Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
νεοελληνική γλώσσα Α’ ΛυκείουΤρίτη4Ιουνίου2013Γραπτές προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου – Ιουνίου 2013Εξεταζόμενο μάθημ...
νεοελληνική γλώσσα Α’ ΛυκείουΤρίτη4Ιουνίου2013κάνουν κάτι. Μια απόφαση που αφορά την «ουσία» της σωματικής και ψυχικής υγε...
νεοελληνική γλώσσα Α’ ΛυκείουΤρίτη4Ιουνίου2013Συναισθηματικές καταστάσεις, όπως το έλλειμμα αυτοεκτίμησης, η ψυχολογική πί...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ριψοκίνδυνες συμπεριφορές

6,932 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

ριψοκίνδυνες συμπεριφορές

  1. 1. νεοελληνική γλώσσα Α’ ΛυκείουΤρίτη4Ιουνίου2013Γραπτές προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου – Ιουνίου 2013Εξεταζόμενο μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Α’ΛυκείουΚείμενο 1Βοηθώντας τους εφήβους να μειώσουν τη ριψοκίνδυνη συμπεριφοράΤον περασμένο Ιανουάριο σε μία πόλη του NewJerseyτων Η.Π.Α., ένα αυτοκίνητο που το οδηγούσε17χρονος μαθητής Λυκείου, με συνεπιβάτες δύο ακόμα συνομήλικους του, προσπέρασε ένα άλλο, τοοποίο επίσης οδηγούσε ένας έφηβος, με ταχύτητα 110 χλμ. την ώρα, ενώ το όριο για την περιοχή ήταντα 80 χλμ. Το πρώτο όχημα που επιχείρησε την παράνομη προσπέραση συγκρούστηκε με ένα φορτηγόπου βρισκόταν κανονικά στη λωρίδα κυκλοφορίας του. Τρία αγόρια και ένας 68χρονος άνδρας έχασαντη ζωή τους εκείνη την ημέρα.Τέτοιες ιστορίες αποτελούν πλέον συνήθεια, ωστόσο ωθούν γονείς και εκπαιδευτικούς νααναρωτηθούν γιατί η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά είναι τόσο κοινή ανάμεσα στους εφήβους και τι μέτραθα έπρεπε να ληφθούν ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο. Υπάρχει μήπως στους εφήβους η αντίληψη ότιείναι αθάνατοι ή άτρωτοι, απρόσβλητοι και απολύτως ασφαλείς απέναντι σε κινδύνους που οι ενήλικεςβλέπουν τόσο καθαρά; Ή μήπως δεν είναι σε θέση να εκτιμούν σωστά τον επερχόμενο κίνδυνο καιχρειάζονται συνεχώς κάποιον να τους υπενθυμίζει πόσο επιβλαβές είναι να οδηγούν με υπερβολικήταχύτητα, να καταναλώνουν αλκοόλ, να κυκλοφορούν σε κακόφημες περιοχές, να κάνουν sex χωρίςπροφυλάξεις ή να δοκιμάζουν ναρκωτικά;«Τίποτα από τα δύο δεν ισχύει!», δήλωσε η καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στοΠανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης ValerieF. Reyna. Τα γεγονότα δείχνουν ακριβώς το αντίθετο.Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, αποδεικνύεται ότι οι έφηβοι έχουν επίγνωση της επικινδυνότηταςτων δραστηριοτήτων τους, αλλά και του γεγονότος ότι δεν είναι άτρωτοι. Στην πραγματικότηταμάλιστα υπερεκτιμούν τον κίνδυνο και προβλέπουν τις επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν απόδραστηριότητες, όπως η οδήγηση με μεγάλη ταχύτητα και το sex χωρίς προφυλάξεις. Ωστόσο,επιλέγουν συνειδητά να προβούν σε τέτοιου είδους πράξεις γιατί υπολογίζουν ότι η «ζημία» είναι πολύμικρή αναλογικά με τα «κέρδη» που μπορεί να έχουν. Πράγματι αυτό ισχύει βάσει πιθανοτήτων όσοναφορά αυτές τις δραστηριότητες. Η πιθανότητα να «κολλήσει» κάποιος aids είναι 1 στις 500. Επομένωςοι ενήλικες είναι αυτοί που σκέφτονται παράλογα, όχι οι έφηβοι!Με αφορμή αυτά τα συμπεράσματα λοιπόν, τον περασμένο Ιούνιο, η dr. Reynaμαζί με μια ομάδαψυχολόγων, ανακοίνωσαν ότι οι καθιερωμένες αντιλήψεις, καθώς και οι παραδοσιακοί τρόποιαντιμετώπισης της ριψοκίνδυνης συμπεριφοράς των εφήβων, είναι αναποτελεσματικοί. Και αυτό γιατίβασίζονταν σε μια από την αρχή ελαττωματική θεωρία, μια παρανόηση. Επρόκειτο για την εσφαλμένηάποψη ότι οι έφηβοι φέρονται απερίσκεπτα επειδή αδυνατούν να υπολογίσουν τις συνέπειες τωνμελλοντικών τους πράξεων, ενώ η έρευνα απέδειξε ότι είναι σε θέση να υπολογίσουν τον κίνδυνο όταναυτός ελλοχεύει, ωστόσο διαβλέπουν ότι είναι πιο πιθανό να κερδίσουν περισσότερα από αυτά πουμπορεί να χάσουν. Κι ενώ οι ερευνητές θεωρούσαν ότι θα ήταν αποτελεσματικό να δείξουν στουςεφήβους φωτογραφίες και ταινίες με θανατηφόρα αυτοκινητιστικά ατυχήματα, τελικά οι 3.544 μαθητέςπου έλαβαν μέρος στην έρευνα, ήδη από πριν παρουσιάζονταν να έχουν αίσθηση του πόσο ευάλωτοιείναι απέναντι στον κίνδυνο και άρα να μην αλλάζουν στάση μετά την προβολή των film.Για τους λόγους αυτούς, η ομάδα της dr. Reyna, αποφάσισε να παρουσιάσει μία διαφορετικήπροσέγγιση του προβλήματος της ριψοκίνδυνης συμπεριφοράς των εφήβων. Ακριβώς λοιπόν επειδή οιέφηβοι δεν μπορούν να εκτιμήσουν την «ουσία» μιας επικίνδυνης κατάστασης και λειτουργούν βάσειμιας λογικής των πιθανοτήτων, δεν μπορούν να μεταβάλλουν τη γνώμη τους καθώς αποφασίζουν να
  2. 2. νεοελληνική γλώσσα Α’ ΛυκείουΤρίτη4Ιουνίου2013κάνουν κάτι. Μια απόφαση που αφορά την «ουσία» της σωματικής και ψυχικής υγείας, δεν μπορείνα βασίζεται σε αριθμούς και πιθανότητες επικινδυνότητας. Χρειάζεται να επιστρατεύσουν γνώσηαπό την προϊστορία και την εμπειρία τους. Κι εδώ εντοπίζεται το πρόβλημα. Οι έφηβοι, εκ θέσεως, δεδιαθέτουν ούτε το ένα, ούτε το άλλο.Η λύση δεν είναι βεβαίως η συνεχής επίβλεψη και αστυνόμευση από γονείς ή καθηγητές, παρόλοπου αυτό κρίνεται απαραίτητο για μικρότερα παιδιά και για εφήβους των 12-14 ετών. Οι ερευνητέςσυνέταξαν έναν οδηγό 44 σελίδων, ο οποίος περιλαμβάνει «ασκήσεις» εξομοίωσης επικίνδυνωνκαταστάσεων, στις οποίες οι έφηβοι 14-18 ετών καλούνται να αναγνωρίζουν τα σημάδια πουυποδεικνύουν τον πιθανό κίνδυνο, πριν προχωρήσουν στην πράξη. Η εξάσκηση λοιπόν έχει ως στόχο τηλήψη αποφάσεων πριν εμπλακεί ο έφηβος σε επικίνδυνη συμπεριφορά. Τα αποτελέσματα θα φανούν στομέλλον…(JaneE. Brody, TheNewYorkTimes, 15/02/2008, μετάφρασηκαιδιασκευή: ΔώραΨωμά)Κείμενο 2Ριψοκίνδυνες συμπεριφορές εφήβωνΟ όρος «ριψοκίνδυνη συμπεριφορά» χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα σύνολο συμπεριφορών που ενδυνάμει μπορούν να βλάψουν την υγεία του ατόμου. Οι ριψοκίνδυνες συμπεριφορές αποτελούν μέρος τωνδιαταραχών συμπεριφοράς και χαρακτηρίζονται από την έκθεση του ατόμου σε κίνδυνο κατά τη διάρκειατης εφηβείας. Οι συμπεριφορές αυτές πραγματοποιούνται εκουσίως, ενώ σε κάποιο βαθμό υπάρχεισυνειδητή επίγνωση εναλλακτικών τρόπων δράσης. Είναι συχνές μεταξύ εκείνων των εφήβων που δενβρίσκουν νόημα στη ζωή τους, το οποίο και επιδιώκουν μέσω καινοτόμων πράξεων. Εάν αυτές οισυμπεριφορές εγκαθιδρυθούν κατά τη διάρκεια της εφηβείας, συχνά, σε μεγάλο βαθμό, οδηγούν τοάτομο σε προβλήματα υγείας στην ενήλικη ζωή.Ποιες είναι οι ριψοκίνδυνες συμπεριφορέςΗ παράτολμη οδήγηση, η αυτοκτονική και δολοφονική συμπεριφορά, οι διατροφικές διαταραχές καιη παραπτωματικότητα, ο αυτοτραυματισμός –«cutting»: κόψιμο φλεβών αλλά και πιο έμμεσες μορφές,όπως τατουάζ, peercing κ.ά.–, η χρήση ουσιών, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα, η σεξουαλική επαφήχωρίς προστασία, ο αυτοκτονικός ιδεασμός, η κατάχρηση του Διαδικτύου, η ανεπιθύμητη εφηβικήεγκυμοσύνη, οι διατροφικές εκτροπές, η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, τα ακραία αθλήματα (ελεύθερηπτώση κ.ά.), ο τζόγος είναι ορισμένες εκδηλώσεις ριψοκίνδυνης συμπεριφοράς.Είναι οι ριψοκίνδυνες συμπεριφορές αναγκαίες;Οι περισσότεροι έφηβοι ενίοτε υιοθετούν μια ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, η οποία ενδεχομένως ναείναι απαραίτητη για τη διαδικασία της ανάπτυξης και της ωρίμανσης. Μέσω αυτής, οι νέοι εξερευνούντον κόσμο κι έτσι μπορούν να ορίσουν και να διαμορφώσουν την ταυτότητά τους. Πολλοί, ωστόσο, θεω-ρούν τη ριψοκίνδυνη συμπεριφορά των εφήβων ως διαστροφική, υπέρ το δέον παράτολμη. Θα ήτανχρήσιμο, λοιπόν, να προσπαθήσουμε να επαναπροσδιορίσουμε το ρόλο της ριψοκίνδυνης συμπεριφοράςως πιθανής βοηθητικής διαδικασίας δοκιμών ή ως κώδωνα κινδύνου που χρήζει διεξοδικής ανάλυσης.Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ του φυσιολογικού και του παθολογικού είναι πολύ λεπτή, γι’ αυτόκαι πρέπει να εξετάσει κανείς προσεκτικά τη συχνότητα και το βαθμό των συμπεριφορών αυτών.Οι ελεγχόμενες προβληματικές συμπεριφορές διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο για τη μεταβατικήπορεία από την εφηβική ζωή σε ένα πιο «ενήλικο» στάτους.Η ψυχολογία των ριψοκίνδυνων συμπεριφορών
  3. 3. νεοελληνική γλώσσα Α’ ΛυκείουΤρίτη4Ιουνίου2013Συναισθηματικές καταστάσεις, όπως το έλλειμμα αυτοεκτίμησης, η ψυχολογική πίεση, η ανισορροπίαή η αναζήτηση έντονων εμπειριών και η κατάθλιψη, μεταξύ άλλων, φαίνεται να ωθούν τον έφηβο σεριψοκίνδυνες συμπεριφορές.Πάλη για αυτονομίαΗ επιλογή ενός εφήβου να καταφύγει σε ριψοκίνδυνες συμπεριφορές πιθανολογείται ότι εκφράζειέναν εξαγριωμένο αγώνα δύναμης απέναντι στους γονείς, μια επανάσταση για την απόκτηση της αυτονομίας.Ενίοτε χαρακτηρίζει τη μεταμφιεσμένη του ανάγκη για αποδοχή και σεβασμό των συνομηλίκων, ώστε ναταυτοποιηθεί με ένα νεανικό υποπολιτισμό, ενώ άλλοτε αποτελεί μέσο έκφρασης της επιθυμίας του νααντιτεθεί στην ενήλικη εξουσία και στις συμβάσεις της κοινωνίας, να αποκρούσει τη νόρμα και τις αξίεςτης εκάστοτε εξουσίας, να διαχειριστεί το άγχος του και να επιβεβαιωθεί τόσο στον εαυτό του όσο καιστους σημαντικούς Άλλους.[Φραντζέσκας Καραγιάννη και Βέρα Αθανασίου, ΜανουσίαςΚυπραίου, εφημερίδα Επίκαιρα (απόσπασμα),24/11/2011]θέμα 1α.Το Κείμενο 1 αναφέρεται σε περιστατικά και μελέτες που έλαβαν χώρα στις Η.Π.Α. σχετικά με τηνεμφάνιση ριψοκίνδυνων συμπεριφορών κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Στο τέλος του κειμένουπροτείνεται μία λύση. Ποια είναι αυτή; Πώς την κρίνετε εσείς;(10 Μονάδες)β. Το Κείμενο 2 αναφέρει μερικές από τις θεωρούμενες ως ριψοκίνδυνες συμπεριφορές. Ποια θεωρείτεεσείς την πιο επικίνδυνη και γιατί;(10 μονάδες)θέμα 2α. Στο Κείμενο 2 να βρείτε πέντε (5) λέξεις που χρησιμοποιούνται σε επίσημο (ακαδημαϊκό) επίπεδούφους.(10 Μονάδες)β. ωθούν, κοινή, επίγνωση, ενήλικες, σπάνια: Να γράψετε από ένα αντώνυμο.(5Μονάδες)γ. επιβλαβές, ελλοχεύει, ευάλωτοι, μεταβάλλουν, επιπτώσεις: Να γράψετε από ένα συνώνυμο.(5 Μονάδες)θέμα 3Σε ένα κείμενο 400 λέξεων που προορίζεται για την ηλεκτρονική εφημερίδα του σχολείου σας,παρουσιάζετε περιπτώσεις ριψοκίνδυνων συμπεριφορών που εκδηλώνουν νέοι της ηλικίας σας και εξηγείτετους λόγους για τους οποίους πολλοί νέοι καταφεύγουν σ’ αυτές.(60 μονάδες)

×