გაკვეთილი № 29

2,251 views

Published on

http://qimia.blogspot.com
კურსის ავტორები: მერაბ ჯელია, გიორგი მახარაძე, ნუნუ ჯავახიშვილი.

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,251
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
33
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

გაკვეთილი № 29

  1. 1. გაკვეთილი N 29 საშინაო დავალების შემოწმება: 1. 12 1 12 1 C + H N + n 6 1 7 0 საძიებელი ელემენტის როგობრივი ნომერია 7. მოვძებნოთ ეს ელემენტი ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში. ეს არის N. ანალოგიურად: 226 222 4 88 Ra Rn + He 86 2 7 1 4 Li + H 2 He 3 1 2 14 4 17 1 N + He 8 O + H 7 2 1 1 1 4 H P He 1 სხვაგვარად პროტონია 1 , ხოლო 2 კი  ნაწილაკი. ელექტრული გარსების აღნაგობა ატომბირთვის გარშემო მოძრაობენ ელექტრონები. როგორც გვახსოვს ატომიელექტრონეიტრალური ნაწილაკია და ცხადია, რომ რამდენიცაა ატომგულის მუხტი,იმდენივე ოღონდ უარყოფითი ნიშნით არის ელექტრული გარსის მუხტი.სხვაგვარად, რამდენი პროტონიცაა ატომგულში, იმდენივე ელექტრონიაელექტრონულ გარსში. ატომგულის გარშემო მოძრაობისას ელექტრონები წარმოქმნიან ელექტრონულშრეებს: ზოგი ელექტრონი ახლო მანძილზეა ატომგულიდან, ზოგი უფრო შორს,სხვანი კიდევ უფრო შორს და ა.შ. რაც უფრო ახლოსაა ელექტრონი ატომგულთან,მით უფრო ძლიერ მიიზიდება ის ატომგულის მიერ და მით უფრო დაბალია მისიენერგიის მარაგი. ელექტრონულ შრეებს ნომრავენ ატომგულიდან ან აღნიშნავენ სიმბოლოებით KL M N O P Q. (რეალურად შეიმჩნევა მაქსიმუმ 7 ელექტრონული შრე)რადგან ერთ ელექტრონულ შრეზე მოძრავ ელექტრონებს თანაბარი (ან თითქმისთანაბარი) ენერგიის მარაგი აქვთ, ელექტრონულ შრეებს ენერგეტიკულ დონეებსაცუწოდებენ. თითოეულ ენერგეტიკულ დონეზე შეზღუდული რაოდენობისელექტრონები შეიძლება მოთავსდნენ. ენერგეტიკულ დონეზე მოთავსებულიელექტრონების მაქსიმალური რაოდენობა გამოითვლება ფორმულით: Z = 2n 2 სადაც Z დონეზე ელქტრონების რიცხვია, ხოლო n დონის ნომერია.
  2. 2. K n=1 2 L n=2 8 M n=3 18 N n=4 32 O n=5 P n=6 Q n=7 ელექტრონების მაქსიმალური რაოდენობა არ აღემატება 32-ს. აქვე დავამატოთ,რომ ენერგეტიკული დონის ნომრის მიუხედავად ბოლო (გარე) შრეზე მაქსიმუმ 8ელექტრონი შეიძლება მოთავსდეს. I პერიოდის ელემენტებს 1 ენერგეტიკული დონე აქვთ, II პერიოდისას – 2 და ა.შ.ე.ი. ელემენტის ატომის ელექტრონულ გარსში ენერგეტიკული დონეებისრაოდენობა რიცხობრივად ემთხვევა იმ პერიოდის ნომერს, რომელშიც ეს ელემენტიამოთავსებული. I პერიოდში 2 ელემენტია H და He. Aმ ელემენტების რიგობრივი ნომრებია 1 და 2.შესაბამისად ატომგულის მუხტებია +1 და +2. ამ ატომებს ერთი ენერგეტიკულიდონე აქვთ (K) და მასზე 1 ან 2 ელექტრონია. ამ ელემენტების ატომის აღნაგობაშეიძლება ასე ჩაიწეროს: K K +1 1 +2 2 H He ელემენტ ლითიუმის რიგობრივი ნომერია 3. ე.ი. მისი ატომგულის მუხტია +3,ხოლო ელექტრონული გარსი 3 ელექტრონისგან შედგება. როგორც გვახსოვს პირველ(K) ენერგეტიკულ დონეზე შეიძლება მოთავსდეს არაუმეტეს ორი ელექტრონისა.ამიტომ მესამე ელექტრონი მოთავსდება ახალ ენერგეტიკულ დონეზე (L). K L +3 2 1 II პერიოდის ელემენტების ატომებს ორი ენერგეტიკული დონე აქვთ (K და L). I-ზე(K) ყველა ელემენტის ატომს ორ-ორი ელექტრონი აქვთ. II-ზე (L) ელექტრონებისრიცხვი პერიოდში მარცხნიდან მარჯვნივ თანდათანობით იზრდება 1-დან 8-მდე .
  3. 3. K L K L K L K L +3 2 1 +4 2 2 +5 2 3 ... +10 2 8 Li Be B Ne II პერიოდის ელემენტების ელექტრონული გარსების აღნაგობა. როგორც ვხედავთ მეორე პერიოდის ყველა ელემენტს მეორე ელექტრონულ შრეზე(L) იმდენი ელექტრონი აქვს, რამდენიცაა იმ ჯგუფის ნომერი, რომელშიც ესელემენტია მოთავსებული. მესამე პერიოდის პირველი ელემენტია ნატრიუმი. მისი რიგობრივი ნომერია 11.ატომგულის მუხტი +11. ხოლი ელექტრონული გარსი შესაბამისად 11ელექტრონისგან შედგება. პირველ ენერგეტიკულ დონეზე (K) მაქსიმუმ ორიელექტრონი შეიძლება მოთავსდეს, მეორეზე (L) კი 8. ნატრიუმის ატომისმეთერთმეტე ელექტრონი თავსდება ახალ – მესამე ენერგეტიკულ დონეზე (M): K L M +11 2 8 1 მესამე პერიოდის ელემენტების ატომებს სამ-სამი ენერგეტიკული დონე აქვთ (K,L, M). I და II ენერგეტიკულ დონეებზე ყველას ორი და რვა ელექტრონი აქვს,მესამეზე კი ელექტრონების რიცხვი თანდათან იზრდება 1-დან 8-მდე: K L M K L M +11 2 8 1 ... +18 2 8 8 Na Ar აქაც გარე შრის ელექტრონების რიცხვი ემთხვევა შესაბამისი ჯგუფის ნომერს. დიდი პერიოდების ელემენტების ელქტრონული გარსების აღნაგობასმოგვიანებით განვიხილავთ. საშინაო დავალება: დავწეროთ ატომის აღნაგობის ფორმულები I, II, III პერიოდის იმელემნტებისთვის, რომლებიც გაკვეთილში განხილული არ გვაქვს.

×