SYSTEEMGERICHTE HULPVERLENING THEMA GEZINS- EN OPVOEDINGSONDERSTEUNING College 3 02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.go...
VIER STROMINGEN (accenten) <ul><li>de  structurele stroming  van Minuchin </li></ul><ul><li>de  strategische stroming  van...
Strategische Stroming <ul><li>Communicatietheorie  (Watzlawick) “De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie” ...
Definitie <ul><li>communicatie is een  complexe uitwisseling  van berichten waarbij meerdere soorten berichten op een vers...
Communiceren is “welles-nietes” <ul><li>http://nl.youtube.com/watch?v=0CE5s-4SnyU </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://...
Uitgangspunt <ul><li>Strategische gezinstherapeuten gaan ervan uit dat gezinsleden voortdurend  boodschappen uitwisselen <...
Interactiepatronen <ul><li>symmetrische  </li></ul><ul><ul><li>verschillen klein en streven naar gelijkheid </li></ul></ul...
Er zijn twee reguleringsmechanismen:  <ul><li>Positieve feedback of terugkoppeling versterkt verandering. </li></ul><ul><l...
Problematisch Gedrag  <ul><li>In stand gehouden door interactiepatronen of gedragsreeksen  (sequenties) </li></ul><ul><li>...
Watzlawick: het interpunctie-aspect <ul><li>Problemen wanneer er iets mis is in de communicatie.  </li></ul><ul><ul><li>Ee...
Interpunctie of relatie-omschrijving <ul><li>Interpunctiegewoonten ordenen interacties </li></ul><ul><li>Construeren `gezi...
Doelstelling van de therapie. <ul><li>Het blokkeren van probleeminstandhoudende interactiesequenties.  </li></ul><ul><li>I...
Oriëntatie <ul><li>Strategische gezinstherapeuten zijn  probleemgeoriënteerd. </li></ul><ul><li>Bij voorkeur in één gespre...
Oriëntatie <ul><li>Strategische gezinstherapeuten zijn primair geïnteresseerd in het  proceskarakter,   zoals dat zich in ...
Communicatie (Boekhorst) <ul><li>De  systeemtheorie  bestudeert de samenhang en wisselwerking in gezinsinteracties,  </li>...
Interactie <ul><li>Een communicatieve eenheid wordt een `bericht' of `boodschap' genoemd,  </li></ul><ul><li>een `transact...
Drie benaderingen van communicatie  <ul><li>De  informatiegerichte   benadering  </li></ul><ul><ul><li>nadruk op informati...
“ mag ik even mijn zin afmaken” <ul><li>http://nl.youtube.com/watch?v=tX3p7xfX6Dc </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://...
Codering <ul><li>Voor een goed verlopend informatieproces moeten gezinsleden dezelfde code gebruiken voor het coderen en d...
Codering <ul><li>een digitaal aspect en analoog aspect. </li></ul><ul><li>Aanwijzing voor de betekenis van een analoog ber...
Dysfunctionele communicatie <ul><li>Onduidelijke communicatie  </li></ul><ul><ul><ul><li>ontstaat als mensen tekens gebrui...
Dysfunctionele communicatie <ul><li>Strijdige communicatie  doet zich voor als er meerdere boodschappen, die elkaar tegens...
Dysfunctionele communicatie <ul><li>Tegenstrijdigheid tussen twee verbale boodschappen </li></ul><ul><ul><li>de vader die ...
Dysfunctionele communicatie <ul><li>Een  communicatief misverstand  ontstaat als gezinsleden een verschillende code gebrui...
Lau en Tini <ul><li>http://nl.youtube.com/watch?v=IARag8YNDvU </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages...
Communicatieregels voor functionele communicatie <ul><li>het voor zichzelf spreken; duidelijk, specifiek en concreet zijn;...
Inhoud en Betrekking <ul><li>Het directieve aspect van communicatie wordt ook het bevels- of betrekkingsaspect genoemd. </...
Metacommunicatie <ul><li>Elke communicatie over de onderlinge betrekking. (`praten over praten‘)  </li></ul><ul><li>Ook pr...
Relatieovereenkomsten of relatiedefinities <ul><li>Door het uitwisselen van relatieboodschappen structureren gezinsleden h...
Symmetrie <ul><li>Een symmetrische relatie-overeenkomst kenmerkt zich door gelijkheid en een streven naar een zo gering mo...
Complementariteit <ul><li>In een complementaire betrekking streven de partners naar een zo groot mogelijk verschil. </li><...
Interpunctie <ul><li>Door een interpunctie van interacties wordt  een relatie-omschrijving gegeven.  </li></ul><ul><li>Int...
symmetrische escalatie <ul><li>Een voortdurende openlijke verwerping van elkaars omschrijvingen.  </li></ul><ul><li>Ontsta...
verstarde complementariteit  <ul><li>Geen openlijke verwerping maar een negering van elkaars zelfomschrijvingen.  </li></u...
Diskwalificatie <ul><li>Communicatieve misverstanden doordat partners de eigen of andermans communicatie voortdurend ontze...
Incongruente communicatie <ul><li>Tegenstrijdige berichten op verschillende niveaus. </li></ul><ul><li>De tegenstrijdighei...
Voorbeelden: <ul><li>- Mijn vrouw zegt dat mijn gevoelswereld te mager is, ze vindt dat ik therapie nodig heb  (zelfdiskwa...
Communicatie als conversatie <ul><li>Netwerk van samenhangende gedragingen,  </li></ul><ul><li>Stelsel van gemeenschappeli...
Communicatie als conversatie <ul><li>Bateson beschrijft hoe bepalend  ideeën  zijn voor de  interpretatie  van situaties e...
Communicatie als Conversatie <ul><li>Bestudering van hoe de ideeën van communicerende partijen aan elkaar gekoppeld worden...
Storing <ul><li>Gestoorde communicatie ontstaat als de conversatie gericht is op het gesloten houden van het ideeënstelsel...
Laat cliënten hun verhaal (narrative) vertellen <ul><li>Een bepaald  perspectief.- </li></ul><ul><li>Een bepaalde  tijds- ...
Toekomstige Ontwikkelingen <ul><li>Hoe schept de mens door zijn  communicatieve praxis  zijn eigen werkelijkheid?  </li></...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

College 3 Sys

2,473 views

Published on

Derdde college over Systemisch werken

Published in: Travel, Business
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,473
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
77
Actions
Shares
0
Downloads
48
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • College 3 Sys

    1. 1. SYSTEEMGERICHTE HULPVERLENING THEMA GEZINS- EN OPVOEDINGSONDERSTEUNING College 3 02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    2. 2. VIER STROMINGEN (accenten) <ul><li>de structurele stroming van Minuchin </li></ul><ul><li>de strategische stroming van Haley en Watzlawick </li></ul><ul><li>de intergenerationele stroming van Boszormenyi-Nagy, </li></ul><ul><li>en de cybernetische stroming van Selvini Palazzoli e.a. </li></ul>
    3. 3. Strategische Stroming <ul><li>Communicatietheorie (Watzlawick) “De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie” </li></ul><ul><li>Haley, “Strategieën in de Psychotherapie” </li></ul><ul><li>De Palo Alto-groep </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    4. 4. Definitie <ul><li>communicatie is een complexe uitwisseling van berichten waarbij meerdere soorten berichten op een verschillend communicatief niveau kunnen liggen. Deze berichten kunnen naar elkaar verwijzen, elkaar tegenspreken of aanvullen. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    5. 5. Communiceren is “welles-nietes” <ul><li>http://nl.youtube.com/watch?v=0CE5s-4SnyU </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    6. 6. Uitgangspunt <ul><li>Strategische gezinstherapeuten gaan ervan uit dat gezinsleden voortdurend boodschappen uitwisselen </li></ul><ul><li>Bevels- of betrekkingsaspect en het rapport- of inhoudelijk aspect. </li></ul><ul><li>Gezinsleden structureren hun onderlinge relaties via de bevelsaspecten van hun boodschappen en mettertijd ontstaan er interactiepatronen. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    7. 7. Interactiepatronen <ul><li>symmetrische </li></ul><ul><ul><li>verschillen klein en streven naar gelijkheid </li></ul></ul><ul><li>complementaire </li></ul><ul><ul><li>ongelijkheid en verschil in positie </li></ul></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    8. 8. Er zijn twee reguleringsmechanismen: <ul><li>Positieve feedback of terugkoppeling versterkt verandering. </li></ul><ul><li>Negatieve feedback gaat verandering tegen. </li></ul><ul><li>Gezinnen creëren stabiliteit in hun interactie, homoiostase genoemd, door een combinatie van positieve en negatieve feedback. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    9. 9. Problematisch Gedrag <ul><li>In stand gehouden door interactiepatronen of gedragsreeksen (sequenties) </li></ul><ul><li>Het accent op het cognitief aspect, op de betekenistoekenning aan of de interpunctie van de interactie door de gezinsleden. (Watzlawick) </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    10. 10. Watzlawick: het interpunctie-aspect <ul><li>Problemen wanneer er iets mis is in de communicatie. </li></ul><ul><ul><li>Een symmetrisch escalerend interactiepatroon </li></ul></ul><ul><ul><li>Een verstikkende, verstarrende complementariteit . </li></ul></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    11. 11. Interpunctie of relatie-omschrijving <ul><li>Interpunctiegewoonten ordenen interacties </li></ul><ul><li>Construeren `gezinswerkelijkheden'. </li></ul><ul><li>Onderling afwijkende interpuncties maken problemen onoplosbaar . </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    12. 12. Doelstelling van de therapie. <ul><li>Het blokkeren van probleeminstandhoudende interactiesequenties. </li></ul><ul><li>Introduceren van nieuwe, gezondere omgangsvormen </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    13. 13. Oriëntatie <ul><li>Strategische gezinstherapeuten zijn probleemgeoriënteerd. </li></ul><ul><li>Bij voorkeur in één gesprek, tot probleemovereenstemming komen. </li></ul><ul><li>Problemen in interactionele termen definiëren </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    14. 14. Oriëntatie <ul><li>Strategische gezinstherapeuten zijn primair geïnteresseerd in het proceskarakter, zoals dat zich in het hier-en-nu afspeelt. </li></ul><ul><li>concreet, observeerbaar gedrag centraal </li></ul><ul><li>Uitlokken van sequentiële gedragsbeschrijvingen </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    15. 15. Communicatie (Boekhorst) <ul><li>De systeemtheorie bestudeert de samenhang en wisselwerking in gezinsinteracties, </li></ul><ul><li>de communicatietheorie het proces van informatie-uitwisseling tussen gezinsleden. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    16. 16. Interactie <ul><li>Een communicatieve eenheid wordt een `bericht' of `boodschap' genoemd, </li></ul><ul><li>een `transactie' is de feitelijke uitwisseling van een bericht, </li></ul><ul><li>een ‘interactie ' is een serie van uitgewisselde berichten (Watzlawick, 1970). </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    17. 17. Drie benaderingen van communicatie <ul><li>De informatiegerichte benadering </li></ul><ul><ul><li>nadruk op informatie, op het inhoudsaspect van communicatie </li></ul></ul><ul><li>De betrekkingsgerichte benadering </li></ul><ul><ul><li>het relatie- ofwel het bevelsaspect van communicatie </li></ul></ul><ul><li>De conversatiegerichte benadering </li></ul><ul><ul><li>nadruk op het vertelaspect (narratieve aspect) </li></ul></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    18. 18. “ mag ik even mijn zin afmaken” <ul><li>http://nl.youtube.com/watch?v=tX3p7xfX6Dc </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    19. 19. Codering <ul><li>Voor een goed verlopend informatieproces moeten gezinsleden dezelfde code gebruiken voor het coderen en decoderen van hun berichten. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    20. 20. Codering <ul><li>een digitaal aspect en analoog aspect. </li></ul><ul><li>Aanwijzing voor de betekenis van een analoog bericht is de context </li></ul><ul><li>Een symptoom is een belangrijk analoog bericht. Hoofdpijn, angst, dwanghandelingen zijn als berichten aan andere gezinsleden op te vatten. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    21. 21. Dysfunctionele communicatie <ul><li>Onduidelijke communicatie </li></ul><ul><ul><ul><li>ontstaat als mensen tekens gebruiken die verschillende betekenissen hebben, en uit de toelichting en/of de context niet duidelijk is welke betekenis bedoeld wordt. </li></ul></ul></ul><ul><li>Onvolledige communicatie is </li></ul><ul><ul><ul><li>informatie waarbij het wie, wat, waar etc. ontbreekt. Het ontbreken van deze informatie ( deletie genaamd) doet zich voor bij vage communicatie, bij generalisaties en ook bij indirecte communicatie. </li></ul></ul></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    22. 22. Dysfunctionele communicatie <ul><li>Strijdige communicatie doet zich voor als er meerdere boodschappen, die elkaar tegenspreken gelijktijdig worden uitgezonden. </li></ul><ul><li>Strijdigheid tussen een verbale en niet-verbale boodschap wordt incongruentie genoemd. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    23. 23. Dysfunctionele communicatie <ul><li>Tegenstrijdigheid tussen twee verbale boodschappen </li></ul><ul><ul><li>de vader die zegt: `je mag rustig je eigen gang gaan als je maar naar me luistert'. </li></ul></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    24. 24. Dysfunctionele communicatie <ul><li>Een communicatief misverstand ontstaat als gezinsleden een verschillende code gebruiken voor het coderen en decoderen van hun boodschappen. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    25. 25. Lau en Tini <ul><li>http://nl.youtube.com/watch?v=IARag8YNDvU </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    26. 26. Communicatieregels voor functionele communicatie <ul><li>het voor zichzelf spreken; duidelijk, specifiek en concreet zijn; </li></ul><ul><li>congruente boodschappen geven; </li></ul><ul><li>transacties afmaken; </li></ul><ul><li>vragen stellen en bedoelingen en verwachtingen achterhalen; </li></ul><ul><li>oneens kunnen zijn zonder zich persoonlijk gediskwalificeerd te voelen; - niet dreigen en eisen. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    27. 27. Inhoud en Betrekking <ul><li>Het directieve aspect van communicatie wordt ook het bevels- of betrekkingsaspect genoemd. </li></ul><ul><li>De nadruk ligt dus niet op het informatie-aspect, maar op de wijze waarop men de relatie organiseert/definieert </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    28. 28. Metacommunicatie <ul><li>Elke communicatie over de onderlinge betrekking. (`praten over praten‘) </li></ul><ul><li>Ook praten over de betrekking wordt wel metacommunicatie ge­noemd. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    29. 29. Relatieovereenkomsten of relatiedefinities <ul><li>Door het uitwisselen van relatieboodschappen structureren gezinsleden hun onderlinge betrekking. </li></ul><ul><li>Er ontstaan relatie-overeenkomsten, met bijbehorende (symmetrisch en complementair) </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    30. 30. Symmetrie <ul><li>Een symmetrische relatie-overeenkomst kenmerkt zich door gelijkheid en een streven naar een zo gering mogelijk verschil. </li></ul><ul><li>De gedragspatronen van de communicerende partners zullen elkaars spiegelbeeld zijn. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    31. 31. Complementariteit <ul><li>In een complementaire betrekking streven de partners naar een zo groot mogelijk verschil. </li></ul><ul><li>De ene partner neemt een voorgangerspositie in en de ander volgt en sluit erbij aan. </li></ul><ul><li>Hun gedrag is geen spiegelbeeld maar vult elkaar aan. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    32. 32. Interpunctie <ul><li>Door een interpunctie van interacties wordt een relatie-omschrijving gegeven. </li></ul><ul><li>Interpunctiegewoonten bekrachtigen de gevormde interactiepatronen. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    33. 33. symmetrische escalatie <ul><li>Een voortdurende openlijke verwerping van elkaars omschrijvingen. </li></ul><ul><li>Ontstaan een escalerende relatiestrijd, wat leidt tot wederzijdse kwetsing, vernedering en verloren gaan van vertrouwen en respect </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    34. 34. verstarde complementariteit <ul><li>Geen openlijke verwerping maar een negering van elkaars zelfomschrijvingen. </li></ul><ul><li>Beide partners in dwangpositie: ze moeten de omschrijving van de ander complementeren. </li></ul><ul><li>Het domineren van de één dwingt de ander tot volgen, het slaafs volgen van de één dwingt de ander tot domineren. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    35. 35. Diskwalificatie <ul><li>Communicatieve misverstanden doordat partners de eigen of andermans communicatie voortdurend ontzenuwen </li></ul><ul><ul><ul><li>Bv. absurd communiceren, </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>zichzelf tegenspreken, </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>voortdurend veranderen van thema, </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>zinloze uitweidingen, </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>onvoltooid laten van boodschappen, </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>letterlijk opvatten van overdrachtelijk bedoelde bood­schappen, </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>vage, nietszeggende beweringen doen etc. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Incongruente communicatie </li></ul></ul></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    36. 36. Incongruente communicatie <ul><li>Tegenstrijdige berichten op verschillende niveaus. </li></ul><ul><li>De tegenstrijdigheid op verbaal niveau en tussen de verbale en nietverbale berichten. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    37. 37. Voorbeelden: <ul><li>- Mijn vrouw zegt dat mijn gevoelswereld te mager is, ze vindt dat ik therapie nodig heb (zelfdiskwalificatie: niet ik, naar mijn vrouw heeft een oordeel over mij). </li></ul><ul><li>- Ach, als mijn vrouw zulke dingen zegt zal ze het wel erg moeilijk hebben en ik hou me dan maar in ( diskwalificatie van de ander). </li></ul><ul><li>- Mager zijn is mode, dus waarom zou ik me er druk over maken (diskwalificatie van het bericht). </li></ul><ul><li>- Ik kan me gelukkig op het werk in het contact met collega's goed redden (diskwalificatie van de context: de huwelijksrelatie waarop het bericht betrekking heeft wordt ontkend). </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    38. 38. Communicatie als conversatie <ul><li>Netwerk van samenhangende gedragingen, </li></ul><ul><li>Stelsel van gemeenschappelijke ideeën en een gezamenlijke visie op de werkelijkheid </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    39. 39. Communicatie als conversatie <ul><li>Bateson beschrijft hoe bepalend ideeën zijn voor de interpretatie van situaties en voor ons gedrag . Communicatie betekent in deze benadering conversatie. Gezinsleden dragen hun denkbeelden en overtuigingen aan elkaar over, definiëren en ordenen gebeurtenissen en geven de omringende werkelijkheid betekenis. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    40. 40. Communicatie als Conversatie <ul><li>Bestudering van hoe de ideeën van communicerende partijen aan elkaar gekoppeld worden staat centraal. Als het ene gezinslid een idee heeft over de ander en deze gedraagt zich op een wijze die consistent is met dit idee, dan wordt het bevestigd (confirmatie) . Wanneer wederzijdse ideeën door gedrag bevestigd worden ontstaat er een 'ecology of ideas'. Een gezinsstructuur kan dan ook worden opgevat als een ecologie van ideeën . </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    41. 41. Storing <ul><li>Gestoorde communicatie ontstaat als de conversatie gericht is op het gesloten houden van het ideeënstelsel. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    42. 42. Laat cliënten hun verhaal (narrative) vertellen <ul><li>Een bepaald perspectief.- </li></ul><ul><li>Een bepaalde tijds- en plaatsbepaling. </li></ul><ul><li>Bepaalde constructen die blijken uit etiketteringen, sleutelwoorden of ty­pische gezegden. </li></ul><ul><li>Een steeds terugkerend thema dat betrekking heeft op de ontstaansgeschiedenis van het gezin en dat relevant is voor de wijze waarop relaties georganiseerd zijn.. </li></ul><ul><li>Een interactiescenario dat aan gezinsleden een bepaalde rol voorschrijft. Deze blijkt meestal uit de beschrijving van motieven of uit een attributie van eigenschappen . </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com
    43. 43. Toekomstige Ontwikkelingen <ul><li>Hoe schept de mens door zijn communicatieve praxis zijn eigen werkelijkheid? </li></ul><ul><li>Ofwel hoe maakt hij door zijn communicatieve praxis zichzelf gelukkig of ongelukkig?.. </li></ul>02-06-09 cornelisnuman http://numanmwd.googlepages.com

    ×