Mainstreaming brs

398 views

Published on

Nepal Presentations at Regional DP / DRR Workshop Biratnagar July 14-15, 2010

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
398
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Mainstreaming brs

  1. 1. विकास योजनामा विपद् जोखिम न्यूनिकरण ljho/fh ;'j]bL :yfgLo ljsf; dGqfno
  2. 2. १ . पृष्‍ठभूमि <ul><li>विपद् (Disaster) देशको अवस्थासँग नजिकको सम्बन्ध रहेको </li></ul><ul><li>विपद्ले विकासलाई अवरोध गर्ने । </li></ul><ul><li>निम्नस्तरको विकासले विपद् अझ बढाउने । </li></ul><ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापनको महत्पूर्ण कदम भनेको त्यसको रोकथाम (Prevention) नै हो । </li></ul><ul><li>प्रभावकारी पूर्व सावधानीले भविष्‍यमा हुन सक्ने विपद्लाई कम (Reduction) वा त्यसलाई अल्पीकरण (Mitigation) गर्न सकि ने । </li></ul>
  3. 3. पृष्‍ठभूमि ........ <ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापनले विकासलाई स्थिरता दिन े । </li></ul><ul><li>विकास प्रक्रियामा सवै प्रकारका उपायहरू समावेश गरी संस्थागत , तथा क्षेत्रगत रुपमा विकासका रणनीतिहरू लागू गरिनु पर्दछ भन्‍ने मान्यता नै विकास प्रक्रियामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई समावेश गर्ने कार्य भएको । </li></ul><ul><li>विकासका हरेक क्रियाकलापमा विपद्का सवालहरूलाई मूल प्रवाहीकरण गर्नु आजको मुख्य चुनौति रहेको । </li></ul>
  4. 4. २ . नेपालको सन्दर्भमा विपद्का कारण र प्रभावहरू <ul><li>विपदका कारणहरूमा मानवजन्य र प्राकृतिक दुवै रहेका </li></ul><ul><li>S ubtropical र tropical हावापानीको कार ण अत्यधिक वर्षा पछि आउने पहिरोले व्यापक धनजनको क्षति हुन े गरेको । </li></ul><ul><li>Hydro-meteorological कारण र Seismic लगायत अन्य प्राकृतिक कारण स्थायी चुनौतिको सामना गर्नु परेको </li></ul><ul><li>उल्लेखत कारणले प्राकृतिक विपत्ति को अवस्था मा जोखिम अझ बढ े को । </li></ul><ul><li>विपद्को प्रभावलाई न्यून ी करण गर्ने कार्यमा मानवीय क्रियाकलापलाई बढी लक्षित गर्नुपर्ने । </li></ul>
  5. 5. नेपालको सन्दर्भमा विपद्का कारण र प्रभावहरू ...... <ul><li>निम्न कार्यले जोखिमलाई अझ बढाएको </li></ul><ul><ul><li>न्यून स्तरको विकास </li></ul></ul><ul><ul><li>खतराजन्य पूर्वाधार </li></ul></ul><ul><ul><li>निम्न कोटीको भवन निर्माण , </li></ul></ul><ul><ul><li>प्राथमिकता नदिने राजनैतिक र सामाजिक संगठनहरू </li></ul></ul><ul><ul><li>पूर्वसचेतना प्रणालीको अभावको </li></ul></ul><ul><ul><li>मानवबाट जलवायु प्रणाली माथ जथाभावी गरिएको अतिक्रमण </li></ul></ul><ul><ul><li>वन विनास , भू - क्षय , एकल खेती प्रणाली आदि । </li></ul></ul><ul><li>विपद्को प्रभावलाई न्यूनिकरण गर्ने कार्यमा मानवीय क्रियाकलापलाई बढी लक्षित गर्नुपर्ने । </li></ul>
  6. 6. Development induced disaster (?!): landslides occurred after the construction of rural road, settlement/houses and agricultural land below the road alignment are in danger of burial or damage, it has also degraded the narural resources like forest and streams Phasku VDC, Dolakha District
  7. 7. ३ . जिल्ला विकास योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई अगाडि बढाउन तत्काल लिनुपर्ने रणनीतिहरू .............. <ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापनमा दिगो प्रयासको लागि विपद्‍बाट संभावित संकटमा पर्न सक्ने जनताहरू तथा स्थानीय नीति निर्माताहरू बीच सचेतता बढाउने । </li></ul><ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापनमा स्थानीय स्रोत तथा प्रयासहरूको भूमिका कस्तो हुन्छ र व्यवहारिक अनुभवको आधारमा प्राप्‍त ज्ञानहरूलाई कसरी उपयोगमा ल्याउन सकिन्छ भन्ने हुनु पर् ने । </li></ul>
  8. 8. District Engineer observing the useless cross drainage structure along the BP Highway, near Mamati Bazar, Kavre district, upstream part of the cross drainages are blocked due to sedimentation after heavy rainfall, the water flows across the road surface   Climate change issue has also got the entry in infrastructure development; cross drainage structures along the road should be designed also making necessary consideration on phenomenon of change in precipitation pattern and heavy rainfall in short time period due to climate change
  9. 9. जिल्ला विकास योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई अगाडि बढाउन तत्काल लिनुपर्ने रणनीतिहरू .................. <ul><li>३ . आवधिक स्थानीय विकास योजना संशोधन तथा परिमार्जन गर्दा स्थानीय स्वायत्त शासन ऐन , २०५५ तथा नियमावली , २०५६ मा भएको व्यवस्था अनुसार विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई कसरी समावेश गर्ने </li></ul><ul><li>४ . आवधिक अन्य विकास योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापन लाई कसरी मूल प्रवाहीकरण (Mainstreaming) गर्ने र योजना तर्जूमा गर्दा विपद् व्वयस्थापनका विभिन्न पक्षलाई ख्याल गर्ने । </li></ul>
  10. 10. जिल्ला विकास योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई अगाडि बढाउन तत्काल लिनुपर्ने रणनीतिहरू ........... <ul><li>५ . आवधिक जिल्ला विकास योजना निर्देशिका अनुसार जिल्ला विकास समितिले गर्नुपर्ने योजनागत क्रियाकलापहरूमा के कस्ता सवालहरूलाई कुन कुन चरणमा संवोधन गर्नुपर्ने हो पत्ता लगाउने । </li></ul><ul><li>६ . गाउँ विकास समिति को योजना प्रक्रियामा DRM लाई समावेश गर्न जिल्ला विकास समितिको कस्तो भूमिका हुनुपर्ने हो सो को Intervention Areas र विषय पत्ता लगाउने । </li></ul>
  11. 11. जिल्ला विकास योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई अगाडि बढाउन तत्काल लिनुपर्ने रणनीतिहरू ........... <ul><li>७ . जिल्ला आवधिक योजनामा नगरपालिकासँग सम्बन्धित विषयहरूमा DRR सम्बन्धी सवालहरूलाई कसरी समावेश गर्न सकिन्छ , पत्ता लगाउने । </li></ul><ul><li>८ . जिल्ला भित्रका Line Agencies एवं गैरसरकारी क्षेत्र ले सञ्‍चालन गर्ने विकास निर्माणका कार्यमा DRM Issues लाई समावेश गर्न जिल्ला विकास समितिले कस्तो भूमिका पूरा गर्नुपर्ने हो पत्ता लगाउने । </li></ul>
  12. 12. <ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापनको विभिन्‍न चरणमा जिल्ला / ufFp विकास समितिको भूमिका </li></ul>
  13. 13. Lack of cross drainage and side drainage structures along the road has caused difficulty in smooth operation of vehicles along the rural roads, Jyamrung VDC, Dhading District
  14. 14. ५ . विपद् जोखिम व्यवस्थापनका तत्वहरू <ul><li>विपद् पूर्व </li></ul><ul><ul><li>चालु विकास क्रियाकलापहरू :- विपद् जोखिम व्यवस्थापनको अवधारणा अनुरुप विकास कार्यक्रममा समावेश गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>जोखिमको मूल्याङ्कन :- समुदायले भोग्न पर्ने संभावित जोखिमको पहिचान खोजतलास / अन्वेषण गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>रोकथाम : प्रकोपको प्रतिकूल प्रभावलाई पन्छाउने । </li></ul></ul><ul><ul><li>अल्पीकरण :- प्रतिकूल प्रभावलाई सीमित गर्न लिइने संरचनागत र गैर संरचनागत उपायहरूको अवलम्बन गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>पूर्व तयारी :- जोखिम घटाउन वा पन्छाउनका लागि समयमा नै प्रभावकारी सूचनाको व्यवस्था गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>पूर्व चेतावनी :- जोखिम घटाउन पन्छाउनका लागि समयमा नै प्रभावकारी सूचनाको व्यवस्था गर्ने । </li></ul></ul>
  15. 15. ५ . विपद् जोखिम व्यवस्थापनका तत्वहरू .............. <ul><li>विपद्को अवधिमा </li></ul><ul><ul><li>शुन्यकरण (Evacuation):- त्रासयुक्त स्थानबाट अस्थायी रुपमा ठूलो मात्रामा जन र धनलाई अन्य स्थानमा स्थानान्तरण गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>जन तथा आजीविकाको सुरक्षा :- आपतकालको अवधिमा मानिस र आजीविकाको संरक्षण गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>तत्कालीन सहायता :- सम्पत्ति र उत्पादनमा भएको हानि र नोक्सानको असर बारे सूचना संकलन कार्य । </li></ul></ul><ul><ul><li>नोक्सान र हानिको निर्धारण : सम्पत्ति र उत्पादनमा भएको हानि र नोक्सानको अवसर बारे सूचना लिने । </li></ul></ul>
  16. 16. ५ . विपद् जोखिम व्यवस्थापनका तत्वहरू ............. <ul><li>विपद् पश्‍चात : </li></ul><ul><ul><li>चालु सहायता :- निश्‍चित स्तरको पुन : प्राप्‍ति नहुँदासम्म सहायताको निरन्तरता राख्‍ने </li></ul></ul><ul><ul><li>पुनर्लाभ :- विपद् पश्‍चात पुनवसोवासलाई सुनिश्‍चितता गर्न े </li></ul></ul><ul><ul><li>आर्थिक तथा सामाजिक पुन : लाभ (Recovery) एवं आर्थिक तथा सामाजिक जीविकालाई सामान्यीकरण गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>चालु विकास क्रियाकलापहरू :- विकास कार्यकर्महरूको निरन्तरता गर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>जोखिम निर्धारण : समुदायले पुन : सामाना गर्न सक्ने नयाँ जोखिमहरूको पहि चा न गरी त्यसको निदानात्मक प्रक्रियारू पत्ता लगाउने । </li></ul></ul>
  17. 17. ६ . विपद् जोखिम व्यवस्थापनक ा विभिन्‍न चरणमा स्थानीय निकायको भूमिका ...... <ul><li>जिल्ला विकास समितिको विपद् जोखिम व्यवस्थापनमा दोहोरो भूमिका रहेको हुन्छ । </li></ul><ul><ul><li>केन्द्र र स्थानीय निकायहरू बीच समन्वय र मध्यस्थकर्ताको रुपमा </li></ul></ul><ul><ul><li>जिल्ला स्तरीय विपद् जोखिम व्यवस्थापन योजना कार्यान्वयन गर्न े निकायको रुपमा </li></ul></ul><ul><li>जिल्ला विकास समितिको भूमिका विपद् जोखिम व्यवस्थापनका सवै चरणमा हुन्छ । </li></ul><ul><ul><li>विपद् अल्पीकरण (Mitigation) , </li></ul></ul><ul><ul><li>पूर्वतयारी (Preparedness) , </li></ul></ul><ul><ul><li>प्रतिकार्य (Response) , </li></ul></ul><ul><ul><li>पुनर्लाभ (Recovery), </li></ul></ul><ul><ul><li>आजीविका (Livelihood) </li></ul></ul><ul><ul><li>विकास (Development) कार्यक्रमहरू </li></ul></ul><ul><ul><li>यद्यपि कतिपय कार्यरहरू राष्‍ट्रिय स्तरका मन्त्रालय र विभागका Line Agencies का रुपमा रहेका स्थानीय कार्यलयबाट समेत गरिन्छ । </li></ul></ul>
  18. 18. <ul><li>आवधिक जिल्ला / ufFp विकास योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनको मूलप्रवाहीकरण </li></ul>
  19. 19. स्थानीय योजना प्रक्रिया <ul><li>१४ चरणको योजना तर्जूमा प्रक्रिया </li></ul><ul><ul><li>वस्तीतहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>वडा तहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>गा . वि . स . वोर्ड तहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>गा . वि . स . परिषद् तहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>ईलाका तहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>विषयगत योजना समिति तहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>एकीकृत योजना समिति तहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>जिल्ला विकास वोर्ड तहमा ; </li></ul></ul><ul><ul><li>जिल्ला विकास परिषद् तहमा ; </li></ul></ul>
  20. 20. स्थानीय योजना प्रक्रिया <ul><li>नगरपालिका सम्बन्धमा </li></ul><ul><ul><li>नगरपालिका क्षेत्रको विकासका लागि आवधिक र वार्षिक योजना तर्जुमा गर्नुपर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>योजना तर्जुमा गर्दा प्राथमिकता दिनुपर्ने कुराहरू : </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>( च ) वातावरणीय संरक्षण तथा सम्वर्धन गर्न सहयोग पुर्‍याउने । </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>आवधिक योजना तर्जुमा गर्दा समावेश गर्नुपर्ने कुराहरू </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>( क ) नगरको भौगोलिक , आर्थिक एवं प्राकृतिक सम्पदाहरू र तिनीहरूको वर्तमान उपयोग । </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>आयोजनाको छनौट गर्दा वातावरण संरक्षण तथा सम्वर्द्धन गर्ने किसिमले आयोजना छनौट गर्नुपर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>नगरक्षेत्रभित्रका विकास निर्माणका कार्यमा गै . स क्षेत्रहरूलाई प्रोत्साहित गर्नुपर्ने । </li></ul></ul>
  21. 21. स्थानीय योजना प्रक्रिया <ul><li>गाउँ विकास समिति सम्बन्धमा </li></ul><ul><ul><li>वातावरणीय संरक्षण तथा सम्वर्द्धन गर्न सघाउ पुर्‍याउने कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने ।। </li></ul></ul><ul><ul><li>आवधिक योजना तर्जुमा गर्दा भौगोलिक , आर्थिक एवं प्राकृतिक सम्पदाहरू र तिनीहरूको वर्तमान उपयोगलाई समावेश गर्नुपर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>स्रोत नक्सा तयार गर्नुपर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>आयोजनाको छनौट गर्दा वातावरण संरक्षण तथा सम्बर्द्धन गर्ने किसिमले गर्नुपर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>गैरसरकारी क्षेत्रलाई प्रोत्साहित गर्नुपर्ने । </li></ul></ul><ul><ul><li>आयोजना संचालन गर्दा उपभोक्ता समिति मार्फत गर्नुपर्ने । </li></ul></ul>
  22. 22. स्थानीय योजना प्रक्रिया ( क्रमश :......) <ul><li>सहभागितामूलक योजना : सरोकारवालाको सहभागिता ; </li></ul><ul><li>जिल्ला आवधिक योजना निर्देशिका बमोजिम जिल्ला आवधिक योजना तयार गरिएको ; </li></ul><ul><li>वार्षिक योजनाहरूलाई आवधिक योजना तथा क्षेत्रगत गुरुयोजना अनुसार अन्तरसम्बन्धित गर्ने प्रयास गरिएको ; </li></ul>
  23. 23. स्थानीय योजना प्रक्रिया ( क्रमश :......) <ul><li>आवधिक योजना निर्देशिकाले वातावरणीय रुपले संवेदनशील क्षेत्रको वर्गिकरण र विश्‍लेषण गर्नुपर्ने उल्ले ख भएको ; ( अतिसंवेदनशील , संवदनशील र कम संवेदनशील ) </li></ul><ul><ul><li>वाढी प्रभावित क्षेत्र ; </li></ul></ul><ul><ul><li>पहिरो प्रभावित क्षेत्र ; </li></ul></ul><ul><ul><li>अन्य प्राकृतिक विपद् उन्मुख क्षेत्र ; </li></ul></ul><ul><ul><li>भू - कम्प उन्मुख क्षेत्र ; </li></ul></ul><ul><ul><li>नदी नियन्त्रण ; </li></ul></ul><ul><ul><li>सुरक्षा ( वारुणयन्त्र , एम्बलेन्स ) </li></ul></ul><ul><ul><li>महामारीको व्यवस्थापन ; </li></ul></ul>
  24. 24. आवधिक विकास योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई मूल प्रवाहीकरण <ul><li>आवधिक जिल्ला / ufFp विकास योजना के हो ? </li></ul><ul><ul><li>जिल्लाको समष्‍टिगत सामाजिक तथा आर्थिक विकासका लागि लक्ष्य तथा उद्देश्यहरू निर्धारण गरी निश्‍चित अवधिभित्र सो हासिल गर्न उपयुक्त नीति , सिद्धान्त , रणनीति तथा प्राथमिकताहरू पहिचान एवं परिभाषित गरिएको दस्तावेज (Document) लाई आवधिक जिल्ला विकास योजना भनिन्छ । </li></ul></ul>
  25. 25. विपद् जोखिम व्यवस्थापनको मूलप्रवाहीकरण सहभागिता स्थानीय राष्ट्रिय स्थानीय राष्ट्रिय
  26. 26. आवधिक योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई मूल प्रवाहीकरण ................ <ul><li>आवधिक योजना र विपद् जोखिम व्यवस्थापन योजना बीचको अन्तरसम्बन्ध </li></ul><ul><ul><li>स्थानीय स्वायत्त शासन ऐनले स्थानीय निकायलाई स्थानीय विकासका सम्पूर्ण पक्षहरूको योजना तर्जूमा , कार्यान्वयन , कार्यक्रम सञ्‍चालन , अनुगमन र मूल्याङ्कन समेतका लागि जिम्मेवार बनाएको । </li></ul></ul><ul><ul><li>आवधिक योजना को आधारमा वार्षिक कार्यक्रम तर्जूमा लगायत भू - उपयोग र वातावरण योजना समेत तर्जूमा गरी आवधिक योजनासँग एकिकरण र समन्वय गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको । </li></ul></ul><ul><ul><li>भू - उपयोग र वातावरणीय योजनाले समेट्ने विषय मा विपद् जोखिम व्यवस्थापन सम्वद्ध क्रियाकलापहरू समेतलाई आवधिक योजनाहरूसँग एक अर्काका परिपूरक हुने गरी तर्जूमा र संचालन गर्नुपर्ने दायित्व ऐनको दफा १८९बमोजिम जि . वि . स . ले गर्नुपर्ने । </li></ul></ul>
  27. 27. आवधिक योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई मूल प्रवाहीकरण .................. <ul><li>आवधिक योजना तर्जूमा गर्दा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई समेट्न सकिने क्षेत्र तथा विषयहरू </li></ul><ul><ul><li>स्थानीय निकायको वस्तुस्थिति विवरण (Profile) तयार गर्दा प्रकोप नक्सा , संकटासन्न (Vulnerable) क्षेत्रको नक्सा जस्ता विष य हरू । </li></ul></ul><ul><ul><li>स्रोत नक्सा तयार गर्दा अन्य कुराका अतिरिक्त विभिन्‍न भौगोलिक क्षेत्रको सिमाङ्कन (Zoning) गरी भू - उपयोग समेतको आधारमा पूर्वाधार विकासको अवस्था , त्यस्ता क्षेत्रमा जनसंख्या तथा बसोवासको स्थिति जस्ता कुराहरू । </li></ul></ul><ul><ul><li>योजना तथा कार्यक्रम तर्जुमा अन्तर्गत सम्बन्धित स्थानीय निकायको निम्न विषयहरूमा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई समेट्नु पर्दछ । </li></ul></ul><ul><ul><li>दीर्घकालीन सोच </li></ul></ul><ul><ul><li>जिल्ला / नगर / गाउँ विकासको लक्ष्य </li></ul></ul><ul><ul><li>जिल्ला विकासका उद्देश्य र नतिजाहरू </li></ul></ul><ul><ul><li>विषयगत उद्देश्यहरू , प्राथमिकता सूचक र रणनीतिहरू </li></ul></ul><ul><ul><li>वार्षिक वजेट , नीति तथा कार्यक्रमहरू </li></ul></ul>
  28. 28. आवधिक योजनामा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई मूल प्रवाहीकरण .............. <ul><li>संस्थागत रुपमा विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई जिल्ला विकास समिति / नगरपालिकाहरू अन्तर्गत इलाका / वडा हुँदै गा . वि . स . तथा समुदायस्तर सम्म कसरी लान सकिन्छ त्यसको संस्थागत संयन्त्र तयार गरिनु पर्दछ । सोही आधारमा योजना तथा कार्यक्रमको सिफारिश गरिने व्यवस्था गरिनु पर्ने । </li></ul><ul><li>साझेदार निकायहरूबाट गरिने कार्य अन्तर्गत विषयगत कार ् यालयहरूको योजना तथा कार्यक्रमहरूमा गै . स . स . तथा सामुदायिक संघसस्थाहरूको योजना तथा कार्यक्रम साथै गा . वि . स . र नगरपालिकाहरूको योजना तथा कार्यक्रममा समेत विपद् जोखिम व्यवस्थापन सम्बन्धी विषयलाई समावेश गर्नुपर्ने । </li></ul><ul><li>आयोजना / कार्यक्रम कार्यान्वयनको च रणमा विपद् जोखिम व्यवस्थापनका तत्वहरूलाई संवोधन गरेर कार्यक्रम सञ्‍चालन गर्नुपर्ने । </li></ul>
  29. 29. <ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई विकास योजनामा समावेश गरे नगरेको हेर्ने अनुगमन सूचकहरू </li></ul>
  30. 30. विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई विकास योजनामा समावेशी गरे नगरेको हेर्ने अनुगमन सूचकहरू ................................. <ul><li>विपद् जोखिम लेखाजोखा </li></ul><ul><ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापन योजना निर्माण भए नभएको </li></ul></ul><ul><ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापनका पद्दतिहरू र उपायहरू </li></ul></ul><ul><ul><li>विगतमा गरिएका अनुभवहरू / सिकाइ अभ्यासहरू जसलाई विगतमा प्रयोग गरिएको । </li></ul></ul><ul><ul><li>प्रकोप - जोखिम तथा संकटासन्‍नता नक्साको निर्माण भए नभएको </li></ul></ul><ul><ul><li>जोखिमको लेखाजोखा भए नभएको र यसलाई ध्यान दिइ विकास योजना तर्जूमा भए नभएको । </li></ul></ul>
  31. 31. विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई विकास योजनामा समावेशी गरे नगरेको हेर्ने अनुगमन सूचकहरू .......... <ul><li>विपद् जोखिम व्यवस्थापन योजना र अनुगमन </li></ul><ul><ul><li>वहु संकटासन्नता र जोखिम समेटिएको विपद् जोखिम व्यवस्थापन योजना भए नभएको </li></ul></ul><ul><ul><li>विपद् जोखिम र जोखिम क्षेत्र पहिचान गरेको नगरेको </li></ul></ul><ul><ul><li>अति जोखिममा रहेका समूहहरूका प्रतिनिधिहरूसँग योजना प्रक्रियाको बारेमा छलफल र परामर्श गरिएको नगरिएको । </li></ul></ul><ul><ul><li>एकल संकटासन्‍नता वा दोहोरो संकटासन्‍नता देखिने नक्सा भए नभएको </li></ul></ul>
  32. 32. विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई विकास योजनामा समावेशी गरे नगरेको हेर्ने अनुगमन सूचकहरू .......... <ul><li>राष्ट्रिय भवन निर्माण संहिता (National Building Code) </li></ul><ul><li>Fire Fighting Service </li></ul><ul><li>क्षमता विकास </li></ul><ul><li>सचेतना अभिवृद्धि </li></ul><ul><li>Logistic Management </li></ul><ul><li>Rapid Response Team </li></ul><ul><li>समुदायमा आधारित विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्य </li></ul>
  33. 33. विपद् जोखिम व्यवस्थापनलाई विकास योजनामा समावेशी गरे नगरेको हेर्ने अनुगमन सूचकहरू ........................ <ul><li>सचेतना अभियान र जोखिम सम्वद्ध सूचना संप्रेषणको व्यवस्था </li></ul><ul><ul><li>विपद् जोखिमको लेखाजोखा गरे नगरेको ? </li></ul></ul><ul><ul><li>जिल्लामा पूर्व चेतावनी सम्बन्धी सूचना संप्रेषण गरे नगरेको ? </li></ul></ul><ul><ul><li>सम्बन्धित सूचना माथिल्ला तालुक कार्यालयमा पठाए नपठाएको ? </li></ul></ul><ul><ul><li>स्थानीय स्तरमा जोखिम सम्बद्ध सूचना शीघ्र सञ्‍चारका साधनहरू , संजालहरू पठाउने संयन्त्र रहे नरहेको ? </li></ul></ul><ul><ul><li>आजीविकाको पुनस्थापना र विकास कार्यहरूमा विपद् जोखिम व्यवस्थापनका तत्वहरू समावेश गरे नगरेको ? </li></ul></ul><ul><ul><li>भविष्‍यमा हुन सक्ने उत्थानशीलता (Resilience) निर्माणमा जोड दिएको नदिएको ? </li></ul></ul>
  34. 34. विपद् जोखिम व्यवस्थापनको विकास योजनामा मूल प्रवाहीकरण लक्ष्य जोखिम विश्लेषण जोखिम व्यवस्थापन जोखिम न्यूनिकरण
  35. 35. wGojfb

×