$อนพูดแลวค$ะ ดอะไรที่ทําซ้ําๆบ$อยๆถึงจะยากลําบากในตอนแรกแต$ถา ๆบ$อยๆ นานๆเขาก็จะกลายเปนความเคยชินจนติดกลายเปนนิสัยที่ดีติดตัวเราไป การทําโครงงาน RBL ซึ่งเปนส$วนหนึ่งของโครงการเพาะพันธุ9 ป:ญญา ถาถามผมว$านักเรียนไดทักษะหรือความรูอะไรบาง นี่คือ คําตอบของนักเรียนที่ตอบแทนผม ผ$านไดอารี่ของ นส.เสาวลักษณ9 11 กันยายน 2558 วันนี้ตื่นแต$เชาเตรียมตัวพรี เซนต9โครงงานที่โรงเรียนคําเขื่อนแกวชนูปถัมภ9 รูสึกตื่นเตนมาก ใน การพรีเซนต9งานวันนี้ไดคําแนะนําดีๆจาก ดร.รัฐ ดิษฐเจริญ เพื่อ กลับมาพัฒนาโครงงานของเราใหดีขึ้น สิ่งที่ไดจากวันนี้ กลาที่จะถาม มีความกลา หตุเปนผล มีการทํางาน ทาทายความคิดเดิมของเรา และ การทํางานโครงงาน RBL เปนเรื่องที่เนนทางวิชาการ แลวเด็กๆจะชอบเหรอ จะทําไดเหรอ เด็กไม$เครียดแน$นะ นี่คือ สุภารัตน9 นักผูก บอกไวในไดอารี่ว$า “ วันที่ 10 วันนี้หนูนัดเพื่อน ๆ มาทํางานที่บานหนูค$ะ มา ทดลองอีกครั้ง และพิมพ9โครงงาน สําหรับหนูเวลาทํางานเปนเวลาที่ แฮปป<tมากเลยค$ะ เพราะหนูชอบทานกับเพื่อน ๆ วันนี้พวกเราก็ จากสิ่งที่นักเรียนไดแสดงความรูสึกไวแสดงใหเห็นถึงโครงการนี้ วมกันทํางาน ความรักความสามัคคีความเขาใจซึ่งกัน
  • 9. และกันที่เกิดขึ้นในหมู$คณะ จะส$งผลใหงานสําเร็จและความสุข ถาฝbกไดอย$างนี้กับทุกคน ทุกชุมชน ประเทศของเรา โลกของเราก็จะไม$วุ$นวายอย$างทุกวันนี้ นอกจากนักเรียนไดเขียนเรื่องราวชีวิตการทํางานเพาะพันธุ9ผ$านไดอารี่แ ยังใหนักเรียนไดถ$ายทอดความรูการทํางานผ$านการเขียนเรียงความ เพราะว$าทางศูนย9พี่ เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีไดมีการประกวดการเขียนเรียงความ ซึ่งถือเปนแรง กระตุนและแรงบันดาลใจใหนักเรียนมีกําลังใจในการเขียนเพราะตองการไดรางวัล จาก การอ$านเรียงความของนักเรียนไดสะทอนการคิดของนักเรียนไวน$าสนใจมาก แสดงถึง การเปลี่ยนแปลงและมีพัฒนาการอย$างมาก ไม$ว$าจะเปนทักษะการ ทํางาน และอื่นๆ แสดงถึงความเปนตัวตนของนักเรียนและนักเรียน วุฒิภาวะสูงขึ้นมีความเปนผูใหญ$มากขึ้น ดังเช$นที่ นส.ธัญญลักษณ9 ไทย สีลา ไดสรุปไวในเรียงความของตนเองว$า “ ในการทํางานนั้น ไม$ว$าจะ งานเล็กหรืองานใหญ$ ต$างก็มีอุปสรรคทั้งนั้นอุปสรรคมีไวทดสอบความ อดทนของเราและการแกป:ญหาเราทุกคนตองฟ:นฝrามันไปใหไดและเพื่อ ศักยภาพที่ดีของตัวเราเอง ” นส.ธัญญพร ทะเสนฮด ไดกล$าวขอบคุณโครงการที่ ส$วนร$วมในครั้งนี้ว$า “การทํางานวิจัยในครั้งนี้ ทําใหเขาใจการทํางาน ร$วมกับเพื่อน ๆ มีทั้งอุปสรรคและป:ญหา แต$ในอีกดานของมุมหนึ่งก็ ทําใหเกิดความสามัคคี ความช$วยเหลือเพื่อน แมว$าจะขาดกําลังใจใน บางครั้งแต$ก็ทํางานออกมาอย$างมีประสิทธิภาพ มีศักยภาพที่ดี เพื่ พิสูจน9ว$าเด็กอย$างพวกเราก็มีความสามารถในการทํางานวิจัย ตอง ขอขอบคุณครูที่ปรึกษา คุณครูร$วมโครงการทุกท$านที่มีกิจกรรมดีดีมาใหพวกเราไดทําได ภูมิใจในศักยภาพของตนเอง...อยากบอกว$าหนู ปลิ้มใจและภูมิใจในตัวเองมากเลยค$ะ เพื่อเปนการยืนยันว$าโครงการเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยใชโครงงาน กระบวนการในการทํางานทําใหนักเรียนเกิดการเปลี่ยนแปลงเปลี่ยน ชีวิต เปลี่ยนนิสัย เปลี่ยนการรักการทํางาน เปลี่ยนตัวเองใหเปนคนใฝr เรียนรู เพื่อพัฒนาศักยภาพของตนเอง เหมือนที่ นส.ฮัสวานี หลักคํา บอกเล$าในเรียงความของตนเองว$า “ การเรียนรูไม$จําเปนตองอยู$ในหอง และกันที่เกิดขึ้นในหมู$คณะ จะส$งผลใหงานสําเร็จและความสุข ถาฝbกไดอย$างนี้กับทุกคน ทุกชุมชน ประเทศของเรา โลกของเราก็จะไม$วุ$นวายอย$างทุกวันนี้ นอกจากนักเรียนไดเขียนเรื่องราวชีวิตการทํางานเพาะพันธุ9ผ$านไดอารี่แลว ผม ยังใหนักเรียนไดถ$ายทอดความรูการทํางานผ$านการเขียนเรียงความ เพราะว$าทางศูนย9พี่ เลี้ยงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีไดมีการประกวดการเขียนเรียงความ ซึ่งถือเปนแรง กระตุนและแรงบันดาลใจใหนักเรียนมีกําลังใจในการเขียนเพราะตองการไดรางวัล จาก กเรียนไดสะทอนการคิดของนักเรียนไวน$าสนใจมาก แสดงถึง กษะการ มเปนตัวตนของนักเรียนและนักเรียนมี ธัญญลักษณ9 ไทย ในการทํางานนั้น ไม$ว$าจะ งานเล็กหรืองานใหญ$ ต$างก็มีอุปสรรคทั้งนั้นอุปสรรคมีไวทดสอบความ อดทนของเราและการแกป:ญหาเราทุกคนตองฟ:นฝrามันไปใหไดและเพื่อ ธัญญพร ทะเสนฮด ไดกล$าวขอบคุณโครงการที่ไดมี การทํางานวิจัยในครั้งนี้ ทําใหเขาใจการทํางาน ร$วมกับเพื่อน ๆ มีทั้งอุปสรรคและป:ญหา แต$ในอีกดานของมุมหนึ่งก็ ทําใหเกิดความสามัคคี ความช$วยเหลือเพื่อน แมว$าจะขาดกําลังใจใน บางครั้งแต$ก็ทํางานออกมาอย$างมีประสิทธิภาพ มีศักยภาพที่ดี เพื่อ พิสูจน9ว$าเด็กอย$างพวกเราก็มีความสามารถในการทํางานวิจัย ตอง ขอขอบคุณครูที่ปรึกษา คุณครูร$วมโครงการทุกท$านที่มีกิจกรรมดีดีมาใหพวกเราไดทําได อยากบอกว$าหนู ปลิ้มใจและภูมิใจในตัวเองมากเลยค$ะ...” ารเพาะพันธุ9ป:ญญา โดยใชโครงงาน RBL มาเปน กระบวนการในการทํางานทําใหนักเรียนเกิดการเปลี่ยนแปลงเปลี่ยน ชีวิต เปลี่ยนนิสัย เปลี่ยนการรักการทํางาน เปลี่ยนตัวเองใหเปนคนใฝr ฮัสวานี หลักคํา การเรียนรูไม$จําเปนตองอยู$ในหอง เสมอไป แค$เราเปUดใจที่จะเรียนรูสิ่งต$าง ๆ ในรอบตัวเราก็จะไดอะไรหลาย ๆ อย$างและ มากมาย ” นี่เปนเพียงส$วนหนึ่งของนักเรียนที่ไดแสดงความรูสึกต$อเรื่องราวของ เพาะพันธุ9ป:ญญา ที่นักเรียนไดสัมผัสดวยตนเอง มากกว$าที่คุณคิด นี่ก็ไดยินข$าวว$าโครงการนี้จะดําเนินการอีกแค$ป<เดียว แต$พวกเราก็จะนําโครงการนี้ไปต$อยอดใหเกิดความยั่งยืนในโรงเรียนต$อไปอย$างแน$นอน .... เสมอไป แค$เราเปUดใจที่จะเรียนรูสิ่งต$าง ๆ ในรอบตัวเราก็จะไดอะไรหลาย ๆ อย$างและ นี่เปนเพียงส$วนหนึ่งของนักเรียนที่ไดแสดงความรูสึกต$อเรื่องราวของ เพาะพันธุ9ป:ญญา ที่นักเรียนไดสัมผัสดวยตนเอง ....เพาะพันธุ9ป:ญญา โครงการนี้ใหอะไร มากกว$าที่คุณคิด นี่ก็ไดยินข$าวว$าโครงการนี้จะดําเนินการอีกแค$ป<เดียว.....รูสึกใจหาย... แต$พวกเราก็จะนําโครงการนี้ไปต$อยอดใหเกิดความยั่งยืนในโรงเรียนต$อไปอย$างแน$นอน