Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
De Lerende Organisatie

    Theorie en praktijk




                           Soesterberg, 21 april 2008
                ...
Leerdoelen

Na afloop van dit college bent u in staat om:
• d noodzaak voor organisaties om als Lerende Organisatie t
  de...
Programma

• 16.00 uur: Lerende Organisaties, organisatieleren &
  leerstoornissen
    – Organisatieleren (Argyris & Schön...
Wat is een lerende organisatie?


Een organisatievorm die individueel leren stimuleert om waarde te creëren in de
      g
...
Uitdagingen van de 21e Eeuw

•   Technologische innovatie
•   Hyperconcurrentie
    H               ti
•   Globalisering e...
Uitdagingen van de 21e Eeuw
Hoe leren organisaties?

                                  Externalisatie
                               (conceptuele kenn...
Hoe leren organisaties?
BRON                             Leren van andere
                                    organisaties...
Theoretisch fundament
Basistheorie:
• Argyris & Schön (1978): Organizational Learning
• Senge (1990), The Fifth Discipline...
Organisatieleren (Argyris & Schön)
                    (Argyris Schön)


Organisatieleren is het
proces van ontdekken en
h...
Organisatieleren (Argyris & Schön)
                         (Argyris Schön)

• Single-Loop Leren: operationeel leren door ...
Organisatieleren (Argyris & Schön)
                         (Argyris Schön)

        Consequenties &
        veranderingen...
Kritische incidenten

• Incidenten waarvan een organisatie iets moet leren
• Incidenten die een organisatie ten gronde kun...
Kritische incidenten

Fase 1:
Cultureel geaccepteerde overtuigingen

Fase 2:
Incubatie periode

Fase 3:
Aanleiding of trig...
Vijfde Discipline (Senge)
                                 (Senge)

• Persoonlijk meesterschap: hoge mate van beheersing v...
Leerstoornis 1: Ik ben mijn positie

             • Ik ben mijn beroep in plaats van ik oefen
               mijn beroep u...
Leerstoornis 2: De vijand zit buiten

             • Externe attributie
             • Weinig oog voor oorzaken van proble...
Leerstoornis 3: Illusie van het heft in handen




• Proactief is in veel gevallen reactief
• Problemen aanpakken voordat ...
Leerstoornis 4: Fixatie op gebeurtenissen




                  • Fixatie op (schokkende) gebeurtenissen
                 ...
Leerstoornis 5: Gekookte kikker




            • Wees alert op sluipende ontwikkelingen
              die uiteindelijk he...
Leerstoornis 6: Bedrieglijk leren door ervaring




                   • Ervaring geeft leereffect als consequenties
     ...
Leerstoornis 7: Mythe van managementteam




                 • MT niet in staat om de leerstoornissen te
                ...
Casus: Space Shutte
      Organisatieleren & leerstoornissen
      • Crash van de Space Shuttle Challenger
      • C h van...
Casus: Space Shutte
      Conclusies
      • Challenger en Columbia verongelukt door falen
         in het systeem van de ...
Pauze
Learning Company (Pedler)
                                           (Pedler)
                                Strategie
  ...
Leervermogen analyseren (Garvin)
                            (Garvin)
“Is Yours a Learning Organization?” (HBR Toolkit)

•...
Leervermogen analyseren (Garvin)
                        (Garvin)
Leervermogen analyseren (Garvin)
                        (Garvin)
Leervermogen analyseren (Garvin)
                        (Garvin)
Casus: Oticon
Casus: Oticon

•   Spaghetti Organisatie (hiërarchie doorbreken)
•   Multi-jobs (persoonlijke b k
    M lti j b (         ...
Leiderschap en de lerende organisatie

• Openheid voor alternatieve opvattingen
• C ë van een cultuur van leren ( d
  Creë...
Corporate University

                    Advanced                 Knowledge                  Knowledge
              Trai...
Corporate University

                                                                 strategisch

                      ...
Leerinfrastructuren: informeel
Leerinfrastructuren: formeel

                                                                     Learning
•Employees    ...
Terugblik

• Organisatieleren: is het proces van leren in organisaties dat
  naar aanleiding van incidenten en problemen d...
Implementeren van de Lerende Organisatie?



                      Wat
                      W t gaat u
                  ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Lerende Organisaties (Daan Assen)

8,184 views

Published on

Introductie over Lerende Organisations gegeven voor IBO Instituut voor Bedrijfskunde.

Lerende Organisaties (Daan Assen)

  1. 1. De Lerende Organisatie Theorie en praktijk Soesterberg, 21 april 2008 Drs. D.T. (Daan) Assen MBA
  2. 2. Leerdoelen Na afloop van dit college bent u in staat om: • d noodzaak voor organisaties om als Lerende Organisatie t de dk i ti lL dO i ti te opereren uit te leggen; • de kenmerken van een Lerende Organisatie te beschrijven • het onderscheid tussen Lerende Organisaties en organisatieleren weer te geven • de belangrijkste theorieën op het terrein van Lerende Organisaties globaal te begrijpen en gebruiken • uw eigen organisatie te kunnen analyseren op leerstoornissen en de kenmerken van Lerende Organisaties g
  3. 3. Programma • 16.00 uur: Lerende Organisaties, organisatieleren & leerstoornissen – Organisatieleren (Argyris & Schön) – De Lerende Organisatie & Leerstoornissen (Senge) – Casus: NASA • 18.00 uur: Pauze • 19.00 uur: Ontwerpen van Lerende Organisaties – The Learning Company (Pedler) – Leervermogen Analyseren (Garvin) – Casus: Oticon – Instrumenten voor d Lerende O It t de L d Organisatie i ti • 20.00 uur: Afsluiting
  4. 4. Wat is een lerende organisatie? Een organisatievorm die individueel leren stimuleert om waarde te creëren in de g vorm van innovatie, efficiency, afstemming op de omgeving en concurrentievoordeel (Johnson & Scholes). Een organisatie die het leren van al haar leden (medewerkers, leveranciers, klanten) faciliteert en zichzelf continu transformeert (Pedler & Burgoyne). Een organisatie waar mensen hun capaciteiten om de resultaten te bereiken die ze wensen continu vergroten, waar nieuwe d k t ti t i denkpatronen ontstaan, waar collectieve tt ll ti ambitie de ruimte krijgt en waar mensen continu leren om samen te leren (Senge).
  5. 5. Uitdagingen van de 21e Eeuw • Technologische innovatie • Hyperconcurrentie H ti • Globalisering en een globale economie • Nieuwe arbeidsrelaties en werkomgevingen Ni b id l ti k i • Nieuwe business modellen • Kennis en leren als kritische concurrentiefactoren • Diversiteit en mobiliteit • Demografische veranderingen • Escalaties in verandering en chaos
  6. 6. Uitdagingen van de 21e Eeuw
  7. 7. Hoe leren organisaties? Externalisatie (conceptuele kennis, ( p , Impliciete Expliciete communicatie) kennis kennis Combinatie Socialisatie (systeemkennis, (ervaringen delen, ( g , communicatie, IT) mentoring) Impliciete Expliciete kennis kennis Internalisatie (operationaliseren (p kennis, leren door doen)
  8. 8. Hoe leren organisaties? BRON Leren van andere organisaties Extern (benchmarking) Leren door ontdekking Leerconcept Leren van eigen Zelf ervaring Leren door experimenteren Leren van andere Bedrijfsonderdelen Intern (kennismanagement) Verleden Heden Toekomst TIJD
  9. 9. Theoretisch fundament Basistheorie: • Argyris & Schön (1978): Organizational Learning • Senge (1990), The Fifth Discipline • Pedler (1997), The Learning Company ( ) g py • Garvin (2008), Is Yours a Learning Organization? Gerelateerde disciplines: • Strategie & leiderschap, Kennismanagement, g p, g , Competentiemanagement, Organisatieontwikkeling, Human Resource Development, Kwaliteitsmanagement (TQM/CI), Innovatiemanagement
  10. 10. Organisatieleren (Argyris & Schön) (Argyris Schön) Organisatieleren is het proces van ontdekken en herstellen van fouten in de organisatie (Argyris, 1977)
  11. 11. Organisatieleren (Argyris & Schön) (Argyris Schön) • Single-Loop Leren: operationeel leren door het ontdekken en herstellen van fouten waarbij doelen en beleid gelijk blijven blijven. • Double-Loop Leren: dieper leren door het ontdekken en herstellen van fouten, waarbij de fundamentele normen en doelen van de organisatie wijzigen ( p g j g (adaptieve organisatie). g ) • Deutero Leren: meta-leren, waarbij ook het eerder geleerde en het vermogen tot leren binnen de organisatie subject is om b.v. leerstoornissen opheffen (duurzame organisatie).
  12. 12. Organisatieleren (Argyris & Schön) (Argyris Schön) Consequenties & veranderingen Huidig mentaal model Ontdekken Actie Nieuw mentaal Keuze model
  13. 13. Kritische incidenten • Incidenten waarvan een organisatie iets moet leren • Incidenten die een organisatie ten gronde kunnen richten • Voorbeelden: Fokker zakt door landingsgestel, verontreinigde babyvoeding, IRT-affaire, Bouwfraude, g y g, , , Space Shuttle.
  14. 14. Kritische incidenten Fase 1: Cultureel geaccepteerde overtuigingen Fase 2: Incubatie periode Fase 3: Aanleiding of trigger Fase 4: Gevolgen van de crisis Fase 5: Reddingsfase Fase 6: Leren
  15. 15. Vijfde Discipline (Senge) (Senge) • Persoonlijk meesterschap: hoge mate van beheersing van het vak of de kunde kunde. • Mentale modellen: het kunnen blootleggen van onbewuste denkbeelden, denkbeelden veronderstellingen en ideeën die gedrag sturen (mindmapping & scenario’s). • Gemeenschappelijke visie: gedeelde visie ontwikkelen op basis van individuele visies van medewerkers. • Teamleren: vaardigheid om in teams tot synergie te komen op g yg p basis van dialoog (collectief IQ hoger dan som individueel IQ) • Systeemdenken: vermogen om samenhang van gebeurtenissen te zien en op basis hiervan veranderingen te realiseren
  16. 16. Leerstoornis 1: Ik ben mijn positie • Ik ben mijn beroep in plaats van ik oefen mijn beroep uit • weinig oog voor ander posities en actoren in het systeem
  17. 17. Leerstoornis 2: De vijand zit buiten • Externe attributie • Weinig oog voor oorzaken van problemen die binnen de organisatie zelf liggen • Buiten en binnen als afzonderlijke systemen
  18. 18. Leerstoornis 3: Illusie van het heft in handen • Proactief is in veel gevallen reactief • Problemen aanpakken voordat ze verder uitgroeien is een next best oplossing
  19. 19. Leerstoornis 4: Fixatie op gebeurtenissen • Fixatie op (schokkende) gebeurtenissen leidt de aandacht af van onderliggende gg patronen en structuren
  20. 20. Leerstoornis 5: Gekookte kikker • Wees alert op sluipende ontwikkelingen die uiteindelijk het bedrijf te g j j gronde kunnen richten
  21. 21. Leerstoornis 6: Bedrieglijk leren door ervaring • Ervaring geeft leereffect als consequenties worden ondervonden van beslissingen of g handelingen (leerhorizon)
  22. 22. Leerstoornis 7: Mythe van managementteam • MT niet in staat om de leerstoornissen te verhelpen door skilled incompetence p p • Slechte prestaties onder druk
  23. 23. Casus: Space Shutte Organisatieleren & leerstoornissen • Crash van de Space Shuttle Challenger • C h van de Space Shuttle Columbia Crash dS Sh ttl C l bi • Gang van zaken rond Space Shuttle Discovery
  24. 24. Casus: Space Shutte Conclusies • Challenger en Columbia verongelukt door falen in het systeem van de organisatie • Ruimtevluchten met tekortkomingen werden geaccepteerd (gedeelde visie) • Patroon van incubatie periode is hetzelfde • Management falen • D k d aantall geplande ruimtevluchten Druk door t l d i t l ht • Ontwerpen niet begrepen en getest door engineers (p g (persoonlijke bekwaamheid) j )
  25. 25. Pauze
  26. 26. Learning Company (Pedler) (Pedler) Strategie • Lerende benadering van strategie • Participatieve besluitvorming Intern gericht Structuur Extern gericht • Informatief • Ondersteunende • Grenswerkers als • Formatief accounting structuren omgevingsverkenners • Interne uitwisseling • Intercompany leren • Beloningsfexibiliteit Leermogelijkheden • Leerklimaat • Mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling
  27. 27. Leervermogen analyseren (Garvin) (Garvin) “Is Yours a Learning Organization?” (HBR Toolkit) • Omgeving die leren ondersteunt – Psychologische veiligheid – Waardering van diversiteit – Openheid voor nieuwe ideeën – Tijd voor reflectie j • Concrete leerprocessen – Leerprocessen die genereren, verzamelen, interpreteren en verspreiden stimuleren • Leiderschap dat leren stimuleert – Leiders die het belang van probleemanalyse, kennisdeling en reflectie benadrukken stimuleren het leervermogen
  28. 28. Leervermogen analyseren (Garvin) (Garvin)
  29. 29. Leervermogen analyseren (Garvin) (Garvin)
  30. 30. Leervermogen analyseren (Garvin) (Garvin)
  31. 31. Casus: Oticon
  32. 32. Casus: Oticon • Spaghetti Organisatie (hiërarchie doorbreken) • Multi-jobs (persoonlijke b k M lti j b ( lijk bekwaamheid) h id) • Mondelinge communicatie (snelheid van kennisdeling) • Papierloos k t (i f Pil kantoor (informatie snell terug t vinden) ti t te i d ) • Open werkplekken • Multidisciplinaire teams
  33. 33. Leiderschap en de lerende organisatie • Openheid voor alternatieve opvattingen • C ë van een cultuur van leren ( d Creëren lt l (ondernemen, risico) ii ) • Waarde van probleemanalyse, kennistransfer en reflectie benadrukken • Stimuleren van actief luisteren en doorvragen • D r en toege en dat je iets niet weet Durven toegeven eet
  34. 34. Corporate University Advanced Knowledge Knowledge Training Department Backbone Factory (operational) ( ti l) (tactical) (t ti l) (strategical) ( t t i l) • Efficiency Goal • Alignment • Competitive advantage Relation • Indirect, re-active • Direct, re-active • Direct, pro-active to strategy Activities • Coordinating training • Develop and rollout • Strategic innovation activities i ii llearning iinitiatives i ii i iin the corporation h i based on corporate via learning and strategy research Source: Rademakers
  35. 35. Corporate University strategisch Leer concept Functies, rollen, competenties Vaktechnische Persoonlijke & tactisch Organisatie- kennis & management ontwikkeling vaardigheden vaardigheden planning & logistiek leermanagement systemen g y operationeel administratie & managementinformatie
  36. 36. Leerinfrastructuren: informeel
  37. 37. Leerinfrastructuren: formeel Learning •Employees Management System •Business Managers Business Catalog, Catalog Competency •Resource Managers Management, Ordering, Authorisation & Tracking Virtua Corpora Univer Human al E-Learning E Learning Platform Resource Virtual Classroom, AICC/IMS/ Secure Login Information Communities, System Collaboration & Assessment ate /SCORM E-Testing Platform Internet rsity Content Management System Ontwikkeling, Opslag, Conversie & Release Management
  38. 38. Terugblik • Organisatieleren: is het proces van leren in organisaties dat naar aanleiding van incidenten en problemen dat leidt tot correcties of fundamentele veranderingen (reactief, verbeterend) • Lerende organisatie: Een lerende organisatie is een organisatie die is ingericht om leren en kennisproductie systematisch te faciliteren om daarmee concurrentievoordeel op te bouwen p (proactief, vernieuwend). • Organisatieleren vindt in ieder organisatie plaats, maar niet iedere organisatie is een lerende organisatie. • Verschillende bouwstenen bepalen de mate waarin een organisatie een L i ti Lerende O d Organisatie iis. i ti
  39. 39. Implementeren van de Lerende Organisatie? Wat W t gaat u t morgen anders doen?

×