Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Bilgisayar Destekli Diferansiyel Tasarımı

7,209 views

Published on

Dişli hesapları yapılarak elde edilen dişlilerin mukavemet hesapları ile birlikte Catia destekli tasarımı ve sonlu elemanlar analizi yer almaktadır. Bir aracın diferansiyel sistemi tasarlanmış ve bilgiler verilmiştir.

Published in: Automotive
  • öncelikle kolay gelsin :) mail adresim deniz.okan1988@gmail.com bana burdan ulaşabilirsiniz..kusura bakmayın uzun bi süre sonra cvp yazabiliyorum..görüşmek üzere..
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Bilgisayar Destekli Diferansiyel Tasarımı

  1. 1. DANIŞMANYRD.DOÇ.DR.EROL SOLMAZ PROJE SORUMLULARI ANIL BAYTEMUR OKAN DENİZ
  2. 2. BİLGİSAYAR DESTEKLİ DİFERANSİYEL TASARIMI
  3. 3. DİFERANSİYEL NEDİR?• Diferansiyeller şaftla aks arasında bulunan bir güç aktarma organıdır. Aracın motorundan şaft vasıtasıyla iletilen kuvveti aracın konumuna göre akslar arasında paylaştırır. Şekil 1.Diferansiyel Görünümü
  4. 4. DİFERANSİYELİN GÖREVLERİ• Şafttan gelen hareketin hızını düşürerek momentini arttırır.• Virajlarda iç tekerin yavaş dış tekerin daha hızlı dönmesini sağlayarak tekerleklerin sürtünmeden ve aracın savrulmadan rahat viraj almasını sağlar.• Arkadan çekişli araçlarda gelen hareketin yönünü 90 derece, önden çekişli araçlarda gelen hareketin yönünü çevirir. Şekil 2.Diferansiyel Görünümü
  5. 5. DİFERANSİYEL YAPISI VE PARÇALARI• Diferansiyellerin yapılarını arkadan itişli ve önden çekişli olmak üzere ikigrupta incelemek daha uygun olur. Ancak yapıda ve parçalarda köklü birfarklılığın olmadığı görülmektedir. Tek değişiklik, önden çekişli diferansiyeldehareket, vites kutusu çıkış milinden alınan hareket helisel dişli olan mahrutidişliye verilmektedir. Arkadan itişli diferansiyellerde ise hareket, şafttan konikdişli olan mahruti dişliye verilmektedir. Şekil 3.Diferansiyel Görünümü
  6. 6. Şekil 4.Diferansiyel Parçaları
  7. 7. 1.MAHRUTİ DİŞLİ : Motordan gelen hareketi şaft vasıtasıyla alıp kendindenbüyük olan ayna dişliye aktarır. Şekil 6.Mahruti Dişli
  8. 8. 2.AYNA DİŞLİ : Mahrutiden aldığı hareketi kendine bağlanmış olan kafese(kutuya) aktarır. Şekil 7. Ayna Dişli
  9. 9. 3.DİFERANSİYEL KAFESİ (KUTUSU) : Ayna dişlisine bağlı olupaynadan aldığı hareketi dolaylı olarak pinyon dişlilerine aktarır. Şekil 8. Diferansiyel Kutusu
  10. 10. 4.PİNYON (İSTAVROZ) DİŞLİ : Diferansiyel kafesine bağlı olup kafestenaldığı hareketi akslara iletir. Şekil 9. Pinyon Dişlisi
  11. 11. 5.AKS DİŞLİSİ : Pinyon dişlisinden aldığı hareketi akslara iletir. Şekil 10. Aks Dişlisi
  12. 12. • PİNYON VE AKS DİŞLİLERİN ÇALIŞMA ESNASINDAKİ KONUMU Şekil 11. Pinyon-Aks Dişlisi Genel Görünüş
  13. 13. Şekil 12. Pinyon-Aks Dişlisi Genel Görünüş
  14. 14. DİFERANSİYELDE KULLANILAN DİŞLİ ÇEŞİTLERİ• Hipoid dişli kullanılarak aracın ağırlık merkezi yere yaklaştırılmış vegüçlükler yenilmiştir. Şekil 13.Mahruti ve Ayna Dişlisi• Gerek düz ve gerekse helisel konik ayna-mahruti dişlilerinde, ayna dişlisi ilemahruti dişlileri aynı merkez ekseninde kesişmektedir. Diğer bir ifade iledenilebilir ki ayna ve mahruti dişlileri birbirini tam ortadan kesişmektedir.Hipoid dişlilerde mahrutinin ekseni, ayna ekseninin altından geçer. Bir bakımamahruti ekseni ayna dişlisinin dik eksenini merkezin biraz altında keser. Böylebir dişli sistemi ile kardan milini biraz daha aşağıya almak mümkün olmuştur.Şüphesiz kardan milinin biraz daha aşağıdan bağlanması araç ağırlıkmerkezinin yere yaklaştırılmasını sağlamıştır.
  15. 15. • Özetle diferansiyel ayna-mahruti dişlisi olarak düz konik dişliler, heliselkonik dişliler ve hipoid dişliler kullanılmıştır. Günümüzün tümotomobillerinde hipoid dişli sistemi kullanılmaktadır. Şekil 14.Düz Konik Dişli Şekil 15.Hipoid Konik Dişli
  16. 16. HAREKET İLETME ORANLARI• Arka akslarda kullanılan redüksiyon veya hareket iletme oranları genellikle3:1 ile 4.5:1 arasında değişir. Ayna-mahruti arasında 3:1 veya 4.5:1 gibi birhareket iletme oranı transmisyonun çıkışından alınan momentin 3 kat ya da 4.5kat artmasına imkân verir.DİFERANSİYEL DİŞLİ KUTUSU VE YATAKLAR• Diferansiyel dişli kutusu bir muhafaza içine yerleştirilmiştir. Bu muhafazayadiferansiyel taşıyıcısı denir. Şekil 16.Diferansiyel Dişli Kutusu
  17. 17. DİFERANSİYELİN ÇALIŞMASI• Diferansiyelin çalışmasını ileri düz gidiş ve virajda çalışması olarak iki gruptaincelenir.1. İleri Düz Gidiş Hareket, şaft vasıtasıyla mahruti dişliye gelir. Mahruti dişli hareketinikendisinden büyük olan ayna dişliye hızı azaltılmış olarak verir. Ayna dişliyebağlanmış olan diferansiyel kafesine geçen hareket kafes içerisindeki aksdişlilerine bağlantı olmadığı için geçemez. Ancak kafese bağlı olan istavrozdişlilerine hareket iletilmiş olur. İstavroz dişlilerine bağlı olan aks dişlilerinehareket istavroz millerinin kilitlenmesiyle geçer. Kısaca diferansiyel kafesi dönerbununla birlikte bağlı olan istavroz dişlisi ve aks dişlisi de hareket ederek akslarahareket verilir. İleri harekette kesinlikle istavroz dişli kendi ekseni etrafındadönmez.2. Virajlarda Gidiş Araç herhangi bir viraja girdiğinde iç tekerin yavaş, dış tekerin ise hızlı dönmesiistenir. Hareket şafttan mahruti dişliye ve oradan da ayna dişliye geçen hareket,diferansiyel kafesine iletilir. İç tekerlek sürtünmeden dolayı yavaşlamaya çalışırkenaks dişlisinin de dönmesini sağlar. Ancak diferansiyel kafesi aynı hızda dönmeyedevam edeceği için, istavroz dişlilerin milinden iterek döndürmek isteyecektir.İstavroz dişlilerde durmak isteyen aks dişlisinin üzerinden tekerlenmeye(dönmeye) başlayacaktır. Aynı zamanda diğer aks dişlisini de döndürecektirler.Böylece bir aks dişlisi durmaya çalışırken diğer aks dişlisi daha hızlı dönecektir.Bu harekette iç tekerin yavaş dış tekerin hızlı dönmesini sağlayacaktır.
  18. 18. Video 1. Diferansiyel Çalışma Prensibi
  19. 19. ARAÇ ÇEKİŞ TİPİNE GÖRE DİFERANSİYELLERİN ÖZELLİKLERİ1.Arkadan İtişli Araçlar: Diferansiyelin yapısı genellikle daha öncedensabitlenmiş olan arka aks kovanı içerisine yerleştirilirler. Pinyon dişli gövdeiçerisine iki konik rulmanla oturtulmuştur. Ayna dişli ve diferansiyel kutusu ikiyan rulmanla diferansiyel gövdesi içine tek parça hâlinde yerleştirilmişlerdir.Ayna ile pinyon arasındaki dişli boşluğunu ayarlamak için her iki tarafa iki yanrulmanının arkasına şimler ya da diş tarafına ayar somunu yerleştirilmiştir. Aksdişlilerine, aks milleri frezeli dişliler aracılığı ile bağlanmıştır. Şekil 17.Arkadan Çekişli Araç Diferansiyeli
  20. 20. 2.Önden Çekişli Araçlar: Diferansiyel vites kutusu ile birleştirilmiştir. Aynadişli olarak bir helisel dişli kullanılmaktadır. Bu dişli diferansiyel kutusu ilebirleştirilmiş ve iki yan rulman arasına oturtulmuştur. Rulmanların yanlarınaayar şimleri yerleştirilmiştir. Akslar, aks dişlisi içerisine frezelerle geçerekbağlanırlar. Genelde iki adet istavroz dişlisi kullanılırken güçlü motorlarda dörtistavroz dişlisi kullanılır. Şekil 18.Önden Çekişli Araç Diferansiyeli
  21. 21. TAŞITLARDA KULLANILAN DİFERANSİYEL ÇEŞİTLERİ1. Standart Diferansiyel Dişli Kutuları2. Kontrollü Kayma Yapabilen Diferansiyeller2.1.Chryslerin Sure-Grip Diferansiyeli2.2. Anti-Spin Diferansiyel3.Kayma Yapmayan Diferansiyeller3.1.No-Spin Diferansiyeli3.2.Tork-Moment Dağıtımlı Diferansiyel3.3.Özel Maksatlı Diferansiyeller3.3.1.Takviye Vitesi Çalıştırma Mekanizması3.4.Planet Dişli Sistemli Diferansiyeller3.5.Dört Çeker Araçlarda Diferansiyel3.6.Sürekli Takviye Vitesli Sistem
  22. 22. TASARIM HESAPLAMALARI
  23. 23. TASARIM AŞAMALARI• Diferansiyeltasarımını yaparken Catia V5 CAD programını kullanmış oluptasarımımızı Uludağ Üniversitesi Motor Laboratuvarı’nda bulunan diferansiyelüzerinden birebir ölçü alarak gerçekleştirdik. Kullandığımız başlıca anakomutlar multi-section solid ve removed multi-section solid komutlarıdır. Şekil 19. Diferansiyel Dişli Bileşenleri
  24. 24. Şekil 20.Diferansiyel Montajlı Hali (Önden Görünüş)
  25. 25. Şekil 21. Diferansiyel Montajlı Hali (Soldan Görünüş)
  26. 26. TASARIM PARÇALARININ TEKNİK RESİMLERİ1. Teknik Resim 1.Aks Dişlisi
  27. 27. 2. Teknik Resim 2.Aks Mili
  28. 28. 3. Teknik Resim 3.Ayna Dişlisi
  29. 29. 4. Teknik Resim 4.Mahruti Dişlisi
  30. 30. 5. Teknik Resim 5.Pinyon Dişlisi
  31. 31. 6. Teknik Resim 6.Pinyon Mili
  32. 32. SONLU ELEMANLAR METODU İLE ANALİZ
  33. 33. Şekil 22. Pinyon Dişli SEM (FEM) Analizi
  34. 34. Şekil 23. Aks Dişli SEM (FEM) Analizi
  35. 35. Şekil 23. Mahruti Dişli SEM (FEM) Analizi
  36. 36. Şekil 24. Ayna Dişli SEM (FEM) Analizi
  37. 37. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİMOTOR LABORATUVARI ÇALIŞANLARINA VE YRD. DOÇ. DR. EROL SOLMAZ ‘A YARDIMLARINDAN DOLAYI TEŞEKKÜR EDERİZ.

×