12 markets factors production

819 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
819
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
252
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

12 markets factors production

  1. 1. 13 Хөдөлмөрийн зах зээлийн эдийн засаг
  2. 2. Copyright©2004 South-Western 1313Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн зах зээл
  3. 3. Copyright © 2004 South-Western Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн зах зээл • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс нь бараа үйлчилгээг үйлдвэрлэхэд ашиглагдаж байгааорцууд юм.
  4. 4. Copyright © 2004 South-Western • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн эрэлт нь үүсмэл эрэлт байдаг. • Пүүсийн үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийн эрэлт нь пүүсийн өөр зах зээлд бараа нийлүүлэх шийдвэрээс үүсэлтэй байдаг. Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн зах зээл
  5. 5. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн эрэлт • Хөдөлмөрийн зах зээл нь эдийн засгийн бусад зах зээлийн адил эрэлт нийлүүлэлтийн хүчинд захирагддаг.
  6. 6. Зураг 1 Эрэлт, нийлүүлэлтийн олон талт байдал Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity of Apples 0 Price of Apples Demand Supply Demand Supply Quantity of Apple Pickers 0 Wage of Apple Pickers (a) Алимны зах зээл (b) Алим түүгчдийн зах зээл P Q L W
  7. 7. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн эрэлт • Ихэнх хөдөлмөрийн үйлчилгээ нь хэрэглэгчдийн таашаадаг эцсийн бүтээгдэхүүнээс илүү бусад барааны үйлдвэрлэлийн нөөц болдог.
  8. 8. Copyright © 2004 South-Western Үйлдвэрлэлийн функц бахөдөлмөрийн ахиуц бүтээгдэхүүн • Үйлдвэрлэлийн функц нь бүтээгдэхүүний гарцын хэмжээ ба ашиглагдсан орцын хэмжээний хамаарлыг илэрхийлдэг.
  9. 9. Хүснэгт 1 Өрсөлдөөнт пүүс хэчнээн хөдөлмөр хөлслөхөө хэрхэн шийдвэрлэдэг вэ? Copyright©2004 South-Western
  10. 10. Зураг 2 Үйлдвэрлэлийн функц Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Үйлдвэрлэлийн функц Алим түүгчдийн тоо хэмжээ 0 Алимны тоо хэмжээ 300 280 240 180 100 1 2 3 4 5
  11. 11. Copyright © 2004 South-Western Үйлдвэрлэлийн функц бахөдөлмөрийн ахиуц бүтээгдэхүүн • Хөдөлмөрийн ахиуц бүт ээгдэхүүн нь хөдөлмөрийг нэгжээр нэмэгдүүлэхэд нийт гарцад гарч байгааөөрчлөлтийн хэмжээ. • MPL = ∆Q/∆L • MPL = (Q2 – Q1)/(L2– L1)
  12. 12. Copyright © 2004 South-Western • Хөдөлмөрийн ахиуц бүтээгдэхүүн буурах • Ажилчдын тоо нэмэгдэхэд хөдөлмөрийн ахиуц бүтээгдэхүүн буурна. • Илүү олон ажилчин хөлслөх тусам нэмэлт ажилчин бүр өмнөхөөсөө бага бүтээгдэхүүн нэмэрлэдэг. • Ажилчдын тоо өсөх тусам үйлдвэрлэлийн функц тэгш болдог. • Энэ шинж чанарыг ахиу бүт ээгдэхүүн буурах .гэдэг Үйлдвэрлэлийн функц бахөдөлмөрийн ахиуц бүтээгдэхүүн
  13. 13. Copyright © 2004 South-Western • Ахиу бүтээгдэхүүн буурах үзэгдэл нь орцын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд тухайн орцын ахиу бүтээгдэхүүн буурах шинж чанартай холбоотой. Үйлдвэрлэлийн функц бахөдөлмөрийн ахиуц бүтээгдэхүүн
  14. 14. Зураг 2 Үйлдвэрлэлийн функц Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Үйлдвэрлэлийн функц Алим түүгчдийн тоо хэмжээ 0 Алимны тоо хэмжээ 300 280 240 180 100 1 2 3 4 5
  15. 15. Copyright © 2004 South-Western Ахиу бүтээгдэхүүний өртөг ба хөдөлмөрийн эрэлт • Ахиу бүтээгдэхүүний өртөг нь орцын ахиу бүтээгдэхүүнийг гарцын зах зээлийн үнээр үржсэнтэй тэнцүү байна. VMPL = MPL × P
  16. 16. Copyright © 2004 South-Western • Ахиу бүт ээгдэхүүний өрт өг (ахиу бүтээгдэхүүний орлого ч гэдэг) нь мөнгөөр хэмжигддэг. • Барааны зах зээлийн үнэ тогтмол байхад ажилчдын тоо өсөх нь үүнийг бууруулдаг байна. Ахиу бүтээгдэхүүний өртөг ба хөдөлмөрийн эрэлт
  17. 17. Copyright © 2004 South-Western • Төгс өрсөлдөөнт пүүс ашгаа хамгийн их байлгахын тулд хөдөлмөрийн ахиу бүтээгдэхүүний өртөг цалинтай тэнцэх цэг хүртэл ажилчид нэмж хөлсөлдөг. VMPL = Wage Ахиу бүтээгдэхүүний өртөг ба хөдөлмөрийн эрэлт
  18. 18. Copyright © 2004 South-Western • Ахиу бүтээгдэхүүний өртгийн муруй нь ашгаа максимумчлагч төгс өрсөлдөөнт пүүсийн хөдөлмөрийн эрэлтийн муруй юм. Ахиу бүтээгдэхүүний өртөг ба хөдөлмөрийн эрэлт
  19. 19. Зураг 3 Хөдөлмөрийн ахиу бүтээгдэхүүний өртөг Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning 0 Quantity of Apple Pickers 0 Value of the Marginal Product Value of marginal product (demand curve for labor) Market wage Profit-maximizing quantity
  20. 20. Copyright © 2004 South-Western FYI—Орцын эрэлт ба Гарцын нийлүүлэлт • Төгс өрсөлдөөнт пүүс ахиу бүтээгдэхүүний өртөг цалинтай тэнцэх цэг хүртэл хөдөлмөрийг нэмж хөлслөхөд үнэ ахиу зардалтай тэнцэх цэг хүртэл бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгддэг.
  21. 21. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн эрэлтийн муруй ямар шалтгаанаар шилждэг вэ? • Гарцын үнэ • Технологийн өөрчлөлт • Бусад хүчин зүйлсийн нийлүүлэлт
  22. 22. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн нийлүүлэлт • Хөдөлмөрийн нийлүүлэлтийн муруй нь ажилчдын хөдөлмөр болон чөлөөт цагийн хооронд хийх сонголтын тухай шийдвэр гаргалт алдагдсан боломжийн зардлыг хэрхэн өөрчлөхтэй холбоотой байдаг . • Эерэг налалттай хөдөлмөрийн нийлүүлэлтийн муруй нь цалин нэмэгдэхэд хөдөлмөрийн нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлэхэд ажилчдыг урамшуулдаг болохыг илэрхийлдэг.
  23. 23. Зураг 4 Хөдөлмөрийн зах зээлийн тэнцвэр Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Цали н(хөдөлмөрийн үнэ) 0 Хөдөлмөрийн тоо хэмжээ Нийлүүлэлт
  24. 24. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн нийлүүлэлтийн муруй ямар шалтгаанаар шилждэг вэ? • Амт өөрчлөгдөх • Альтернатив боломж өөрчлөгдөх • Цагаачлал
  25. 25. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн зах зээлийн тэнцвэр • Цалин хөдөлмөрийн эрэлт нийлүүлэлтийг тэнцвэржүүлдэг. • Цалин хөдөлмөрийн ахиу бүтээгдэхүүний өртөгтэй тэнцүү байна.
  26. 26. Зураг 4 Хөдөлмөрийн зах зээлийн тэнцвэр Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Wage (price of labor) 0 Quantity of Labor Supply Demand Equilibrium wage, W Equilibrium employment, L
  27. 27. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн зах зээлийн тэнцвэр • Хөдөлмөрийн эрэлт, нийлүүлэлт нь тэнцвэрт цалинг тодорхойлдог. • Хөдөлмөрийн эрэлт, нийлүүлэлтийн муруй шилжихэд тэнцвэрт цалин өөрчлөгддөг.
  28. 28. Зураг 5 Хөдөлмөрийн нийлүүлэлтийн шилжилт Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Wage (price of labor) 0 Quantity of Labor Supply, S Demand 2. . . . цалин буурч . . . 3. . . . ажиллагсдын тоо өснө. 1. Хөдөлмөрийн нийлүүлэлт өсөхд. . .S W L W L
  29. 29. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн нийлүүлэлтийн шилжилт • Хөдөлмөрийн нийлүүлэлт өсөх: • Хөдөлмөрийн илүүдлийн үр дүн. • Цалин буурах шахалт үүсдэг. • Илүү ажилчид хөлсөлснөөр пүүсүүдэд ашигтай болдог. • Ахиу бүтээгдэхүүн буурахад хүргэдэг. • Ахиу бүтээгдэхүүний өртгийг бууруулдаг. • Шинэ тэнцвэрт хүргэдэг.
  30. 30. Зураг 6 Хөдөлмөрийн эрэлтийн шилжилт Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Wage (price of labor) 0 Quantity of Labor Supply Demand, D 2. . . . цалин өсч. . . 3. . . . ажилчдын тоо өсдөг. D W L W L 1. Хөдөлмөрийн эрэлт өсөхөд. . .
  31. 31. Copyright © 2004 South-Western Хөдөлмөрийн эрэлтийн шилжилт • Хөдөлмөрийн эрэлт өсөх: • Илүү олон ажилчид хөлслөх нь пүүсүүдэд ашигтай. • Цалин өсөх шахалт үүсдэг. • Ахиу бүтээгдэхүүний өртөг өснө. • Шинэ тэнцвэрт хүргэдэг.
  32. 32. Хүснэгт 2 АНУ-ын бүтээмж бацалингийн өсөлт. Copyright©2004 South-Western
  33. 33. Copyright © 2004 South-Western Бусад үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс: Газар баКапитал • Капит алнь бараа үйлчилгээг үйлдвэрлэхэд ашиглагддаг барилга байгууламж, тоног төхөөрөмж юм. • Эдийн засгийн капитал нь одоогийн шинэ бараа үйлчилгээг үйлдвэрлэхэд ашиглагддаг өнгөрсөнд үйлдвэрлэгдсэн барааны хуримтлалыг илэрхийлдэг.
  34. 34. Copyright © 2004 South-Western Бусад үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс: Газар баКапитал • Газар болон капиталын үнэ • Худалдан авах үнэ нь үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийг эзэмшихийн тулд хүний төлж буй тогтоогүй үнэ юм. • Түрээсийн үнэ нь хугацааны хязгаарлагдмал агшинд үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийг ашиглахын тулд төлж буй үнэ юм.
  35. 35. Copyright © 2004 South-Western Газар болон капиталын зах зээлийн тэнцвэр • Газар болон капиталын түрээсийн үнэ нь эрэлт нийлүүлэлтээр тодорхойлогдоно. • Пүүс хүчин зүйлийн ахиу бүтээгдэхүүний өртөг нь хүчин зүйлийн үнэтэй тэнцэх хүртэл хөлслөх хэмжээгээ өсгөдөг.
  36. 36. Зураг 7 Газар болон капиталын зах зээл Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity of Land 0 Rental Price of Land Demand Supply Demand Supply Quantity of Capital 0 Rental Price of Capital Q P (a) Газрын зах зээл (b) Капиталын зах зээл P Q
  37. 37. Copyright © 2004 South-Western • Хүчин зүйл бүрийн түрээсийн үнэ нь ахиу бүтээгдэхүүний өртөгтэйгээ тэнцүү байна. • Тэд үйлдвэрлэлийн процесст оруулах тэдний ахиу хувь нэмрийн өртгийг олж авна. Газар болон капиталын зах зээлийн тэнцвэр
  38. 38. Copyright © 2004 South-Western Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн хоорондох холбоо • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс хамтдаа ашиглагддаг. • Аль нэг хүчин зүйлийн ахиу бүтээгдэхүүн нь боломжит бүх хүчин зүйлсийн тоо хэмжээнээс хамаарна.
  39. 39. Copyright © 2004 South-Western • Аль нэг хүчин зүйлийн нийлүүлэлт өөрчлөгдөх нь бүх хүчин зүйлсийн ашгийг өөрчилдөг. Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн хоорондох холбоо
  40. 40. Copyright © 2004 South-Western • Хүчин зүйлийн ашгийн өөрчлөлт нь хүчин зүйлийн ахиу бүтээгдэхүүний өртөгт нөлөөлж буй үйл явцын шинжилгээгээр үндэслэгддэг. Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн хоорондох холбоо
  41. 41. Copyright © 2004 South-Western Дүгнэлт • Эдийн засгийн орлого үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн зах зээлд хуваарилагддаг. • Үйлдвэрлэлийн хамгийн чухал гурван хүчин зүйл нь хөдөлмөр, газар болон капитал юм. • Хөдөлмөр зэрэг хүчин зүйлийн эрэлт нь бараа үйлчилгээг үйлдвэрлэхэд хүчин зүйлсийг ашигладаг пүүсээс үүсмэл шинжтэй эрэлт юм.
  42. 42. Copyright © 2004 South-Western Дүгнэлт • Ашгийг максимумчлагч өрсөлдөөнт пүүс хүчин зүйлийн ахиуц бүтээгдэхүүний өртөг нь үнэтэй тэнцэх цэг хүртэл хүчин зүйлсийг нэмж авдаг. • Хөдөлмөрийн нийлүүлэлт нь хувь хүмүүсийн ажил болон чөлөөт цагийн хооронд хийх сонголтоос бий болдог. • Эерэг налалттай хөдөлмөрийн нийлүүлэлтийн муруй нь цалингийн өсөлтийн үр дүнд хүмүүс илүү олон цаг ажиллаж, чөлөөт цагаа багасгахыг таашаадаг болохыг илэрхийлдэг
  43. 43. Copyright © 2004 South-Western Дүгнэлт • Хүчин зүйл бүрт төлж буй үнэ нь хүчин зүйлийн эрэлт, нийлүүлэлтээр тохируулагддаг. • Хүчин зүйлийн эрэлт нь хүчин зүйлийн ахиу бүтээгдэхүүнийг дүрсэлдэг учраас тэнцвэрийн цэгт хүчин зүйл бүр бараа үйлчилгээг үйлдвэрлэхэд оруулах ахиу хувь нэмэрээр тэгшитгэгддэг.
  44. 44. Copyright © 2004 South-Western Дүгнэлт • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс хамтдаа ашиглагддаг учраас аль нэг хүчин зүйлийн ахиу бүтээгдэхүүн нь боломжит бүх хүчин зүйлсийн тоо хэмжээнээс хамаардаг. • Нэг хүчин зүйлийн нийлүүлэлтийн өөрчлөлтийн үр дүнд бүх хүчин зүйлсийн тэнцвэрт ашгийг өөрчилдөг.

×