Ligjerata 7 indekset (perqindjet)

19,185 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
5 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
19,185
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
106
Comments
0
Likes
5
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ligjerata 7 indekset (perqindjet)

  1. 1. Statistika për ekonomiks dhe biznes Ligjërata 7: Zgjidhja e problemeve me përqindje
  2. 2. Shndërrimi i përqindjeve në thyesa dhe numra decimalë Përqindja është një lloj i veçantë i thyesës. % thotë, “për njëqind.”P.sh., 47%, është thjesht një mënyrë për të shkruar thyesën 47/100
  3. 3. 100-shi gati mund të shihet nëshenjën e përqindjes Zerot 1-shi Përqindja Thyesa 7% 7/100 19% 19/100 83% 83/100 Etj.
  4. 4. Kopjoni dhe plotësoni këtë tabelë Përqindja Thyesa Përqindja Thyesa 23% 23/100 80% 24% 84% 55% 12% 20% 1/5 48% 17% 71% 78% 36%
  5. 5. Pra, për të shkruar një përqindje si thyes, thjesht e vëmë atë mbi 100-shin në thyes, kështu: 24% = 24/100 Por mos harro të shkruash thyesën në formën më të thjeshtë të mundshme24% = 24/100 12/50 6/25
  6. 6. Për të shndërruar thyesën në numër decimal, e pjesëtoni numrin mbi thyes (numëruesin) me numrin e poshtëm në thyes (emëruesin). P.sh., për të shndërruar ¾ në numër decimal, do të pjesëtonit 3-shin me 4. ¾ 3 ÷ 4 = 0.75Mbaj në mend që përqindja është një thyes që gjithmone e ka 100-shin si emërues
  7. 7. Pra, për të shndërruar një përqindje në numër decimal, gjithomonë pjesëtoni me100 P.sh., 35% si thyes është 35/100; pra, për tëshndërruar këtë në numër decimal e pjesëton 35-shin me 10035% ÷ 100 0.35
  8. 8. Shndërrimi i numrit decimal në përqindjeNumër decimal PërqindjePër të shndërruar numrat decimalë nëpërqindje, i shumëzoni ata me 100 0.23 X 100 23%
  9. 9. Duhet të dini Nga numri Përqindja është formë decimal në e veçantë e thyesës. përqindje 23% = 23/100 X 100 Ngapërqindja në numër decimal ÷ 100
  10. 10. Kopjoni dhe plotësoni këtë tabelëPërqindja Nr. Nr. decimal Përqindja27% decimal 0.872% 0.0855% 0.425% 0.0417% 0.7198% 0.07
  11. 11. Një sasi si përqindje e një sasie tjetërZana ka marrë Për të llogaritur këtë, ju23 poena nga 32 • E shkruani rezultatin sipoena të thyes:mundshme në 23/32test të statistikës. • E shndërroni thyesën nëAjo dëshiron të numër decimal:dijë se sa 23 ÷ 32 = 0.71875përqind të • E shndërroni numrin decimalpoenave i ka në përqindje:marrë në test? 0.71875 X 100 = 71.9%
  12. 12. Shumë probleme të ngjashme mund të zgjidhen në mënyrë të njejtë 1. Shëno sasitë si thyesa Sasia totaleSasia që dishiron ta kesh si % 23/32 2. Shndërro thyesën në numër decimal (23 ÷ 32 = 0.71875). është ide e mirë të rrumbullakësohet numri në dy decimale (në këtë rast 0.71875=0.72) 3. Shndërro numrin decimal në % (0.72 X 100 =72%) 4. Pra, 23 është 72% e 32-shit
  13. 13. Automjetet në parking Ngjyra Frekuenca E gjelbër 2Sa përqind të automjeteve E kuqe 4janë të gjelbra? E zezë 5 Totali është 11 Na duhet 2/11 si perqindje Shndërro 2/11 në numër decimal = 0.1818 (rrumbullakëso në 2 decimale) Shndërro 0.18 në % (0.18 X 100 = 18%) Pra, 18% të automjeteve në parking janë të gjelbra
  14. 14. Llogarit dhe interpreto:1 Përqindjen e fermave nëse janë 12 femra nga 25 studentët në klasë2 Përqindjen e topave te kuq nëse janë 15 topa te kuq nga 25 topat në kuti3 Përqindjen e trekëndëshave nëse janë 17 trekëndësha nga 20 figurat evizatuara4 Përqindjen 10-sheve në Statistikë nëse janë 19 dhjetëshe nga 24 nota të marra5 Përqindjen e sipërfaqes së gjelbëruar nëse janë 17 nga 31 hektarë toke6 Një lojëtar ka shënuar 3 herë nga 6 tentime. Sa është përqindja e shënimeve?7 Një lojëtar ka shënuar 4 herë nga 10 tentime. Sa është përqindja e shënimeve?8 Një lojëtar ka shënuar 4 herë nga 10 tentime. Sa është përqindja e shënimeve?9 I keni shpenzuar 2.5 Euro nga 26 Euro që I keni pasur në kuletë. Sa përqind tëparave i keni shpenzuar?10 Gjej përqindjen e shënimeve nëse nga 15 tentime, 12 kanë qenë tësuksesshme
  15. 15. Problemi “përqindja e” Sa Sa është13% eështë 56?12% e 34? Sa është 78% e 57?
  16. 16. Përgjigja në këto pyetjeE para: Shëndërrroje përqindjen në decimaleE dyta: Zëvendësoje shkronjën “e” me shenjën XE treta: Llogarit Shembull: Sa është 23% e 45 23% = 0.23 dhe ‘e’ X 0.23 X 45 = 10.35
  17. 17. 1. 25% e 322. 75% e 363. 80% e 35 Provo këto4. 10% e 1425. 20% e 606. 35% e 707. 6% e 2208. 15% e 1509. 12% e 2010. 27% e 30
  18. 18. Sa është përqindja e profitit?• Sa % është profiti i një shitësi (tregtari) i cili shet molla, nëse ato i blenë me një çmim prej €0.80 për kilogram dhe i shet ato me një çmim prej € 0.92 për kilogram? Profiti (fitimi) aktualisht është 0.92 – 0.80 = 0.12 ndërsa % e profitit llogaritet duke e pjestuar vlerën e profitit me çmimin e blerjes 0.12/0.80 = 0.15 = 0.15 x100% = 15% Pra, profiti (fitimi) i tij është 15%• Ose forma e përgjithshme: Vlera e re − Vlera origjinale Ndryshimi ne perqindje = ×100% Vlera origjinale
  19. 19. Si llogaritet TVSH-ja?• Jeta e shitësit të mollave është më e komplikuar se kjo, pasiqë ai duhet të paguaj edhe TVSH-në prej 16%.• Me qëllim të realizimit të profitit prej 15%, shitësi i mollave duhet ta ngarkoj konsumatorin me çmimin e tij plus TVSH-në = (0.92 + 16% e 0.92) = (0.92 + 0.16 x 0.92) Duke ditur se 16% në decimale është 0.16 = 0.92 + 0.15 = 1.07• Ai sipas të gjitha gjasave e ka rrumbullaksuar ne €1.1
  20. 20. Forma e përgjithshme e llogaritjes së rritjes në përqindje• Nisemi nga ekuacioni: baza shumëzohet = 0.92 + 0.16 x 0.92 me 1.përqindja = 0.92 x (1 + 0.16) = 0.92 x 1.16 = 1.07• Nëse me:  A – Shënojmë çmimin bazë, dhe  i – shënojmë përqindjen për të cilën rritet çmimi bazë =A+ixA = A x (1 + i)
  21. 21. Llogaritja e çmimit bazë • Është pak më vështirë për të analizuar rritjen e gjërave mbrapa duke filluar nga çmimi i shitjes. • Nëse bleni një produkt me një çmim prej €110 me TVSH llogaritur në çmimin e shitjes, sa do të jetë vlera në euro që tregtari e mbanë për veti nëse TVSH është 16%?Duhet ditur se vlerën e TVSH-së të cilën tregtari e mbledhë nga shitja e produkteve konsumatorëve ja jep shtetit. Ajo nuk i mbetet shitësit.
  22. 22. Llogaritja e çmimit bazë• Nëse me:  A – Shënojmë çmimin bazë, dhe  i – shënojmë përqindjen për të cilën rritet çmimi bazë 110 = A + i x A 110 = A x (1 + i) 110 110 110 A = --------- = -------------- = -------- = 94.83 (1 + i) (1 + 0.16) 1.16• Për të llogaritur vlerën e TVSH-së në çmimin prej €110 nisemi nga: 110 – 94.83 = 15.17• Pra, vlera e TVSH-së në këtë çmim është €15.17

×