EğItim Bilimleri 7

6,507 views

Published on

Published in: Technology, Business
1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • URUS NIK BEACUKAI / REGISTRASI PABEAN / SRP BEACUKAI
    Peraturan Menteri Keuangan No. 63/PMK.04/2011

    - URUS SRP, NIK BEACUKIA PENERBITAN BARU
    - URUS SRP, NIK BEACUKAI DITOLAK.
    - URUS SRP, NIK BEACUKAI DIBLOKIR
    - URUS SRP, NIK BEACUKAI PINDAH ALAMAT,

    URUS IZIN USAHA:
    - URUS PENDIRIAN PT – Jakarta, Bekasi, Depok, Tangerang, Krawang, Bandung
    - URUS PENDIRIAN PMA – Jakarta, Bekasi, Depok, Tangerang, Krawang, Bandung
    - URUS PENDIRIAN CV – Jakarta, Bekasi, Depok, Tangerang, Krawang, Bandung
    - URUS APIU – Jakarta, Bekasi, Depok, Tangerang, Krawang, Bandung – Jakarta, Bekasi, Depok, Tangerang, Krawang, Bandung
    - URUS APIP – Jakarta, Bekasi, Depok, Tangerang, Krawang, Bandung
    - URUS NPIK – Seluruh Indonesia
    - URUS NIK BEACUKAI – Seluruh Indonesia
    - Urus IT Plastik
    - Urus IT CAKRAM OPTIK
    - Urus IT KOSMETIK
    - Urus IT ALAS KAKI
    - Urus IT MAKANAN DAN MINUMAN
    - Urus IT MAINAN ANAK-ANAK
    - Urus IT ELEKTRONIKA
    - Urus IT OBAT TRADISIONAL DAN HERBAL
    - Urus IT PRODUK MAKANAN DAN MINUMAN
    - Urus Izin Prinsip
    -Urus SIUP.
    -Urus TDP
    -Dll

    PT. LEGALITAS SARANAIZIN INDONESIA.
    Gedung Maya Indah Lt 2 Jakarta Pusat 10450
    Telp. 021-3142566
    Fax. 021-3928113
    HP. 081385042000
    Flexi. 021-70940216
    Website: http://www.saranaijin.com
    Email legal@saranaizin.com
    Pin BB 2262D175
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
6,507
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
186
Actions
Shares
0
Downloads
171
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

EğItim Bilimleri 7

  1. 1. -EGITIM BILIMLERI- GELIŞIM PSIKOLOJISI Psikoseksüel Gelişim Kuramı Temel Kavramlar Psikanalitik kuram olarak da isimlendirilen kuramın dört temel dayanağı vardır. Bunlar: » Temel Güdüler » Bilinçaltı Süreçler » Psişik Determinizm » Enerji Modeli Temel güdüler cinsellik ve saldırganlıktır. Bunlar daha sonra libido (yaşam) ve thanatos (ölüm) olarak ifade edilmiştir. Psişik determinizm hiçbir davranışın şans eseri veya kaza ile sebepsiz olarak meydana gelmediği ilkesidir. Yaptığımız, düşündüğümüz, hissettiğimiz herşey zihnimizin ve bilinçaltı yaşantılarımızın dışa vurumudur. Ancak deterministik ilke daha çok davranış problemlerinin bilinçaltı materyallerle ilişkilendirilerek bir sebep-sonuç ilişkisi oluşturduğu anlamında değerlendirilir. Enerji ilkesi daha çok libido kavramı ile ilişkilendirilebilir. Psişik mekanizmalar bir tür enerji sistemleri bütünüdür. Bu enerji aynı fizik bilimindeki "enerjinin korunumu (Hydraulic model)" kanunundaki gibi, dönüşür ancak asla kaybolmaz. Freud'un geiiştirdiği Psikanaliz kuramında insanın bilinçlilik durumu da üç bölümden oluşur. Bunlar bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışıdır. Farkında olduğumuz yaşantılara bilinç, farkında olmadığımız ama biraz zorlanınca farkına varılabilen yaşantılara bilinçaltı denir. Bilinçdışı ise bilincin dışında olan ve davranışları etkiyen bir alandır. Freud'a göre insan davranışlarını belirlemede bilinçaltı dürtüler, bilinçten daha etkilidir. Bilinçlilik Gerçekçilik ilkesi bağlamında, gerçeklere uyumu önde tutan, lojik (mantıksal) düşüncenin egemen olduğu zihinsel süreçlerin bulunduğu alandır, Daha doğrusu bilinçli zihinsel süreçler bu niteliği taşırlar.
  2. 2. Bilinçlilikte düşünce, duygu ve anılardaki neden-sonuç, zaman, yer bağlantıları gerçeğe uygun olarak kurulur ve bunlara dayanan eylem uyuma yöneiik (adaptive)tir. Gerçeği değerlendirme yetisi ile dış gerçekte olanla zihinde olan birbirinden ayırt edilir. Çocukluğun ilk yıllarında düşünce biçimi böyle mantıksal ve dış gerçeğe uyumsal nitelikte değildir. Çocukluğun ilk dönemlerindeki ilkel ve gerçeği tanımayan düşünce biçiminden, zamanla olgunlaşma ve öğrenme ile ayrışarak gelişen bilinçli mantıksal düşünceye "ikincil süreç" adı verilir. İşte bilinçlilikte egemen olan düşünce biçimi ikincil süreç niteliği taşır. Bilinçaltı Kişinin belirli bir anda bilincinde ayırt edemediği birçok düşünceleri ve anıları vardır. Bunların bazıları bilinçli bir çaba ile bilinç düzeyine çağrılabilir. Bu çeşit düşüncelere bilinçaltı düşünceler adı verilir. Orneğin, bir süre önce karşılaştığımız bir olayı artık bilincimizden tümüyle silmiş gibi olabiiiriz. Ancak bu olayla ilgili bir çağrışım, bir uyaran tüm olayın yeniden bilince dönmesini sağlayabilir. Bu tür bilinçten silinmiş sanılan ve uyaranlarla, çağrışımlarla bilince gelebilen anılar, duygular, dürtüler, bilinçaltı niteliği taşırlar. Bilinçdışı Kişinin özei bir çabası ile bilince çağrılamayan, farkına varılamayan yaşantıların saklı olduğu ruhsal bölmedir; daha doğru bir deyimle, bu nitelikte olan ruhsal süreçlerdir. Bu yaşantılar ancak özel yöntemlerle: uyutum, serbest çağrışım, düşlerin, anormal ruhsal belirtilerin incelenmesi ile açığa çıkarılabilir. Zihinsel işlemlerin tümü birden kavramsal olarak bölmelere ayrılmış ve bunlara bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı adları verilmiştir. Bilinçdışını yargılama, algılama, istenç gibi birer yeti olarak görmek yanlış olur. Aslında bunlar arasında kesin sınırlar olduğu da düşünülemez. Bu kavramlar, bilinçli olarak ayırt edebildiğimiz ve hiç ayırt edemediğimiz psikolojik işlemlerin
  3. 3. 2- -GELİŞİM PSİKOLOJİSL niteliğini belirten kavramlardır. Hiç kuşkusuz bilinç, egemenliği altında işleyen İd, bütün isteklerinin bilinçaltı ve bilinçdışı arasında bir süreklilik ve anında yerine getirilmesint bekler. Düşünce bu bağlantı vardır ve aralarmda dinamik bir etkileşim kısımda etkili değildir. tdin kaynağı bilinçaltı söz konusudur. Önemli olan, bilinçdrşmda bulunan dürtüterdtr. Birey çoğu kez bu dürtülerin etkisinin istek ve amların zaman ve yer tanımaksızın eski farkında değildir. İdin dış dünyayla bağlantısı yoktur; güçlerint, eski enerjilerini sürdürebilmeleri ve çeşitli zaman ve yer kavramı tanımaz. Birbirine karşıt dürtü biçimlerde davranış üzerinde etkiü olabilmeleridir. ve eğilimter burada yan yana bulunabilir. Kişiliğin Örneğin, bilinçdışı bir korku, bir saplantı kişiyi çocuk yönüdür, isteklerini erteleyemez. yetişkin yaşamında etkileyebilir ve kişi bu etkileyici gücü hiç ayırt edemeyebilir. Öyle ki, insan Ego haz arar, acıdan kaçar. Zaman zaman da dış davranışları tümden mantıksal düşüncenin ve dünyayla ilişkilerini keser, uykuya dalar. İd ise istencin ürünü değildir. Uzun yıllar evlenmeyen ve tamamen bilinçsizdir. Doğrudan doğruya tanınamaz. annesini bırakamayan bir erkek, evliliğe karşı birçok Soydan ve kalıtımdan gelen her şey burada yer alır. akılcı gibi görünen bilinçli düşünceler ileri sürebilir. İçgüdöler, içgüdüsel ve tutkusal dürtüler burada Fakat bunların altında, bilinçdışındaki bir Oedtpal barıntrtar. Varlığım koruma ve cinsel ihtiyaçların (Ödipal) saplantı evlenemeyişinin gerçek dinamik kaynağı cinsel içgüdü, saldırganttk içgüdüsü idde kaynağı olabilir. yer atırlar. Öte yandan, çocukluk çağında ve sonraları da hayat Psikanalitik Kişilik Kuramı boyunca bilinçaltına itifmiş unsurlar İd'de toplanırlar. Burada bufunan haz ilkesi acı bir tansiyonun yerini Freud'a göre insan kişiliğinin üç temel birimi hoş bir hale bırakmasını sağlamaya çalışır. Yani id, bulunmaktadır. İd, ego ve süperego. Diğer bir acıdan kaçınma ve haz duyabilme amacını güder. tanımla, altbenlik, benlik ve üstbenliktir. Gerilimi boşaltmak için önce bunu ortadan kaldıracak nesnenin ya da kişinin imgesini oluşturur. Örneğin birincil süreç, aç bîr insana herhangi bir besin maddesinin zihinsel görüntüsünü sağlar. Artcak bu tek başına gerilimi gidermeye yetmez. Aç tnsan, besin maddesinin zihinsel imgesiyle doymaz. Dolayısıyla yeni ya da ikincil psikolojik süreçler geliştirilir ve böylece kişilik yapısmın ikinci sistemi olan ego beltrlenir. Ego (Ben) Ego, İd'i denetim altında tutmaya çalışan kişilik İd (Altbenlik) birimidir. Freud, 'gerçek dış dünyanın etkisi altında İd, insan varlığının ham tabiatıdtr ve kişiliğin de altbenliğin (İdin) bir parçasının özel bir gelişme' temel sistemidir. Ego ve süperego ondan gösterdiğini, 'dış uyaranları algılayan ve aşırı ayrımlaşarak gelişir. İd, kalıtsal olarak gelen, uyaranlara karşı ruhsal yapıyı koruyan bir dış içgüdüleri içeren ve doğuştan var olan psikolojik tabakadan', giderek özel bir yapı geliştiğini ve bu eğilimlerin tümüdür. Ruhsal enerji kaynağı olan id, yapının 'altbenlik ile dış dünya arasında bir diğer iki sistemin çalfşması için gerekli olan gücü de arabulucu' görevini yüklendiğini ileri sürdü ve sağlar. Enerjisini bedensel süreçlerden alır. Freud, gelişen bu yapıya benlik (ego) adını verdi. İd'e "gerçek ruhsal varlık" demiştir; çünkü id, nesnel Ego, organizmanın gerçek nesnel dünyayla gerçeklerden bağımsız ve öznel bir yaşantı alışverişe geçme ihtiyacından varlık bulur. Açlığın dünyasıdır. İd, fazla enerji btrikimine katlanamaz ve giderilmesi için aç insanın yiyeceği arayıp, bulup böyle bir durutn organizmada gerilim yaratır. Bu yemesi gerekir. Bunun için dış dünyada var olan gerilimi gidermek için id, btriken enerjiyi biran önce yiyeceğin gerçek algısıyla yiyeceğin zihinsel boşattma eğîlimi gösterir. imgesini birbirinden ayırmayı öğrenmek zorundadır. Freud, bu bağlamda bir haz ilkesinin Dolayıstyla belleğindeki imgeye uygun bir yiyeceğin egemenliğinden söz etmektedir. Haz ilkesinin görüntüsünü ya da kokusunu duyu organlarıyla araştıracaktır. Ktşiliğin yetişkinlik yönüdür.
  4. 4. Ğ™ BİLİMLERİ- Ego, gerçeklik ilkestmn egemenliğindedir. tarafindan aktarıian ve ödül ve ceza uygulamalarıyla Gerçeklik ilkesinin amacı, ihtiyacın giderilmesi için pekiştirilen geleneksel değerlerin temsilcisidir; uygun bir nesne bulununcaya kadar gerilimin kişiliğin ahlaki yönüdür. Gerçekten çok, olması boşalımını ertelemektir. Gerçeklik ilkesi, haz ilkesini gerekeni temsil eder, hazdan çok kusursuzluğa geçici olarak engeller, ancak sonradan ihtiyaç ulaşmak ister. Süperegoyu ilgilendiren husus bir nesnesi bulunduğunda haz ilkesi tekrar ön plana şeyin doğru ya da yanlış olduğuna karar verip, çıkarve gerilim giderilir. toplum tarafından onaylanmış değer yargılarına göre davranmaktır. Benlik (ego) ruhsal yapının düzenleyici, denge ve uyum sağlayıcı (homeostatik) parçasıdır. Bu düzenleme ve uyum sağlama görevi şu yetiler Süperegonun başlıca işlevleri: aracılığıyla gerçekleştirilir. 1.İd'den gelen iç güdüse! dürtüleri bastırmak 1.Dürtüsel gereksinmelerin içerden ve ketlemek ki bunlar, özeliikle toplumun hoş algılanması; karşılamadığı nitelikteki cinsel ve saidırgan dürtülerdir. 2.Dış dünyadaki koşulların ve durumların 2.Egoyu gerçekçi amaçlar yerine ahlaki algılanması; amaçlara yönelmeye ikna etmek, 3.Bütünleme ve birleştirme yetisi ile dürtülerin 3.Kusursuz olmaya çalışmaktır. birbirleriyle, üstbenliğin istekleriyle Süperego, id ve egoya karşı çıkarak kendi istediği düzenlenmesi ve çevresel koşullara düzene yöneltme eğilimindedir. Ego, içgüdüsel uyabilecek bir niteliğe uydurulabilmesi; isteklerin doyum bulmasını erteler, süperego ise bu 4.Yürütme yetisi ile istemli davranışın eyleme istekleri tümden engellemeye çalışır. İd, ego, geçirilmesi. süperego farklı ilkelerle çalışan psikolojik süreçlere verilmiş adlardır. Olağan koşullar içinde bu ilkeler Egonun bilinçli ve bilinçdışı olmak üzere iki yönü birbirine karşıt çalışmaz, egonun yönetici önderliği vardır. Bilinç yönü ruhsal yapının yürütme organı, altında bir ekip olarak birlikte hareket ederler. karar verme ve alınan kararları bütünleştirme işlevini Böylece kişilik üç ayrı parça olarak değil, bir bütün üstlenirken, bilinçdışı ise savunma mekanizmalarını olarak işler. Bir diğer anlamda, id kişiliğin biyolojik içerir. Savunma mekanizmaiarı, idden kaynaklanan bölümünü, ego psikolojik ve süperego toplumsal içgüdüsel dürtülere (spesifik olarak cinsel ve bölümlerini oluştururlar. saldırgan nitelikte olanlara) karşıt gücü oluştururlar. Bir toplumun "vicdarn", o toplumun bireylerinin Ego, çevresindeki nesnelerin hangileriyle ilişki süperegosunda yer alır ve süperego bireyin kuracağını seçer ve hangi güçlerin ne biçimde davranışlarını sürekli süzgeçten geçirerek bireye, doyum bulması gerektiğine karar verir. Bu çok "bu yaptığın doğru, aferin!" ya da "bu yaptığın önemli yürütme işlevini yerine getirirken ego, aynı yanlış, utan kendinden!" mesajiarını verir. Ego ise zamanda id'in, süperegonun ve dış dünyanın hem idi memnun etmeye çalışır, hem de süperego birbiriyle çatışma durumunda olan istekleri arasında tarafından azarlanmaktan kurtulmak ister. bir uzlaşma sağlamakla da yükümlüdür. İd, ego ya da süperegodan birinin diğerlerinden Ego, bir ihtiyacın giderilmesi için plan tasarlar, sonra daha kuvvetli ya da zayıf olduğu zaman farklı kişilik bu planın geçerli olup oimadığını araştırıcı türleri ortaya çıkar. Örneğin, süperegosu son derece eylemlerde bulunur. Aç bir insan önce yiyeceği gelişmiş olan ve diğer temel kişilik birimlerine baskın nerede bulabiieceğini araştırır, sonra oraya doğru olan kişi, büyük olasılıkla utangaç, özellikle cinsel yola çıkar. Buna gerçeklik sınaması denir. arzularını ve kızgınlık duygularını, onların ifadesinin Egonun önemli işierinden biri de hareket yollarını uygun olduğu ortamlarda dahi ender ifade eden bir kontrol etmektir. İd ile ilişkilerinde, Egoyu atın taşkın kimse olur. Diğer yandan İd'i baskın olan bireyse gücünü dizginlemeye çalışan bir süvariye kendini bencil istek ve arzularının hemen o anda benzetebiliriz. tatmin edilmesinin dışında başka hiçbir şeyi göz önüne almaz, yaşamda sürekli toplumla sürtüşme içinde olur, başkalarının haklarına, düşünce ve Süperego (Benlik) duygularına saygısız, kendine ve topluma zararlı biri Kişiliğin üçüncü ve en son gelişen sistemi olur. süperego'Ğur. Bu sistem çocuğa ana-babası
  5. 5. -GELİŞİM PSİKOLOJİSL PSİKOSEKSÜEL GELİŞİM KURAMI 2. Anal Dönem(1-3yaş) Kişilik gelişimi açısından psikolojiye en önemli katkı Çocuğun yürümeye, konuşmaya ve kendi benliğini psikanalizin kurucusu Freud ve onun takipçilerinden çevresinden ayrı algılamaya başladığı; yavaş yavaş gelmiştir. Aşağıda kişilik gelişimi, psikoseksüel bağımsızca düşünme ve davranma gibi yetilerin gelişim ilkelerine göre açıklanacaktır. yapıtaşlarının geliştiği bir devirdir. Freud, kişiliği gelişim açısından inceleyen ve kişiliğin Bu dönemde çocuğun dışkılama büzgeç kaslarının temel karakter yapısında bebeklik ve çocukluk gelişmesiyle çocuğun dünyasına yeni bir eylem yıliarının önemini belirten ilk kuramcıdır. Freud, beş yetisi katılmaktadır. Çocuk içerde biriken dışkısını yaşın sonlarında kişiliğin oldukça biçimlendiği ve bu tutarak ya da bırakarak bir haz duyar. Çocuğun yaştan sonraki gelişimin, temel yapının işlenmesiyle dışkısını tutabilmesi ve annesinin istediği yerde ve sınırlandığı inancındaydı. zamanda yapması çevreden büyük ilgi görür ve ödül Bu kuram insanın gelişimini altı dönemde alır. Böylelikle çocuk artık toplumun iyi, kötü, doğru, incelemiştir. Oral Dönem, Anal Dönem, Fallik yanlış ve ayıp gibi yargıları ile karşılaşmaktadır. Dönem, Gizillik (Latent) Dönem, Genital Dönem. Süperego gelişmeye başlar. Anal dönemde bazı aile tutumları çocukta anal 1.OralDönem(0-1 yaş) saplanmaya ve anal kişilik özelliklerinin gelişmesine yol açabilir. Bu tutumlar arasında, Bu dönem id'in egemenliği altındadır. Doğal çocuğa sıkı, katı, cezalandmcı tuvalet eğitimi; dürtülerin hemen doyurulması, gerginliğin hemen özerklik tanımayan, bağımlı, bebek kalmayı giderilmesi çocuğun en başta beklentisidir. Çocuk destekleyen aşırı koruyucu ve denetleyici tutumlar, dışardan verilecek bakıma tümden bağımlı ve aşırı düzenlilik ve titizlik eğitimi, çocuğa ayıp ve çaresizdir. Çocuk ancak bir annenin varlığıyla günah kavramlarının fazla aşılanması sayılabilir. yaşamını sürdürebilir. Anal kişilik özellikleri gösteren yetişkin bireylerde, Çocuğun bu dönemde kazandığı ilk toplumsal işlev, aşırı titizlik, tuvalet işlemleri ile aşırı uğraşma, almak, almayı bilmek ve elde etmektir. Yani çocuk cimrilik, inatçılık, aşırı düzenlilik, kararsızlık gibi kendisine anne tarafından verilen şeyleri alırken, özellikler görülür. toplumsal anlamda almâyı da öğrenir. Çocuk kendisine veren kişilerden verilmiş olmayı da değerlendirerek "vermek-verebilmek" yetisini de 3. Fallik Dönem (3-6 yaş) kazanır. 2.5-3 yaşlarına giren çocuğun düşünce dünyasında Sürekli bakım veren kişinin (anne ya da sürekli bir giderek artan bir biçimde yeni bir algı alanı oluşur. bakıcı) bebekliğin ilk aylarındaki eksikliği, çocuğun Bu eşeylik ayrılıkları ile ilgilidir ve çocuğun dikkati motor, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişiminde eşey organlarına ve bunların anlamlarına yönelir. önemli aksamaya ve yetmezliğe, hatta geriliğe yol Çevreden ve başka insanlardan ayrı bir kişi açabilir. olduğunu kavramış olan çocuk, artık "nasıl bir kişi" olacağını araştırmaktadır. Bu nedenle kendi Oral dönemde çevresel koşullara ve biyolojik yapıya bedenine, cinsel ayrılıklarına ve genellikle çevrede bağlı olarak, aşırı doyurulma ya da aşırı oiagelen her şeye karşı derin, bitmek bilmez bir doyumsuzluk içinde kalma yüzünden çocuk sonraki soruşturma ve öğrenme eğilimi gösterir. dönemlerine ilerleyemeyebilir. Bu nedenle yetişkinlik yaşamında da oral dönem özelliklerine fazlaca Cinsel ayrılıkların öğrenilmesi, cinsel benlik tutunabilir. Aşırı ağızcılık (oburluk), aşırı bağımlılık, duygusunun başlaması ve cinsiyete uygun rollerin alıcılık, edilgenlik baskın olursa bu davranış belirlenmesi de bu yaşlarda iyice kesinleşmiştir. özellikleri oral saplanma belirtileri olarak Çocuk cinsel yasakları ve değerieri hızla öğrenir. yorumlanabilir. Böyle bir kişi başkalarından almaya Bu çağda aşırı korkutmalar, suçlandırma ve cezalar, alışmış, aşırı isteyici ve bağımlıdır. Oral dönemde atılganlığın kısıtlanması, çocukta girişim kısırlığı ve çocuğun kazanması beklenen duygu özgüven aşırı çekingenliğe neden oiabilir. Bu dönemde duygusudur. Bu da ancak annenin (ya da çocuğa çocuklar kendi cinsiyetindeki ebeveynini model bakım veren kişinin) düzenli ve tutarlı bir şekilde alırlar, oniarla özdeşim kurarlar. Bu özdeşimlerin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamasıyla mümkündür. kurulmasıyla vicdan ve ahlak duygusunu geliştirirler. Oral dönemde idin /7az/7/fes/iş!emektedir.
  6. 6. -EGİTİM BİÜMLERI- Bu dönemin kriz noktası Oedipus (Ödipus) kapsamaktadır. Bu dönemde çocuğun cinsel kompleksi ve İğdişlik korkusudur. dürtüsü gizüdir. Çocuk cinsiyetle ilgili konulardan hoşlanmaz ve kendini daha çok oyuna verir. Kendi Oedipus (Ödipus) kompleksi: Erkek çocuğun cinsi ile arkadaşlık yapan çocuk karşıt cins ile annesine, kız çocuğun babasına karşı özel bir iigiienmez, hatta onlara düşmanca davranır. Bu sevgiyle (aşk) yaklaşıp erkek çocuğun babayia, kız dönemde biüşsel becerileri ve kültürel değerleri çocuğun da anneyle yarışa girmesi, hatta ondan edinmeye başlayan çocuk sosya! ortamlara girmeye nefret etmesi. Erkek çocuk, bir yandan babasına başlar. sevgi duyup onun gibi olmak isterken diğer yandan da ondan nefret eder. Bu yüzden önemli bir çatışma yaşanır. Karşı cinsten olan ebeveyne karşı sevgi 5. GenitalDönem (12-18) dolu ilgi, hemcins ebeveyne karşı ise iki değerli bir Ergenlikle beraber genital aşama kendini tutum oediepus karmaşasının içeriğini oluşturur. göstermeye başlar. Kişi cinse! organları ve duyguları Fallik döneme özgü ödipal çatışmayı çözememiş arasında bir bağ olduğunu fark etmeye başlamıştır. kişiler yetişkin yaşamda bilinçli ya da bilinçsiz ödipai Karşıt cinse karşı ilgi bu dönemde görülmeye başlar. eğilimler ya da buna karşı aşırı savunmalar Bu dönemin sonunda kişi yetişkin dünyasına geliştirebilir. girebilecek düzeye gelmiştir. Çocukta bu döneme kadar görülmeyen vicdan ve 1 FREUD'ÂİGIÖREF >SİKO-SEKSÜİL/GELİŞİM ahlak duygusu işte bu özdeşimierin güçlenmesiyle NEMLERJ.||ğte*; : |||^ gelişmektedir. YAŞLAR DÖNEMLER İğdişlik Korkusu: Fallik dönemde erkek çocuk için penis, çocuğun bütün benliği, varlığı ile eşdeğer bir 0-1 Yaş Arası Oral Dönem anlam ve önem kazanır. Toplumsal tutumların da 1-3YaşArası Anal Dönem desteği ile erkek çocuğu kız çocuktan ayıran bu 3-6 Yaş Arası Fallik Dönem değerli, "üstün" organla ilgili olarak çocuk zihninde 6-12 Yaş Arası Latent (Gizil) Dönem bir takım korkular geliştirir. Kız çocukta penis olmadığını fark edince bunun kendisinde de yok 12-18 YaşArası Genital Dönem edilebileceğî kaygısı doğar. Ayrıca ailede ve toplumda çocuğun yaramazlıklarına, penisi ile oynamastna, gece alt ısalatmalarına karşı bir ceza Freud'un psiko-seksüel gelişim kuramına göre olarak penisin kesileceği sıklıkla söylenir. Ülkemizde insanın kişiliğinin çok büyük bir kısmı iik 6 yaş içinde bu yaştaki çocuklara yapılan, "tutun şunu sünnet tamamlanır. Bu nedenle kuram içinde ilk yılların edelim, vb..." biçimdeki korkutmalar, takılmalar ve önemi büyüktür. Kuramın bir diğer özelliği de gerçekten bu yaşlarda yapılan sünnet olayının insanın kişilik gelişimini evrelere ayırarak penisine bir zarar gelebileceği, ceza olarak penisin incelemesidir. kesilebileceği korkusunu uyarır. Bu korku, iğdişlik Freud'un kuramında kişiliğin başlıca 5 dönemden korkusu olarak bilinir. geçerek oluştuğu yani 5 dönemden geçerek Çocuk, penisle ilgili korkuyu, bedeninin başka bir yetişkinlikteki kişilik örüntüsünün temellerinin atıldığı parçasına aktararak herhangi bir çizik, yara veya ileri sürülür. Bu dönemler şunlardır: ameliyat üzerine büyük endişeler gösterebilir İlk üç dönem pregenital dönemler olarak da Penisten yoksun olan kız ve kadınları aşağı görerek isimlendirilirler. Bu dönemdeki ihtiyaçlar aşırı onlardan uzak durabilir. Başka çocukları gerçekten doyurulur ya da doyumsuz kalırsa saplantı ya da simgesel biçimierde iğdiş etmekle tehdit meydana gelebilir. Bu saplantılar da kişiliğin edebiür. Erkek çocukta görülen iğdiş edilme gelişiminde etkin rol oynarlar. Şimdi bu dönemleri korkusunun kız çocuktaki karşılığına Freud, penise ana hatlarıyla kısaca özetleyelim: imrenme demiştir ve kız çocuktaki cinsel kimlik gelişimini bu varsayım üzerine dayandırmışîır. Oral dönemde ağız en önemli organ ve haz kaynağıdır, Bu dönemin önemli özelliği anneye bağımlılık ve içe alıcılıktır. Bu dönemde meydana 4. GizilDönem(6-12) gelecek saplanîılar ağızcıi bir takım alışkanlıklara Latent (gizil) dönem 6 ve 12 yaş arasını neden olur. Örneğin sigara, kinayeci ve münakaşacı olma vb.
  7. 7. -GELİŞİM PSİKOLOJİSl Anal dönemde boşaltım sisteminin kontrolü (tuvalet eğitimi) önem taşır. Haz dışkılama ile ilgilidir, bu nedenle dışkılama organları haz merkezidir. Tuvalet eğitiminin katı ve cezalandırıcı olması halinde bu dönemde sapiantı meydana gelebiür. Aşırı kontrolcü olma, kuralcılık ve cimrilik bu dönemdeki saplantıların ileride görülebilecek örnekleri sayılırlar. Fallik dönemde cinsiyetler ve farklı beden yapıları fark edilir. Cinsel organlar ilgi ve haz odağıdırlar. Bu dönemde oedipal kompleks denen çocuğun karşıt cinsteki ebeveyne yakınlık ve ilgi duyma yaşantısı yer alır. Ana-babaya aynı zamanda duyulan sevgi ve kıskançlık ya da düşmanlık duyguları çocukta çatışma ve kaygı yaratır. Bu çatışma aynı cinsteki ebeveyn ile özdeşim kurarak çözümlenmeye çalışılır. Latent dönem cinsel ihtiyaçlar açısından sessiz ve sakin bir dönemdir. İlgi ders, spor, oyun gibi alanlarda yoğunlaşır. Genital Dönem yetişkinlik süresince devam eder. Cinsel olgunluğa karşı cinsten olan kişilerle kurulan ilişkiler sonucu ulaşılır. Arkadaşlık, cinsellik, mesleğe yönelme, geleceği planlama, evlilik vb. konularda düşünmeye ve hazırlık yapılmaya başlanır.
  8. 8. -EGITIM BILIMLERI- ÇÖZUMLU QMU KAVRAMA TE5Tİ Freud'a göre çocuklarda (1-3) yaşından sonra görülen kabızhğın inatçılığın ve cimriliğin sebebi yanlış tuvalet eğitimidir. Anal dönemde sinirli, 1. Mutlu bir çift olan Oktay ve Lale'nin uzun yıllar hoşgörüsüz ve cezacı bir tuvalet eğitimi Aşırı organik bir bozukluk olmamasına rağmen çocukları düzenlilik, aşırı dağınıklık ve inatçılık gibi davranış olmaz. Bu uzun yılların arkasından Oktay ve Lale bozukluklarına sebep olabilmektedir. Bu dönemde çiftinin bir çocukları olur ve çok sevinirler. Tüm ilgi, baskıdan uzak, hoşgörülü bir tutum sergilenmeli çocuk üzerindedir. Çocuk artık tek başına ve bebeğin uzun süre pis kalmasına müsaade beslenebilecekken bile anne çocuğun sağlıklı olması, edilmemelidir. Tuvalet sonrası temizlik çok fazla dişlerinin sağlam olması düşüncesiyle emzirmeye abartılıp çocuk için sevimsiz bir duruma yada devam eder. işkenceye dönüşmemelidir. Buna göre annenin bu tutumu çocuğun hangi (Cevap E) kişilik özelliğine sahip olmasını sağlayacaktır? A) Bağımsız kişilik B) Bağımlı kişilik C) İdealist kişilik D) Pragmatik kişilik E) Rasyonel kişilik 2. Beş Kendinden iki yaş küçük kardeşiyle ve üç yaş Freud'un kuramı bireylerin ihtiyaçlarının yaşında büyük kardeşiyle hiçbir şeyini paylaşmıyor ve karşılanmasına dayanır. Her dönem ihtiyacı ki Buse her konuda inatçı davranışlar sergileyerek farklıdır. Her dönem ihtiyacının karşılanmaması sık sık ailesine problem çıkartıyor. veya aşırı derecede karşılanması çocuğun üst kabızlık düzey kişilik dönemine geçmesini engeller ve problemi Yukarıdaki örmekte Buse'nin durumu belirli sorunlar yaşamasına neden olur. Yukarıda yaşamak aşağıdaki seçeneklerin hangisine bahsedilen çocuk oral dönemdedir. Oral dönem tadır. bağlanabilir? ihtiyacı bebeğin beslenme ihtiyaçlarının Bununla A)Mizaç-Huy özelliklerine giderilmesidir. Freud'un psikoseksüel gelişim beraber B)Bağımsız kişilik özelliğine kuramında belirttiği gibi oral dönem (0-1 yaş)'de Buse C)Bağımlı kişiliközelliğine bebek sütten erken ya da geç kesildiğinde ileride aşırı D)Ailenin katı disiplin anlayışına bağımlı bir kişilik yapısı geliştirebilmektedir. dereced E) Yanlış tuvalet eğitimine (Cevap B) e cimri ve inatçıdır.
  9. 9. eo "o tr. ÜJ Q Ahmet Bey'in beş yaşında biri erkek diğeri kız ikiz çocukları vardır. Bu ikizlerden kız olan babasına, erkek olan ise annesine veya karşı cinse karşı açık olarak sevgi gösterisinde bulunuyor. Bu durum Freud'un. kişilik gelişim dönemlerinden hangisiyle açıklanır? A)Oral dönem B)Anal dönem C)Fallik dönem D)Gizil dönem E) Genital dönem Fallik dönemin karakteristik özelliklerinden bir tanesi cinsel kimliğin oluşmaya başlamasıyla beraber erkek çocukların annelerine, kız çocuklarının babalarına karşı açık olarak sevgi gösterisinde bulunmasıdır. Fallik dönem yaklaşık 3-6 yaşları arasını kapsamaktadır. Bu dönemde ana-babalar yada onların yerine geçecek yetişkinler çocuğa karşı sıcak ve sevgi dolu bir yaklaşım göstermelidir. Bu dönem çocukların yetişkinleri model alarak cinsiyet rollerini kazanmaya başladıkları bir dönemdir. (Cevap C)
  10. 10. -GELİŞİM PSİKOLOJİSL 4. Topiumumuzda bir kısım insanlar sinirli ve gergin Bu dönemde, cinsel ilgilerde biraz daha azalma olduklarında, strese yenik düştüklerinde, futbol görülür. llgiler arkadaş çevresine yönelir. Cinsiyetlerle maçlarında heyecanlarını kontrol edemediklerinde vb. ilgili toplumsai roller de güçlenmeye başlar. durumlarda "tırnak yeme" davranışında bulunurlar. Yukarıdaki özellikler, Freud'un hangi döneminin Bu durum Freud'un kişilik gelişim dönemlerinden özellikleridir? hangisinin ilerleyen yaşa rağmen etkisini A) Oral B) Anal C) Genital E) gösterdiği söylenebilir? D) Latans Fallik A)Genitaldönem B)Gizildönem C)Fallik dönem D)Oral dönem Ergenlik yani Genital dönem öncesi yaşanan E) Ana! dönem Latans (Gizil, Latent) dönem bir durgunluk dönemidir. Adeta ergenlik fırtınası öncesi bir ÇÖZÜM: sessizlik dönemidir. Bu dönemde çocuk Fallik dönemdeki cinsel ilgilerini kaybetmiştir. Bu ilerleyen yaşlardaki tırnak yeme davranışı ilgilerinin yerini toplum tarafında cinsiyeti için bebeklik dönemindeki emme davranışının bir uygun görülen roller almıştır. Artık ilginin odağı uzantısıdır. Emme davranışı oral dönemde hemcinsi arkadaşlarıyla oynanan oyunlardır. görülen bir davranıştır. Bu dönemde bebeklerin (Cevap D) oral haz ihtiyaçları yeterince karşılanmazsa ileriki yaşlarda tırnak yeme, sigara, alkol, dedikoduculuk gibi bozuk oral davranış örüntüleri görülebilir. (CevapD) § > -Akılcı, mantıklı bir kişilik bölümüdür. Q "Q UJ -Kişiliğin karar organı olarak çalışır. -İlkel benlik yapısının isteklerinin karşılanmasına karar verir. 5. Bazı çocukların, evde odalarını düzensiz kullandıkları, eşyalarını hep sağa sola bıraktıkları ve Yukarıda özellikleri verilen ruhsal yapı, Freud'un düzensiz bir kişilik yapısına büründükleri görülür. ruhsal yapılarından hangisidir? A) Süperego B) İd C) Animizm Freud, bu davranışlarda hangi dönemin etkili D) Ego E) Genital olduğunu savunur? A) Oral B) Anal C) Latans D) Genita! E) Fallik Anal dönemde çocuk için haz kaynağı dışkısını Freud üç temel kişilik biriminden bahsetmektedir. tutması ve bırakabilmesidir. Çocuk dışkısını İd, Ego ve Süperego. Bu birimlerden İd hazzın, tutarak yada annesinin istediği yere bırakarak ego gerçekliliğin ve dengenin, Süperego ödü! alır. Çocuk böylelikle iyi, kötü, doğru, yanlış toplumsal kural ve yasakların etkisi altındadır. İd ve ayıp gibi toplumsal değerlerle tanışmış olur. Bu ihtiyacın hemen ne şekilde olursa olsun dönemde tuvalet eğitiminde ailenin katı, zorlayıcı karşılanmasını ister, Süperego ise bu ihtiyacın ve baskıcı tutumu aşırı düzenlilik yada aşırı toplum tarafından kabul edilebilir bir durumda dağınıklılık gibi davranış bozukluklarına neden karşılanacağı zamana kadar ihtiyacı erteler. Ego olabilmektedir. ise bu iki benlik birimi arasındaki dengeyi sağlar ve ihtiyacın ne zaman ve ne şekilde (Cevap B) karşılanacağına karar verir. (Cevap D)
  11. 11. -EGITIM BILIMLERI- 8. I.Kişiiiğin ahlaki yönünü temsil eder. 10. Aşağıdakilerden hangisi Freud'un psikoseksüel II.Toplumsal yasaları içerir kuramına göre bireylerin sağlıklı bir biçimde kişilik yapısı geliştirmeleri için öğretmen ve III.Kişiliğin en son gelişen sistemidir. ana-babaların göstereceği doğm davranış IV.Bir ihtiyacın giderilmesi için plan tasarlar. biçimlerinden biridir? V.Hareket yolarını kontrol eder. A)Çocukların cinsel içerikli sorularını ergeniik döneminden önce cevaplamamalı Yukandakilerden hangıleri superegonun özelliklerindendir B)Çocukların Psikoseksüel gelişim basamakları ? ihtiyaçları fazlasıyla karşılanmalı A)IVveV B)lll veV C IvelV ) C)Çocuğun ilgisini cinsel içerikli konulardan oyun D) II ve V E ) l , l llvelll ve arkadaşlara çekmeye çalışılmalı D)Tuvalet eğitiminde temizlik alışkanlığı kazandırmak için küçük cezalara başvurulmalı Kişiliğin en son gelişen sistemi süperegoöur. Bu E) Çocukların ihtiyaçları göz önünde kişilik birimi çocuğa ana-babası tarafından bulundurularak anlayışlı ve kontroilü bir tutum aktarılan ve ödül ve ceza uygulamalarıyla izlenmeli pekiştirilen geleneksel değerlerin temsilcisidir; kişiliğin ahlaki yönü oluşturur. Süperego için önemli olan toplum tarafından kabul edilebilir biçimde davranmaktır. . Süperego' yu ilgilendiren Çocukların ana-baba ve öğretmenieriyle husus bir hareketin doğru ya da yanlış olduğuna ;s etkileşimleri, çocukların ihtiyaçlarının karar verip, toplumun norm ve değer yargılarına g karşılanmasına ve kişilik dönemlerini başarıyla uygun davranmaktır. ° atlatmalarına yardım eder. Ana-babalar ve öğretmenler çocukların kişilik gelişimi ihtiyaçlarını (Cevap E) karşılamalıdır. Kişilik gelişimi açısından ilk aitı yıl 9. Kişilik ve ahlâk gelişimi büyük ölçüde ilk altı yılda _s Freud açısından çok önemlidir. Bu dönemde tamamlanır. Altı yaşından sonra önemli gelişmeler ;§ çocuklar olumlu çocuk yetiştirme tutumları ile meydana gelmez. jjj karşılaştıkları oranda sağlıklı bir kişilik gelişimi gösterirler. Çocukların ihtiyaçları zamanında ve Bu görüşü savunan gelişim uzmanı :E yeterince karşılanmalıdır. Aşırı doyurulma bir aşağıdakilerden hangidir? sonraki basamağa geçişi engeller. A) Freud B) Locke C) Piaget (Cevap E) D) Köhlberg E) Erikson Ç&g&Ms Kişilik gelişimi açısından Sigmund Freud bu yüzyılın başında devrim niteliğinde bir kuram ortaya atmıştır. Freud kişilik gelişiminde ilk 11. Freud'un kişilik kuramına göre her dönemin çocukluk dönemi yaşantıları üzerinde durmuştur. gidişatını ve bir sonraki döneme geçişi ilk altı yıl Freud'a göre kişilik gelişiminin belirleyen ve sağlıklı kişilik yapısı için gerekli temellerinin atıldığı bir dönemdir. 6. yıldan sonra etkenler vardır. Anal dönemin merkezindeki kişilikte çok büyük değişiklikler olmadığını olay aşağıdakilerden hangisidir? savunmaktadır. Freud kişilik gelişimini belirli A)Çocuğun memeden kesilmesi dönemlerle açıklamıştır. Freud'a göre her B)Hemcinsi arkadaşlarıyla ilişkiler kurması dönemde karşılanması gereken ihtiyaçlar vardır C)Karşı cinsle yakın ilişkiler kurması bu ihtiyaçlar karşılanmazsa kişilik gelişimi sekteye uğrar. D)Tuvalet eğitimi alması E) Karşı cins ebeveyne karşı ilgi duyması (Cevap A)
  12. 12. 10- -GELİŞİM PSİKOLOJİSL Anal dönem çocuğun idrar ve dışkı çıkarması ile 13. Freud'un psikoseksüel gelişim kuramına göre ilgilidir. Bu dönemde çocuk için haz kaynağı içine kapanık, kendine güveni olmayan, ailesine dışkısını kontrol edebilmektir. Bu dönemde çocuk aşırı bağımlı bir kişinin bu kişilik yapısının öncelikle kendini, sonrada çevreyi kontrol etmeyi nedeni aşağıdakilerden hangisidir? öğrenir. Dışkı kontrolünün önemli olduğu bu A)Kendisi beslenebilecek durumdayken uzun dönemi en çok etkileyen etmende tuvalet eğitimini süre emzirilmesi ne şekilde aldığıdır. Memeden kesilme ve emme oral dönemi, karşı cinsle yakın ilişki genital B)Katı ve baskıcı bir tuvalet eğitimi almış olması dönem, hemcinsi arkadaşları ile ilişkiler gizil C)Karşı cins ebeveyninden yakın ilgi görememe dönem, karşı cins ebeveyne ilgi ise Fallik dönemi D)Cinsel konulara ilişkin merakının etkileyen etmenlerdir. cezalandırılması (Cevap D) yakın ve sıcak ilişkiler E) Karşı cinsle kuramaması o 0-1 yaş arasındaki oral dönem temellerinin Q atıldığı bir dönemdir. Bu dönem ihtiyaçlarının (emme) zamanında karşılanmaması veya aşırı gereğinden fazla doyurulması bağımlı bir kişilik yapısının gelişmesini sağlayabilir. Bu dönem ihtiyacı bebeğin açlığının giderilmesidir. Anne bebeğini çok fazla zaman kaybetmeden emzirmelidir. Fakat bebek kendini besleyebilecek duruma geldiğinde memeden kesilmelidir. (Cevap A) 12. Psikoseksüel gelişim süreci açısından sakin -: toplumsal cinsiyet rolleri üzerine odaklıdır. geçen ve çocukların ilgilerinin cinsiyet rol > llkokul dönemine rastlayan bu dönemde kimlikleri üzerine olduğu gelişim dönemi çocukların oyun gruplarının aynı cinsteki aşağıdakilerden hangisidir? çocuklardan oluştuğu gözlenebilir. A)Oral dönem (Cevap D) B)Anal dönem C)Fallik dönem D)Gizil dönem E) Genital dönem Genital (ergenlik) dönem öncesi Gizil (Latent) dönem 6-12 yaşlar arasında kişilik gelişimi açısından sakin bir dönemdir. Bu dönemde çocukların ilgileri hemcinsi arkadaşları, oyun ve
  13. 13. 14. Freud'un psikoseksüel gelişim kuramında farklı dönemlerde çocukları etkileyen baskın unsurlar farklıdır. Aşağıdakilerden hangisi Anal dönemi etkileyen baskın unsurdur? A)Karşı cinsle ilişkiler B)Hemcinsi ile ilişkiler C)Öğretmen D)Ailenin tutumu E) Toplumundeğeryargıları Anal dönem 1-3 yaşları arasını kapsamaktadır. Bu dönem çocuğu için baskın unsur ailesidir. Anne babanın çocuk yetiştirme tutumları bu dönemde çok önemlidir. Anal dönemde çocuğa tuvalet eğitiminin ne şekilde verildiği bu dönemin başarıyla atlatılmasının en öneımli etkenidir. (Cevap D)
  14. 14. -EGITIM BILIMLERI- 11 15. Aşağıdakilerden hangisi Freud'un psikoseksüel kuramına göre Gizil dönemde olan bir çocuğun CEVAPLI ilgilerinin merkezini oluşturur? KAVRAMA A)Cinsellikle ilgili konular B)Karşı cinsle duygusal ilişkiler 1. Bilinçaltı yapılar aşağıda belirtilenlerin hangisi ile C)Cinsiyetine ilişkin toplumsal roller veya hangisinde ortaya çıkabilir? D)Akademik konular A)Rüya E) Toplumsal olayların nedenleri B)Anestezik ilaçlar C)Hipnoz D)Serbest çağrışım E) Hepsi Cinsiyet rollerinin kazanıldığı Fallik dönemden sonraki Gizil dönemde artık çocuk toplum tarafından kabul edilen cinsiyet kimliği üzerine yoğunlaşır. Çocuklar bu dönemde cinsiyetle ilgili konulardan hoşlanmaz onlar için önemli olan 2. "Bir lise öğretmeni, öğrencilerinden birinin cinsiyetlerine ilişkin rol kimliğidir. başkalarının kendisi hakkındaki değerlendirmelerini fazlaca dikkate almasına bağlı olarak grup içinde (Cevap C) kendini ifade etmekte zorlandığını gözlemlemiştir." Freud'un yapısal kişilik kuramına göre yukarıda 6) "Erikson'a göre çocuklukta girişkenliğin artmasıyla g belirtilen öğrenci için hangi psişik yapının daha problem olan davranışlarda artar. Doğal Q baskın olduğundan söz edilebilir? merakından dolayı çok sık azarlanan ve £ A)İd engellenen çocukta suçluluk duygusu gelişir." B)Ego C)Süperego Erikson'un kuramıyla ilgili olarak bahsedilen D)Bilinçöncesi gelişimsel kriz Freud'un kuramına göre E) Olumsuz Benlik aşağıdakilerden hangisine denk gelmektedir? A)Ödipus kompleksi B)İğdişlik korkusu "Bir psikolojik danışmanı telefonla arayan Ayla hanım, C)Oral bağımlılık en küçük çocuğunun başkalarının kendisi hakkındaki D)Anal kişilik değerlendirmelerini fazlaca dikkate almasına bağlı olarak, grup içinde kendini ifade etmekte E) Kimlik karmaşası zorlandığından, başkalarıyla beraber olduğunda herkesin onu izlediğini düşünerek hareket ettiğinden yakınmaktadır." Yukarıda belirtilen kriz dönemi Erikson'a göre girişkenliğe karşı şüpheciliktir. Freıud' a göre bu Freud'un yapısal kişilik kuramı ve Piaget'in dönemde yaşanan gelişimsel kriz ise Ödipus bilişsel gelişim kuramı birlikte dikkate alındığında kompleksidir. Her iki krizde şüpheciliktir fakat çocuğun içinde bulunduğu gelişim dönemi nedenleri bu iki kuramcı tarafından farklı şekilde hakkında aşağıda yapılan eşleştirmelerden açıklanmıştır. Erikson bu şüpheciliğin kaynağını hangisi doğrudur? çevreyi tanıma adına çocukların aşırı kısıtlanması, A)Somut işlemler dönemi-Genital dönem Freud'da bu krizin nedeni karşı cins ebeveyne B)Soyut işlemler dönemi-Latent dönem sevgi, hemcinsi ebeveynine düşmanlık ve C)Soyut işlemler dönemi-Genital dönem sevgiyle iki değerli bir tutum göstermesinden D)Soyut işlemler dönemi-Fallik dönem kaynaklanır. E) Somut işlemler dönemi-Latent dönem (Cevap A)
  15. 15. 12- -GELİŞİM PSİKOLOJİSİ- 4. Çocuğun cinsel farklılıkları öğrenerek, cinsel 7. Bu kişilik gelişim döneminde çocuklar bastırma ve kimlik kazanmaya başladığı ve anne-babayı model yüceltme savunma mekanizmalarının kullanımı aldıgı gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir? sonucu cinsel istek ve merakları yokmuş gibi A)İlkokul hissederek bu yöndeki enerjilerini derse, kişiler arası B)Okul öncesi ilişkilere ve oyuna yönlendirirler. C)Ergenlik D)Genç yetişkinlik Yukarıdaki durum Freud'un psiko-seksüel gelişim E) Yetişkinlik dönemlerinden hangisinde görülür? A)Gizil dönem B)Genital dönem C)Fallik dönem D)Oral dönem E) Anal dönem 5. İd'in doyuma ulaştırmak istediği dürtüleri, ihtiyaçları, istekleri hiçbir yerde, hiçbir zaman ve 8. "Ahmet bey bir konuşmasında, sabah hiçbir şekilde gibi kurallarla engellemek isteyen uyandığında hatırlamadığı bir rüyayı, gün içinde kişilik yapısı aşağıdakilerden hangisidir? rüyada gördüğü kişilerle karşılaştığında hatırlayabildiğini belirtmiştir." A)İd o B) Benlik yapısı >~ tn 'o Yukarıda belirtilen rüya yaşantıları Freud'un C)Ego Ui topografik kişilik kuramına göre hangi bilinç D) Bilinç altı bölgesinde yer alır? E) Süperego A)İd B)Ego C)Bilinç D)Bastırma E) Bilinç Öncesi 6. Kişilik gelişim dönemlerinde merakı yüzünden 9. Selma, erkek deği! de bayan oiduğu için üzülmekte, cezalandırılan, sorduğu sorular ve davranışiar için bayan olmayı bir eksiklik olarak görmekte ve "keşke kınanan çocuklar, yetişkinlik döneminde uygun cinsel erkek olarak doğsaymışım" şeklinde düşünmektedir. kimliği benimsemekte sorunlaria karşılaşabilirler. Diğer sosyal faktörleri göz ardı edip, sadece aile Bu durum Freud'un kişilik gelişim dönemlerinden içi iletişimi göz önüne alarak, Selma'nın böyle hangi döneme denk gelir? düşünmesi Freud'un psikoseksüel gelişim kuramındaki hangi döneme dayanır? A)Anal dönem B)Fallik dönem A)Oral dönem C)Oral dönem B)Analdönem D)Genitai dönem C)Fallik dönem E) Gizil dönem D)Gizil dönem E) Genital dönem
  16. 16. -EGITIM BILIMLERI- 13 10. "İnsanın içinden geidiği gibi doyurmak istediği 13. Psiko-seksüel dönemlerinden anal dönemde arzuların, isteklerin, duygu-düşünce ve dürtülerın annenin en önemii amacı aşağıdakilerden birey için bir sıkıntı kaynağı olabilecek yaşantıiarın hangisidir? barındığı bilinç bölgesidir." A)Temel güven duygusu kazandırmak B)Bağımsızlık duygusu kazandırmak Yukarıda tanımlanan ve Freud'un kişilik gelişimine ilişkin getirdiği açıklamalardan biri C)Toplumsal kuralları öğretmek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir? D)Tuvalet eğitimi kazandırmak A)İd E) Konuşmayı öğretmek B)Ego C)Bilinçdışı D)Bastırma E) Bilinç Öncesi 11. Freud'un kişilik gelişimine göre; 14. "Kadir bebek annesinden su istediğinde annesinin m u t f a k t a n s u a l ı p g e l m e s i n e I. Toplumun hoş karşılamadığı nitelikteki cinsel ve k a d a r dayanamamakta hemen ağlamaya saldırgan nitelikteki dürtüleri bastırmak başlamaktadır." II. Gerçekçi amaçlar yerine ahlaki yargıları Freud'un kuramına göre bu bebeğin yöneltmek sabırsızlığı aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir? III. Kusursuz olmaya çalışmak 'tn A)Süperego H Hangi kişilik biriminin temel özelliklerindendir? t B)Haz ilkesinin : " C)Gerçekçilik ilkesi A)Benlik • o B)SüperEgo D)Enerji ilkesi C)Gerçeklik ilkesi E) Ego bütünlüğü LÜ D)Ego E) İd 12. "Doğal dürtülerin hemen doyurulması, hangi kavrama denk gelmektedir? gerginliğin hemen giderilmesi çocuğun en A)Oral Dönem başta beklentisidir. Ve bu dönemde kazanılan B)Anal Dönem ilk toplumsal işlev almak, almayı bilmek ve elde etmektir." Şeklinde tanımlanan dönem C)FallikDönem Freud'un Psikoseksüel gelişim kuramında D)Latent (Gizil) Dönem
  17. 17. E) Genital Dönem 15. "Normal bir insan karnı acıktığında karnını doyuracak uygun bir durum oluşuncaya kadar harekete geçmez. Bir süre bekler." Freud'un psikoseksüel gelişim kuramına göre yukarıdaki durum hangi kavramla açıklanabilir? A)Hazilkesi B)Gerçekçilik ilkesi C)Enerji ilkesi D)Bilinçaltı E) Bilinçdışı
  18. 18. 14- -GELİŞİM PSİKOLOJİSL 16. "Freud'un psikoseksüel gelişim kuramına göre 19. Aşağıdakilerden hangisi Psiko-seksüel normal gelişimin sağlanması için her gelişim gelişimin doğru sıralamasıdır? döneminde bireyin temel ihtiyaçları yeterince A)Oral Dönem - Anal Dönem - Fallik Dönem- doyurulmaiıdır." Latans - Genital Anal dönemde çocuğun ihtiyaçları göz önünde B)Oral Dönem - Latans - Fallik Dönem- Genital bulundurulduğunda çocuğun bu dönemi - Anal Dönem başarıyla atlatabilmesi için ana-babanın C)Oral Dönem - Anal Dönem - Fallik Dönem - yapması gereken nedir? Genital - Latans A)Çocuğa cinsellikle ilgili detaylı bilgiler vermek D)Latans - Genitai - Fallik Dönem - Oral Dönem-Anal Dönem B)Çocuk gereğinden erken memeden kesilmemeli E) Genital - Latans - Fallik Dönem - Ana! Dönem-Oral Dönem C)Hoşgörülü ve sabırlı bir tuvalet eğitimi uygulamalı D)Hemcinsi ebeveyni ile daha fazla vakit geçirmeli 20. Bazı insanlar gergin oldukiarı, zaman tırnak yeme E) Hemcinsi arkadaş grubu ile oyun ortamları gibi birtakım davranışlar sergilerler. oluşturulmalı Freud'a göre, insanlar bu davranışları ne zaman kazanmışlardır? A)Oral 17. Erikson ve Freud'un kişilik gelişim kuramlarına B)Anal göre aşağıdaki dönem eşleştirmelerinden C)Genital hangisi uygun bir eşleştirme degildir? D)Latans A)Oral dönem - Temel güvene karşı güvensizlik E) Fallik B)Anal dönem - Bağımsızlığa karşı şüphecilik C)Fallik dönem - Girişkenliğe karşı suçluluk D)Gizil dönem - Dostluk kazanmaya karşı yalnızlık E) Genital dönem - Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası 18. Freud'un psikoseksüel gelişim kuramına göre >.. anal dönemde bireylerin gerçekleştirmesi (öğrenmesi) gereken en önemli gelişimsel 1.E 6. B 11 B 16 C . . görev aşağıdakilerden hangisidir? 2. C 7. A 12 A 17 D A)Kendi varlığını sürdürebilmek için emmeyi . . öğrenmek 3. C 8. E 13 D 18 E B)Kendini dış dünyadan ayırt etmek . . 4. B 9. C 14 B 19 A C)Kendini ve çevreyi kontrol etmek . D)Karşı cinsi ile kendi cinsi arasındaki farklılıkları 5. E 10.C 15 B 20 A öğrenmek . E) Cinsel rolüne ilişkin değerler geliştirme
  19. 19. -EGİTİM 15 BİLİMLERİ- ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ | Bilişsel Ağırlıklı Davranışçı Öğrenme Kuramları SOSYAL OGRENME KURAMI performansla ilgili bir değişkendir. Bu nedenle, pekiştireç olsa da olmasa da bireyin gözlem yoluyla Modelden Öğrenme (Bandura) öğrenme kapasitesi geliştiği andan itibaren gözlem yoluyiaöğrenmevardır. Modelden öğrenme olarak biünen öğrenme modeli taklit, gözlem öğrenmesi, sosyal öğrenme gibi Bu modelde öğrenciye bir model sunulur ve öğrenci terimlerle de ifade edilmektedir. bu modeli gözler. Daha sonra modelin davranışını hatırlar ve aynısını yapmaya çalışır. Bunu Bandura, gözlem yoluyla öğrenme sürecini edimsel başardığında uygun şekilde ödüllendirilir. İnsan koşullama çerçevesinde ele almak yerine bilişsel bir öğrenmelerinin büyük bir kısmı modetden süreç olarak değerlendirmiştir. Bandura'ya göre öğrenmedir. Öğretmen çocuklara "şimdi şöyie gözlem yoluyla öğrenme taklit içerebilir de, yapacaksınız" diyerek öğrencilere model olur ve içermeyebilir de. Yolda araba kullanırken önünüzde öğrenciler de uygun davranışı gerçekleştirirler. Daha giden bir arabanın çukura düştüğünü görürseniz sonra öğretmen öğrencilere "aferin" diyerek yolun o bölümünden geçmemek için yönünüzü biraz pekiştirir. A. Bandura tarafından ortaya atılan bu değiştirirsiniz. Bir başka deyişle, önünüzde araba modele göre, modelden öğrenmenin dört aşaması kullanan sürücünün davranışını taklit etmezsiniz. vardır: Gözleyerek öğrendiğiniz "bilgi"yi bilişsei işlemden geçirir ve daha detaylı bir şekilde kullanırsınız. Gözlem yoluyla öğrenme basit bir taklitten çok karmaşık bir süreçtir. Dikkat süreci; öğrencinin dikkat etmesini ifade eder. Öğrenci dikkat etmediği bir davranışı daha Bandura (1965) saldırgan davranış gösteren bir sonra taklit edemeyecektir. Öğrenci yapabileceği yetişkinin davranışının ödüllendirildiği, davranışlara, kendisine benzeyen kişilere, cezalandırıldığı ve ne ödül ne ceza aldığı üç farklı ödüllendirildiğini gördüğü davranışlara, ihtiyaçlarına filmi üç çocuk grubuna izlettirmiş ve bir sonraki hitap eden durumlara dikkat edecektir. aşamada çocukların saldırgan davranışlarını gözlemiştir. Beklendiği gibi, ödüllendirilen modeli Hatırlama süreci; öğrencinin dikkat ettiği davranışı izleyen çocuklar en saldırgan, cezalandırılan modeli daha sonra zihnine getirebilmesini ifade eder. izleyen çocuklar da en az saldırgan davranışı Öğrencinin hatırlaması genellikle model veya ortam göstermişlerdir. Böylece, dolaylı yaşantının veya bir tarafından kolaylaştırılır. başkasının yaşantısının da çocukların davranışlarını Uygulama süreci; öğrencinin uygun davranışı etkileyebileceği görülmüştür. göstermesini ifade eder. Hatırlayan öğrenci gerekli Başka birisinin davranışlarının ödüllendirildiğini davranışı uygular. Bu aşamada öğrencinin bedensel gözleyen çocuğun davranışının görülme sıklığının ve zihinsel yeterliği önemli rol oynar. artacağı görülmüştür. Güdüleme süreci; öğrencinin davranışının Çalışmanın bir sonraki aşamasında çocuklara pekiştirilmesi de dahil olmak üzere, öğrencinin modelin saldırgan davranışını göstermesi için teşvik davranışın sonucunda doyum elde etmesini ifade veriimiştir. Bütün çocukların modelin saldırgan eder. Öğrenci davranışıyla ihtiyacının giderilebildiği davranışlarını gösterebildiği görülmüştür. Buradan veya ödüllendirildiğini görürse taklit davranışı yola çıkarak öğrenme ve davranış (performans) pekiştirilmiş olur ve tekrar gösterilme olasılığı artar. arasında bir farklılık olduğu gözlenmiştir. Sonuç Bandura'nın getirdiği modelin üstün yanlarından biri olarak Bandura'ya göre, pekiştireç öğrenme değil bu aşamaların her birinin ayrı ayrı ele alınabilmesi ve meydana gelebilecek aksaklıkların düzeltilmesini
  20. 20. 16- -OGRENME PSİKOLOJİSİ. sağlamasıdır. Örneğin taklit davranışı göstermeyen Davranışların İçsel Düzenlemesi: bir çocuğun, bu durumda, Bandura, insan davranışlarının uyarıcı-tepki dizgesi a. İlgili davranışa dikkat etmemiş olabileceği, içinde dışarıdan gelen ödüller ve cezalarla değil bireyin b. İlgili davranışı hatırlayamamış olabileceği, kendisi tarafından kontrol edildiğini düşünmektedir. Bireyin doğrudan veya başkalarını gözleyerek edindiği c. İlgili bedensel ve zihinsel yeterliğe sahip deneyimler yoluyla belli bir davranış standardı olmayabileceği, oluşturduğunu ve bu standardın davranışları d. Uygun güdüleme süreci kullanılmamış değerlendirmek için temel oluşturduğunu olabileceği düşünülebilir ve gerekli önlem belirtmektedir. Bireyin herhangi bir durumdaki alınabilir. davranışı bu standarda ulaşır veya onu geçerse olumlu, bu standardın altında kalırsa olumsuz olarak Bandura'nın kuramında pekiştirecin iki temel işlevi değerlendirildiğini ifade etmektedir. Ayrıca, içsei bulunmaktadır. Birincisi, gözlemcide modelin çeşitli pekiştireçlerin dışsal pekiştireçlerden daha etkili davranışlarının pekiştirilmesi nedeniyle, model gibi olduğunu, içsel olarak ödüllendirilen davranışların davrandığında kendisinin davranışlarının da daha süreğen olduğunu belirtmektedir. Bireyin pekiştirileceği beklentisi otuşturur. İkincisi, standartları çok yüksek olursa stres kaynağı olabilir. öğrenmenin davranışa dönüşmesini teşvik eder. Öğrenilen bilgi ihtiyaç duyulana kadar kullanılmadan Yetkiniik Beklentisi: kalır. Örneğin, sınıfın nerede olduğunu bilirsiniz ama Bireyin kendi davranışlarını düzenlemesinde önemli ders saatine kadar sınıfa gitmezsiniz. Nerede yemek bir boyuttur. Yetkinlik beklentisi, bireyin başarı ve yiyeceğinizi bilirsiniz ama acıkıncaya kadar başarısızlıklarından, bireyin kendisine benzer kafeteryaya gitmezsiniz. bulduğu insanların çeşitli konulardaki başarı- Bandura koşullama kuramcılarından farklı olarak, başarısızlıklarından yola çıkılarak geliştirilir. Yetkinlik öğrenme için pekiştirecin mutlaka organizma beklentisi yüksek bireyler daha çok çaba gösterir, tarafından alınmasının ve davranışın organizma daha çok çalışır, daha sebatlı olur. Bireyin yetkinlik tarafından gösterilmesinin gerekmediğini belirterek, bekientisi yeterliğinin tam bir göstergesi olmayabilir. bir modelin davranışının gözlenmesi sonucu da öğrenmenin ortaya çıkabileceğini belirtmektedir. MODEL UYGULAMASINI ETKİLEYEN Ayrıca, organizmanın gösterdiği belli bir davranışın FAKTÖRLER pekiştirilmesi veya cezalandırılması kadar bir modelin davranışının pekiştirildiğini veya A. Modelin özellikleri cezalandırıldığını gözlemenin de davranış performansında etkili olduğunu vurgulamaktadır. 1.Cinsiyet, yaş, tutum vb. özelliklerin benzerliği Daha önceki gözlemlerinden edindiği bilgilerle birey 2.Prestij belli bir davranışı gösterdiğinde belli bir sonuç elde 3.Başarı edeceğini bilir ve buna göre davranır. Davranışın tek 4.Sıcaklık, yakınlık belirleyicisi tabi ki beklenti değildir. Davranış aynı 5.Ödül değeri zamanda bireyin davranış standardına, becerisine, kendi yeterliğiyle ilgili düşüncesine de bağlıdır. Model bu özelliklere sahipse model alınma olasılığı artmaktadır. MODELDEN Ö&RENME SÜRECI B. Gözlemcinin (gözleyenin) özellikleri 1.Bilgiyi kazanma ve hatırlama kapasitesi PİKKAT UYGULAMA GÖOÜLEME 2.Belirsizlik (eğer gözlemci kendi davranışından ,W5O,. 'juvıanslsre» emin değilse modeli izler) Sj««am9 3.Kaygı seviyesi 4.Öteki kişilik özellikleri Modelin bu özellikleri modelden öğrenme sürecini OCRENEMİN DAMttNSŞi etkilemektedir.
  21. 21. -EĞİTİM BİLİMLERİ- 17 ÇOZUMLU KAVRAMA 1. "RTUK gençleri kötü alışkanlıklardan korumak 3. 'Televizyonda futbol maçı izleyen bir çocuk maçta amacıyla yayında olan dizi ve programlardaki sigara yapılan estetik bir hareketi dikkatle izlemiş ve ve içki içme sahnelerinin karartılması kararını zihninde canlandırmıştır. Arkadaşlarıyla maç almıştır." yaparken bu hareketi başarıyla gerçekleştirmiştir." RTÜK'ün aldığı bu karar aşağıdaki öğrenme Bu çocuk hangi tür öğrenmeyle bu hareketi kuramlarından hangisi ile açıklanabilir? yapmayı öğrenmiştir? A)U-TKuramları A)Kavrama yoluyla öğrenme B)Gestalt Kuramı B)Örtük/Gizil öğrenme C)Sosyal Öğrenme Kuramı C)içgörüsel öğrenme D)Bilgiyi işleme Kuramı D)Gözlem yoluyla öğrenme E) Sistematik Davranış Kuramı E) Deneme yanılma yoluyla öğrenme ÇÖZVM: Sosyal öğrenme kuramına göre bireyler kendisi Bandura'ya göre gözlem yoluyla öğrenmenin için önemli olan kişilerin davranışlarını taklit etme süreçleri; dikkat, hatırda tutma, davranışı eğilimindedir. Özellikle ergenler saçlarını sevdiği meydana getirme ve güdülenmedir. Yukarıdaki oyuncu gibi yapar ya da grup içinde lider olan örneğe baktığımızda çocuk hareketi gözlüyor yani 9rgen gibi giyinir. Örnekte belirtilen karar, dikkat ediyor daha sonra zihninde canlandırıyor gençlerin kendileri için önemli olan oyuncuların (hatırda tutma) ve daha sonra da hareketi zararlı davranışlarını örnek almamaları içindir. gerçekleştiriyor, yani maçta bu hareketi yapıyor. (Cevap C) (Cevap D) 2. Aşağıda verilen kuramcı ve öğrenme kuramı : 5 4 - "Fatih köpekleri çok sevmektedir ancak bir gün eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? >• arkadaşıyla parkta yürürken arkadaşını köpek ısırır ve o günden sonra Fatih köpeklerden korkmaya A)I. Pavlov —> Tepkisel koşullanma başlar" B)Bandura —> Sosyal öğrenme C)Skinner —> Edimsel koşullanma Fatih'in bu öğrenmesi ne tip bir öğrenmedir? D)Hull -> Bilgiyi işleme kuramı E) Tolman -♦ İşaret gestalt kuramı A)Klasik koşullanma B)Edimsel koşullanma C)Gözlem yoluyla öğrenme D)Bilişsel öğrenme E) Gizilöğrenme Bu eşleştirmelerden yanlış olan Hull-Bilgiyi (Cevap D) işleme kuramı eşleştirmesidir. Clark Leonard Hull Sistematik Davranış Kuramını ortaya atmış ve bu kuramında çeşitli denenceler ileri sürmüştür.
  22. 22. Fatih kendi deneyimlerinden değil arkadaşının köpek tarafından ısırılmasından bu davranışı öğrenmiştir. Arkadaşının köpek tarafından ısırıldığını gözleyip bu olumsuz sonuçtan öğrenmiştir. (Cevap C)
  23. 23. 18- -OĞRENME PSİKOLOJİSİ- 5. "Vedat aldığı cep telefonunu kullanabilmek için kullanma kılavuzunu dikkatlice okumuş, kılavuzda yazanların nasıl yapılacağını düşünmüş ve telefonu Sosyal öğrenme kuramına göre insanlar rahat bir şekilde kullanmaya başlamıştır." çevresindeki bireylerin davranışlarını ve bunların sonuçlarını gözleyerek de pek çok şey öğrenir. Vedat'ın cep telefonunu kullanmayı öğrenmesi Arkadaş grubunda sigara içenlerin onay görmesi, aşağıdaki öğrenme türlerinden hangisi için bir önemli biri sayılması bunu gözleyen bir genç için örnek olabilir? çok önemli pekiştireçlerdir. En çok gözlenenler ise birey için önemli olan kişilerdir. Ergenlik A)Deneme-yanılmayoluylaöğrenme döneminde arkadaş çevresi, öğretmenler ve anne B)Gestalt öğrenme babalar birey için önemli modellerdir. Bu rehber C)İçgörüsel öğrenme öğretmen de babadan çocuğu için olumlu bir D)Gözlem yoluyla öğrenme model olmasını istemektedir. E) Kavrama yoluyla öğrenme (Cevap C) Vedat telefonu kullanmayı bir modelden öğrenmiştir. Bu model telefonun kullanma kılavuzudur. Gözlem yoluyla öğrenmede gözlenen-taklit edilen her zaman canlı bir örnek olmayabilir. Gözlem yoluyla öğrenme süreçlerine baktığımızda dikkat, hatırda tutma, ve davranış: meydana getirmedir. Örnekte de Vedat kılavuzu okumuş (dikkat süreci) sonra nasıl yapacağını düşünmüş (hatırda tutma) ve daha sonra da telefonu kullanarak bu gözlemini davranışa dönüştürmüştür. (Cevap D) 6. Oğlu sigara içtiği için rehber öğretmene danışan bir 7. "Yemek yapmasını, bilmeyen Necla annesinin yemek babaya rehber öğretımen "Sen sigarayı bırakmadan yapmasını izleyerek yemek yapmayı öğreniyor." senin oğlun için bir şey yapamam." demiştir. Necla'nın bu durumu hangi öğrenme şekliyle Rehber öğretmenin bu sözünün temeli aşağıdaki ilgilidir? öğrenme kuramlarından hangisi ile ilgilidir? A)Kavrama yolu ile öğrenme A)Davranışçı öğrenme kuramı B)Şartlanma yolu ile öğrenme B)Bilişsel öğrenme kuramı C)Modeli gözleyerek öğrenme C)Sosyal öğrenme kuramı D)Deneme-yanılma yolu ile öğrenme D)Bilgiyi işleme kuramı E) Transfer E) Yapılandırmacı öğrenme kuramı Bir başka kişiyi izleyerek öğrenme "modeli
  24. 24. gözleyerek öğrenmeye" örnektir. (Cevap C)
  25. 25. -EGITİM BİLIMLERİ- 19 8. Bandura'nın modelden öğrenme kuramına göre 10. Aşağıdaki öğretim yöntemlerinden hangisi pekiştirecin işlevi aşağıdakilerden hangisidir? modelden öğrenme için uygun bir yöntemdir? A)Modelin davranışlarının daha dikkatli A)Düzanlatım gözlenmesini sağlamak B)Tartışma B)Öğrenilen davranışın ortaya çıkma olasılığını C)Soruyanıt arttırmak D)Problem çözme C)Öğrenmeyi kolaylaştırır E) Gösterip yaptırma D)Öğrenenin dikkat ettiği davranışı hatırlamasım kolaylaştırır ÇÖZÜM: E) Öğrenme süresini kısaltır Düz anlatım, tartışma, soru yanıt ve problem çözme modelden öğrenme için uygun değildir. Gösterip yaptırma yöntemi öğretmenin bir beceriyi Bandura'ya göre pekiştireç öğrenmenin değil göstermesi, öğrenenin bu beceriyi gözleyip iyi bir performansın değişkenidir. Bandura'ya göre şekilde yapana kadar tekrar etmesi şeklinde pekiştireç olsa da olmasa da bireyin gözlem yoluyla uygulanır. öğrenme kapasitesi geliştiyse öğrenir. Pekiştirec (Cevap E) sadece öğrenilen davranışın performansa dönüştürülmesini etkiler. Cevap: B tn ır UJ 9. "Saçlarını ünlü bir popçu gibi tarayan bir genç çok beğenildiğini «* kızlar tarafından düşünmektedir." Yukarıdaki modelden öğrenmede güdülenme >• süreci aşağıdakilerden hangisidir? A)Modelin iinlü olması B)Saçlarını ünlü popçu gibi taraması C)Saç stilinin kızlar tarafından beğenilmesi D)Gencin ünlü popçunun saç stiline dikkat etmesi E) Modelin genç için anlamlı olması f&M&Ms Bandura'ya göre gözlem yoluyla öğrenmenin dört süreci vardır; Dikkat, hatırda tutma, Uygulama ve güdüleme sürecidir. Ömekteki gencin saçlarını ünlü hoca gibi taraması uygulama süreci, ünlünün sa^ stiline dikkat etmesi dikkat süreci, A ve E seçenekleri de modelin özellikleri ile ilgilidir. Saçlarını ünlü gibi taramasının kızlar tarafından beğenilmesi de güdülenme sürecidir.
  26. 26. (Cevap C)
  27. 27. 20- -OGRENME PSİKOLOJİSl Bir araştırmada çocuklara, yetişkin bir insanın CEVAPLI oyuncak bir bebeğe çekiçle vurma gibi saldırgan KAVRAMA davranışlarda bulunduğu bir film izletilmiştir. Çocuklara daha sonra aynı bebekle oynama fırsatı verildiğinde onlar da filmdekine benzer davranışlarda Hemen hemen her toplumda eğitimciler, yöneticiler bulunmuşlardır. özellikle yeni yetişen nesiliere toplumlarının tarihinde yaşayıp topluma büyük hizmetleri dokunmuş, dürüst, Bu araştırmada çocuklar hangi öğrenme yolunu cesur, çalışkan insanları örnek almalarını, onlar gibi izlemişlerdir? büyük insanlar olmaya çaiışmalarını önerirler. A)Modeli gözleme B)Edimsel koşullanma Bu kişiler hangi öğrenme yolundan faydalanarak C)Bilişsel öğrenme gençleri eğitmeye çalışmaktadırlar? D)Tepkisel koşullanma A)Model alarak öğrenme E) Kavrama yolu ile öğrenme B)Şartlanma yoluyla öğrenme C)Kavrama yoluyla öğrenme D)Farkında olmadan öğrenme Denek olarak iki grup çocuk alınmış, bunlardan birinci E) Deneme-yanılmayoluylaöğrenme gruptakiler sakin ve kendileriyle iyi ilişkiler kurabilen, diğer gruptaki çocuklar ise sinirli, aşırı heyecanlı ve sert bir deneyciyle aynı odalarda oynamışlardır. Daha 2. Küçük çocuklar anne-babalarının ve yakınlarındaki sonra çocukların bir araya gelip oyunları izlendiğinde diğer insanların söz ve davranışlarını taklit ederler. birinci gruptaki çocukların uyumlu, ikinci gruptaki Ortaokul ve lisede ise öğrenciler beğendikleri çocukların ise uyumsuz davranışlarda bulunduğu öğretmenleri gibi olmaya özen gösterirler. gözlenmiştir. Bu örnekte vurgulanan öğrenme yolu Bu durum, öğrenmeyle ilgili olarak aşağıdaki aşağıdakilerden hangisidir? yargılardan hangisini destekler? A)Kavrama yoluyla öğrenme A)Ödüllendirilen davranışlar yerleşir. B)Model alarak öğrenme B)Yanlış bir davranışı düzeltmek, yeni bir davranışı C)Deneme-yanılma yoluyla öğrenme öğrenmekten zordur. D)Bilişsel öğrenme C)Olumlu ve olumsuz davranışlar model örnek E) Şartlanma yoluyla öğrenme alınarak öğrenilebilir. D)Ödüllendirilmeyen davranışlar söner. E) Bir davranışın alışkanlık haline gelmesi için tekrarlanması gerekir. 3. I. Üzüm üzüme baka baka kararır. II.Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. III.Damlaya damlaya göl olur. IV.Sakla samanı gelir zamanı. V.Kör ile yatan şaşı kalkar. Aşağıdakilerden hangisi organizmanın başka bir organizmaya bakarak ve onun yaptıklarından yola Yukarıdaki atasözlerinden hangileri modeli çıkarak gerçekleştirdiği bir öğrenme şeklidir? gözleme yoluyla öğrenmeye örnek olarak A)Koşullanma yoluyla öğrenme verilebilir? B)Deneme-yanılma yolu ile öğrenme A l-ll B) II — IV C)Modeli gözleyerek öğrenme C ı-v D) III- I V D)Farkına varmadan öğrenme ) III-V E) Motor öğrenme LJJ
  28. 28. -EĞİTİM BİÜMLERİ- 21 7. "Çocuklardaki saldırgan davranışiarın bir nedeninin 11. Modeli örnek alma insa öğrenmesinde önemli bir yere de izledikleri televizyon programları olduğu sahiptir. Çocukların ilk ömekleri anne - babalarıdır. belirlenmiştir." Çocuklar anne - babalarını taklit ederken, onların Televizyon programları nedeniyle saldırgan ahlaksal değerlerini ve uyum sağladıkları kuralları da davranış gösteren çocukların, aşağıdaki öğrenme benimserler. çeşitlerinden hangisini kullandıklan söylenebilir? Buna göre ebeveynler çocuk eğitiminde A)Model alma aşağıdaki yollardan hangisini izlemelidir? B)Klasik koşullanma C)Edimsel koşullanma A)Çocukların yanında istedikleri gibi davranmalıdır. D)Deneme-yanılma B)Sürekli öğütler vererek istedikleri özellikleri E) Kavrama yoluyla öğrenme hatırlatmalıdır. C)Çocukların yanlış davranışlarını hemen cezalandırmalıdır. D)Komşu çocuklarının tüm davranışlarını örnek 8. Küçük çocuklar anne-babalarının ve yakınlarındaki göstermelidir. diğer insanların söz ve davranıştarını taklit ederler. E) Çocuklarında görmek istedikleri davranışları Ortaokul ve lisede ise öğrenciler beğendikleri kendileri de yapmalıdır. öğretmenleri gibi olmaya özen gösterirler. Bu örnekte vurgulanan öğrenme yolu aşağıdakilerden hangisidir? A)Kavrama yoluyla öğrenme m B)Model alarak öğrenme " o C)Deneme-yanılma yoluyla öğrenme tr aı D)Bilişsel öğrenme Q E) Şartlanma yoluyla öğrenme fcr 9. "Başkalarının yanlışlarından da öğrenmeliyiz, hepsini :|g kendimiz yapacak kadar zamanımız yok" görüşü UJ hangi öğrenme kurammın gerekçesi olabilir? A)Klasik koşullanma B)Sosyal öğrenme C)Edimsel koşullanma D)Bilişsel yaklaşım E) Yapılandırmacı yaklaşım 10. Öğretmen öğrencilere kağıttan uçak yapmayı 1.A 6.C aşağıdaki yollardan hangisi ile daha kolay öğretebilir? 2. B 7.A A)Açıklama B)Modeloima 3.C C)Kavrama D)Klasik şartlanma 4.A 9. B E) Operant şartlanma 5.C 10.B
  29. 29. 11.E

×