นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                              ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                              ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                          ั   ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                              ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                            ั ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                          ั   ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                              ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                              ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                              ...
นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล                                                                                              ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ทบทวนวรรณกรรมเรื่อง Casein phosphopeptide

4,205 views

Published on

นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รัตนากุล
4813610062

Published in: Business, Technology
  • Be the first to comment

ทบทวนวรรณกรรมเรื่อง Casein phosphopeptide

  1. 1. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062 ทบทวนวรรณกรรมเรื่อง Casein Phosphopeptide-Amorphous Calcium Phosphate (CPP-ACP)บทนา ั ั โรคฟนผุ ถือเป็ นปญหาทันตสาธารณสุขทีสาคัญของประเทศไทยในทุกกลุมอายุ ทังนี้โรคฟนผุเป็ น ่ ่ ้ ั ั ั ัโรคทีเกิดจากปจจัยหลายอย่างร่วมกัน ได้แก่ 1.ตัวฟนและน้ าลาย (Host) 2.เชือแบคทีเรียทีทาให้เกิดโรคฟนผุ ่ ้ ่ ั ั(Microorganism) 3.อาหารทีทาให้เกิดโรคฟนผุ (Substrate)หากว่ามีปจจัยทัง 3 อย่างร่วมกับเกิดในช่วงเวลา ่ ้ ั ัทีเหมาะสม จะทาให้เกิดโรคฟนผุ (ดังรูปที่ 1) โดยโรคฟนผุเป็ นกระบวนการทีเสียสมดุลระหว่างการสูญเสียแร่ ่ ่ ู่ ิ ัธาตุ (demineralization) และการคืนกลับแร่ธาตุสผวฟน (remineralization) ทังนี้จะมีการสูญเสียแร่ธาตุ ้ 1มากกว่าการคืนกลับแร่ธาตุ ั ั รูปที่ 1 ปจจัยทีทาให้เกิดโรคฟนผุ ่ ั ในสภาวะเป็ นกลาง ผลึกhydroxyapatite ของเคลือบฟนจะอยูในภาวะอิมตัว เมือลดต่าลงถึง critical ่ ่ ่pH (pH ≤5.5 ) ซึงเกิดจากกรด (H ) ทีผลิตจากแบคทีเรีย แพร่ผานเข้าไปยังเคลือบฟน H+จะเข้าไปทา ่ + ่ ่ ั 2- ั ้ 2ปฎิกรยากับ PO4 ทาให้เกิดการละลายของแร่ธาตุออกจากเคลือบฟน ทังนี้ค่า critical pH ขึนกับหลาย ิิ ้ ั ัปจจัย เช่น ในแต่ละบริเวณของผิวฟนมีความสามารถในการละลายของแร่ธาตุแตกต่างกัน,ชนิดของกรด และความเข้มข้นของแคลเซียม ฟอสเฟต และฟลูออไรด์ไอออน โดยในภาวะทีมปริมาณแคลเซียมไอออนเพิมขึน ่ ี ่ ้จะทาให้การละลายของผลึก hydroxyapatite และ fluoroapatite จะเกิดขึนได้ใน pH ทีลดลง ้ ่ ู่ ิ ั การคืนกลับแร่ธาตุสผวฟน โดยแคลเซียมและฟอสเฟตจะแพร่เข้าไปในผิวฟน ทดแทนแร่ธาตุท่ี ัสูญเสียไป ทังนี้การคืนกลับของแร่ธาตุจะเกิดขึนเมือ มี pH ทีเป็ นกลาง (pH ประมาณ 7 หรือ 7.5)และมี ้ ้ ่ ่ปริมาณแคลเซียมและฟอสเฟตไอออนทีเพียงพอในสิงแวดล้อม 2 นอกจากนี้ฟลูออไรด์ไอออน ยังเป็ นตัวเร่งให้ ่ ่ ิิ ้ 3เกิดปฎิกรยาการคืนกลับของแร่ธาตุให้เร็วขึน ดังนันในกลุ่มผูทมความเสียงต่อการเกิดฟนผุ เช่น ผูปวยทีม ี ้ ้ ่ี ี ่ ั ้ ่ ่salivary hypofunction ทีมอตราการไหลของน้ าลายและความสามารถในการปรับสภาพความเป็ นกรด-ด่าง ่ ีั(Buffering capacity) ต่า แคลเซียมและฟอสเฟตทีได้รบจากภายนอกมีสวนสาคัญ เนื่องจากสามารถ ่ ั ่ ่ ิ ์ 19 ้ ั ัเปลียนแปลง cariogenic potential ของคราบจุลนทรียได้ ทังนี้ในปจจุบนการยอมรับแนวคิด Minimal ่ ้ ั ุ่Intervention เพิมมากขึน ทาให้การจัดการโรคฟนผุมงเน้นไปทีการป้องกันและควบคุมไม่ให้เกิดโรคฟนผุ ่ ัโดยสารทีนิยมนามาใช้ คือ ฟลูออไรด์ แต่ทว่าฟลูออไรด์มขอจากัดใน คือ การใช้ในปริมาณทีมากเกินไป อาจ ่ ี ้ ่ทาให้เป็ นพิษได้ รวมทังมีประสิทธิภาพในการป ้ ั ้ องกันฟนผุเฉพาะบริเวณพืนผิวเรียบ (smooth surface ้caries) ดังนันจึงมีการคิดค้นใช้สารทีไม่ใช่ฟลูออไรด์ ซึงผลิตภัณฑ์ประเภทแคลเซียมฟอสเฟตเป็ นผลิตภัณฑ์ ้ ่ ่ 1
  2. 2. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062ประเภทหนึ่งทีมการคิดค้นขึนมา ทังนี้แคลเซียมฟอสเฟตจะทาให้ bioavailability ของแคลเซียมและฟอสเฟต ่ ี ้ ้ ู่ ิ ั ้ไอออนดีขน และส่งเสริมการคืนกลับแร่ธาตุสผวฟน ทังนี้ผลิตภัณฑ์ประเภทแคลเซียมฟอสเฟตสามารถแบ่งได้ ้ึเป็ น 4 กลุม19 ได้แก่ (ดังรูปที่ 2) ่ 1.กลุมทีม ี inorganic calcium phosphate (Amorphous Calcium Phosphate หรือ ACP) เช่น ่ ่Enamel Pro ,Enamelon® ® 2.กลุมทีม ี casein Phosphopeptide-Amorphous Calcium Phosphate (CPP-ACP) complex เช่น ่ ่Recaldent , Phoscal® TM 3.กลุมทีม ี inorganic calcium phosphate และ silica (Calcium Sodium Phosphosilicate หรือ ่ ่CSP) เช่น Novamin® 4.กลุมทีม ี tri-calcium phosphate (TCP) เช่น ClinproTM, VarnishTM ่ ่ รูปที่ 2 กลุมผลิตภัณฑ์ประเภทแคลเซียมฟอสเฟต ่ทังนี้ในรายงานทบทวนวรรณกรรมฉบับนี้ จะขอกล่าวเฉพาะกลุ่ม CPP-ACP ้โครงสร้างของ Casein Phosphopeptide-Amorphous Calcium Phosphate (CPP-ACP) ประกอบด้วยโครงสร้าง 2 ส่วน คือ 1. Casein Phosphopeptide (CPP) และ 2. AmorphousCalcium Phosphate (ACP) 1. Casein Phosphopeptide (CPP) ได้จากการใช้เอนไซม์ ทริปซิน ย่อยเคซีน ซึงมีประมาณ 80 % ่ 4ของโปรตีนทังหมดทีพบได้ในน้ านมวัวและผลิตภัณฑ์จากนมและชีส ้ ่ การศึกษาทังจากห้องปฎิบตการ,ในสัตว์ทดลอง และในมนุษย์ พบว่า CPP มีคุณสมบัตในการต้าน ้ ั ิ ิ ัฟนผุ (anticariogenic) โดย CPP ทุกกลุ่มจะประกอบด้วย Phosphoseryl cluster sequence (–Ser(P)-Ser(P)-Ser(P)-Glu-Glu-)5 2. Amorphous Calcium Phosphate (ACP) เป็ นสารประกอบของแคลเซียมและฟอสเฟต เมื่ออยู่สภาวะในช่องปาก พบว่า ACP จะมีอตราในการสร้างและการละลายมากทีสด นอกจากนี้ยงสามารถเปลียนไป ั ุ่ ั ่ ุุ6เป็ นผลึก hydroxyapatite ได้อย่างรวดเร็ว 2
  3. 3. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062การรวมของ Casein Phosphopeptide และ Amorphous Calcium Phosphate CPP มีความสามารถทาให้ ACP มีความคงทน โดย ACP จะทาปฎิกรยาบริเวณ Phosphoseryl ิิ 5residues ของ CPP เป็ นการคงสภาพ Calcium Phosphate ในสารละลายCPP-ACP กับการป้ องกันฟั นผุ ั CPP มีคุณสมบัตในการต้านฟนผุ (anticariogenic) โดย CPP จะจับกับ ACP และเป็ น calcium- ิphosphate reservoir ในสภาวะทีเป็ นกรด CPP-ACPทาหน้าที่ buffer แคลเซียมและฟอสเฟต ไอออนใน ่plaque fluid เพื่อคงสภาวะ supersaturation ซึงเป็ นการยับยังการสลายแร่ธาตุและส่งเสริมการคืนกลับของแร่ ่ ้ 7ธาตุ นอกจากนี้จากการศึกษาของ Reynold และคณะ ในปี 2003 เกียวกับ การเปรียบเทียบน้ ายาบ้วนปากที่ ่ผสม CPP-ACP กับแคลเซียมฟอสเฟต ในรูปแบบอื่นๆ พบว่า น้ายาบ้วนปากทีม ี 2%และ 6% w/v CPP-ACP ่จะมีการเพิมขึนของระดับของแคลเซียมและฟอสเฟตในคราบจุลนทรียอย่างมีนยสาคัญ (ดังรูปที่ 3)และ CPP- ่ ้ ิ ์ ัACP สามารถอยูในคราบจุลนทรียโดยเกาะอยู่ท่ี salivary pellicle,พืนผิวของแบคทีเรียและ intercellular ่ ิ ์ ้ 8matrix (ดังรูปที่ 4)ทังนี้ peptide ของ CPP-ACP สามารถยับยังการจับของ mutans streptococci กับ saliva ้ ้ 9 ัcoated apatite ได้ 75-83% จากคุณสมบัตดงกล่าว ทาให้ CPP-ACP มีผลต้านการเกิดฟนผุโดย ลดการ ิ ั ู่ ั ัสูญเสียแร่ธาตุ,ส่งเสริมการคืนกลับของแร่ธาตุสตวฟน และลดการยึดเกาะของแบคทีเรียกับพืนผิวฟน ้ ั รูปที่ 3 เปรียบเทียบน้ายาบ้วนปากทีผสม CPP-ACP กับแคลเซียมฟอสเฟต ในรูปแบบอื่นๆ ่ รูปที่ 4 CPP-ACP เกาะบริเวณผิวของแบคทีเรียและ intercellular matrix (Reynold et al.,2003) 3
  4. 4. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062ผลของ CPP-ACP ในการยับยังการสูญเสียแร่ธาตุ (demineralization) และส่งเสริ มการคืนกลับแร่ ้ธาตุส่ผิวฟั น (remineralization) ู การศึกษาหลายการศึกษา พบว่า CPP-ACP มีผลยับยังการสูญเสียแร่ธาตุและส่งเสริมการคืนกลับ ้ ู่ ั ัของแร่ธาตุสตวฟน โดยใช้ CPP-ACP รูปแบบต่างๆ ดังต่อไปนี้ 1. Tooth Mousse เช่น การศึกษาของ Christos Rahiotis และคณะ ในปี 2007 ถึงผลของ ToothMousse (GC Corp.,Tokyo,Japan) ซึงเป็ น CPP-ACP paste ต่อการสลายแร่ธาตุและการคืนกลับของแร่ธาตุ ่ในรูปแบบ artificial caries-like lesions บน dentine surfaces ของมนุษย์ พบว่ากลุมทีทา tooth mousse มี ่ ่ 10% การสลายแร่ธาตุน้อยกว่าและ % ในการคืนกลับของแร่ธาตุ มากกว่ากลุมควบคุม ่ 2. หมากฝรังปราศจากน้าตาลและมีการทดลองเติม CPP-ACP เช่น การศึกษาของ Cai และคณะใน ่ปี 2007 ถึงผลของCPP-ACP ในหมากฝรังปราศจากน้าตาลกลินผลไม้ทประกอบด้วย citric acid ต่อการ ่ ่ ่ี ัสลายแร่ธาตุของเคลือบฟน โดยให้ผทดลองเคียวหมากฝรังทีปราศจากน้าตาล โดยแบ่งเป็ น 3 กลุมทดลอง ู้ ้ ่ ่ ่ได้แก่ กลุมที่ 1 :เคียวหมากฝรังปราศจากน้าตาล ประกอบด้วย 20 mg citric acid และ18.8 mg CPP-ACP ่ ้ ่ กลุมที่ 2:เคียวหมากฝรังปราศจากน้าตาล ประกอบด้วย 20 mg citric acid เพียงอย่างเดียว ่ ้ ่ กลุมที่ 3: เคียวหมากฝรังปราศจากน้าตาลทีไม่ม ี CPP-ACP หรือ citric acid ทังนี้ผทดลองจะต้อง ่ ้ ่ ่ ้ ู้เคียวหมากฝรัง่ ครังละ 20 นาที นาน 4 ครัง/วัน เป็ นระยะเวลา 14 วัน ้ ้ ้ ซึงพบว่ากลุมทีเคียวหมากฝรังปราศจากน้าตาลทีประกอบด้วย20 mg citric acid และ18.8 mg ่ ่ ่ ้ ่ ่CPP-ACP จะมี % remineralization สูงกว่า กลุ่มอื่นอย่างมีนยสาคัญ9 ั สอดคล้องกับการทดลองของ Reynold และคณะ ในปี 2003 เกียวกับผลของ CPP-ACP ่ TM(Recaldent ) ในหมากฝรังปราศจากน้าตาล ทีมผลต่อการคืนกลับแร่ธาตุของ enamel subsurface lesion ่ ่ ีใน in situ model เมือเทียบกับแคลเซียมรูปแบบอื่น โดยศึกษาทังรูปแบบเม็ดและแบบแผ่น พบว่าหมากฝรัง่ ่ ้ทัง 2 รูปแบบทีประกอบด้วย CPP-ACP มีระดับ remineralization ของ enamel subsurface lesion มากทีสด ้ ่ ุ่ 8เมือเทียบกับหมากฝรังชนิดอื่นๆ และการศึกษาของ P.Shen และคณะ ในปี 2001 พบว่า ปริมาณของ CPP- ่ ่ACP ในหมากฝรังปราศจากน้าตาล แปรผันตรงกับการคืนกลับแร่ธาตุใน enamel subsurface โดยไม่ขนกับ ่ ้ึน้าหนักและชนิดของหมากฝรังทังนี้ 0.19 mg,10.0 mg,18.8 mg และ 56.4 mg ของ CPP-ACP ในหมากฝรั่ง ่ ้ปราศจากน้ าตาล sorbitol/ xylitol เพิม enamel remineralization 9%,63%,102% และ 152% ตามลาดับเมือ ่ ่ 5เทียบกับกลุ่มควบคุม (ดังรูปที่ 5) 3. การเติม CPP-ACP(RecaldentTM) ในรูปแบบผงลงในน้านมวัว โดยในปี 2009 GD Walker และคณะ ได้ศกษาโดยให้ผทดลองดื่มน้านมวัว 100 ml วันละ 1 ครัง ครังละ 30 วินาที เป็ นเวลา 15 วัน โดย ึ ู้ ้ ้แบ่งเป็ น 3 กลุมพบว่ากลุ่มทีมการเติม0.2%(w/v) CPP-ACP และ0.3%(w/v) CPP-ACP ลงในน้านมวัวมีการ ่ ่ ีคืนกลับแร่ธาตุมากกว่ากลุมควบคุมอย่างมีนยสาคัญ โดยมีปริมาณแร่ธาตุทเี่ พิมขึนเป็ น 81%และ164% ่ ั ่ ้ 11ตามลาดับ 4. ลูกอมและมีการทดลองเติม CPP-ACP โดยจากการศึกษาของ GD Walker และคณะ ในปี 2010ถึงประสิทธิภาพของ CPP-ACP เมือเติมลงในลูกอม (hard candy confections) ซึงแบ่งเป็ น 5 กลุมคือ ่ ่ ่ 1). ลูกอมทีมน้าตาล (65% sucrose + 33% glucose syrup) ่ ี 2).ลูกอมทีปราศจากน้าตาล(sugar-free) ่ 3).ลูกอมทีมน้าตาลและมีการเติม 0.5% (w/w) CPP-ACP ่ ี 4). ลูกอมทีมน้าตาลและมีการเติม1.0% (w/w) CPP-ACP ่ ี 4
  5. 5. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062 5).ลูกอมทีปราศจากน้าตาล(sugar-free)และมีการเติม 0.5% (w/w) CPP-ACP ่ โดยอมครังละ 1 เม็ด วันละ 6 ครัง เป็ นเวลา 10 วัน พบว่าลูกอมทีมน้าตาลและมีการเติม CPP-ACP ้ ้ ่ ีมีการคืนกลับของแร่ธาตุอย่างมีนยสาคัญและการคืนกลับของแร่ธาตุของลูกอมทีมน้าตาลและมีการเติม1.0% ั ่ ี(w/w) CPP-ACP จะมากกว่าลูกอมทีปราศจากน้าตาล(sugar-free)อย่างมีนยสาคัญ22 ่ ั รูปที่ 5 ปริมาณต่างๆของ CPP-ACP ในหมากฝรัง่ กับการเกิด remineralization (P. Shen et al.,2001.)CPP-ACP กับการป้ องกันการเกิ ดฟั นสึกกร่อน (Erosion) ั ่ ึ การศึกษาของหทัยชนก สุขเกษมและคณะ ในปี 2006 พบว่า CPP-ACP ช่วยให้ฟนทีสกกร่อนไปแล้วจากเครืองดื่มโคล่ามีความแข็งเพิมขึนได้อย่างมีนยสาคัญทางสถิต12 สอดคล้องกับการศึกษาของ ่ ่ ้ ั ิRamalingam และคณะ ในปี 2005 ซึงทดลองโดยการเติม 0.063,0.09,0.125 และ 0.25% CPP-ACP ใน ่erosive sports drink และทดสอบใน human enamel specimens พบว่า CPP-ACP ทุกความเข้มข้น ยกเว้น0.063% ลดการเกิด erosive lesion ซึงสรุปได้วาการเติม CPP-ACP ลงใน sports drink ลดerosivity ใน ่ ่ ั ี ้ ัเครืองดื่มอย่างมีนยสาคัญโดยไม่มผลต่อรสชาติของผลิตภัณฑ์4 ทังนี้กลไกในการป้องกันฟนสึกกร่อนยังไม่ ่ทราบแน่ชด เชื่อว่า การที่ CPP-ACP คงระดับภาวะอิมตัว (saturation)ของแคลเซียมและฟอสเฟตทีพนผิว ั ่ ่ ้ื ั ่ 0ฟน โดยทาหน้าทีเป็ นแหล่งกักเก็บ (reservior)ของ neutral ion pair (CaHPO4 ) ซึงจะยับยังการสูญเสียแร่ ่ ้ธาตุและส่งเสริมให้เกิดการสร้างผลึก hydroxyapatite เป็ นการซ่อมแซมผลึกของเคลือบฟ ันและเนื้อฟนทีสก ั ่ ึกร่อน ซึงสนับสนุนทฤษฎีน้ีจากการศึกษาของ Ramalingam และคณะ ในปี 2005 โดยสังเกต superfacial ่ ่ ้ ัgranular structure ซึงบอกถึงการคืนกลับของแร่ธาตุสร้างเป็ นผลึกบนพืนผิวเคลือบฟนหลังจากทดลองใน 20sports drink ทีมการเติม CPP-ACP ลงไป ่ ี 5
  6. 6. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062CPP-ACP กับการป้ องกันอาการเสียวฟั น (dentinal sensitivity) มีการศึกษา CPP-ACP (GC Tooth mousse) ต่อ cervical dentinal sensitivity โดยผูทดลองจานวน 89 คน เปรียบเทียบผลของ ้ 10% CPP-ACP crème (GC Tooth Mousse) 0.5 ml โดยทาบริเวณ ั buccal และ labial ของฟนทุกซีก่อนนอน ร่วมกับการใช้ยาสีฟนทีม ี ่ ั ่ ส่วนผสมของฟลูออไรด์ 1000 ppm เป็ นเวลา 2 ครัง/วัน เทียบกับการ ้ แปรงฟ ันด้วยยาสีฟนทีมสวนผสมของ potassium nitrate (Colgate ั ่ ี่ Sensitive) 0.5 ml (ดังรูปที่ 6) โดยแปรงเป็ นเวลา 2 ครัง/วัน อย่าง ้ น้อย 2 นาที ซึงทดลองเป็ นระยะเวลา 6 สัปดาห์ พบว่าสารทัง 2 ชนิด ่ ้ สามารถลดอาการเสียวฟ ันได้โดยไม่มความแตกต่างอย่างมีนยสาคัญ ี ั ซึงผูวจยได้สรุปว่าการใช้ GC Tooth mousse ทีบานมีประสิทธิภาพ ่ ้ิั ่ ้ ั ในการลดอาการเสียวฟนในผูป่วยกลุมผูใหญ่ได้ ทังนี้เมือใช้ CPP- ้ ่ ้ 13 ้ ่ ้ ั ACP ทาลงบนพืนผิวเนื้อฟนแล้ว องค์ประกอบทีเป็ นโปรตีนของ ่ ั CPP-ACP จะยึดจับกับผิวฟนและสร้างเป็ น mineral plugs เป็ นการ ัรูปที่ 6 ผลิตภัณฑ์ทใช้ในการทดลอง อุดกันท่อเนื้อฟน (dentinal tubule) และมีผลลดอาการเสียวฟนได้16 ่ี ้ ัความสัมพันธ์ระหว่างแคลเซี ยม ฟอสเฟต และฟลูออไรด์ ภาวะในช่องปากทีม ี pH มากกว่า 4.5 และในน้าลายประกอบด้วยแคลเซียมและฟอสเฟต ร่วมกับมี ่ความเข้มข้นของฟลูออไรด์ทมากกว่า 10-20 ppm จะทาให้น้าลายอิมตัวด้วย แคลเซียมฟลูออไรด์ ซึงการ ่ี ่ ่ตกตะกอนของแคลเซียมฟลูออไรด์ ทาให้เกิดการละลายของผลึก hydroxyapatite และเกิดการตกตะกอนของผลึก fluoroapatite ทังนี้การตกตะกอนของ fluoroapatite จะเกิดได้อย่างรวดเร็วในภาวะทีมแคลเซียมและ ้ ่ ีฟอสเฟต ซึงจะช่วยส่งเสริมการคืนกลับของแร่ธาตุในฟน ่ ัปฏิ กิริยาระหว่าง CPP-ACP กับฟลูออไรด์ ิ ์ ้ ั การที่ CPP-ACP สามารถทาให้ ACP จากัดอยูในคราบจุลนทรียบนพืนผิวฟน และเมืออยูในภาวะที่ ่ ่ ่เป็ นกรดจะแตกตัวให้แคลเซียมและฟอสเฟต ทังนี้ CPP จะเป็ นตัวกลางทีดในการขนส่งแคลเซียม,ฟอสเฟต ้ ่ ี ิ ์ ัและ ฟลูออไรด์ไปยังคราบจุลนทรียและผิวฟน ทาให้สงเสริมการคืนกลับของแร่ธาตุโดยการตกตะกอนของ ่ 9fluoroapatite นอกจากนี้ฟลูออไรด์ สามารถเข้าไปรวมกับ ACP ทาให้เกิดการสร้าง CPP-stabilizedamorphous calcium fluoride phosphate (CPP-ACFP) ส่งผลให้เสริมฤทธิ ์กัน (synergic effect)ของ CPP- ัACP และฟลูออไรด์ในการลดการเกิดฟนผุ14 จากการศึกษาของ Reynold และคณะ ในปี 2008 โดยให้ผู้ทดลองบ้วนน้ายาบ้วนปาก 15 ml เป็ นเวลา 5 วันและเก็บคราบจุลนทรียเหนือเหงือก พบว่าน้ ายาบ้วนปากทีม ี ิ ์ ่ส่วนผสมของฟลูออไรด์ 450 ppm และมีการเติม 2% CPP-ACP จะมีการเพิมของระดับของฟลูออไรด์ในคราบ ่จุลนทรียอย่างมีนยสาคัญและเป็ น 2 เท่าของน้ายาบ้วนปากทีมสวนผสมของฟลูออไรด์อย่างเดียว นอกจากนี้ ิ ์ ั ่ ี่ ั ัการศึกษานี้ยงศึกษาถึงยาสีฟน NaF ทีมฟลูออไรด์1,100 2,800 ppm.และ2% CPP-ACP โดยผูทดลองจะ ่ ี ้ ั ั ่บ้วนน้ ายาสีฟนเข้มข้นเป็ นเวลา 60 วินาที จานวน 4 ครัง/วันเป็ นเวลา 14 วัน พบว่ายาสีฟนทีม ี 2% CPP- ้ ั ่ ีACP ทาให้เกิดการคืนกลับของแร่ธาตุใกล้เคียงกับยาสีฟนทีมฟลูออไรด์ 2,800 ppm และยาสีฟนทีม ี 2%ั ่ ั 14CPP-ACP ร่วมกับฟลูออไรด์ 1,100 ppm จะมีการคืนกลับของแร่ธาตุสงกว่ายาสีฟนสูตรอื่นๆ นอกจากนี้ ูจากการศึกษาของวิลาวัณย์ วิบลย์จนทร์ และคณะ โดยการเปรียบเทียบปริมาณฟลูออไรด์ทผวเคลือบฟน ู ั ่ี ิ ั ัภายหลังการเคลือบฟนด้วย 1.23% APF โดยทันตแพทย์ (กลุ่มควบคุม) กับกลุ่มทีได้รบการเคลือบฟลูออไรด์ ่ ั 6
  7. 7. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062 ่ี ิ ัเจลร่วมกับการใช้ CPP-ACP paste ด้วยตนเอง พบว่าปริมาณฟลูออไรด์ทผวเคลือบฟนระหว่างกลุมควบคุม ่และกลุมทดลองภายหลังการเคลือบฟลูออไรด์ เป็ นระยะเวลา 4 สัปดาห์นนมีความแตกต่างอย่างมีนยสาคัญ ่ ั้ ั ้ ู้ ิ ั ่ี ิ ัทางสถิติ ทังนี้ผวจยสรุปว่า CPP-ACP paste มีผลต่อปริมาณฟลูออไรด์ทผวเคลือบฟนภายหลังการเคลือบ 21ฟลูออไรด์เจลทีระยะเวลา 4 สัปดาห์ ่การรวม CPP-ACP เข้าไปเป็ นองค์ประกอบใน Glass-ionomer Cement ั ่ จากการที่ CPP-ACP มีผลในการต้านฟนผุรวมกับฟลูออไรด์ จึงได้มการเติม CPP-ACP ลงในวัสดุ ีบูรณะ เช่น GI cement เพือหวังผลของ CPP-ACP ร่วมกับฟลูออไรด์ทปล่อยออกมาจาก GI cement ในการ ่ ่ี ัป้องกันฟนผุ การศึกษาของ Mazzoui และคณะ ในปี 2003 พบว่า เมือเติม 1.56% w/w CPP-ACP ลงไปใน self- ่cured glass ionomer cement (GIC) จะช่วยลดการสูญเสียแร่ธาตุในสภาวะทีเป็ นกรด รวมทังสามารถปล่อย ่ ้ฟลูออไรด์ได้มากกว่า GI cement ทีไม่ม ี CPP-ACP เป็ นส่วนประกอบ (ดังรูปที่ 7) ทังนี้อาจเป็ นผลมาจากการ ่ ้รวมของฟลูออไรด์กบ CPP-ACP เกิดเป็ น CPP-ACFP และปล่อยฟลูออไรด์ออกมาอย่างช้าๆ นอกจากนี้ GI ัcement ทีม ี CPP-ACP เป็ นส่วนประกอบ สามารถปล่อย แคลเซียม ฟอสเฟต ไอออนทีในสภาวะเป็ นกรดและ ่ ่เป็ นกลางมากกว่า GI cement ทีไม่ม ี CPP-ACP เป็ นส่วนประกอบ ่ ทังนี้การเติม CPP-ACP ลงใน GI cement ไม่มผลลดคุณสมบัตทางกายภาพของ GI cement โดย ้ ี ิพบว่า GI cement ทีม ี CPP-ACP เป็ นส่วนประกอบ จะเพิม microtensile bond strength 33%,compressive ่ ่strength 23% และเพิมค่าเฉลียของเวลาในการแข็งตัว (setting time) เป็ นเวลา 40 วินาที15 ่ ่ ่ ี ั รูปที่ 7 แสดงรอยโรคทีมการสูญเสียแร่ธาตุในเนื้อฟน ในบริเวณทีตดกับ GI cement รูป a แสดงรอย ่ ิโรคในกลุม GIC ทีไม่ม ี CPP-ACP เป็ นส่วนประกอบ และรูป b แสดงรอยโรคในกลุม GIC ทีม ี CPP-ACP ่ ่ ่ ่เป็ นส่วนประกอบ พบว่า รูป b มีรอยโรคทีเกิดจากการสลายแร่ธาตุน้อยกว่ารูป a ่รูปแบบต่างๆของ CPP-ACP ั จากคุณสมบัตของ CPP-ACP ในการป้องกันฟนผุ จึงมีความเหมาะสมในการเติมลงในผลิตภัณฑ์ ิ ัต่างๆ เช่น ยาสีฟน,หมากฝรัง่ และเครืองดื่มทีมคาร์บอเนตเป็ นส่วนประกอบ,น้ายาบ้วนปาก และครีมทีใช้ทา ่ ่ ี ่ TM ®เฉพาะที่ ทังนี้ CPP-ACP มีช่อทางการค้า คือ Recaldent และ Phoscal ้ ื TMผลิตภัณฑ์ทม ี Recaldent เป็ นส่วนประกอบ (ดังรูปที่ 8) ได้แก่ หมากฝรังทีปราศจากน้าตาล (Trident ่ี ่ ่ TMRecaldent ในประเทศไทย โดยมีปริมาณ (CPP-ACP 0.63mg/เม็ด) ซึงบริษทผูผลิตแนะนาให้เคียวหมาก ่ ั ้ ้ 7
  8. 8. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062ฝรัง่ 2 เม็ด/ครัง ครังละ 20 นาที เป็ นเวลา 4 ครัง/วัน และครีมทาเฉพาะที่ คือ GC Tooth Mousse, MI paste ้ ้ ้ซึงเป็ นครีมทีมน้าเป็ นส่วนประกอบพืนฐานและปราศจากน้าตาล ทังนี้บริษทผูผลิตได้แนะนาให้ใช้ในการ ่ ่ ี ้ ้ ั ้ ั ้ ่ ่ั ั ้ป้องกันการเกิดฟนผุ (white spot lesions)ในผูปวยทีจดฟนทังระหว่างและหลังการรักษา,ลดระดับของกรดใน ั ัช่องปาก,ใช้ป้องกันการเกิด erosion,รักษาอาการเสียวฟน,ใช้หลังการฟอกสีฟน และภายหลังการขูดหินปูน ั ั ัและเกลารากฟน นอกจากนี้ในปจจุบนบริษทได้ผลิตผลิตภัณฑ์ทมสวนผสมของ CPP-ACP ร่วมกับฟลูออไรด์ ั ่ี ี ่ ั ้ ่ ่ ีคือ Tooth Mousse Plus (ประกอบด้วย ฟลูออไรด์ 900 ppm) เพือใช้กบผูปวยทีมอาการเสียวฟน13 TM ่ ั TM ในปี 1999 Recaldent ได้รบการรับรองจาก the US Food and Drug Administration (FDA) ว่ามี ัความปลอดภัยเป็ น generally recognized as safe (*GRAS*) และสามารถใช้ได้กบผูทมภาวะไม่สามารถทน ั ้ ่ี ี TMต่อน้าตาลแลคโตสได้ เนื่องจาก Recaldent ไม่มสวนประกอบของน้ าตาลแลคโตส ซึงทาให้เกิดปญหาทาง ี่ ่ ั TMระบบทางเดินอาหาร อย่างไรก็ตาม Recaldent ผลิตมาจากcasein โปรตีนจากนมวัว เพราะฉะนันคนทีแพ้ ้ ่ 16โปรตีนจากนมวัวควรจะหลีกเลียงผลิตภัณฑ์ประเภทนี้ ่ รูปที่ 8 ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ RecaldentTM Phoscal® เป็ น CPP-ACP ทีได้จากนมเช่นเดียวกับ RecaldentTM โดยผลิตภัณฑ์ทม ี Phoscal® (ดัง ่ ่ีรูปที่ 9)ได้แก่ Dentacal Mouth Moistener เป็ นสเปรย์ทให้ความชุมชืนและหล่อลื่นในช่องปาก และ Topacal ่ี ่ ้ ่ ่ ัน ทังนี้บริษทผูผลิตแนะนาให้ใช้ในผูปวย xerostomia,rampant cariesC-5 ซึงเป็ นครีมทีใช้เคลือบบนผิวฟ ้ ั ้ ้ ่และป้องกันการเกิด erosion อย่างไรก็ตามเนื่องจาก Phoscal® เป็ นผลิตภัณฑ์ทผลิตจากน้านมวัว จึงควร ่ี 17หลีกเลียงในคนทีแพ้โปรตีนจากนมวัว ่ ่ รูปที่ 9 ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ Phoscal® 8
  9. 9. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062สรุป ั ั โรคฟนผุเป็ นโรคทีมความซับซ้อนและอาศัยปจจัยหลายอย่างร่วมกัน ทังนี้การดาเนินของโรคฟนผุจะ ่ ี ้ ั ัเกิดขึนได้หากเสียความสมดุลระหว่าการคืนกลับและสลายของแร่ธาตุบนผิวฟน โดยมีการสลายของแร่ธาตุ ้ 19มากกว่าการคืนกลับของแร่ธาตุ ซึงแม้วา CPP-ACP จะเป็ นหนึ่งในกลุมแคลเซียมฟอสเฟตทีชวยในลดการ ่ ่ ่ ่ ่ ั ัสลายแร่ธาตุและส่งเสริมการคืนกลับของแร่ธาตุ และถือเป็ นสารหนึ่งทีได้รบความสนใจในปจจุบนเนื่องจากมี ่ ัคุณสมบัตทใกล้เคียงกับฟลูออไรด์ แต่ทว่าผลิตภัณฑ์ทมสวนประกอบของ CPP-ACP มีราคาทีคอนข้างแพง ิ ่ี ่ี ี ่ ่ ่เมือเทียบกับฟลูออไรด์ ดังนันจึงแนะนาให้ใช้ในบางกรณี เช่น ผูป ่ ่ ้ ้ ่วยทีม ี salivary hypofunction ,ผูปวยทีม ี ้ ่ ่ความบกพร่องโดยขาด vitamin D (Vit D deficiency) ซึงมีปริมาณแคลเซียมในร่างกายน้อยกว่าปกติ หรือ ่ ้ ่ ่ ี ัผูปวยทีมฟนผุเยอะ เป็ นต้น นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์บางประเภท เช่น Tooth Mousse หรือ Tooth MoussePlus ทีมในประเทศไทย ยังไม่มการจาหน่ายในท้องตลาด ซึงทันตแพทย์จะเป็ นผูพจารณาในการให้ผลิตภัณฑ์ ่ ี ี ่ ้ ิแก่ผปวยในการป้องกันหรือบรรเทาเป็ นบางกรณี ดังนันในผูปวยทีมไม่มความผิดปกติในองค์ประกอบและ/ ู้ ่ ้ ้ ่ ่ ี ีหรือการไหลของน้าลาย,มีปริมาณแคลเซียมและฟอสเฟตไอออนทีเพียงพอทีจะช่วยในการคืนกลับของแร่ธาตุ ่ ่ ั ่ี ี ่ 19 ่ ้ ่จึงอาจจะไม่จาเป็ นต้องได้รบผลิตภัณฑ์ทมสวนประกอบของ CPP-ACP ซึงในผูปวยกลุมนี้อาจจะ ่ ่ ัปรับเปลียนปจจัยเสียงต่างๆร่วมกับการใช้ฟลูออไรด์เฉพาะทีแทนได้ ่ ่เอกสารอ้างอิ ง 1.Fejerskov O, Kidd EAM. Clinical cariology and operative dentistry in the twenty-firstcentury. In : Fejerskov O, Kidd EAM : Dental Caries. Blackwell Publishing Company 2003 :3-6. 2.Lata S, N O Varghese,Jolly Mary Varughese. Remineralization potential of fluoride andamorhous calcium phosphate-casein phosphor peptide on enamel lesions: An in vitro comparativeevaluation. J Conserv Dent 2010;13:42-46. 3.Laurene Chow,James S. Wefel. The Dynamics of De-and Remineralization. Dimensions ofDental Hygiene.2009; 7(2): 42-46. 4.Amir Azarpazhooh,Hardy Limeback. Clinical efficacy of casein derivatives .JADA ,2008;139:915-924. 5.P. Shen,F. Cai,A. Nowicki,J. Vincent,and E.C. Reynolds. Remineralization of EnamelSubsurface Lesions by Sugar-free Chewing Gum Containing Casein Phosphopeptide-AmorphousCalcium Phosphate. J Dent Res 2001;12:2066-2070. 6.Tung MS,Eichmiller FC.Amorphous calcium phosphates for tooth mineralization. CompendContin Educ Dent 2004;25:9-13. 7.E.C.Reynolds. Remineralization of Enamel Subsurface Lesion by Casein Phosphopeptide-stabilized Calcium Phosphate Solutions. J Dent Res 1997;76(9):1587-1595. 8.E.C.Reynolds,F.Cai,P. Shen,and G.D.Walker. Retention in Plaque and Remineralization ofEnamel Lesions by Various Forms of Calcium in a Mouthrinse or Sugar-free Chewing Gum. J DentRes;2003:82(3):206-211. 9. E.C.Reynolds. Casein Phosphopeptide-Amorphous Calcium Phosphate: The ScientificEvidence. Adv.Dent.Res 2009;21:25-29. 9
  10. 10. นศ.ทพ.ขวัญกมล ลาวัณย์รตนากุล ั 4813610062 10.Christos Rahiotis,George Vougiouklakis. Effect of a CPP-ACP agent on thedemineralization and remineralization of dentine in vitro. Journal of dentistry 2007;35:695-698. 11.GD Walker,F Cai,P Shen,DL Bailey,Y Yuan,NJ Cochrane,C Reynolds,ECReynolds.Consumption of milk with added casein phosphopeptide-amorphous calcium phosphateremineralizes enamel subsurface lesions in situ.Australian Dental Journal 2009;54:245-249. 12.Phanomroengsak T,Chobisara S,Poolthong S. Effect of casein phosphopeptide-amorphous calciumphosphate paste on hardness of enamel exposed to chlorinated water: an in vitrostudy. CU Dent J.2009;32:203-12. 13.Laurence J.Walsh. The effects of GC Tooth Mousse on cervical dentinal sensitivity:acontrolled clinical trial. International Dentistry SA.2009;12(1):4-12. 14.Reynolds E.C., F.Cai, N.J. Cochrane, P.Shen, G.D. Walker, M.V. Morgan,andC.Reynolds. Fluoride and Casein Phosphopeptide-Amorphous Calcium Phosphate. J Dent Res2008;87(4):344-348. 15.Mazzaoui Sa, Burrow MF,Tyas MJ,Cashper SG,Eakin D,Reynolds EC. Incorporation ofcasein phosphopeptide-amorphous calciumphosphate into a Glass-ionomer cement. J Dent Res2003;82(11):914-918. 16.www.recaldent.com. 17.www.dentacal.com ั 18.ทพญ.หทัยชนก สุขเกษม.ผลของเคซีนฟอสโฟเปปไทด์ -อะมอร์ฟสแคลเซียมฟอสเฟตในการ ัป้องกันฟนผุ 19.Michelle Hurlbutt. Caries management with Calcium Phosphate.J Dimension of dentalhygiene 2010,8(10):40,42,44-46. 20.C Piekarz,S Ranjitkar,D Hunt,J McIntyre. An in vitro assessment of the role of ToothMousse in preventing wine erosion. Australian Dental Journal 2008;53:22-25. 21.Wilawan W,Tasachan W.Enamel fluoride uptake after professional fluoride gelapplication and self applied CPP-ACP paste. CU Dent J.2009;32:113-22. 22. Walker GD, Cai F, Shen P, Adams GG, Reynolds C, Reynolds EC.Caseinphosphopeptide-amorphous calcium phosphate incorporated into sugar confections inhibits theprogression of enamel subsurface lesions in situ. Caries Res. 2010;44(1):33-40. 10

×