Betulkan yang lazim_dan_lazimkan_yang_betul

5,941 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
5,941
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
10
Actions
Shares
0
Downloads
94
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Betulkan yang lazim_dan_lazimkan_yang_betul

  1. 1. SIRI PEDOMAN BAHASA KEBANGSAAN BETULKAN YANG LAZIM DAN LAZIMKAN YANG BETUL PANDUAN dan PEDOMAN PENULISAN SURAT-MENYURAT RASMI DAN PENGUNAAN BAHASA JABATAN PELAJARAN MELAKA MAT HASSAN BIN ABDULLAH KETUA UNIT BAHASA MELAYU JABATAN PELAJARAN MELAKA KE ARAH BAHASA MELAYU YANG TERBILANG 1
  2. 2. DENGAN INGATAN YANG BERKEKALAN BUAT MEREKA YANG MEMPUNYAI JATI DIRI TERHADAP BAHASANYA SENDIRI DAN BUAT MEREKA YANG TERUS BERJUANG MENDAULATKAN BAHASA KEBANGSAAN NEGARA. 2
  3. 3. KANDUNGAN Setitis Tinta Seindah Bahasa Penghargaan Konsep Matlamat Umum Objektif Jenis Ciri Utama Proses Penulisan Format Umum Rangka Umum Isi Kandungan Perincian Format Kesalahan Bahasa dalam Surat Rasmi Pedoman Ejaan 3
  4. 4. SETITIS TINTA SEINDAH BAHASA ‫سم ﷲ الرحمن الرحيم‬ ‫السالم عليكم ورحمة ﷲ وبركاته‬ Saya merakamkan kesyukuran ke hadrat Allah SWT. kerana dengan limpah kurnia dan izin-Nya, Unit Bahasa, Jabatan Pelajaran Melaka berjaya menerbitkan sebuah buku panduan penulisan surat rasmi yang sinonim dengan gelaran "Betulkan Yang Lazim dan Lazimkan Yang Betul”. Buku panduan ini merupakan koleksi risalah panduan penggunaan bahasa yang diterbitkan oleh Unit Bahasa setiap kali perhimpunan bulanan Jabatan diadakan. Bahasa Melayu telah dipilih menjadi Bahasa Kebangsaan untuk seluruh rakyat dan negara. Peranan , kedudukan dan perkembangan bahasa Melayu telah mencapai kejayaan yang gilang-gemilang sejak hampir setengah abad yang lalu. Bahasa Melayu telah dinobatkan sebagai bahasa pengantar pendidikan, bahasa rasmi dan bahasa kebangsaan negara. Walau bagaimanapun, setelah 52 tahun negara mencapai kemerdekaan, masih wujud perasaan kurang megah dan tiada rasa bangga sebilangan pengguna bahasa terhadap Bahasa Kebangsaan. Kekeliruan dan kerancuan dalam penggunaan bahasa, khususnya dalam penulisan surat rasmi masih terus berlaku dan dipandang ringan. Walhal bahasa itulah yang sebenarnya menandai kewujudan kita sebagai satu bangsa bagi sebuah negara yang berdaulat, bak kata pepatah, “Bahasa Menunjukkan Bangsa” dan “Bahasa Jiwa Bangsa”. Sehubungan dengan itu, buku panduan ini boleh dijadikan sebagai rujukan dan pedoman kepada seluruh warga Jabatan Pelajaran Melaka agar dapat menghasilkan laras bahasa penulisan surat rasmi yang tepat, betul dan menepati peraturan berbahasa selari dengan slogan Jabatan, “CEPAT, TEPAT dan HEBAT”. Semoga usaha murni untuk memartabatkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi dan bahasa kebangsaan negara akan terus giat dilaksanakan sehinggalah bahasa Melayu menjadi bahasa lingua franca di pentas antarabangsa. (HAJI ISA BIN HAJI ABU) Pengarah Pelajaran Melaka 4
  5. 5. PRAKATA Buku Betulkan Yang Lazim dan Lazimkan Yang Betul dihasilkan untuk dijadikan sebagai pegangan dan panduan kepada seluruh warga Jabatan Pelajaran Melaka tentang penulisan surat rasmi dan juga pedoman ejaan. Buku ini dibahagikan kepada 11 tajuk. Tajuk satu hingga tajuk sembilan memberikan tumpuan kepada inti penulisan buku ini, iaitu tentang suratmenyurat rasmi. Tajuk-tajuk tersebut, termasuklah konsep surat rasmi, matlamat, objektif, jenis surat rasmi, ciri utama surat rasmi, proses penulisan, format umum, rangka umum isi kandungan surat dan tajuk perincian format. Tajuk 12 ialah Kesalahan bahasa dalam surat rasmi. Dalam tajuk ini, beberapa contoh surat rasmi akan diguna pakai dan setiap kesalahan bahasa yang dikenal pasti akan dianalisis serta dibuat pembetulan dalam bentuk jadual. Satu contoh surat rasmi yang telah dimurnikan akan dikemukakan sebagai rujukan dan pemahaman pembaca. Tajuk akhir, iaitu tajuk Pedoman Ejaan. Tajuk ini dibahagikan kepada 11 bahagian yang fokus kepada aspek ejaan dan tatabahasa. Saya mengucapkan syukur kepada Allah SWT. Kerana dengan limpah kurniaNya buku pedoman bahasa ini dapat diterbitkan. Saya mengambil kesempatan ini untuk merakamkan setinggi-tinggi pengahrgaan dan ucapan terima kasih kepada YBhg. Tuan Haji Isa bi Haji Abu , Pengarah Pelajaran Melaka yang telah mencetuskan idea sehingga terhasilnya buku ini. Ucapan terima kasih juga saya tujukan kepada Encik Razali bin Bahrom, Ketua Sektor Pengurusan Akademik, semua pegawai dan kakitangan Unit Bahasa yang telah memberikan dorongan dan kerjasama dalam penerbitan buku panduan ini. Semoga buku kecil ini akan dapat dijadikan panduan dan rujukan kepada seluruh warga Jabatan demi merealisasikan slogan Jabatan, ”CEPAT, TEPAT dan HEBAT”. (MAT HASSAN BIN ABDULLAH) Ketua Unit Bahasa Melayu, Jabatan Pelajaran Merlaka. 5
  6. 6. KONSEP SURAT RASMI Surat yang dikeluarkan oleh jabatan sektor awam (Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri, Pihak Berkuasa Tempatan, dan Badan Berkanun) untuk pelanggan di jabatan sektor awam, sektor swasta, atau orang awam Surat yang dikeluarkan oleh sektor pengurusan swasta untuk pelbagai tujuan. Segala yang bertulis atau bercetak untuk dihantar kepada penerima yang tidak terbatas sifat dan saiznya. Surat yang ditulis untuk urusan rasmi yang berhubung dengan pejabat seperti pejabat kerajaan, syarikat, atau institusi. Wahana perhubungan dan perwakilan bertulis antara individu dengan individu, individu dengan institusi dan sebaliknya, dan antara institusi dengan institusi. Surat yang berkaitan dengan urusan atau tanggungjawab rasmi. Surat yang menggunakan bahasa rasmi yang baku. Surat yang menggunakan format tertentu yang telah ditetapkan. MATLAMAT UMUM Memulakan atau meneruskan hubungan atau komunikasi. Mewujudkan bahan rujukan kerja. Melaksanakan tugas dokumentasi. OBJEKTIF Melaksanakan maksud-maksud rasmi kerajaan dengan cara berkomunikasi melalui surat. Dalam hal ini, surat menjadi bukti bertulis yang nyata dan sahih tentang sesuatu perkara yang dimaksudkan. JENIS SURAT RASMI Surat rasmi peribadi o Surat undangan sosial 6
  7. 7. o Surat balasan undangan o Surat ucapan terima kasih o Surat ucapan tahniah o Surat ucapan takziah o Surat mohon maaf Surat rasmi tak peribadi o Surat permohonan o Surat panggilan temu duga o Surat panggilan kursus o Surat tawaran kerja o Surat panggilan mesyuarat o Surat menjawab panggilan temu duga/kursus/kerja o Surat aduan o Surat laporan o Surat menempah barangan/perkhidmatan o Surat pengesahan penerimaan barangan/perkhidmatan CIRI UTAMA Unsur kerasmian o Mengandungi maklumat organisasi yang perlu ditandatangani oleh Ketua Jabatan atau pegawai yang diberikan kuasa untuk menandatanganinya bagi pihak Ketua Jabatan atau bagi pihak organisasi. o Dokumen rasmi yang sah dan bersifat bukan peribadi. o Mengungkapkan hal atau urusan rasmi. Aspek isi o Mengandungi satu perkara atau hasrat sahaja. 7
  8. 8. o Idea dan isi mestilah padat dan tepat menurut tujuan surat. o Ringkas dan boleh disertai data sokongan. o Lazimnya, memerlukan tindakan atau jawapan. Aspek format o Ditulis dalam format yang ditetapkan oleh pihak kerajaan atau organisasi, sama ada sebagai surat biasa, pekeliling am, perjawatan, dan sebagainya. o Mempunyai maklumat pengirim dan penerima yang lengkap. Aspek bahasa o Menggunakan laras bahasa surat rasmi. o Menggunakan bahasa Melayu baku yang baik dan tepat termasuklah aspek ejaan, tatabahasa, penggunaan kata atau istilah, dan tanda bacaan. o Mengutamakan kesantunan berbahasa. PROSES PENULISAN Persiapan (Prapenulisan) Penyusunan idea/draf dan penulisan o Penyusunan rangka isi o Pengembangan isi o Penjalinan isi o Penataan format Penyuntingan/pengeditan (pascapenulisan) o Penyemakan isi o Penyemakan bahasa o Penyemakan pertautan (koheren) o Penyemakan format 8
  9. 9. FORMAT UMUM Surat rasmi hendaklah ditulis berdasarkan peraturan atau tatacara yang telah ditentukan. Ringkasnya, surat rasmi lazimnya mengandungi maklumatmaklumat yang berikut: o Kepala surat o Maklumat penerima o Rujukan dan tarikh o Ungkapan sapaan o Tajuk atau perkara o Isi kandungan atau maksud o Penutup surat o Slogan atau moto o Tandatangan pengirim surat, nama, dan jawatannya o Penerima salinan surat o Tandatangan ringkas pendraf/jurutaip dan nombor rujukan rekod RANGKA UMUM ISI KANDUNGAN Tujuan surat ditulis. Maklumat pemberitahuan, iaitu fakta atau keterangan yang hendak diberitahukan kepada penerima surat. Maklumat tindakan, iaitu butir tindakan yang perlu diambil oleh penerima surat. Maklumat tambahan, iaitu butir tindakan susulan penulis surat sekiranya penerima surat tidak mengambil tindakan seperti yang dikehendaki. Isi kandungan dikemukakan dalam tiga bahagian, iaitu: o Pembukaan surat yang mengandungi tajuk dan perenggan pengenalan. 9
  10. 10. o Badan surat yang mengandungi tujuan surat ditulis, butir-butir yang diberitahukan, butir-butir tindakan oleh penerima, dan butir-butir tindakan susulan penulis surat (jika berkaitan). o Penutup surat yang mengandungi kenyataan harapan penulis, gesaan untuk mendapatkan jawapan segera, ucapan terima kasih, dan tandatangan penulis bagi pihak organisasi. PETIKAN DARIPADA PEKELILING PERKHIDMATAN BILANGAN 5 TAHUN 2007 BEBERAPA PANDUAN SURAT-MENYURAT YANG DIPETIK DARIPADA PEKELILING PERKHIDMATAN BILANGAN 5 TAHUN 2007 PANDUAN PENGURUSAN PEJABAT 30 April 2007 BAHAGIAN VI 6.3. Penyediaan surat rasmi Kerajaan hendaklah mengandungi elemen-elemen berikut: o alamat pengirim o alamat penerima o nombor rujukan o tarikh surat o tajuk surat o pembukaan dan pengakhiran surat dan o penomboran perenggan, muka surat dan lampiran 6.4. Huraian bagi setiap elemen adalah seperti berikut: o Alamat Pengirim: Muka surat pertama hendaklah menggunakan kepala surat yang mengandungi nama, alamat, nombor telefon dan nombor faksimili agensi pengirim. Ini akan memudahkan penerima menjawab surat atau menghubungi agensi pengirim di samping memberi gambaran bahawa surat berkenaan adalah atas urusan rasmi Kerajaan; o Alamat Penerima : Alamat penerima di dalam surat rasmi Kerajaan hendaklah dibuat seperti berikut: 10
  11. 11. o Agensi Kerajaan - hendaklah dialamatkan kepada ketua agensi berkenaan mengikut gelaran rasmi jawatannya, manakala surat yang khusus kepada ketua agensi hendaklah didahului dengan kata hormat, gelaran kebesaran, nama, gelaran jawatan dan alamat rasmi agensi berkenaan. Surat yang ditujukan kepada pegawai tertentu hendaklah ditambah di bawah alamat dengan perkataan ‘untuk perhatian’ (u.p. nama pegawai berkenaan). o Orang Ramai / Individu Surat kepada orang ramai atau individu hendaklah dialamatkan kepada nama dan alamat individu berkenaan. Bagi individu yang mempunyai gelaran kebesaran, kata hormat dan gelaran hendaklah dinyatakan pada namanya. o Pihak Berkuasa Berkanun / Pertubuhan / Firma Surat kepada Pihak Berkuasa Berkanun, Pertubuhan atau Firma hendaklah dialamatkan kepada ketua badan, pertubuhan atau firma berkenaan mengikut gelaran rasmi jawatannya, diikuti dengan nama dan alamat rasminya. o Surat Melalui Peguam Surat kepada orang awam atau firma melalui peguam hendaklah dialamatkan kepada peguam yang dilantik bagi menguruskan hal ehwal orang awam atau firma berkenaan. Permulaan Surat : Surat yang ditujukan kepada jabatan/agensi Kerajaan hendaklah dimulakan dengan ‘Tuan’ manakala kepada orang ramai hendaklah dimulakan dengan ‘Tuan’ atau ‘Puan’. Surat yang khusus kepada Ketua Jabatan/Agensi yang mempunyai gelaran kebesaran hendaklah didahului dengan kata hormat dan gelaran kebesarannya. Begitu juga bagi surat kepada orang awam yang mempunyai gelaran kebesaran. Nombor Rujukan : Surat hendaklah mempunyai nombor rujukan failnya supaya mudah dikesan untuk tindakan lanjut. Nombor rujukan ini hendaklah dicatatkan di ruang atas sebelah kanan surat sebagai rujukan kami. Surat jawapan kepada surat yang diterima hendaklah juga dicatatkan nombor rujukan fail pengirim sebagai rujukan tuan di atas rujukan kami; Tarikh Surat : Tarikh surat hendaklah dicatatkan di bahagian atas sebelah kanan; Tajuk Surat : 11
  12. 12. Surat perlu diberikan tajuk (atau perkara) yang dapat menggambarkan kandungan surat berkenaan. Setiap surat hendaklah seboleh-bolehnya dihadkan kepada satu tajuk (atau perkara) sahaja. Bagi surat jawapan, tajuk yang sama hendaklah digunakan. Pembuka Kata dan Akhir Surat : Surat boleh dimulakan dengan cara yang difikirkan sesuai oleh penulis, tetapi setiap surat hendaklah diakhiri dengan perkataan ‘Saya yang menurut perintah’ di sudut kiri sebelah bawah surat sebelum tandatangan pegawai yang berkenaan. Jika pegawai yang menandatangani surat itu bukan Ketua Jabatan, pegawai berkenaan hendaklah menandatanganinya bagi pihak (b.p.) Ketua Jabatan. Nama pegawai itu hendaklah menggunakan huruf besar di sudut kiri surat di bawah tandatangannya; Penomboran Perenggan, Muka Surat dan Lampiran : Semua perenggan dalam surat, kecuali perenggan pertama, hendaklah dinomborkan secara berturutan. Surat yang mengandungi lebih daripada satu muka surat, muka surat seterusnya hendaklah juga diberi nombor yang berturutan. Lampiran yang disertakan kepada surat hendaklah dinomborkan di bahagian atas sebelah kanan, misalnya Lampiran 1 atau Lampiran A dan nombor lampiran ini mestilah sama dengan nombor yang dirujuk di dalam surat. Nombor rujukan surat hendaklah dicatatkan di bahagian atas sebelah kiri. Surat hendaklah disediakan dalam tiga (3) salinan. Salinan asal dihantar kepada penerima, salinan kedua dikandungkan dalam fail yang berkenaan dan salinan ketiga pula dikandungkan dalam fail timbul (float file). Jika ada keperluan, salinan tambahan perlu diedarkan sebagai salinan kepada (s.k.). 6.10. Semua surat yang diterima hendaklah diambil tindakan segera. Sekiranya surat itu memerlukan jawapan segera ia hendaklah dibalas dalam masa yang singkat. Sekiranya jawapan segera tidak dapat diberikan, penulis surat itu hendaklah dimaklumkan melalui surat akuan terima yang menyatakan bahawa jawapan yang lengkap akan disusuli dalam satu jangka masa yang dinyatakan. PERINCIAN FORMAT Kepala Surat o Nama organisasi, alamat lengkap organisasi, nombor telefon, nombor faksimile, laman web, dan alamat e-mel. o Format kepala surat direka pelbagai bentuk, selaras dengan identiti atau keperibadian organisasi. o Memuatkan logo atau lambang organisasi. - Sekiranya surat tersebut sudah mengandungi kepala surat yang telah lengkap 12
  13. 13. tercetak dengan nama dan alamat pengirim, maka tidak perlu ditaip lagi. CONTOH JABATAN PELAJARAN MELAKA Jalan Istana, Peti Surat No. 62, 75450 Melaka. Tel.: 06-2323777/778/779 Faks.:06-2320500 Laman web: http://jpnmelaka.gov.my Maklumat Penerima Bahagian ini mengandungi maklumat seperti yang berikut: o nama penerima dan jawatannya. o perkataan untuk perhatian (u.p.) jika memerlukan seseorang yang tertentu mengambil tindakan terhadap surat tersebut perkataan melalui ditulis kepada ketua jabatan jika penerima surat bukan ketua jabatan. CONTOH Unit Kurikulum, Sektor Pengurusan Akademik, Jabatan Pelajaran Negeri Melaka, Jalan Istana, 75450 Bukit Beruang, Melaka. (u.p.: Encik Mat Hassan bin Abdullah) Melalui: Ketua Sektor Pengurusan Akademik, Jabatan Pelajaran Negeri Melaka. Rujukan Fail o Merupakan nombor rujukan surat yang ditulis di sudut sebelah kanan langkau dua di bawah garis panjang melintang. o Nombor rujukan penerima ditulis di sebelah atas dan diikuti dengan nombor rujukan pengirim di bawahnya. Tarikh 13
  14. 14. o Tarikh yang ditulis mestilah tarikh surat dihantar, bukan tarikh surat ditulis. o Tarikh mestilah ditulis huruf besar semuanya atau pada huruf pertama sahaja (kata nama khas). o Tarikh tidak menggunakan tanda koma atau noktah. Berpandukan surat yang dikeluarkan oleh DBP, jika menggunakan kalendar Islam (Hijrah), tarikh tersebut ditulis di bawah tarikh kalendar masihi. o Ditulis di sebelah kanan muka surat di bawah rujukan fail. o Hari bulan ditulis dalam bentuk angka, nama bulan dieja dengan huruf besar keseluruhannya atau berpangkalkan huruf besar dan tahun ditulis dengan angka. CONTOH: Ruj. tuan : JPNJ/100/2006 (11) Ruj. kami :JPM.SPA.BAH.100-5/2 ( Tarikh : 15 MAC 2010 26 Syawal 1431 ) Ungkapan Sapaan o Dalam pelbagai variasi bahasa seperti Assalamualaikum, Yang Berbahagia, Yang Berhormat, dan lain-lain yang disusuli dengan gelaran dan jawatan penerima surat. o Gelaran seperti Tun, Tan Sri, dan Datuk/Dato’, hendaklah digandingkan dengan ungkapan sapaan seperti Yang Amat Berbahagia, Yang Arif, Yang Mulia, Yang Amat Berhormat, Yang Berhormat, dan Yang Berbahagia. o Sapaan yang paling kerap dan bersifat neutral ialah Tuan/Puan atau Tuan sahaja. o Kata sapaan ditulis langkau dua baris di bawah baris akhir penerima dan dilangkaukan dua baris lagi sebelum menulis tajuk surat. CONTOH: Yang Amat Berhormat Dato’ Seri, Yang Berbahagia, Tuan/Puan, Tuan, Tajuk atau Perkara 14
  15. 15. Tajuk ditulis dengan huruf besar dan digelapkan. Tajuk surat ditulis berpandukan maklumat atau tujuan surat. Oleh sebab tajuk bukanlah ayat, maka noktah tidak diperlukan. Tajuk mestilah ringkas dan padat. CONTOH PELANTIKAN SEBAGAI PENCERAMAH KURSUS PENATARAN BAHASA MELAYU 2010 ANUGERAH SASTERA NEGERI MELAKA 2010 PENGGUNAAN TULISAN JAWI PADA PAPAN TANDA Isi Kandungan atau Maksud o Merupakan maklumat, berita, dan segala keterangan yang mewakili tujuan surat ditulis. o Disusun dalam beberapa perenggan. o Penyampaiannya hendaklah jelas dan memuatkan maklumat penting yang berkaitan sahaja. o Perenggan dinombori bagi memudahkan rujukan dan pemahaman. o Perenggan pertama dan perenggan terakhir tidak dinombori. o Perenggan pertama, angka satu tidak ditulis. o Perenggan permulaan berkisar kepada pendahuluan atau merujuk kepada surat terdahulu dan tajuk surat. o Bahagian ini dimulakan dengan ungkapan o “Merujuk perkara di atas,...”, o “Dengan hormatnya dimaklumkan bahawa...”, o “Dengan sukacitanya dimaklumkan bahawa...”, dan sebagainya. Untuk mendapatkan tindak balas biasa, positif, atau negatif. Pembaca dapat menghayati tujuan dan matlamat surat. CONTOH: Merujuk perkara di atas, Dewan Bahasa dan Pustaka Wilayah Selatan dengan kerjasama Jabatan Pelajaran Negeri Melaka akan menganjurkan Kursus Pemantapan Tatabahasa Guru-guru Negeri Melaka bagi tahun 2010. Perenggan kedua, angka dua (2) ditulis. 15
  16. 16. Maksud dan kandungan surat, tujuan surat ditulis, ulasan, data, penghujahan, dan pengolahan. Perenggan yang mempunyai dua atau lebih pecahan, pemberian nombor dilakukan dengan mengikut peringkat, misalnya 2.1, 2.2, 2.3, dan seterusnya. Begitu juga untuk perenggan yang seterusnya. Pecahan boleh dilakukan dengan menggunakan sistem penomboran yang lain, misalnya menggunakan nombor roman sama ada nombor roman besar ataupun kecil seperti i, ii, iii, dan seterusnya, atau menggunakan abjad a, b, c, dan seterusnya. CONTOH ISI 2. Sehubungan dengan itu, pihak kami bersetuju melantik tuan sebagai penceramah dalam program tersebut. Untuk makluman pihak tuan, program ini akan diadakan berdasarkan ketetapan seperti yang berikut: 2.1 Tarikh 2.2 Tempat 2.3 Masa : 10 Oktober 2010. : Hotel Seri Malaysia, Johor Bahru, Johor. : 8.30 pagi hingga 4.30 petang. Perenggan yang ketiga, angka tiga (3) ditulis. Maklumat tambahan. o Taip tiga titik/tanda elipsis (...) di tepi sebelah kiri, dalam ruang tepi jika ada lampiran yang bertentangan dengan perkataan yang dilampirkan atau disertakan. o Ungkapan “Bersama-sama dengan ini disertakan...” dapat digunakan untuk mewakili tanda elipsis tersebut. CONTOH PERENGGAN KETIGA 3. Dengan sukacitanya dimaklumkan bahawa pelantikan ini tertakluk kepada syarat-syarat dan kadar bayaran yang telah ditetapkan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka. Bersama-sama dengan surat ini, pihak kami lampirkan atur cara majlis, borang penerimaan lantikan, dan borang tuntutan perkilometeran yang perlu diserahkan kembali kepada pihak kami selewatlewatnya pada 8 Februari 2010. Perenggan keempat, angka empat (4) ditulis. Bahagian ini menggunakan ayat penegasan, harapan, atau penyertaan. Ayat yang digunakan memberikan isyarat bahawa maklumat dan pemberitahuan penting telah dimaklumkan. CONTOH PERENGGAN KEEMPAT 16
  17. 17. Sekiranya pihak tuan memerlukan keterangan lanjut, silalah hubungi En. Mat Hassan bin Abdullah melalui talian telefon ataupun e-mel, mat hassan bin abdullah@.gov.my. Pihak kami berharap agar pelantikan ini akan diterima dan kesudian pihak tuan untuk membantu kami amat dihargai. Tujuan surat rasmi dihadkan kepada satu perkara sahaja. Jika dicampurkan dengan beberapa perkara dalam sepucuk surat, besar kemungkinan akan menimbulkan kekeliruan kepada penerima. Antara kekeliruan o untuk membuat keputusan dalam menentukan keutamaan maklumat, penerima perlu membuat beberapa salinan berdasarkan beberapa perkara yang disampaikan o ada kemungkinan sesuatu perkara yang tertinggal atau dikesampingkan. Penutup o Bahagian ini diakhiri dengan ungkapan seperti “Sekian, terima kasih”. o Perenggan ini tidak diindentasikan dan tidak diberikan nombor. o Merupakan penyataan baik sangka dan harapan. CONTOH PENUTUP Sekian, terima kasih. Perhatian dan kerjasama yang diberikan didahului dengan ucapan terima kasih. Sekian. Slogan atau Moto o Tidak ditekankan penggunaannya. o Perkara ini boleh ditulis sekiranya perlu, seperti dalam urusan surat urusan kerajaan yang menggunakan slogan “BERKHIDMAT UNTUK NEGARA”. o Ditulis dengan menggunakan huruf besar, digelapkan dan diberikan tanda ketik “...”. “BAHASA JIWA BANGSA” “CEPAT, TEPAT, HEBAT” ”1 MALAYSIA, MELAKA MAJU 2010” 17
  18. 18. Tandatangan Pengirim Surat, Nama dan Jawatan “Saya yang menurut perintah” digunakan dalam urusan jabatan kerajaan. Ungkapan “Saya yang menjalankan tugas” digunakan khusus untuk Ketua Setiausaha Negara. Nama dan jawatan pengirim perlu diletakkan di bahagian bawah tandatangan. Bagi pengirim yang bukan ketua jabatan, surat mestilah ditulis bagi pihak (b.p.). CONTOH: Saya yang menurut perintah, tt (RAZALI BIN BAHROM) Ketua Sektor Pengurusan Akademik b.p.: Pengarah Pelajaran Melaka. Penerima salinan surat o Untuk penerima salinan surat hendaklah ditulis salinan kepada (s.k.) dan diikuti dengan nama penerima salinan. o Bahagian ini tidak perlu menggunakan indentasi. o Bahagian ini perlu dinombori (sama ada nombor roman atau abjad) jika penerima salinan lebih daripada seorang. CONTOH s.k.: Guru Besar, SK Bukit Rambai, Km 11, Bukit Rambai, Melaka. s.k.: (1) Guru Besar, SK Bukit Rambai, Km 11, Bukit Rambai, Melaka. (2) Yang Dipertua, Persatuan Ibu Bapa dan Guru, SK Bukit Rambai, Km 11, Bukit Rambai, Melaka. Tandatangan Ringkas Pendraf/Jurutaip dan Nombor Rujukan Rekod Nama penulis ditaip dengan huruf singkatan besar dan nama penaip huruf kecil. Kemudian diikuti dengan nombor fail dan nombor disket untuk memudahkan pencarian fail. MHA/srbi/surat1-disk2 18
  19. 19. Contoh Kepala Surat : JABATAN PELAJARAN MELAKA JALAN ISTANA, PETI SURAT No. 62, 75450 MELAKA Pengetua, SMK (P) Methodist, 440-B, Jalan Tengkera, 75200 Melaka. (u.p :Pn. Zainab binti Bahari) Pengarah Timbalan Pejabat Am Peperiksaan Fax Pengarah Bahasa Fax Bahasa : 06-2323782 : 06-2323781 : 06-2323777 06-2323778 06-2323779 : 06-2323780 : 06-2320500 : 06-2328427 : 06-2328428 Ruj. Kami : Ruj. Tuan : Tarikh : 11 JANUARI 2010 Contoh surat rasmi dikirim ‘Melalui dan Salinan’ ketua penerima JABATAN PELAJARAN MELAKA JALAN ISTANA, PETI SURAT No. 62, 75450 MELAKA Pn. Zainab bin Bahari, SMK (P) Methodist, 440-B, Jalan Tengkera, 75200 Melaka. Pengarah Timbalan Pejabat Am Peperiksaan Fax Pengarah Bahasa Fax Bahasa : 06-2323782 : 06-2323781 : 06-2323777 06-2323778 06-2323779 : 06-2323780 : 06-2320500 : 06-2328427 : 06-2328428 Ruj. Kami : Ruj. Tuan : Tarikh : 11 JANUARI 2010 Melalui dan Salinan, Pengetua, SMK (P) Methodist, 440-B, Jalan Tengkera, 75200 Melaka. 19
  20. 20. Contoh Memo/Notis Peringatan Bentuk Borang : JABATAN PELAJARAN MELAKA, JALAN ISTANA, PETI SURAT No. 62, 75450 MELAKA TELEFON -06-2323777 (Pejabat), 06-2323782 (Pengarah), No. Faks – 06-2320500 KEPADA : DARIPADA : Untuk maklumat dan tindakan Sila urus dan ambil tindakan Untuk maklumat dan perhatian Sila baca dan maklum Untuk pandangan Sila jumpa saya CATATAN : …………………………………………………………………………………………………… Terima kasih , Tarikh :………………………………... Tandatangan :……………………….. 20
  21. 21. JABATAN PELAJARAN MELAKA, JALAN ISTANA, PETI SURAT No. 62, 75450 MELAKA TELEFON -06-2323777 (Pejabat), 06-2323782 (Pengarah), No. Faks – 06-2320500 MEMO ANTARA JABATAN Ruj. Fail Tarikh : :05 APRIL 2010 TAJUK MALAM APRESIASI SENI WARISAN MELAYU DARIPADA Pengerusi Program Salinan : KEPADA AJK Program (seperti lampiran) Pengarah Timbalan Pengarah 17. Salinan kepada: Sekiranya perlu dikirimkan salinan surat ini kepada pihak lain, tulis langkau dua di bawah nama dan jawatan pengirim. Surat yang dikirimkan ‘Melalui dan Salinan’ tidak perlu ditulis di bahagian salinan kepada (s.k.) lagi. Sekiranya banyak salinan yang perlu dikirimkan kepada pihak lain, ditulis langkau dua di bawah s.k. penerima dan alamat penerima sebelumnya. 21
  22. 22. Contohnya : s.k. : 1. Pengarah, Jabatan Pelajaran Melaka 2. Pegawai Eksekutif, Institut Perguruan Melaka, Melaka Contoh menulis cogan kata, rujukan diri, tandatangan, nama dan jawatan pengirim 3. Sehubungan dengan itu, pasukan dikir barat sekolah tuan diundang untuk membuat persembahan dikir barat dalam program tersebut. …Bersama-sama ini dilampirkan atur cara program untuk rujukan dan tindakan tuan. 4. Segala perbelanjaan untuk membuat persembahan tersebut adalah di bawah tanggungjawab Institut. Kerjasama daripada pihak tuan amatlah dihargai dan didahului dengan ucapan terima kasih. “BERKHIDMAT UNTUK NEGARA” “CINTAILAH BAHASA KITA” Saya yang menurut perintah, (RAMLI BIN ABU) Pengerusi, Malam Apresiasi Seni Warisan Melayu. 22
  23. 23. 12. Cogan kata : Perlu dicatatkan cogan kata perkhidmatan sekiranya surat rasmi itu atas urusan kerajaan. Cogan kata hendaklah ditulis menggunakan HURUF BESAR dalam pengikat kata dan dihitamkan. Contohnya : “BERKHIDMAT UNTUK NEGARA” Boleh juga ditambah dengan tema tertentu di bawah cogan kata tersebut. Contohnya : “BERKHIDMAT UNTUK NEGARA” “CINTAILAH BAHASA KITA” “1 MALAYSIA, MELAKA MAJU 2010” 23
  24. 24. Contoh menulis penutup surat: Contoh menulis pemerengganan : Tuan, MALAM APRESIASI SENI WARISAN MELAYU 2010 Sukacita dimaklumkan bahawa perkara di atas dirujuk. 2. Program tersebut akan diadakan mengikut ketentuan berikut: 2.1 Tarikh 2.2 Masa : 8.45 malam hingga 10.30 malam 2.3 Tempat 3. : 30 JANUARI 2010 : Dewan Bestari, JPM Bukit Baru, Melaka Sehubungan dengan itu, pasukan dikir barat sekolah tuan diundang untuk membuat persembahan dikir barat dalam program tersebut. … Bersama-sama ini dilampirkan atur cara program untuk rujukan dan tindakan tuan. 4. Segala perbelanjaan untuk membuat persembahan tersebut di bawah tanggungjawab Institut. 24
  25. 25. III. MEMO • Peringatan/Catatan • Komunikasi dalaman yang mudah dan ringkas • Perkongsian maklumat yang jelas, cepat,tepat dan ringkas • Jenis-jenis Memo - Memo Bahagian - Memo Antara Bahagian - Memo Pengarah MEMO • Komponen Memo ( bentuk surat ) - Nama Bahagian - Rujukan Fail : - Daripada : - Kepada : - Salinan Kepada : - Tarikh : - Perkara : - Wacana hormat 25
  26. 26. MEMO ( Berbentuk Surat ) • • • • • Wacana pendahuluan – sapaan yang ringkas Penyataan permasalahan / huraian Tindakan yang perlu diambil Wacana penutup Tandatangan ` INSTITUT AMINUDDIN BAKI KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA Sri Layang. 69000 Genting Highlands TEL: 03-61056100 FAX: 03-61056200 _____________________________________________ Kepada : ___________________________________________________________ Daripada : _________________________________________________________ Untuk Kelulusan Sila Uruskan Untuk Makluman Sila Kaji dan Kemukakan Untuk Pandangan Sila Bercakap Untuk Simpanan Sila Taip Untuk Difailkan Sila Cetak Untuk Tandatangan Sila Edarkan Simpan Dalam Perhatian Hingga Sila Beri Ulasan Untuk Tindakan _________________ 26
  27. 27. CATATAN : ___________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ Sekian, Terima Kasih. Tarikh : ______________ Tandatangan : _______________________ CONTOH KESALAHAN BAHASA DALAM PENULISAN SURAT RASMI 27
  28. 28. Lampiran 1 CONTOH 1:KESALAHAN DALAM PENULISAN SURAT RASMI Bil (63) 1341/2-1-5 Tarikh 15 Jun 2009 Penyelaras Projek Bahasa, Program Pembangunan Latihan, Komunikasi dan Teknologi Maklumat (PEKERTI), Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN), Jalan Elmu, Peti Surat 1154, 59700 KUALA LUMPUR. U/p: En. Md. Fadzil Hj. Hassan) Tuan, Kursus Peningkatan Mutu Penguasaan Bahasa Malaysia Penulisan Laporan -------------------------------------------------------------------Sila rujuk surat tuan bil. INTAN 31/3/50L/3-95 (25) bertarikh 5 Jun 2008. Bersama-sama ini dikembarkan borang persetujuan mengikuti kursus untuk tindakan tuan selanjutnya. (Wacana hormat) Sekian. 28
  29. 29. Slogan Yang benar, Idris bin Halim (Jawatan) b.p Pengurus Besar ANALISIS KESALAHAN: SALAH U/p:En. Md. Fadzil Hj. Hassan Wacana hormat : tiada Slogan: tiada Yang benar, Idris bin Halim Jawatan: tiada BETUL (u.p.:En. Md. Fadzil Hj. Hassan) Wacana hormat: Sekian, terima kasih. Slogan: “BERKHIDMAT UNTUK NEGARA” Saya yang menurut perintah, IDRIS BIN HALIM Jawatan: Timbalan Pengurus Besar Lampiran 2 CONTOH SURAT YANG TELAH DIMURNIKAN Bil(63) 1341/2-2-1-5 Tarikh :15 Jun 2009 Penyelaras Projek Bahasa, Program Pembangunan Latihan, Komunikasi dan Teknologi Maklumat (PEKERTI), Jalan Elmu, Peti Surat 1154, 59700 KUALA LUMPUR. (u.p: En. Md. Fadzil Hj. Hassan) Tuan, Kursus Peningkatan Mutu Penguasaan Bahasa Malaysia Penulisan Laboran Saya diarah merujuk surat tuan Bil. INTAN 31/3/50/L/3-95(25) bertarikh 5 Jun 2008 berhubung perkara di atas. 29
  30. 30. 2. Bersama-sama ini dikembarkan borang permohonan En………………untuk mengikuti kursus tersebut bagi tindakan tuan selanjutnya. Sekian, terima kasih. “BERKHIDMAT UNTUK NEGARA” Saya yang menurut perintah, _____________________ (NAMA HURUF BESAR) Timbalan Pengurus Besar b.p: Pengurus Besar CONTOH 2: KESALAHAN BAHASA DALAM PENULISAN SURAT RASMI SURAT TAWARAN KEMASUKAN SIDANG AKADEMIK 1985-1986 Adalah saya dengan sukacitanya memaklumkan bahawa anda telah ditawarkan memasuki Universiti Sains Malaysia untuk mengikuti : Kursus KEMANUSIAAN DENGAN PENDIDIKAN Tahun Kursus SATU Walau bagaimanapun sila ambil perhatian bahawa tawaran ini adalah tertakluk kepada pengesahan Senat Universiti dan kesanggupan anda untuk menerima syarat-syarat kemasukan yang terkandung dalam Lampiran A (USM/Kem.2/85). Adalah saya yang menjalankan tugas, (YUSOF AHMAD) b/p: Pendaftar 30
  31. 31. ANALISIS KESALAHAN: SALAH Adalah saya…. adalah tertakluk …. Adalah saya …. b/p BETUL Dengan sukacitanya dimaklumkan …. tertakluk …. Saya …. b.p. CONTOH 2: KESALAHAN BAHASA YANG TELAH DIMURNIKAN SURAT TAWARAN KEMASUKAN SIDANG AKADEMIK 1985-1986 Dengan sukacitanya memaklumkan bahawa anda telah ditawarkan memasuki Universiti Sains Malaysia untuk mengikuti : Kursus KEMANUSIAAN DENGAN PENDIDIKAN Tahun Kursus SATU 2. Walau bagaimanapun sila ambil perhatian bahawa tawaran ini tertakluk kepada pengesahan Senat Universiti dan kesanggupan anda untuk menerima syarat-syarat kemasukan yang terkandung dalam Lampiran A (USM/Kem.2/85). Saya yang menjalankan tugas, tt (YUSOF AHMAD) Penolong Pendaftar b.p.: Pendaftar 31
  32. 32. CONTOH 3: KESALAHAN BAHASA DALAM PENULISAN SURAT RASMI Kemajlis YBHG. TUAN HJ. ISA BIN HJ. ABU Pengarah Pelajaran Negeri Melaka Jabatan Pelajaran Negeri Melaka Jalan Istana, Bukit Beruang 75450 MELAKA Tuan, UNDANGAN KE MAJLIS PERASMIAN SEMINAR DAN BENGKEL PENINGKATAN DISPLIN PELAJAR SEKOLAH-SEKOLAH NEGERI MELAKA 2007 Perkara di atas dengan hormatnya dirujuk. 2. Sukacita dimaklumkan bahawa MAJLIS PERMUFAKATAN NEGERI MELAKA (MAPIM), dengan kerjasama Jabatan Pelajaran Negeri Melaka dan Majlis Aspirasi-Aspirasi Pemangkin Nasional (Mapan) akan menganjur dan mengadakan Seminar & Bengkel seperti yang tersebut di atas pada jadual sepertimana ketetapan di bawah: TARIKH MASA TEMPAT : 11 hb September 2007 (Hari Selasa) : 8.30 pagi : The Legacy Melaka, Jalan Hang Tuah, Melaka 3. Sehubungan dengan itu, pihak kami sangat berbesar hati, menjemput YBhg tuan, untuk hadir ke Majlis Perasmian Seminar tersebut, yang dijangka akan dirasmikan oleh YAB Datuk Seri Ketua Menteri Melaka, di samping tuan di minta untuk berucap pada majlis tersebut. 32
  33. 33. 4. Untuk makluman tuan, Seminar tersebut akan di hadiri oleh Pengerusi PIBG Sekolah dan Penasihat PIBG Sekolah atau wakil dari kalangan ibubapa ANALISIS KESALAHAN: SALAH Kemajlis Majlis Permuafakatan Negeri sepertimana 11 hb September 2007 menjemput YBhg tuan, di minta Seminar tersebut di hadiri oleh dari kalangan ibubapa BETUL Ke majlis (Dalam surat rasmi tidak perlu kata ke majlis, terus kepada penerima) Majlis Pemuafakatan Negeri seperti 11 September 2007 mengundang YBhg tuan, diminta Seminar tersebut dihadiri oleh dalam kalangan ibu bapa CONTOH 3: KESALAHAN BAHASA YANG TELAH DIMURNIKAN YBhg. Tuan Haji Isa bin Hj. Abu, Pengarah Pelajaran Negeri Melaka, Jalan Istana, Bukit Beruang, 75450 MELAKA. Tuan, UNDANGAN KE MAJLIS PERASMIAN SEMINAR DAN BENGKEL PENINGKATAN DISPLIN PELAJAR SEKOLAH-SEKOLAH NEGERI MELAKA 2007 Perkara di atas dengan hormatnya dirujuk. 2. Sukacita dimaklumkan bahawa Majlis Pemuafakatan Negeri Melaka (MAPIM), dengan kerjasama Jabatan Pelajaran Negeri Melaka dan Majlis Aspirasi-Aspirasi Pemangkin Nasional (Mapan) akan menganjur dan mengadakan Seminar & Bengkel seperti yang tersebut di atas pada ketetapan di bawah: TARIKH MASA TEMPAT : 11 September 2007 (Hari Selasa) : 8.30 pagi : The Legacy Melaka, Jalan Hang Tuah, Melaka 33
  34. 34. 3. Sehubungan dengan itu, pihak kami sangat berbesar hati mengundang YBhg tuan untuk hadir ke majlis perasmian seminar di atas yang dijangka akan dirasmikan oleh YAB Datuk Seri Ketua Menteri Melaka. YBhg tuan juga dipohon untu menyampaikan ucapan dalam majlis tersebut. 4. Untuk makluman tuan, peserta seminar terdiri daripada Pengerusi PIBG dan Penasihat PIBG atau wakil dalam kalangan ibu bapa 34
  35. 35. ’ KEDAH MAJU 2010 ‘ Ruj.Tuan: SPP.70/1/1-52268 Ruj.Kami: JPK(P)01-53994/(19) Tarikh : 15 JANUARI 2004 Setiausaha, Suruhanjaya Perkhidmatan Pendidikan, Aras 2, Blok B3, Kompleks Jabatan Perdana Menteri, Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan, 62526 Putrajaya. Tuan, Pemberian Taraf Berpencen Encik Safuan bin Suffian ( K/P: 740115-08-6419 ) Pegawai Perkhidmatan Pendidikan Siswazah Gred DG41 Dengan hormatnya saya di arah merujuk kepada perkara tersebut di atas. 2. Sehubungan dengan itu adalah dimaklumkan bahawa pegawai berkenaan telah berkhidmat melebihi 3 tahun dan beliau layak diperakukan untuk diberi taraf berpencen. 3. Beliau telah dilantik sebagai Pegawai Perkhidmatan Pendidikan Siswazah Gred DG41 mulai 02.01.2001 dan telah disahkan dalan perkhidmatannya mulai 01.11.2002. 4. Bersama-sama ini disertakan sesalinan perakuan mengikut Perintah Am Bab A 38 dan Kenyataan Perkhidmatan untuk tindakan tuan selanjutnya. Sekian, terima kasih. ‘ BERKHIDMAT UNTUK NEGARA ’ Saya yang menurut perintah, ( SABIHAH BT. HJ HASSAN ) Seksyen Perkhidmatan, Sektor Pengurusan Perkhidmatan Pendidikan, b.p. Pengarah Pendidikan Kedah Darul Aman. s.k. Ketua Setiausaha, Kementerian Pendidikan Malaysia, Bhg. Pembangunan Organisasi dan Perkhidmatan, Paras 6, Blok J, Pusat Bandar Damansara, 50604 KUALA LUMPUR. En. Safuan bin Sufian 35
  36. 36. PEDOMAN BAHASA DAN EJAAN 1.0 PENGETAHUAN SISTEM EJAAN RUMI BAHASA MELAYU Pengetahuan berkaitan dengan sistem ejaan Rumi Bahasa Melayu amat penting dikuasai oleh pengguna bahasa Melayu, khususnya murid-murid. Melalui pemahaman yang mantap ini, murid-murid akan mudah untuk memahani dan menguasai pengetahuan dan kemahiran asas bahasa Melayu. Sistem ejaan Rumi yang menjadi pegangan Dewan Bahasa dan Pustaka dan pencinta Bahasa Melayu ialah Sistem Ejaan Rumi Baharu Bahasa Malaysia yang telah diguna pakai mulai 16 Ogos 1972. Sistem ejaan ini ialah hasil kesepakatan Majlis Bahasa Indonesia – Malaysia. 1.1 ABJAD dan HURUF Abjad Rumi bahasa Melayu mengandungi 26 huruf yang tersusun seperti yang berikut : HURUF SEBUTAN BESAR KECIL A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa bi si di i ef ji ec ai je ke el em en o pi kiu ar es ti yu vi dabliu eks wai zet 36
  37. 37. 1.2 HURUF VOKAL 2.1 Dalam sistem ejaan Rumi, ada lima huruf vokal yang digunakan bagi melambangkan enam fonem vokal atau bunyi vokal. Huruf vokal ialah a,e,i, o dan u. HURUF a FONEM /a/ CONTOH PENGGUNAAN DI DEPAN DI TENGAH DI BELAKANG api padi rusa e (i) /e/ enau kelu optimisme e (ii) /e/ elak pelat tauge i /i/ itik simpul sungai o /o/ obor kolek pidato u /u/ udang pulang itu 1.3 SISTEM KESELARASAN HURUF VOKAL a. Sistem keselarasan vokal bermaksud keselarasan atau kesesuaian dua huruf cokal yang membentuk dua suku kata pada sesuatu kata dasar. Dua kata dasar yang dimaksudkan ialah pasangan huruf vokal pada suku kata praakhir dan suku kata akhir tertutup (suku kata yang diakhiri oleh huruf konsonan) b. Huruf vokal ialah huruf yang membentuk suku kata dalam bahasa Melayu. Terdapat lima huruf vokal, iaitu a, e, i, o, dan u. c. Huruf vokal e terbahagi kepada dua bentuk, iaitu e taling dan e pepet (dahulu disebut e tanda). Contoh perkataan : 37
  38. 38. e taling e pepet belot (berpaling tadah, belut (sj. Ikan) berkhianat) kelok (liku) keluk (lengkung) lengkong (sj. agar-agar, lengkung (keluk) cincau) telor (pelat, loghat) tembok (dinding, tambak tepok (lumpuh) telur (bakul tembaga, contohnya: telur ayam) tembuk (berlubang, tembus) tepuk(contohnya: bertepuk tangan) 1.3.1 Dalam ejaan Rumi sekarang, terdapat 18 pola keselarasan vokal yang utama (primer) seperti yang berikut : BIL. Pola Keselarasan Suku Kata Praakhir Suku Kata Akhir Tertutup Contoh Penggunaan 38
  39. 39. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. a a a e e e e e e i i i pepet pepet pepet taling taling taling • • • u u u a i u a i u a e taling o a i u a e taling o a i u asah, balak, halaman alih, balik, cantik asuh, datuk, lembayung emas, kelam, cemerlang lebih, betik, sembelih telur, tempuh, belut elak, dewan, belerang leceh, gelek, selekih esok, telor, selekoh ingat, kilang, selinap intip, selisih, belimbing riuh, tidur, periuk otak, borang, sekolah oleh, boleh, celoteh obor, borong, kelompok ubat, tumpang, ketupat isuk, kuih, putih untuk, tunduk, tengkujuh 1.3.2 Kekecualiaan Sistem Keselarasan Vokal Kekecualian sistem keselarasan vokal lazimnya melibatkan perkataan yang berasal atau diserap daripada bahasa, khususnya daripada bahasa Inggeris , bahasa-bahasa Eropah dan bahasa-bahasa di Nusantara. Contohnya adalah seperti yang berikut : BIL. POLA 1. a – e taling CONTOH DARIPADA BAHASA NUSANTARA aneh, awet, pamer,borang CONTOH DARIPADA BAHASA INGGERIS kaget, jaket, kabaret 2. a -- o calon, lapor, lancong, perabot atom, kontraktor 3. e pepet – e taling gembleng setem 4. e pepet -- o bendok, jempol gabenor, interkom 5. i – e taling imlek tiket, kriket 6. i -- o ijon, pilon diftong, transistor 39
  40. 40. 7. u – e taling tulen, ulet subjek 8. u -- o bunglon, lelucon, buron kupon, konduktor 9. a – e pepet pakem teater, plaster 10. e taling -- i hipotesis, objektif 11. e taling -- u petroleum, spektrum 12. e pepet – e pepet demdem, pepet 13. i – e pepet iseng 14. o -- i fosil, hipokrit 15. o -- u bonus, forum 16. u – e pepet 17. e taling – e pepet meter o – e pepet Oktober, broker 18. artikel, filem, dividen lumer skuter, snuker 1.4 Pola Keselarasan Vokal Yang Sering Mengelirukan Pengguna Bahasa Melayu Terdapat 8 pola yang sering mengelirukan pengguna bahasa Melayu, iaitu BIL. POLA BETUL SALAH 1. a -- i adik balik latih patik adek balek lateh patek 40
  41. 41. cantik 2. 3. a -- u e -- i cantek datuk kampung masuk atur basuh datok kampong masok ator basoh betik benih sengit pedih herdik betek beneh senget pedeh herdek gemuk tempuh penuh ketuk cemuh gemok tempoh penoh ketok cemoh 4. e -- u 5. i -- i bisik pilih selisih sisik intip bisek pileh seliseh sisek intep 6. i -- u simpuh periuk tidur timbul bingung simpoh periok tidor timbol bingong 7. u -- i kulit kuih pulih sunting usik kulet kueh puleh sunteng usek 8. u -- u sugul bunuh gulung busuk tunggul sugol bunoh gulong busok tunggol 1.5 Senarai Kata yang Dikecualikan 41
  42. 42. BETUL SALAH aneh awet kaget pamer anih awit kagit pamir raden samseng calon radin samsing calun lapor lapur lakun BENTUK TERBITAN keanehan, menganehkan awetan, pengawet, pengawetan kekagetan, mengagetkan pemeran, mempamerkan, dipamerkan, pemameran dicalonkan, mencalonkan, pencalonan laporan, melaporkan, pelapor, pelaporan dilakonkan, berlakon, pelakon, melakonkan, lakonan melancong, pelancong, pelancongan lakon lancung lancong 1.6 Ejaan Kata Serapan/Pinjaman daripada Bahasa Inggeris dan Bahasa-bahasa Eropah a. Pengekalan huruf-huruf vokal dan konsonan tertentu. BIL. HURUF BAHASA INGGERIS BAHASA MELAYU 1. a -- a 2. ae -- ae 3. ai -- ai 4. au -- au 5. e -- e 6. ea -- ea 7. ei -- ei 8. eo -- eo abstract plate aerial aerograph aileron trailer automatic auditorium effective system bearing idealist atheist protein geometry stereo europium petroleum harmony hotel identity textile dialect criteria diesel tieceron iodine abstrak plat aerial aerograf aileron trailer automatik auditorium efektif sistem bearing idealis ateis protein geometri stereo europium petroleum harmoni hotel identiti tekstil dialek kriteria diesel tieseron iodin 9. eu -- eu 10. h -- h 11. i -- i 12. ia -- ia 13. ie -- ie 14. io -- io 42
  43. 43. 15. iu -- iu premium stadium khaki premium stadium khaki 16. kh -- kh 17. ng -- ng oo -- oo congress linguistics operator orthodox alkaloid duboisine zoo kongres linguistik operator ortodoks alkoloid duboisin zoo 18. o -- o 19. oi -- oi 20. 21. ue -- ue duet duet 22. ui -- ui 23. uo -- uo 24. v -- v 25. w -- w 26. x -- x annuity equinox quorum quota novel university kiwi wire xenon anuiti ekuinoks kuorum kuota novel universiti kiwi wayar xenon 27. y -- y royalty yankee royalti yangki b. Pengekalan Ejaan Gugus Konsonan pada awal kata atau awal suku kata. Contohnya : BAHASA INGGERIS blbrdrflfrglgrknkrplprpsptskslsnspsprststrtr- block brek drama flora franc glucose gravity knot krone plumbum practical psychology ptomaine ski slang snooker spectrum spring stable structure tragedy BAHASA MELAYU menjadi bl- “ “ “ brdrflfrglgrknkrplprpsptskslsnspsprststrtr- “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ blok brek drama flora franc glukosa graviti knot krone plumbum praktis psikologi ptomain ski slanga snuker spektrum spring stabil struktur tragedy 43
  44. 44. tz- tzar “ tz- tzar CATATAN : Jawatankuasa Tetap Bahasa Malaysia telah menetapkan pengecualian bagi peraturan mengenai gugus konsonan di atas yang melibatkan penggunaan huruf e pepet, iaitu Bahasa Melayu Bahasa Inggeris Betul Salah class kelas klas kelab klab/klub club gelas plan stamp gran pelan grant glas geran glass plan setem stem c. Penyesuaian dan perubahan huruf vokal dan konsonan tertentu. Contohnya : BIL. HURUF BAHASA INGGERIS BAHASA MELAYU 1. ae – e 2. b,bb – b 3. c–s 4. c,cc -- k aesthetics haematite barbecue lobby cent cylinder carbon estetika hematit barbeku lobi sen silinder karbon 5. d,dd – d dividend dividen 44
  45. 45. 6. ea – i 7. ee – i 8. f,ff – f 9. g,gg – g 10. ie – i beaker grease beer jamboree factor traffic geology aggressive calorie 11. ie – ai pie pai 12. j,jj – j 13. k,kk – k journal jury kilo jurnal juri kilo 14. l,ll – l 15. m,mm – m 16. n,nn – n 17. oa – o 18. oe – e 19. oo – u 20. ou – au 21. ou – u 22. p,pp – p 23. ph – f 24. q–k 25. r,rr – r 26. rh – r 27. s,ss – s 28. sc – s 29. sc – sk 30. sch -- sk liberalism pill mammal optimism neon tennis cardboard coat foetus gonorrhoea cartoon kangaroo accountant pound coupon serious apple passport graph phoneme quality technique lorry recruit rhetoric rhythm express status proscenium science scooter telescope scheme scholastic bikar gris bir jambori faktor trafik geologi agresif kalori liberalisme pil mamalia optimisme neon tenis kadbod kot fetus gonorea kartun kanggaru akauntan paun kupon serius epal pasport graf fonem kualiti teknik lori rekrut retorik ritma ekspres status prosenium sains skuter teleskop skim skolastik d. Semua huruf g yang diucapkan sebagai [j] menurut sebutan bahasa Inggeris, tetap ditulis sebagai huruf g dan disebut sebagai [g] dalam bahasa Melayu. BAHASA INGGERIS BAHASA MELAYU 45
  46. 46. BETUL agenda gymnasium technology tragedy generation SALAH agenda gymnasium teknologi tragedy generasi ejenda jimnasium teknoloji trajedi jenerasi Catatan : Sebagai kekecualian, huruf g yang diucapkan sebagai [j] menurut sebutan dalam bahasa Inggeris, menjadi huruf j dalam bahasa Melayu. Antaranya adalah seperti contoh yang berikut : BAHASA INGGERIS BAHASA MELAYU BETUL SALAH agent college contingent engine garage general image ledger magistrate margarine prestige regime regiment sabotage sergeant ejen kolej kontinjen enjin garaj jeneral imej lejar majistret marjerin prestij rejim rejimen sabotaj sarjan agen koleg kontingen engin garag general imeg ledger megestret margerin prestige regim regimen sabotage sargen e. Perkataan atau kata yang berakhir dengan –sion, -sional, -tion, -tional berubah menjadi – si, -sen, -syen dan –sional. BAHASA INGGERIS BAHASA MELAYU tradition action lotion immigration section television professional national tradisional tradisi aksi losen imigresen seksyen televisyen profesional nasional tradisional f. Pengejaan kata yang berakhir dengan –ism. 46
  47. 47. BAHASA INGGERIS BAHASA MELAYU nasionalism komunism socialism mechanism nasionalisme komunisme sosialisme mekanisme g. Pengejaan kata pinjaman daripada bahasa Inggeris yang telah mantap. BAHASA INGGERIS class glass grant stamp pencil plan bureau balloon action dial file size pie custom driver pension station modern BAHASA MELAYU BETUL SALAH kelas gelas geran setem pensel pelan biro belon aksi dail fail saiz pai kastam drebar pencen stesen moden klas glas gran stem pensil plan bureau balon aksin dial file sais pie kustom driber pension stesyen modern h. Penulisan huruf gugus konsonan pada akhir kata atau pada akhir suku kata bagi kata yang diterima bentuk gugus konsonannya adalah seperti contoh yang berikut : BAHASA INGGERIS -lf -lt -nce -nk -ps -rd -rm -rt -x -xt golf cobalt science bank forceps standard chloroform consert complex text BAHASA MELAYU menjadi “ “ “ “ “ “ “ “ “ -lf golf -lt kobalt -ns sains -nk bank -ps forseps -rd standard -rm kloroform -rt konsert -ks kompleks -ks teks 47
  48. 48. i. Huruf gugus konsonan pada akhir kata dalam bahasa Inggeris yang disesuaikan dengan penambahan huruf vokal tertentu seperti contoh yang berikut : BAHASA INGGERIS -ct -gm -ism -sm BAHASA MELAYU fact menjadi -kta fakta paradigm “ -gma paradigma nationalism “ -isme nasionalisme plasm “ -sma plasma 2. KESILAPAN PENGGANDAAN KATA Perkataan seperti lima, sepuluh, seratus, lima ribu, semua, segala, sejumlah, beberapa, sekalian, seluruh, sebilangan, sepertiga, berabad-abad, berkotak-kotak, masing-masing, setiap, setengah-setengah dan sebagainya tergolong dalam kata bilangan yang menunjukkan jamak atau banyak. Dalam penggunaan kata bilangan dalam ayat, kita selalu membuat kesilapan dengan menggandakan perkataan yang mengikutinya atau tidak mengeja sepenuhnya kata bilangan berkenaan sebagai satu bentuk yang mematuhi sistem morfologi tatabahasa bahasa Melayu. Kesilapan yang sering kita gunakan dalam penggunaan kata bilangan adalah seperti contoh yang berikut, i)Kesilapan kerana menggandakan perkataan yang mengikuti kata bilangan. SALAH Banyak organisasi-organisasi Banyak perkara-perkara Empat unsur-unsur yang berikut…… Kebanyakan pekerja-pekerja Keseluruhan peserta-peserta Lima peratus (5%) daripada pembelipembeli Penambahan jumlah anak-anak Ramai pengguna-pengguna Segala maklumat-maklumat Semua surat-surat BETUL Banyak organisasi Banyak perkara Empat unsur yang berikut Kebanyakan pekerja Keseluruhan peserta Lima peratus (5%) daripada pembeli Penambahan jumlah anak Ramai pengguna Segala maklumat Semua surat ii) Kesilapan dalam membentuk kata bilangan SALAH Antara kedua tugas Berbagai bidang BETUL Antara kedua-dua tugas Berbagai-bagai bidang 48
  49. 49. Berbagai isu-isu Di kedua buah negara Merangkumi berbagai kegiatan Para-para petugas Setengah koperasi Setiap satu tugas/tiap satu tugas Tiap usaha Berbagai-bagai isu Di kedua-dua buah negara Merangkumi berbagai-bagai kegiatan Para petugas Sesetengah koperasi/setengah-setengah koperasi Setiap tugas/ tiap-tiap tugas Setiap usaha/ tiap-tiap usaha iii) Kesilapan kerana menggandakan kata yang mengikuti kata yang bermaksud kumpulan. Terdapat sebilangan kata dalam bahasa Melayu seperti antara, antologi, banjaran, barisan, daftar, deretan, gabungan, gerombolan, gugusan, jemaah, kalangan, kawan, rombongan dan senarai yang bermakna ‘kumpulan’ atau ‘banyak’, iaitu yang melibatkan orang, benda, unsure, perkara dan sebagainya yang lebih daripada satu. Oleh itu kita tidak perlu menggandakan perkataan yang mengikutnya. Contohnya: SALAH Antara maklumat-maklumat Antologi cerpen-cerpen Di kalangan tokoh-tokoh Gugusan pulau-pulau Jemaah menteri-menteri Kebanyakan pekerja-pekerja Longgokan kayu-kayu Pelbagai kuih-muih Rombongan penduduk-penduduk Segala bukti-bukti BETUL Antara maklumat Antologi cerpen Di kalangan tokoh Gugusan pulau Jemaah menteri Kebanyakan pekerja Longgokan kayu Pelbagai kuih/kuih-muih Rombongan penduduk Segala bukti iv) Kesilapan kerana menggandakan kata yang mengikuti kata yang berimbuhan seatau berkata bilangan satu yang bermaksud kumpulan Dalam bahasa Melayu terdapatperkataan yang berawalan se- (yang bermakna satu) atau perkataan yang berangkai dengan kata bilangan satu yang mengandungi makna kumpulan atau mengandungi unit lebih daripada satu di dalamnya. Oleh itu, kata yang mengikutinya tidak perlu digandakan. Contohnya: SALAH Sebahagian daripada peneroka-peneroka Sebaris rumah-rumah/ satu baris rumah Sebanyak pelajar-pelajar di sekolah itu Sebilangan ahli-ahli Sedikit sahaja daripada ulasan-ulasan Segelintir daripada pemohon-pemohon Sejambak bunga-bungaan Sekawan burung-burung Setimbun buku-buku Setiap masalah-masalah BETUL Sebahagian daripada peneroka Sebaris rumah/ satu baris rumah Sebanyak pelajar di sekolah itu Sebilangan daripada ahli Sedikit sahaja daripada ulasan Segelintir pemohon Sejambak bunga Sekawan burung/ satu kawan burung Setimbun buku Setiap masalah 49
  50. 50. v) Kesilapan kerana menggandakan kata yang mengikuti perkataan ada yang bermaksud telah tersedia atau telah terkumpul. SALAH Ada pekerja-pekerja yang didapati melanggar peraturan pejabat BETUL Ada pekerja yang didapati melanggar peraturan pejabat vi) Kesilapan kerana menggandakan kata nama sebelum kata kerja berapitan ber-…an yang menunjukkan jamak. Kata kerja yang berimbuhan apitan ber-…an seperti bergantungan, berguguran, bertaburan dan sebagainya membawa maksud perbuatan yang menunjukkan jumlah yang banyak atau berulang-ulang dengan banyaknya. Oleh itu kata nama yang hadir sebelumnya tidak perlu digangakan lagi. Contonya: SALAH Bendera-bendera yang berwarna-warni berkibaran di sepanjang jalan Bintang-bintang berkerdipan di langit Burung-burung berterbangan di angkasa Daun-daun kering berguguran Lampu-lampu merah bergantungan di dinding BETUL Bendera yang berwarna-warni berkibaran di sepanjang jalan Bintang berkerdipan di langit Burung berterbangan di angkasa Daun kering berguguran Lampu merah bergantungan di dinding vii) Kesilapan kerana menggandakan perkataan yang sudah mendukung maksud banyak. SALAH Ibu bapa-ibu bapa diseru…/ibu-ibu bapa diseru… Mereka-mereka yang mengambil bahagian… Rakyat-rakyat negara ini… BETUL Ibu bapa diseru… Mereka yang mengambil bahagian… Rakyat negara ini… viii) Kesilapan kerana menggandakan keseluruhan gabungan kata atau kata majmuk yang sepatutnya hanya perkataan yang pertama sahaja yang perlu digandakan. SALAH Duta besar-duta besar Kertas kerja-kertas kerja Ketua menteri-ketua menteri Ketua setiausaha-ketua setiausaha Pihak berkuasa-pihak berkuasa tempatan BETUL Duta-duta besar Kertas-kertas kerja Ketua-ketua menteri Ketua-ketua setiausaha Pihak-pihak berkuasa tempatan 50
  51. 51. 3. KESILAPAN PENGGUNAAN ADALAH ATAU IALAH Kata pemeri ialah menunjukkan persamaan dan hadir di hadapan frasa nama, manakala adalah yang menunjukkan huraian dan hadir di hadapan frasa adjektif dan frasa sendi nama. Kekeliruan penggunaan kedua-dua kata ini dapat dikategorikan seperti yang berikut. i) Kesilapan penggunaan kata adalah di tempat ialah SALAH Anak adalah anugerah Allah BETUL Anak ialah anugerah Allah Beliau adalah orang yang pertama membiakkan… Beliau ialah orang yang pertama membiakkan… Kaum wanita adalah elemen… Kaum wanita ialah elemen… Malaysia mesti mempunyai rakyat yang Malaysia mesti mempunyai rakyat yang sejumlah besar daripadanya adalah orang- sejumlah besar daripadanya ialah orangorang yang berpendidikan… orang yang berpendidikan… Masalah yang kita hadapi adalah kekurangan pendapat yang bernas Masalah yang kita hadapi ialah kekurangan pendapat yang bernas Maklumat NURY adalah pembinaan masyarakat cemerlang Maklumat NURY ialah pembinaan masyarakat cemerlang Memandangkan T.Y.T Tun adalah bekas pengerusi lembaga… Memandangkan T.Y.T Tun ialah bekas pengerusi lembaga… Perkara ini adalah masalah yang tidak mudah diatasi Perkara ini ialah masalah yang tidak mudah diatasi Sepak takraw adalah sukan yang elok dipertandingkan … Sepak takraw ialah sukan yang elok dipertandingkan… ii) Kesilapan penggunaan kata ialah ditempat adalah. SALAH BETUL 51
  52. 52. Kursus ini ialah untuk… Kursus ini adalah untuk… Tarikh kerja pembaikan lif dijangka siap ialah pada… tarikh kerja pembaikan lif dijangka siap adalah pada… Baju itu ialah baik baju itu adalah baik iii) Kesilapan penggunaan kata adalah di hadapan kata kerja. SALAH Matlamat utama unit ini adalah membantu pihak pengurusan melaksanakan tanggungjawabnya secara berkesan BETUL Matlamat utama unit ini adalah untuk membantu pihak pengurusan melaksanakan tanggungjawabnya secara berkesan Satu usaha yang dijalankan adalah menerbitkan risalah penerangan untuk tatapan masyarakat Satu usaha yang dijalankan adalah dengan menerbitkan risalah penerangan untuk tatapan masyarakat iv) Kesilapan penggunaan kata adalah pada awal ayat. SALAH Adalah dengan ini dimaklumkan bahawa… BETUL Dengan ini dimaklumkan bahawa… Dengan pemilihan ini diharapkan… Adalah diharapkan dengan pemilihan ini… Dengan ini dimaklumkan bahawa… Adalah dimaklumkan bahawa… Dengan ini diumumkan bahawa… Adalah diumumkan bahawa… Selain itu, pengguna bahasa Melayu cenderung untuk menggunakan ungkapan adalah+kata kerja seperti yang berikut: …adalah berasaskan… …adalah dibuat… …adalah melambangkan… …adalah menjadi… …adalah merupakan… …adalah tertakluk… Contohnya: SALAH Para pelajar adalah dipelawa memohon… BETUL Para pelajar dipelawa memohon… Keputusan ini diambil adalah Keputusan ini diambil berdasarkan… 52
  53. 53. berdasarkan… Perjanjian ini adalah tertakluk kepada… Perjanjian ini tertakluk kepada… Warna merah pada bendera Malaysia adalah melambangkan… Warna merah pada bendera Malaysia melambangkan… Ayat atau frasa di atas dikategorikan sebagai frasa yang salah kerana tanpa kata adalah, ayat atau frasa tersebut sudah mencapai maksud dan menepati struktur tatabahasa. Kata adalah sebelum kata kerja berkenaan tidak membawa sebarang maksud atau fungsi tatabahasa sama ada berfungsi sebagai penegas atau yang seumpama dengannya. Kesimpulannya: a) Kata pemeri adalah hanya boleh diikuti oleh kata sendi nama dan kata adjektif yang bersifat huraian sahaja. b) Kata pemeri ialah hanya boleh diikuti oleh kata nama atau frasa nama yang bersifat persamaan sahaja. 53
  54. 54. 4. KESILAPAN PENGGUNAAN di, dalam dan di dalam. Dalam penggunaan bahasa Melayu kini, kita kadang-kadang tersilap meletakkan kata sendi nama di pada tempat dalam, dan frasa sendi nama di dalam pada tempat kata sendi dalam. Kesilapan ini berlaku kerana kekeliruan tentang fungsi kata sendi nama dan frasa sendi nama tersebut. i) Kesilapan penggunaan kata sendi nama di pada tempat dalam. SALAH Beliau memiliki ijazah sarjana di bidang pengurusan perniagaan BETUL Beliau memiliki ijazah sarjana dalam bidang pengurusan perniagaan Di masyarakat itu, ahlinya merupakan insan yang sihat Dalam masyarakat itu, ahlinya merupakan insan yang sihat Kanak-kanak bergembira di suasana hari raya yang mulia ini Kanak-kanak bergembira dalam suasana hari raya yang mulia ini Kata sendi nama di digunakan khusus di hadapan kata nama atau frasa nama yang menunjukkan tempat. Contohnya: 1) Majlis itu akan diadakan di Dewan Bahasa dan Pustaka 2) Mesyuarat itu diadakan di Kementerian Pendidikan 3) Pelajar itu menelaah pelajarannya di perpustakaan ii) Kesilapan penggunaan kata sendi nama di dalam pada tempat dalam SALAH Di dalam pelbagai bidang kehidupan… BETUL Dalam pelbagai bidang kehidupan… Beliau sering dijemput membentangkan kertas kerja di dalam beberapa seminar Malaysia pernah terperangkap di dalam kegawatan ekonomi Beliau sering dijemput untuk membentangkan kertas kerja dalam beberapa seminar Malaysia pernah terperangkap dalam kegawatan ekonomi Sememangnya dia sudah lama terdidik di dalam bahasa Melayu Sememangnya dia sudah lama terdidik dalam bahasa Melayu 54
  55. 55. 5. KESILAPAN PENGGUNAAN di antara dan antara Kata antara dapat berfungsi sebagai kata sendi nama dan kata arah. Kata sendi nama ialah perkataan yang digunakan di hadapan frasa nama untuk menghasilkan frasa sendi nama. Kata arah pula ialah kata yang menunjukkan arah atau kedudukan. Kata ini biasanya digunakan dalam frasa sendi, yakni mengikuti kata sendi nama. Hanya kata sendi nama di dan ke sahaja dapat membentuk frasa sendi dengan kata arah. Contohnya: KATA SENDI NAMA …akan anaknya …akan kelakuan anaknya …antara adik-beradik …antara dua negara …antara mereka …antara persoalan penting …antara sekolah …dari sudut ekonomi …oleh polis …pada papan kenyataan KATA SENDI NAMA ARAH …di atas meja …di bawah rumah …di tengah padang …di depan bangunan …di belakang pintu …di luar pejabat …di dalam ruangan …di kampung …ke dalam bahasa Inggeris …ke sekolah Kesimpulan : 1) Frasa sendi nama di antara digunakan apabila kata antara berfungsi sebagai kata nama. Justeru, frasa sendi nama di antara hanya dapat digunakan untuk menunjukkan kedudukan fizikal atau tempat. Contohnya: a) Anak kecil itu duduk diam di antara ibu dan bapanya. b) Hasnah duduk mencelah di antara Fatimah dengan Rahmah 2) Kata antara yang berfungsi sebagai kata sendi nama boleh mendahului ayat yang menunjukkan perbandingan. Contohnya: a) Antara Johor Bahru dengan Singapura, banyak perbezaannya. b) Antara ilmu perubatan dengan ilmu biologi ada persamaannya. 3) Kata sendi nama antara biasanya diikuti oleh kata nama am yang tidak perlu diulang. Contohnya: SALAH BETUL …adalah di antara sumber-sumber tidak …adalah antara sumber tidak rasmi… rasmi… Antara lagu-lagu persembahannya ialah… Antara lagu persembahannya ialah… Di antara nama-nama yang disebut Antara nama yang disebut ialah… 55
  56. 56. ialah… Di antara peraturan-peraturan yang perlu dipatuhi ialah… Antara peraturan yang perlu dipatuhi ialah… Kata sendi nama antara hanya dapat diikuti kata nama am jamak yang mengalami penggandaan separa seperti adik-beradik, yang membawa makna kumpulan orang dan sebagainya yang tertentu. Contohnya: 1) mereka berbincang antara adik-beradik 2) perhubungan antara kedua-dua negara itu telah lama terjalin. 56
  57. 57. 6. KESILAPAN PENGGUNAAN di dan ke Pengguna sering terkeliru antara penggunaan di dan ke sebagai kata sendi dengan di dan ke sebagai imbuhan. Kedua-dua bentuk ini berbeza dari segi penggunaan dan ejaannya. Perbezaan itu dapat kita lihat dengan penjelasan berikut. i) Kata sendi nama di digunakan khusus di hadapan kata nama atau frasa nama yang menunjukkan tempat dan ditulis terpisah daripada kata nama atau frasa nama yang mengikutinya. Contohnya: SALAH Diangkasa Diantara Diatas Dibarat Dibawah Didalam DiJohor DiMalaysia Dilaut Dimana BETUL Di angkasa Di antara Di atas Di barat Di bawah Di dalam Di Johor Di Malaysia Di laut Di mana ii) Kata sendi nama ke digunakan di hadapan kata nama atau frasa nama untuk menunjukkan tempat, arah atau masa dan ditulis terpisah daripada frasa nama atau kata nama yang mengikutinya. Contohnya: a) Menunjukkan tempat atau arah 1. Mereka pergi ke Kuala Kedah 2. Pelajar itu pergi ke sekolah beramai-ramai 3. Penyelam itu terjun ke dalam sungai c) Menunjukkan waktu atau masa 1. Dia asyik termenung dari sehari ke sehari 2. Perempuan itu berada di sisi suaminya hingga ke saat terakhir 3. Tradisi itu masih kekal hingga ke zaman sekarang iii) Imbuhan awalan di dan ke hendaklah dieja serangkai dengan kata yang menerimanya SALAH Di basahi Di bukukan Di campak Di catat Di apit Di curi Di catu Di hukum Di isi Di laporkan BETUL Dibasahi Dibukukan Dicampak Dicatat Diapit Dicuri Dicatu Dihukum Diisi Dilaporkan 57
  58. 58. 7. KESILAPAN PENGGUNAAN dari dan daripada Pengguna sering beranggapan bahawa dari dan daripada sebagai sama dan boleh bersaling ganti penggunaannya. Kata sendi nama dari dan daripada mempunyai pengertian yang berbeza dan penggunaannya adalah seperti berikut: i) Kata sendi nama dari digunakan di hadapan kata nama atau frasa nama yang menyatakan arah, tempat, waktu dan masa. a) Contoh tempat atau arah 1. Awak datang dari mana? 2. Kajian itu dibuat dari sudut ekonomi 3. Lori itu datang dari arah kanan b) Contoh waktu atau masa 1. Keadaannya semakin tenat dari sehari ke sehari 2. Kerajaan itu terkenal sejak dari kurun ke-18 3. Perkara itu telah diketahui dari waktu subuh lagi Contoh kesilapan penggunaan kata sendi nama dari SALAH Bermula daripada bulan Mac Bermula daripada tarikh itu Daripada kiri ke kanan Daripada waktu subuh Datang daripada utara Dibuat daripada segi ekonomi Merantau daripada Pahang Sejak daripada zaman dahulu BETUL Bermula dari bulan Mac Bermula dari tarikh itu Dari kiri ke kanan Dari waktu subuh Datang dari utara Dibuat dari segi ekonomi Merantau dari Pahang Sejak dari zaman dahulu Contoh kesilapan penggunaan kata sendi nama daripada SALAH Berbeza dari buku itu Berlainan dari abangnya Dari anaknya Dari cempedak baiklah nangka Dari ketuanya Dari madu lebah Dari orang itu Diperbuat dari kapas Kata putus darinya Lebih baik dari orang ini BETUL Berbeza daripada buku itu Berlainan daripada abangnya Daripada anaknya Daripada cempedak baiklah nangka Daripada ketuanya Daripada madu lebah Daripada orang itu Diperbuat daripada kapas Kata putus daripadanya Lebih baik daripada orang ini 58
  59. 59. 8. KESILAPAN PENGGUNAAN untuk atau bagi Kata sendi untuk tidak boleh bertukar ganti dengan bagi apabila digunakan untuk menyatakan maksud bahagian yang ditentukan atau diperuntukkan. Contohnya: SALAH Bagi siapakah hadiah ini? Bagi siapakah makanan ini? Cincin ini bagimu Dia membeli kasut bagi Diyana Jam ini bagi Amirah Kain sutera ini bagi ibu Kereta besar itu bagi ayah Novel ini bagi Aini Tanah kebun yang luas itu bagi kami BETUL Untuk siapakah hadiah ini? Untuk siapakah makanan ini? Cincin ini untukmu Dia membeli kasut untuk Diyana Jam ini untuk Amirah Kain sutera ini untuk ibu Kereta besar ini untuk ayah Novel ini untuk Aini Tanah kebun yang luas itu kami Kata sendi nama untuk boleh bertukar ganti penggunaannya dengan bagi jika digunakan di hadapan kata nama yang berfungsi untuk menunjukkan kegunaan sesuatu. Contohnya: 1. Dewan makanan untuk/bagi mahasiswa universiti itu sedang dibina. 2. Perancangan aktiviti untuk/bagi tahun hadapan bagi/untuk kelab itu sedang dibincangkan. 3. Kereta untuk/bagi kegunaan pejabat sahaja. 59
  60. 60. 9. KESILAPAN MENGEJA KATA DENGAN k dan kk Kesilapan ini berlaku kerana pengguna tidak dapat membezakan antara imbuhan –kan dan men-kan dengan imbuhan –an ,pen –an dan ke-…-an akibat pengaruh sebutan. Imbuhan –kan dan –an tidak akan berubah apabila diimbuhkan pada kata dasar yang berakhir dengan konsonan K. i) Contoh kesilapan mengeja kata dengan dua k/(kk) pada kata yang sepatutnya dengan satu k/ (k) SALAH kebanyakkan keburukkan kecantikkan kedudukkan kemasukkan kemudahbaikkan kenaikkan kependekkan kependudukkan kerancakkan keretakkan BETUL kebanyakan keburukan kecantikan kedudukan kemasukan kemudahbaikan kenaikan kependekan kependudukan kerancakan keretakan ii) Contoh kesilapan mengeja kata dengan satu k/(k) pada kata yang sepatutnya dengan dua k / (kk) SALAH meletakan memasukan membalikan membanyakan membelokan membotakan memburukan memendekan memperuntukan menaikan BETUL meletakkan memasukkan membalikkan membanyakkan membelokkan membotakkan memburukkan memendekkan memperuntukkan menaikkan 60
  61. 61. 10. KESILAPAN PENGGUNAAN sekali , sungguh , paling dan terPerbandingan dapat dinyatakan dengan kata adjektif dan terbahagi kepada tiga, iaitu darjah biasa, darjah bandingan dan darjah penghabisan. i) Darjah biasa 1. 2. 3. 4. 5. Hidup keluarga itu sederhana sahaja. Laut tenang ketika waktu pagi. Malam ini bulan terang. Perangai pemuda itu baik. Tubuh budak itu kurus. ii) Darjah bandingan Darjah bandingan digunakan dalam dua bentuk sama ada darjah bandingan yang sama atau darjah bandingan yang berbeza. a) Darjah bandingan yang sama Darjah bandingan ini menggunakan kata adjektif dengan awalan se-. Contohnya: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Air sirap itu manis Anak saya tidak setinggi anaknya. Fatimah tidak sepandai kakaknya. Gadis itu secantik ratu dunia. Masakannya tidak sesedap masakan ibu saya. Rumah Ali sebesar rumah Ahmad. Nota: Awalan se- ini boleh bertukar ganti engan kata sama. Contohnya : sebesar = sama besar secantik = sama cantik semanis = sama manis sepandai = sama pandai sesedap = sama sedap setinggi = sama tinggi b) Darjah bandingan yang berbeza Darjah bandingan ini menggunakan kata penguat lebih atau kurang yang berfungsi sebagai bandingan. Contohnya : 1. 2. 3. 4. 5. Anaknya lebih gemuk daripada anak jirannya. Bunga ini lebih harum daripada bunga itu. Gadis itu kurang cantikdaripada kawannya. Kami kalah kerana kami kurang cekap daripada pasukan lawan. Kedai itu kurang maju daripada kedai di sebelahnya 61
  62. 62. 6. Rambut saya lebih panjang daripada rambutnya. iii) Darjah penghabisan Penggunaan kata adjektif dalam ungkapan darjah penghabisan dapat dilakukan dengan cara yang berikut: a) se + kata adjektif + gandaan + kata nama 1. 2. 3. 4. 5. Dialah sebaik-baik sahabat yang pernah kukenali. Secanti-cantik bunga segar , jika tidak disiram , layu juga akhirnya. Sekeras-keras batu , tidak sekeras hatinya yang degil itu. Sepandai-pandai tupai melompat akhirnya jatuh juga ke tanah. Setinggi-tinggi gunung , tinggi lagi impian saya. b) ter + kata adjektif 1. 2. 3. 4. 5. Antara kami berempat, dia yang tetinggi. Dialah pelajar yang terpandai di sekolah kami. Gadis itu antara yang tercantik di kampungnya. Inilah pemandangan yang terindah yang sempat saya rakam. Markah peperiksaan kali ini adalah yang terbaik yang pernah saya peroleh. 6. Tokoh termasyhur itu meninggal dunia semalam. c) paling + kata adjektif 1. 2. 3. 4. Antara adik-beradiknya, dialah yang paling cerdik. Bagi saya, masakan ibulah yang paling lazat. Dialah yang paling pandai dalam mata pelajaran matematik. Kita mesti mencari cara yang paling baik untuk menyelesaikan masalah tersebut. 5. Menara itu paling tinggi di negara tersebut. 6. Pokok yang paling besar itu telah tumbang semalam. d) kata adjektif + sekali 1. 2. 3. 4. 5. 6. Ahmad pandai sekali. Besar sekali rumah di atas bukit itu. Cerdik sekali adik awak yng kecil itu. Guru bahasa Melayu saya baik sekali. Lazat sekali makanan yang saya makan tadi. Pemain bola keranjang itu tingi sekali. e) ter + amat, sangat + kata adjektif 1. 2. 3. 4. Bangunan itu tersangat tinggi. Di dalam kelas, dialah yang teramat pandai. Dia tersangat baik sehingga kami begitu sayang kepadanya. Inilah makanan yang tersangat lazat yang pernah saya makan. 62
  63. 63. 5. P.Ramlee seorang seniman agung yang teramat masyhur. f) amat, sungguh, sangat, + kata adjektif + sekali 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Mereka amat cergas sekali. Dia amat pandai sekali. Bangunan itu amat tinggi sekali. Salmah sangat baik sekali. Suaranya sangat merdu sekali. Rupanya sungguh cantik sekali. Ramu sungguh cergas sekali. iv) Kata penguat seperti amat, sungguh dan sangat terbahagi kepada tiga, iaitu kata penguat bebas, kata penguat hadapan dan kata penguat belakang. a) Kata penguat bebas Kata penguat ini boleh hadir sebelum atau selepas kata adjektif. Contohnya: 1a. Pakaian seragam pasukan itu amat kemas 1b. Pakaian seragam pasukan itu kemas amat. 2a. Pemandangan di tepi pantai itu sangat indah. 2b. Pemandangan di tepi pantai itu indah sangat. 3a. Tiupan angin pada waktu petang sungguh nyaman. 3b. Tiupan angin pada waktu petang nyaman sungguh. b) Kata penguat hadapan Kata penguat ini terletak di hadapan kata adjektif. Contohnya: 1. Harga batu permata itu paling mahal. 2. Pokok di belakang rumah saya terlalu tinggi. 3. Sungai itu agak dalam. c) Kata penguat belakang Kata penguat ini terletak di belakang kata adjektif. Contohnya: 1. Indah nian puteri bunian. 2. Keputusan peperiksaannya kali ini baik sekali. 3. Lambat benar bas itu sampai. 63
  64. 64. 11. KESILAPAN EJAAN SALAH BETUL SALAH BETUL Aidil adha / Iduladha Aidiladha Aidil fitri / Idulfitri Aidilfitri akitek arkitek ambilalih ambil alih atlit atlet analisa analisis aturcara atur cara baikpulih baik pulih bandaraya bandar raya baucer baucar bersyukor bersyukur beserta berserta bistari bestari bowling boling buffet bufet bumiputra bumiputera cahayamata cahaya mata calun calon campurtangan campur tangan catit catat cendikiawan cendekiawan cop(tera/cetak) cap dialog dialog definasi definisi deligasi delegasi deraf draf efisyen efisien ehsan ihsan ekslusif eksklusif ekspot eksport emel e-mel gantirugi ganti rugi empatbelas empat belas garispanduan garis panduan engkar ingkar gelak-ketawa gelak ketawa fax faks gembeleng/gembeling gembleng Febuari Februari geraf graf forklift forklif gulong gulung 64
  65. 65. SALAH BETUL SALAH BETUL gambarajah gambar rajah gunatanah guna tanah hajjah hajah Johor Bharu Johor Bahru hakmilik hak milik jualbeli jual beli hapuskira hapus kira juwita juita hurmat hormat kadhi kadi ia-itu iaitu kakilima kaki lima ibu mu ibumu kampong kampung ibubapa ibu bapa kapitalisma kapitalisme ibusawat ibu sawat kaptain kapten ide idea kerenah(ragam) karenah iktizam iltizam kawalsetia kawal setia impot import ke 5 / ke V injin enjin ke-5/V (awalan ke tidak diperlukan untuk angka roman) inspekter inspektor insuran insurans kelendar / kelender kalendar Insyaallah/insyaAllah insya-Allah kemaskini kemas kini intipati inti pati keredhaan keredaan isipadu isi padu keretapi kereta api istihar isytihar kerinting keriting istirehat istirahat kerja sama kerjasama janakuasa jana kuasa kerjatanah kerja tanah jasabaik jasa baik kertaskerja kertas kerja jawatan kuasa jawatankuasa keunikkan keunikan 65
  66. 66. SALAH BETUL SALAH BETUL jiwa-mu jiwamu kianat khianat ko-kurikulum kokurikulum mee mi kolestrol kolesterol mekanisma mekanisme komersil komersial membasoh membasuh komplek kompleks mempamirkan mempamerkan kontingen kontinjen memperolehi memperoleh Kota Bahru Kota Bharu menaik-tarafkan menaiktarafkan kuatkuasa kuat kuasa menakibatkan mengakibatkan lagenda legenda mencatit mencatat lakun lakon mengambilkira mengambil kira lalulintas lalu lintas mengenengahkan mengetengahkan lanskap landskap mengenepikan mengetepikan lapuran laporan mengswastakan menswastakan latarbelakang latar belakang mewujudkan lebel label mengujudkan (mengadakan) mengwujudkan lebuhraya lebuh raya mentera mantera lencungan lencongan menukarguna menukar guna leukimia leukemia merbahaya berbahaya liberalisma liberalisme minima minimum lojik logik munshi munsyi losyen losen nasionalisma nasionalisme maksima maksimum oditorium auditorium manafaat manfaat olah raga olahraga mewujudkan 66
  67. 67. SALAH BETUL SALAH BETUL masaalah masalah olih oleh optima optimum perlaburan pelaburan organisme organisma perlancaran pelancaran otomatik automatik perlesenan pelesenan otomobil automobil perletakan peletakan pamir pamer pertunjukkan pertunjukan papantanda papan tanda pesaraan persaraan paspot pasport pesiaran persiaran patriotisma patriotisme pilihanraya pilihan raya pehak pihak pindahmilik pindah milik pelancung (pelawat) pelancong pinggan mangkok pemerosesan pemprosesan plan pinggan mangkuk pelan pemilekan pemilikan profession profesion pengembala penggembala prosidur prosedur pengemblengan penggemblengan protin protein pengstrukturan penstrukturan rekabentuk reka bentuk penguatkuasa penguat kuasa rekabina reka bina pengubahmilik pengubah milik renik (rendah) renek pengwartaan pewartaan ruangniaga ruang niaga pensil pensel saidina sayidina perabut perabot samada sama ada pergerakkan pergerakan sayugia seyogia perihatin prihatin sayyid sayid 67
  68. 68. SALAH BETUL SALAH BETUL perlabelan pelabelan sebutharga sebut harga sediada sedia ada tele-jariah telejariah segitiga segi tiga tele-perbankan teleperbankan sekala skala tele-perubatan teleperubatan sekaligus sekali gus temubual temu bual sekelian sekalian temuduga temu duga sekim skim tengahari tengah hari senireka seni reka trampil terampil sessi sesi tuanpunya tuan punya setor stor tuanrumah tuan rumah siarkaki siar kaki tukarsyarat tukar syarat siksa seksa tulin tulen silaturrahim silaturahim ugama agama snooker snuker ulangtahun ulang tahun stesyen stesen urusetia urus setia stokin stoking usahasama usaha sama sulong sulung usek usik sunnah sunah warong warung suratcara surat cara suratkhabar surat khabar susunatur susun atur susutnilai susut nilai talipon telefon 68
  69. 69. 12. KECELARUAN MENGEJA KATA BIASA SALAH BETUL SALAH BETUL ampangan anggrik bharu/bahru binte buroh cendera mata cocok (tusuk) cucuk durhaka garuda hajjah idap (sakit) isya jawaban justru kewajiban kobis kraf tangan empangan anggerik baharu/baru binti buruh cenderamata cucuk cocok derhaka geroda hajah hidap isyak jawapan justeru kewajipan kubis kraftangan kraton lembab margasatwa marhain mastika/mustika murtabak pendita persona pesaka radin (gelaran) raksaksa satria/kesatria taugeh taukeh tauladan yaitu zohor keraton lembap mergastua marhaen mestika martabak pendeta pesona pusaka raden raksasa sateria/kesateria tauge tauke teladan iaitu zuhur 69
  70. 70. BIBLIOGRAFI 1. Abdul Hamid Mahmood, 1995. Ejaan Bahasa Melayu Terkini. Kuala Lumpur: Masa Enterprises. 2. Abdullah Hassan et al. 1997. Kesalahan Bahasa Dalam Bahasa Malaysia. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 3. Awang Sariyan, 1991. “Bahan Pengajaran Tatabahasa Secara Terancang dalam Pendidikan Bahasa Malaysia”. Jurnal Dewan Bahasa. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 4. Dewan Bahasa dan Pustaka, 1988. Daftar Ejaan Rumi Bahasa Malaysia (Edisi Kedua). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 5. Dewan Bahasa dan Pustaka, 1975. Pedoman Ejaan Rumi Bahasa Malaysia, Jawatankuasa Tetap Bahasa Malaysia, Kementerian Pelajaran Malaysia. 6. Dewan Bahasa dan Pustaka, 2001. Koleksi Lembar Bahasa 2000-2001. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 7. Dewan Bahasa dan Pustaka, 2003. Koleksi Lembar Bahasa 2001-2003. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 8. Dewan Bahasa dan Pustaka, 1985. Pedoman Umum Ejaan Rumi Bahasa Malaysia. Syarikat Percetakan Yayasan Islam Terengganu Sdn. Bhd. Terengganu. 9. Dewan Bahasa dan Pustaka, 2007. Kamus Dewan (Edisi Keempat).Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 10. Ismail Dahaman. 1997. Bahasa Kita. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 11. Md. Sidin Ahmad Ishak dan Mohd. Saleeh Rahamad. 1999. Strategi Bahasa: Panduan Nahu dan Retorik untuk Penulisan. Kuala Lumpur: Penerbit Universiti Malaya. 12. Nik Safiah Karim, Farid M. Onn, Hashim Musa dan Abdul Hamid Mahmood, 2003, Tatabahasa Dewan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 13. Nuwairi Hj. Khazaai. 1993. Beberapa Bentuk Kesalahan Dalam Surat Rasmi. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 14. Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 5 Tahun 2007. “Panduan Pengurusan Pejabat”. Jabatan Perkhidmatan Awam. 15. Wan Abu Bakar Wan Abas dan Hashimah Harun, 1988. Panduan Latihan Sistem Ejaan Rumi Bahasa Malaysia. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 70

×