1         B    GIÁO D C VÀ ÀO T O     TRƯ NG     I H C KINH T QU C DÂN             NGUY N M NH HOÀNG HOÀN THI N N I DUNG Q...
2         B   GIÁO D C VÀ ÀO T O    TRƯ NG      I H C KINH T QU C DÂN             NGUY N M NH HOÀNGHOÀN THI N N I DUNG QU ...
3                     L I CAM        OAN    Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u khoa h c  c l p c a riêng tôi. Các...
4                                                        M CL CTRANG PH BÌAL I CAM OAN.......................................
5               CHÚ THÍCH CÁC CH                    VI T T TT vi t t t                Ti ng Vi t                          ...
6                          DANH M C B NG BI UB ng 2.1    Cơ c u t ng s n ph m n i   a (GDP) thành ph Hà N i               ...
7                               DANH M C SƠSơ   1.1: Quy trình m c a hàng theo lu t năm 1989                              ...
8                                      M           U      1. S   c n thi t c a      tài      Ngh quy t 15-NQ-TW ngày 15/12...
9nư c nói chung.       Hơn n a, Hà N i là Th     ô c a c nư c, là nơi t p trung cơ quan       unão c a      ng, Nhà nư c, ...
10khuy n khích các thương nhân thu c m i thành ph n kinh t tham gia ho t  ng thương m i, t o i u ki n thu n l i, h tr và ư...
11dung qu n lý nhà nư c v thương m i ã làm gi m hi u l c qu n lý nhà nư c.M t s n i dung qu n lý theo mô hình cũ ã c n tr ...
12nhau c v m t lý lu n và th c ti n. Có th nêu ra m t s công trình nghiênc u có liên quan      nv n    này như:       1. Q...
13Kinh t qu c dân là ch nhi m, năm 2006. T nh ng cơ h i và thách th cchung c a n n kinh t khi tham gia h i nh p kinh t qu ...
14c u này ch gi i h n      góc     h p và hơn n a th i gian ã ư c vài năm nêns li u, thông tin và nh ng phát tri n m i c n...
15     -      xu t phương hư ng và các gi i pháp ch y u nh m hoàn thi n n idung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trê...
16     - Phương pháp h i ngh , h i th o, l y ý ki n chuyên gia.     6. Nh ng óng góp m i c a lu n án     -   nh d ng nh ng...
17                                     Chng 1   LÝ LU N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I         HÀNG HOÁ TRÊN A BÀN...
18bao g m các n i dung cơ b n là ho ch         nh chi n lư c, quy ho ch phát tri nthương m i, phân tích và xây d ng các ch...
19vi c liên quan t i qu n lý Nhà nư c v thương m i.      - Ch c năng i u ti t các ho t      ng thương m i và can thi p th ...
20th ng các t ch c qu n lý thương m i c a Nhà nư c cũng như          i ngũ cán bcông ch c th c hi n các ch c năng qu n lý ...
21       1.1.2.1. Xây d ng và ban hành văn b n quy ph m pháp lu t       - Trên cơ s pháp lu t Nhà nư c, các văn b n quy ph...
22ho ch phát tri n thương m i c a c nư c cũng như quy ho ch t ng th pháttri n kinh t - xã h i trên   a bàn t nh/thành ph ....
23       1.1.2.3. T   ch c kh o sát, nghiên c u th tr ng trong và ngoàit nh/thành ph , th tr ng n c ngoài       Thông qua ...
24       1.1.2.5. Th c hi n qu n lý Nhà n c       i v i các lo i hình kinh doanhtrên    a bàn t nh/thành ph       Xây d ng...
25Nhà nư c v thương m i trên      a bàn t nh/thành ph ph i làm t t công tác tch c th c hi n các quy ho ch, k ho ch, chương...
26nhu c u và xu hư ng phát tri n thương m i c a t nh/thành ph .       1.1.3. S   c n thi t ph i hoàn thi n n i dung qu n l...
27ch p nh n th c hi n các chính sách thương m i trên cơ s lu t (rules - basedtrade policy) thay th cho chính sách thưưong ...
28các t p oàn phân ph i xuyên qu c gia (TNCs)           u tư xây d ng các lo i hìnhc a hàng hi n       i như siêu th ,    ...
29nh ng nư c khác. Ví d , Hoa Kỳ là siêu cư ng kinh t th gi i cũng là nư ccó kim ng ch trao     i ngo i thương l n nh t th...
30các công o n c a chu i        t t i nh ng   a i m (qu c gia) có kh năng         thi u qu cao nh t v i chi phí th p nh t....
31thu s n, du l ch…);       Sáu là, t l trang b công ngh hi n      i cho ngành thương m i.       1.2.2.   c i m thương m i...
32ph trung tâm và          um i     phát tri n các quan h thương m i trong haihành lang kinh t này.       Hà N i là trung ...
33phương di n ch th kinh doanh (Trung ương,          a phương,       i di n c a   aphương khác, c a nư c ngoài...); lo i h...
34nghi p v        i v i các ho t     ng thương m i trên   a bàn Thành ph theo quy nh c a pháp lu t.       - Ph bi n, hư ng...
35nh ng quy      nh c a Thành ph không còn phù h p v i tình hình th c t vàkhông còn phù h p v i pháp lu t.       Th ba, th...
36nghi p, khu ch xu t). Ph i h p v i các ngành có liên quan xem xét c p h nng ch hàng d t may xu t kh u vào th trư ng có q...
37lý Nhà nư c        a phương.       - Th c hi n qu n lý Nhà nư c      i v i h i qu n chúng ho t     ng thu clĩnh v c thươ...
38v i cán b công ch c làm vi c t i S Thương m i nhưng thu c di n U bannhân dân Thành ph qu n lý theo quy            nh phâ...
39       - Tham mưu cho UBND Thành ph các chính sách h tr , khuy n khíchxu t kh u và      u tư;       - Tri n khai các gi ...
40     - Thu th p ý ki n c a c ng    ng doanh nghi p trong nư c và nư c ngoàiv ch trương, chính sách nh m c i thi n môi tr...
41Kinh ã có quá nhi u siêu th và trung tâm thương m i có di n tích trên10.000 m2. N u c ti p t c cho xây d ng thì s d n   ...
42khuy n khích phát tri n hàng hoá có nhãn mác, thương hi u n i ti ng.     V quá trình phát tri n, có hình th c chu i cho ...
43th t ng h p quy mô l n ã bão hoà. Chính vì v y, Thành ph B c Kinh ãph i áp d ng các bi n pháp kh ng ch phát tri n hình t...
44dân toàn Trung Qu c…    e. Tăng cư ng c i t o ph thương m i    L y ó làm h t nhân trong khu thương nghi p có tính ch t t...
45có ch c năng a d ng bao g m c ch bi n gia công, c l p ráp, kh p hàng…phát tri n thương m i i n t . Khuy n khích phát tri...
46c a chính quy n       c p khu, c p huy n. Trư c ây th c hi n ch             m tc pthì chính quy n c p khu, c p huy n khô...
47      - Qu n lý các ngành d ch v như ăn u ng, c m       , bán    u giá, h i chtri n lãm, cho thuê và nh ng d ch v có liê...
48ph có thu nh p tài chính ph n l n t ngành thương m i, vì v y n u h làmt t quy ho ch phát tri n thương m i trên       a b...
49các h có nhà hai bên m t ư ng         các h này như ng l i v trí ó cho chkinh doanh cà phê, kinh doanh ăn u ng; ngoài ra...
50      C a hàng bán l quy mô l n g m 2 h ng: h ng I là nh ng c a hàng bánl có di n tích sàn t 1.500 m2 tr lên (ho c 3.000...
51                 V n    ng m c a           (Di n tích sàn l n hơn                   Khai trương c a hàng                ...
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)

862 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

Luan van tien si kinh te quoc dan neu (22)

  1. 1. 1 B GIÁO D C VÀ ÀO T O TRƯ NG I H C KINH T QU C DÂN NGUY N M NH HOÀNG HOÀN THI N N I DUNG QU N LÝ NHÀNƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HÓA TRÊN A BÀN HÀ N I N NĂM 2020 LU N ÁN TI N SĨ KINH T Hà N i - 2008
  2. 2. 2 B GIÁO D C VÀ ÀO T O TRƯ NG I H C KINH T QU C DÂN NGUY N M NH HOÀNGHOÀN THI N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C VTHƯƠNG M I HÀNG HÓA TRÊN A BÀN HÀ N I N NĂM 2020 Chuyên ngành: Thng m i Mã s : 62.34.10.01 LU N ÁN TI N SĨ KINH T Ngư i hư ng d n khoa h c: GS. TS. HOÀNG C THÂN Hà N i – 2008
  3. 3. 3 L I CAM OAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u khoa h c c l p c a riêng tôi. Các s li u, k t qu nghiên c u tronglu n án này là trung th c và áng tin c y ./. Tác gi lu n án Nguy n M nh Hoàng
  4. 4. 4 M CL CTRANG PH BÌAL I CAM OAN.................................................................................................................2M C L C............................................................................................................................3DANH M C CH VI T T T...........................................................................................4DANH M C B NG BI U..................................................................................................5DANH M C SƠ ............................................................................................................6M U...............................................................................................................................7CHƯƠNG 1: LÝ LU N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁ TRÊN A BÀN T NH, THÀNH PH .............................17 1.1. N i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn t nh, thành ph .17 1.2. Vai trò và c i m c a thương m i Hà N i ............................................................28 1.3. Kinh nghi m xây d ng và th c hi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trong và ngoài nư c ...............................................................................33CHƯƠNG 2: TH C HI N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁ TRÊN A BÀN HÀ N I GIAI O N 2001 -2007 .57 2.1. Th c tr ng phát tri n thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i giai o n 2001-2007....60 2.2. Th c hi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i giai o n 2001 - 2007........................................................................................76 2.3. ánh giá th c tr ng th c hi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i..........................................................................................111CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯ NG VÀ GI I PHÁP HOÀN THI N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁ TRÊN A BÀN HÀ N I N NĂM 2020 .......................................................113 3.1. Yêu c u và nguyên t c hoàn thi n n i dung qu n lý nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i ................................................................................122 3.2. Phương hư ng phát tri n thương m i Hà N i n năm 2020 và t m nhìn n 2030........................................................................................................................122 3.3. Quan i m và nh hư ng hoàn thi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i n năm 2020 .........................................................134 3.4. Gi i pháp hoàn thi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i n năm 2020................................................................................141 3.5. M t s ki n ngh .....................................................................................................162K T LU N.......................................................................................................................167DANH M C CÔNG TRÌNH C A TÁC GI ..............................................................170TÀI LI U THAM KH O...............................................................................................165
  5. 5. 5 CHÚ THÍCH CÁC CH VI T T TT vi t t t Ti ng Vi t Ti ng AnhCNH.H H Công nghi p hoá, hi n i hoáDNTMNN Doanh nghi p thương m i nhà nư cDNVVN Doanh nghi p v a và nh TNN u tư nư c ngoài KKD ăng ký kinh doanhHNKT H i nh p kinh tHNKTQT H i nh p kinh t qu c tHTX H p tác xãHCTL H i ch tri n lãmIMF Qu ti n t qu c t International Monetary fundKH-CN Khoa h c - công nghKT-CT Kinh t - chính trKTTT Kinh t th trư ngNK Nh p kh uNSNN Ngân sách nhà nư cQLTT Qu n lý th trư ngTCH Toàn c u hoáTNC Các công ty xuyên qu c giaTTTM Trung tâm thương m iUBND U ban nhân dânWB Ngân hàng th gi i World BankWTO T ch c thương m i th gi i World Trade OrganizationXHCN Xã h i ch nghĩaXK Xu t kh uXNK Xu t nh p kh uXTTM Xúc ti n thương m i
  6. 6. 6 DANH M C B NG BI UB ng 2.1 Cơ c u t ng s n ph m n i a (GDP) thành ph Hà N i 58B ng 2.2 T ng m c bán l hàng hoá và d ch v tiêu dùng xã h i 60 Hà N i giai o n 2001-2007B ng 2.3 Cơ c u t ng m c bán l hàng hoá và d ch v tiêu dùng 61 xã h i Hà N i giai o n 2001-2007B ng 2.4 T ng m c và cơ c u lưu chuy n hàng hoá bán buôn Hà N i giai o n 62 2000-2007B ng 2.5 Kim ng ch và cơ c u xu t kh u giai o n 2001-2007 63B ng 2.6 Th trư ng xu t kh u c a Hà N i 65B ng 2.7 Kim ng ch và cơ c u nh p kh u giai o n 2001-2007 66B ng 2.8 Cơ c u các doanh nghi p kinh doanh thương m i trên a bàn Hà N i giai 69 o n 2001-2007B ng 2.9 Các văn b n ã ban hành năm 2007 77B ng 2.10 K t qu gi i quy t các th t c hành chính giai o n 2005-2007 81B ng 2.11 Doanh nghi p ngành thương nghi p, khách s n, nhà hàng, d ch v 2001- 84 2007B ng 2.12 Cơ s kinh doanh thương nghi p và d ch v cá th 2001-2007 85B ng 2.13 Phân lo i các c a hàng kinh doanh xăng d u trên a bàn Thành ph Hà 93 N iB ng 2.14 M c áp ng th t c xây d ng 93B ng 2.15 M c áp ng các th t c kinh doanh 94B ng 2.16 Phân b trên a bàn qu n, huy n 95B ng 2.17 Nh ng vi ph m pháp lu t trong ho t ng thương m i Hà N i th i gian 104 2001-2007B ng 3.1 nh hư ng m t s nhóm hàng xu t kh u ch l c 123 c a Hà N i n năm2010 và 2020B ng 3.2 nh hư ng cơ c u th trư ng xu t kh u c a Hà N i theo các khu v c n 124 năm 2010 và 2020B ng 3.3 nh hư ng th trư ng xu t kh u tr ng i m c a Hà N i n năm 2010 126 và 2020
  7. 7. 7 DANH M C SƠSơ 1.1: Quy trình m c a hàng theo lu t năm 1989 thành ph Shizuoka........................................................................................ 51Sơ 2.1: Chuy n d ch cơ c u GDP trên a bàn Thành ph H N i giai o n 2001 - 2007 .......................................................................... 62Sơ 2.2: Chuy n d ch cơ c u xu t kh u theo thành ph n kinh t trên a bàn Thành ph Hà N i giai o n 2002 - 2007 ............................. 67Sơ 2.3: Chuy n d ch cơ c u nh p kh u theo thành ph n kinh t trên a bàn Thành ph Hà N i giai o n 2001 - 2007 ....................... 70Sơ 2.4: Chuy n d ch cơ c u nh p kh u theo nhóm hàng trên a bàn Thành ph Hà N i giai o n 2001 - 2007 .................................... 71
  8. 8. 8 M U 1. S c n thi t c a tài Ngh quy t 15-NQ-TW ngày 15/12/2000 c a B Chính tr ã xác nh“Hà N i là trái tim c a c nư c, u não chính tr - hành chính qu c gia,trung tâm l n v văn hoá, khoa h c, giáo d c, kinh t và giao d ch qu c tc a c nư c”. Hà N i có v trí a lý và h th ng giao thông thu n l i n i li nv i các vùng, các t nh trong c nư c, ng th i là m t trung tâm kinh t l nnh t mi n B c và u m i giao thương qu c t c a Vi t Nam nên Hà N i ã, ang và s là u m i xu t nh p kh u, u m i phát lu ng bán buôn c a cáct nh phía B c và c a c nư c. S tăng trư ng và phát tri n kinh t , thươngm i c a Hà N i có s c m nh lan to r ng l n và tác ng m nh m t i sphát tri n kinh t xã h i t nư c. Sau 20 năm th c hi n công cu c i m i và h i nh p kinh t qu c t ,Th ô Hà N i ã phát tri n v m i m t, ã cùng c nư c vư t qua kh ngho ng kinh t - xã h i trong nh ng năm u c a th p k 90; kh c ph c tìnhtr ng trì tr , ình n; kinh t liên t c t trình tăng trư ng cao; GDP hàngnăm không ch áp ng ư c nhu c u tiêu dùng ngày càng cao c a s n xu tvà i s ng nhân dân trên a bàn mà còn dành ư c m t ph n tích lu tái s nxu t m r ng; l m phát b y lùi. Nh ng thành t u trên ã t o ra cho Hà N ith và l c m i, nh ng th i cơ phát tri n toàn di n, v ng ch c trong nh ngnăm u c a th k XXI. Trong giai o n 2001 - 2008, t c tăng GDP hàng năm t g n 12%,GDP bình quân u ngư i tính theo giá hi n hành c a Thành ph Hà N i tkho ng 28,6 tri u ng năm 2008, cao g p hơn 2 l n m c bình quân chungc a c nư c (11,4 tri u ng) ưa Th ô Hà N i th c s tr thành ng l cc a quá trình phát tri n kinh t xã h i c a khu v c phía B c nói riêng và c
  9. 9. 9nư c nói chung. Hơn n a, Hà N i là Th ô c a c nư c, là nơi t p trung cơ quan unão c a ng, Nhà nư c, các B , ngành, các cơ quan trung ương, hi p h i, oàn th , các cơ quan ngo i giao, các văn phòng i di n, các trung tâm d chv tài chính - ngân hàng, thương m i, thông tin - bưu chính vi n thông; nơi cócơ s h t ng giao thông v n t i và thông tin truy n thông phát tri n vào b cnh t t nư c; nơi t p trung ngu n nhân l c có ch t lư ng, trình cao hàng u c nư c và có m c bình quân thu nh p trên u ngư i cao, t o i u ki nthu n l i c v “ u vào” l n “ u ra” cho phát tri n phân công lao ng xãh i... Hà N i, v i b dày l ch s “ngàn năm văn hi n” s là n n t ng v ngch c cho s phát tri n văn hoá, xã h i Vi t Nam tương lai. Thương m i Hà N i ã t ư c nh ng thành t u áng k , óng gópkhông nh vào tăng trư ng GDP c a Thành ph nói riêng và c a c nư c nóichung. Thương m i phát tri n c n i và ngo i thành, nhi u phương th ckinh doanh thương m i hi n i, tiên ti n trên th gi i ã ư c ưa vào ngd ng, thương nhân Hà N i phát tri n c v s lư ng và năng l c qu n tr kinhdoanh, th trư ng xu t kh u hàng hoá và d ch v phát tri n nhanh. Thương m igóp ph n c l c vào c i thi n ch t lư ng cu c s ng c a ngư i dân Hà N i. Trong b i c nh Vi t Nam ã tr thành thành viên chính th c c a Tch c thương m i th gi i (WTO) và chuy n m nh sang xây d ng n n kinh tth trư ng hi n i, thương m i Hà N i s còn có nhi u cơ h i phát tri n và óng góp ngày càng quan tr ng vào s phát tri n kinh t xã h i Thành ph . Vai trò c a qu n lý Nhà nư c (QLNN) i v i phát tri n thương m itrên a bàn Hà N i th i gian qua ư c bi u hi n c th b ng vi c Thành phHà N i ã xây d ng và t ch c th c hi n nhi u cơ ch , chính sách nh m htr khuy n khích s hình thành và phát tri n các lo i hình thương m i vănminh, hi n i trên a bàn Thành ph . y m nh ho t ng xu t kh u,
  10. 10. 10khuy n khích các thương nhân thu c m i thành ph n kinh t tham gia ho t ng thương m i, t o i u ki n thu n l i, h tr và ưu ãi v v n, m t b ngbán hàng, v ào t o, thông tin và xúc ti n thương m i xây d ng i ngũthương nhân ngày càng l n m nh, áp ng yêu c u òi h i ngày càng cao c ath c ti n ho t ng kinh doanh thương m i trong i u ki n kinh t th trư ngvà h i nh p kinh t qu c t … Tuy nhiên, s phát tri n c a thương m i Hà N i th i gian qua th c schưa tương x ng v i nh ng ti m năng và l i th c a Th ô Hà N i. L rav i m t Th ô ngàn năm văn hi n, là trung tâm chính tr , kinh t , văn hoá xãh i c a c nư c, Hà N i ph i có m t cơ c u kinh t tiên ti n nh t so v i cơc u kinh t c a c nư c, trong ó ngành d ch v (g m c thương m i) ph ichi m t tr ng l n và là ng l c phát tri n c a kinh t Th ô. Nhưng trênth c t , thương m i Thành ph nh ng năm qua v n chi m m t t tr ng chưatương x ng. Theo s li u th ng kê chính th c, thương m i và s a ch a nhch chi m kho ng 12,7% GDP c a Thành ph năm 2006. T tr ng thươngm i hi n i trên a bàn Thành ph còn khiêm t n, ch chi m kho ng 20%,thương m i truy n th ng v n chi m t tr ng áp o kho ng 80% doanh sbán l . Cơ s v t ch t và k t c u h t ng c a thương m i Hà N i nhìn chungv n trong tình tr ng l c h u, ch m ư c i m i nâng c p, h th ng doanhnghi p, h th ng thương nhân, c u trúc và phân b th trư ng còn b t h p lý,c nh tranh không lành m nh, gây ra lãng phí l n; ngu n nhân l c ch t lư ngcao cho thương m i còn thi u. Xu t kh u tuy có tăng nhanh nhưng so v i t c tăng chung c a c nư c thì h u như không có gì n i b t... Trong nhi u nguyên nhân d n n nh ng h n ch c a phát tri n thươngm i th ô Hà N i trong th i gian qua, có nguyên nhân quan tr ng là qu n lýnhà nư c v thương m i nói chung, n i dung qu n lý nhà nư c v thương m inói riêng còn nhi u y u kém và b t c p. S l c h u và thi u ng b trong n i
  11. 11. 11dung qu n lý nhà nư c v thương m i ã làm gi m hi u l c qu n lý nhà nư c.M t s n i dung qu n lý theo mô hình cũ ã c n tr s phát tri n c a thươngm i Hà N i. Nh ng v n m i phát sinh trong ho t ng thương m i không ư c b sung k p th i vào n i dung qu n lý nhà nư c c a Thành ph ãd nt i s buông l ng và lúng túng c a các cơ quan qu n lý nhà nư c v thươngm i. Nh ng c thù c a các ô th l n như Hà N i không có s nh v khácbi t trong qu n lý nhà nư c, tình tr ng v a th a, v a thi u, không có s quy nh th ng nh t và tính t i các y u t c thù trong n i dung qu n lý nhànư c v thương m i ang là v n r t b c xúc. Trư c nh ng yêu c u phát tri n m i c a Th ô Hà N i, òi h i ph i cóphương hư ng và gi i pháp ng b , h u hi u nh m hoàn thi n n i dungqu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn. Qu n lý nhà nư c iv i ho t ng thương m i ph i phát huy các l i th , kh c ph c nh ng t n t iy u kém, thích ng v i th ch kinh t th trư ng và ti n trình h i nh p kinht qu c t và phù h p v i các m c tiêu, nh hư ng phát tri n kinh t - xã h ic a Thành ph trong th i kỳ t i. Vì v y, vi c nghiên c u và phát tri n thêmcơ s lý lu n c a QLNN v thương m i, ng th i ưa ra nh ng gi i pháp cótính khoa h c và kh thi nh m nâng cao hi u qu qu n lý nhà nư c v thươngm i trên a bàn Hà N i, thúc y chuy n d ch cơ c u kinh t , th c hi n côngnghi p hoá hi n i hoá c a Thành ph Hà N i là v n v a có ý nghĩa c pthi t v a có t m quan tr ng chi n lư c lâu dài. ây chính là lý do nghiênc u sinh l a ch n v n : “Hoàn thi n n i dung qu n lý nhà nư c vthương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i n năm 2020” làm tài nghiênc u lu n án ti n sĩ. 2. Tình hình nghiên c u tài lu n án Qu n lý Nhà nư c v thương m i Hà N i ã ư c nhi u công trìnhnghiên c u liên quan trong nư c c pt i các m c và n i dung khác
  12. 12. 12nhau c v m t lý lu n và th c ti n. Có th nêu ra m t s công trình nghiênc u có liên quan nv n này như: 1. Quy ho ch t ng th phát tri n thương m i Thành ph Hà N i nnăm 2020 và t m nhìn 2030, UBND Thành ph Hà N i, năm 2007. B n Quyho ch t p trung khái quát hoá là làm rõ các i u ki n và căn c xây d ngquy ho ch như i u ki n t nhiên, xã h i, kinh t c a Hà N i nh hư ng nphát tri n thương m i, th c tr ng phát tri n thương m i và th c tr ng QLNNv thương m i c a Hà N i… N i dung chính là xu t nh hư ng chi nlư c, các quan i m, m c tiêu, phương hư ng và các gi i pháp t ch c th chi n Quy ho ch t ng th phát tri n thương m i c a Hà N i t i năm 2020, t mnhìn t i 2030. N i dung i m i và hoàn thi n QLNN v thương m i cũng ư c c p và phân tích khá y và ng b , nhưng v i cách ti p c n làm t b ph n không tách r i c a Quy ho ch thương m i, m c chuyên sâuv QLNN trong b n quy ho ch b h n ch . 2. Quy ho ch phát tri n h th ng c a hàng xăng d u trên a bàn Thànhph Hà N i t i năm 2020 và t m nhìn t i năm 2030, S Thương m i Hà N i,2006. ây là b n quy ho ch k t c u h t ng thương m i cho m t hàng xăng,d u. Nh ng n i dung có liên quan t i QLNN v thương m i trong B n quyho ch h th ng c a hàng xăng d u trên a bàn Thành ph ư c nghiên c um t cách khá y và sâu s c, nh t là nh ng n i dung liên quan tr c ti p t iQLNN v thương m i m t hàng xăng d u. Tuy nhiên, xăng d u ch là m ttrong s các v t tư thi t y u c a n n kinh t c n có yêu c u qu n lý c thù.Do v y, QLNN v thương m i trong b n quy ho ch này mang tính c thù,sâu s c nhưng l i thi u t m chung và bao quát cho toàn b ho t ng thươngm i trên a bàn. 3. Nh ng cơ h i và thách th c i v i thương m i Hà N i trong quátrình h i nh p kinh t qu c t , tài c p cơ s do TS Phan T Uyên, ih c
  13. 13. 13Kinh t qu c dân là ch nhi m, năm 2006. T nh ng cơ h i và thách th cchung c a n n kinh t khi tham gia h i nh p kinh t qu c t , tài ã i sâuphân tích nh ng cơ h i và thách th c i v i phát tri n thương m i Hà N itrong quá trình h i nh p kinh t qu c t và xu t m t s gi i pháp nh m t nd ng cơ h i, vư t qua thách th c phát tri n thương m i Hà N i trong b ic nh h i nh p kinh t qu c t . ây, i m i và hoàn thi n QLNN v thươngm i ư c c p dư i góc m t gi i pháp cho phát tri n thương m i Hà N itrong b i c nh h i nh p kinh t qu c t . 4. Quy ho ch t ng th phát tri n kinh t - xã h i Th ô Hà N i giai o n 2010 - 2020, t m nhìn 2030. UBND Thành ph Hà N i, năm 2006. B nQuy ho ch t ng th phát tri n kinh t - xã h i Th ô Hà N i giai o n 2010 -2020, t m nhìn 2030 ánh giá m t cách t ng quát v th c tr ng phát tri nkinh t - xã h i c a Hà N i th i gian v a qua, ch rõ nh ng thành t u t ư c, nh ng t n t i, khó khăn, thách th c và nguyên nhân... làm cơ s chovi c xu t các n i dung chính c a b n Quy ho ch t ng th phát tri n kinh t- xã h i c a Th ô Hà N i giai o n 2010 - 2020 và t m nhìn 2030. Nh ngn i dung chính này g m nh ng nh hư ng chi n lư c l n, quan i m, m ctiêu, phương hư ng và gi i pháp t ch c th c hi n nh m hoàn thành t t nh tcác m c tiêu ra v xây d ng Th ô Hà N i văn minh, tiên ti n, hi n ith i gian t i năm 2020 và t m nhìn t i năm 2030. Trong b n Quy ho ch t ngth phát tri n kinh t xã h i Th ô Hà N i, n i dung v QLNN v thương m icũng ư c nghiên c u phân tích nhưng ch mang tính chung và khái quát l n. 5. Gi i pháp thúc y Hà N i h i nh p kinh t qu c t . TS. NghiêmXuân t, TS. Nguy n Minh Phong ng ch biên, NXB Chính tr qu c gia,Hà N i 2002. N i dung c a cu n sách nghiên c u, phân tích th c tr ng H inh p kinh t qu c t c a Hà N i, có c p t i n i dung QLNN v thươngm i trong liên quan t i h i nh p kinh t qu c t c a Hà N i, nhưng s nghiên
  14. 14. 14c u này ch gi i h n góc h p và hơn n a th i gian ã ư c vài năm nêns li u, thông tin và nh ng phát tri n m i c n ư c c p nh t, b sung nhi u. Tuy ã có m t s công trình nghiên c u liên quan t i QLNN vthương m i trên a bàn Thành ph Hà N i như ã nêu trên, nhưng nh ngcông trình này c p t i QLNN v thương m i dư i các góc ti p c nkhác nhau, có nh ng công trình thì c p t i QLNN v thương m i t mchung và bao quát, có nh ng công trình l i ch t p trung vào m t khía c nhc th , c thù cho ngành hàng, cho m t nhi m v c a QLNN v thươngm i… n nay v n chưa có công trình nào nghiên c u m t cách h th ng,toàn di n và sâu s c v n i dung QLNN i v i ho t ng thương m i trên a bàn Thành ph Hà N i. Hơn n a, h u h t các công trình ã ư c th chi n u t p trung vào giai o n 2001 - 2010, chưa công trình nào nghiênc u giai o n 2010 - 2020. Vì v y, vi c th c hi n tài lu n án s khôngtrùng l p, m b o tính c l p và có ý nghĩa lý lu n và th c ti n l n iv i vi c tăng cư ng qu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bàn Hà N i n năm 2020. 3. M c tiêu nghiên c u c a lu n án M c tiêu c a lu n án là nghiên c u cơ s khoa h c và xu t gi i phápnh m hoàn thi n n i dung qu n lý nhà nhà nư c v thương m i hàng hoáHà N i th i gian t i. hoàn thành m c tiêu này, lu n án s th c hi n nh ng nhi m v sau ây: - Nghiên c u cơ s lý lu n c a n i dung qu n lý Nhà nư c v thươngm i hàng hoá trên a bàn thành ph Hà N i. - Nghiên c u kinh nghi m qu n lý Nhà nư c v thương m i m tsnư c và rút ra bài h c cho QLNN v thương m i Thành ph Hà N i. - Phân tích, ánh giá th c tr ng n i dung qu n lý Nhà nư c v thươngm i hàng hoá trên a bàn thành ph Hà N i.
  15. 15. 15 - xu t phương hư ng và các gi i pháp ch y u nh m hoàn thi n n idung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn thành ph HàN i t i năm 2020. 4. i tư ng và ph m vi nghiên c u 4.1. i t ng nghiên c u: i tư ng nghiên c u c a lu n án là nh ng v n lý lu n và th c ti n c an i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bàn Thành ph Hà N i. 4.2. Ph m vi nghiên c u c a lu n án: - V n i dung: t p trung nghiên c u n i dung ch y u c a qu n lý Nhànư c (QLNN) v thương m i hàng hoá c a Hà N i và nh ng tác ng, nhhư ng c a nó t i phát tri n thương m i c a Hà N i. - V không gian: Nghiên c u n i dung QLNN v thương m i Thànhph Hà N i. Nghiên c u kinh nghi m nư c ngoài s l a ch n m t s thànhph c a Trung Qu c có nhi u i m tương ng các bài h c rút ra có giá tr ng d ng cho th c ti n c a Hà N i. - V th i gian: Nghiên c u th c tr ng n i dung qu n lý Nhà nư c vthương m i Hà N i th i gian t 2001 n nay và xu t các gi i phápnh m hoàn thi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i Hà N i th igian t i năm 2020. 5. Phương pháp nghiên c u Trong quá trình nghiên c u, tác gi s d ng các phương pháp sau: - Nghiên c u tài li u trên cơ s ngu n tài li u th c p là sách, báo, tàili u, thông tin, các websites trong nư c và qu c t liên quan t i QLNN vthương m i; - Kh o sát th c ti n QLNN v thương m i t i các ơn v h u quan HàN i và Thành ph H Chí Minh; - Phương pháp th ng kê, so sánh, phân tích, t ng h p;
  16. 16. 16 - Phương pháp h i ngh , h i th o, l y ý ki n chuyên gia. 6. Nh ng óng góp m i c a lu n án - nh d ng nh ng n i dung QLNN v thương m i hàng hoá trên abàn Hà N i trên cơ s nghiên c u 6 c trưng c a thương m i Hà N i. - Nghiên c u úc rút 4 bài h c kinh nghi m t qu n lý thương m i c aThành ph H Chí Minh, Thành ph B c Kinh và Thư ng H i (Trung Qu c) áp d ng cho Thành ph Hà N i. - T ng k t nh ng thành t u và ánh giá nh ng h n ch c a th c tr ngth c hi n n i dung QLNN v thương m i hàng hoá trên a bàn Thành phHà N i giai o n t 2001 n 2007. - Xây d ng quan i m, nghiên c u nh hư ng và xu t nh ng gi ipháp nh m hoàn thi n n i dung QLNN v thương m i hàng hoá trên a bànHà N i th i gian t i năm 2020. 7. K t c u c a lu n án 7.1. Tên tài lu n án: Hoàn thi n n i dung qu n lý nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bànHà N i n năm 2020. 7.2. K t c u c a lu n án: Ngoài ph n m u, k t lu n và danh m c tài li u tham kh o, n i dunglu n án ư c k t c u thành 3 chương: Chương 1: Lý lu n n i dung qu n lý nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn t nh, thành ph Chương 2: Th c hi n n i dung qu n lý nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i giai o n 2001-2007 Chương 3: Phương hư ng và gi i pháp hoàn thi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bàn Hà N i n năm 2020
  17. 17. 17 Chng 1 LÝ LU N N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁ TRÊN A BÀN T NH/THÀNH PH 1.1. N I DUNG QU N LÝ NHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁTRÊN A BÀN T NH/THÀNH PH 1.1.1. Tính t t y u và vai trò c a Nhà nư c trong qu n lý thương m itrên a bàn t nh/thành ph 1.1.1.1. Khái ni m qu n lý Nhà n c v thng m i T t c các n n kinh t th trư ng c a các nư c ã và ang phát tri n ucó s qu n lý, i u khi n, can thi p c a Nhà nư c nh ng ph m vi và m c khác nhau và b ng các phương th c khác nhau. Ngày nay, trong n n kinht hi n i, góc nhi u hay ít, h u như u áp d ng mô hình kinh t h nh p mà trong ó không th thi u vai trò qu n lý c a Nhà nư c. Theo cách hi u chung: Qu n lý Nhà nư c v kinh t là m t b ph n c aqu n lý Nhà nư c và qu n lý nói chung, là m t d ng ho t ng ph i h p th chi n ch c năng c a h th ng qu n lý Nhà nư c nh m tác ng có hi u qu lênh th ng b qu n lý (t c là n n kinh t ) thông qua vi c s d ng h th ng cácphương pháp, công c , bi n pháp qu n lý nh m t t i nh ng m c tiêu chi nlư c trong t ng th i kỳ. Chúng ta có th hi u qu n lý thương m i là quá trình th c hi n và ph ih p các ch c năng ho ch nh, t ch c, lãnh o và ki m soát các ho t ngthương m i trên th trư ng trong s tác ng c a h th ng qu n lý nhth ng b qu n lý nh m t m c tiêu thông qua vi c s d ng các công c vàchính sách qu n lý. 1.1.1.2. Ch c năng c a qu n lý Nhà n c v thng m i - Ch c năng ho ch nh: M c ích c a Nhà nư c th c hi n ch c năng ho ch nh nh hư ngho t ng thương m i c a các ch th tham gia th trư ng. Ch c năng này
  18. 18. 18bao g m các n i dung cơ b n là ho ch nh chi n lư c, quy ho ch phát tri nthương m i, phân tích và xây d ng các chính sách thương m i quy ho ch và nh hư ng chi n lư c phát tri n th trư ng, xây d ng h th ng pháp lu t cóliên quan n thương m i; xác l p các chương trình, d án, c th hoá chi nlư c, c bi t là các l trình h i nh p khu v c và qu c t . Vai trò c a ch c năng ho ch nh là giúp cho các doanh nghi p cóphương hư ng hình thành phương án, chi n lư c, k ho ch s n xu t kinhdoanh. Nó v a giúp t o l p môi trư ng kinh doanh, v a cho phép Nhà nư ccó th ki m soát ho t ng c a các doanh nghi p và các ch th kinh doanhtrên th trư ng. - Ch c năng ph i h p: Nhà nư c b ng vi c t o l p các cơ quan và h th ng t ch c, qu n lý, sd ng b máy này ho ch nh các chi n lư c, quy ho ch, chính sách, cácvăn b n pháp lu t. ng th i, s d ng s c m nh c a b máy t ch c th chi n nh ng v n thu c v qu n lý Nhà nư c nh m ưa chính sách và pháplu t vào th c ti n kinh doanh c a doanh nghi p, hi n th c hoá quy ho ch vàk ho ch. V i m c ích trên, ch c năng ph i h p có vai trò và bao g mnh ng n i dung sau: (i) Hình thành cơ ch ph i h p h u hi u gi a cơ quan qu n lý Nhà nư cv thương m i v i các cơ quan qu n lýý nhà nư c liên quan, v i các c p trongh th ng t ch c qu n lý thương m i c a Trung ương, t nh, thành ph . (ii) Trong thương m i qu c t , ch c năng này ư c th hi n s ph ih p gi a các qu c gia có quan h thương m i song phương ho c trong cùngm t kh i kinh t và thương m i, trong n l c nh m t t i các m c tiêu và m b o th c hi n các cam k t. (iii) B i dư ng và ào t o v ngu n l c kh năng th c hi n các công
  19. 19. 19vi c liên quan t i qu n lý Nhà nư c v thương m i. - Ch c năng i u ti t các ho t ng thương m i và can thi p th trư ng M c ích c a ch c năng này là nh m i u ti t các ho t ng thươngm i, i u ti t th trư ng các ho t ng này cũng như th trư ng phát tri ncân i, hài hoà, b n v ng và úng theo nh hư ng c a Nhà nư c. N i dung và vai trò c a ch c năng này bao g m: (i) Nhà nư c là ngư i b o v quy n l i h p pháp c a m i ch th kinhdoanh, khuy n khích và m b o b ng lu t pháp. Nhà nư c hư ng d n vàkích thích các doanh nghi p ho t ng theo nh hư ng th trư ng c a mình.M t khác, Nhà nư c can thi p và i u ti t th trư ng khi c n thi t mb o n nh kinh t vĩ mô, duy trì s c m nh n n tài chính qu c gia, gi v ng s cmua c a ti n t , m b o l i ích c a ngư i s n xu t và tiêu dùng. (ii) Nhà nư c h tr cho các doanh nghi p v thông tin, tài chính, k tc u h t ng kinh t - xã h i trong i u ki n cho phép, không vi ph m các camk t qu c t . B o v kinh t Nhà nư c theo úng pháp lu t qu c t , ch ngtham nhũng và th t thoát tài s n, m b o tăng trư ng kinh t , t o ngu n thucho ngân sách Nhà nư c. - Ch c năng ki m soát: Phát hi n nh ng l ch l c, nguy cơ ch ch hư ng ho c vi ph m pháp lu tvà các quy nh c a Nhà nư c, t ó ưa ra các quy t nh i u ch nh thíchh p nh m tăng cư ng hi u qu c a qu n lý Nhà nư c v thương m i. N i dung và vai trò c a ch c năng này: Nhà nư c giám sát ho t ng c a m i ch th kinh doanh cũng như ch qu n lý c a các ch th ó v các m t ăng ký kinh doanh, phương án s nph m, ch t lư ng và tiêu chu n s n ph m, b n quy n s h u công nghi p,môi trư ng ô nhi m, cơ ch qu n lý kinh doanh, nghĩa v n p thu ... Nhà nư c cũng th c hi n vi c ki m tra, ánh giá v s c m nh c a h
  20. 20. 20th ng các t ch c qu n lý thương m i c a Nhà nư c cũng như i ngũ cán bcông ch c th c hi n các ch c năng qu n lý c a Nhà nư c. 1.1.1.3. Vai trò c a qu n lý Nhà n c v thng m i - Nhà nư c t o môi trư ng và i u ki n cho thương m i phát tri n: Môitrư ng ây bao g m c môi trư ng v th ch pháp lý, môi trư ng kinh t ,văn hoá - xã h i và môi trư ng k thu t - công ngh . Trong quá trình chuy n i t n n kinh t v n hành theo cơ ch k ho ch hoá t p trung, quan liêu, baoc p sang cơ ch th trư ng, chúng ta thư ng quá nh n m nh n môi trư ngth ch pháp lý và môi trư ng kinh t mà chưa th c s chú ý n môi trư ngvăn hoá - xã h i và môi trư ng k thu t - công ngh i v i phát tri n thươngm i. Trong i u ki n hi n nay, Nhà nư c c n t p trung t o l p ng b các i u ki n v môi trư ng cho phát tri n thương m i. - Nhà nư c nh hư ng cho s phát tri n c a thương m i trên th trư ngthông qua vi c xây d ng và t ch c th c hi n các chi n lư c, quy ho ch và kho ch phát tri n. - Nhà nư c th c hi n i u ti t và can thi p: Trong i u ki n th trư ngnư c ta phát tri n không ng u gi a khu v c, Nhà nư c th c hi n ch cnăng i u ti t và can thi p vào quá trình ho t ng thương m i trên th trư ngb ng các công c và bi n pháp kinh t nh m m b o phát tri n ng ugi a thành th và nông thông, vùng núi, vùng sâu, vùng xa. - Nhà nư c th c hi n vai trò thanh tra, ki m tra và ki m soát i v i cácho t ng thương m i trên th trư ng. Ch nh thanh tra kinh doanh và ki mtra vi c ch p hành pháp lu t v thương m i nh m phát hi n và x lý vi ph mv thương m i, ng th i ki n ngh các bi n pháp m b o thi hành pháp lu tv thương m i. 1.1.2. N i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i hàng hoá trên a bànt nh/thành ph
  21. 21. 21 1.1.2.1. Xây d ng và ban hành văn b n quy ph m pháp lu t - Trên cơ s pháp lu t Nhà nư c, các văn b n quy ph m pháp lu t c aChính ph và các văn b n qu n lý, hư ng d n c a B Công Thương, cơ quanQLNN v thương m i trên a bàn xây d ng các d th o văn b n quy ph mpháp lu t hư ng d n thi hành và trình u ban nhân dân t nh/thành ph thôngqua; trong ph m vi th m quy n c a mình, cơ quan QLNN v thương m i trên a bàn t nh/thành ph ban hành các văn b n hư ng d n chuyên môn, nghi pv , k thu t i v i các ho t ng thương m i trên a bàn t nh/thành phtheo quy nh c a pháp lu t. - T ch c ph bi n, hư ng d n, giáo d c pháp lu t thương m i iv ithương nhân trên a bàn t nh/thành ph m b o vi c th c hi n úng quy nh c a pháp lu t v thương m i. - Ban hành các văn b n hư ng d n các phòng Kinh t qu n, huy n vnghi p v chuyên môn thương m i và th c hi n các ch trương chính sáchpháp lu t liên quan n ho t ng thương m i. 1.1.2.2. Xây d ng quy ho ch, k ho ch, các chng trình, án pháttri n thng m i trên a bàn t nh/thành ph H th ng các quy ho ch, k ho ch phát tri n thương m i là nh ng côngc quan tr ng các cơ quan qu n lý Nhà nư c th c hi n công tác qu n lýNhà nư c v thương m i trên a bàn t nh/thành ph . ây là nh ng tư tư ngch o, các m c tiêu, ch tiêu, các mô hình, bi n pháp ng n h n và dài h n nh hư ng cho ho t ng kinh doanh thương m i c a t nh/thành ph pháttri n theo úng các m c tiêu chung c a phát tri n kinh t - xã h i. Vì v y, xâyd ng các chi n lư c, quy ho ch, k ho ch phát tri n thương m i là m t n idung quan tr ng c a công tác qu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bànt nh/thành ph . Các chi n lư c, quy ho ch, k ho ch phát tri n thương m itrên a bàn t nh/thành ph ph i phù h p v i các chi n lư c, quy ho ch, k
  22. 22. 22ho ch phát tri n thương m i c a c nư c cũng như quy ho ch t ng th pháttri n kinh t - xã h i trên a bàn t nh/thành ph . B n quy ho ch t ng th phát tri n thương m i trên a bàn t nh/thànhph ph i ư c xây d ng d a trên các lu n c khoa h c và th c ti n cao, cbi t y u t d báo và t m nhìn v phát tri n thương m i trên cơ s quy ho cht ng th phát tri n kinh t xã h i trên a bàn ph i ư c quán tri t sâu s ctrong b n quy ho ch này làm căn c cho vi c quy ho ch t ng th phát tri nthương m i c a c nư c trong th i gian trung và dài h n. M t y u t quan trong không th thi u i v i vi c xây d ng quy ho chthương m i trên a bàn t nh/thành ph là b n quy ho ch này ph i ư c thamv n ý ki n y và ph i ph n ánh ư c s phù h p v i quy ho ch v xâyd ng cũng như quy ho ch ô th c a t nh/thành ph . Vi c qu n lý Nhà nư c v thương m i còn th hi n vi c c th hoácác ch trương, chính sách, các quy t nh c a nhà nư c v thương m i trêncơ s c thù c a t nh/thành ph . Qu n lý Nhà nư c v thương m i trên abàn t nh, thành ph là m t b ph n trong h th ng qu n lý Nhà nư c th ngnh t t Trung ương n a phương. Các cơ quan qu n lý Nhà nư c vthương m i c a t nh/thành ph có nhi m v tri n khai th c hi n t t các chtrương, chính sách, các quy t nh c a Nhà nư c v thương m i trên a bànt nh/thành ph . Trên cơ s c thù c a t nh, thành ph , cơ quan qu n lý Nhànư c v thương m i trên a bàn t nh/thành ph ph i t ch c ban hành cácvăn b n th ch hoá các văn b n quy ph m pháp lu t, các văn b n hư ng d nchuyên môn, nghi p v i v i các ho t ng thương m i trên a bànt nh/thành ph ; ph bi n hư ng d n, giáo d c pháp lu t thương m i iv ithương nhân trên a bàn t nh/thành ph m b o vi c th c hi n úng quy nh c a pháp lu t v thương m i.
  23. 23. 23 1.1.2.3. T ch c kh o sát, nghiên c u th tr ng trong và ngoàit nh/thành ph , th tr ng n c ngoài Thông qua kh o sát, nghiên c u th trư ng, ti n hành t ng h p và x lýcác thông tin th trư ng, cung c p cho các doanh nghi p và các cơ quan Nhànư c có liên quan. Cân i cung c u trên a bàn t nh/thành ph , ph i h p v icác cơ quan qu n lý ngành ch o các doanh nghi p ho t ng thương m itrên a bàn th c hi n cung ng nh ng m t hàng thi t y u, m t hàng thu cchính sách, m b o nhu c u c a th trư ng trong ph m vi t nh/thành ph , gópph n bình n giá c và th c hi n các chính sách thương m i ưu ãi. 1.1.2.4. T ch c ăng ký kinh doanh thng m i trên a bàn t nh/thành ph Ho t ng ăng ký kinh doanh nh m b o m quy n kinh doanh thươngm i h p pháp cho m i thương nhân trên a bàn theo quy nh c a pháp lu t.T ch c ăng ký kinh doanh thương m i trên a bàn t nh/thành ph baog m: c p gi y phép kinh doanh thương m i, gi y ch ng nh n i u ki nkinh doanh i v i thương nhân kinh doanh các lo i hàng hoá và d ch vthương m i h n ch kinh doanh, kinh doanh có i u ki n theo quy nh c apháp lu t và s phân c p c a Chính ph ; Th c hi n vi c ăng ký thành l pvăn phòng i di n, chi nhánh c a thương nhân Vi t Nam trên a bànt nh/thành ph ; th c hi n ăng ký ho t ng cho văn phòng i di n, chinhánh c a thương nhân nư c ngoài trên a bàn t nh/thành ph … Cơ quanqu n lý Nhà nư c v thương m i ph i t ch c t t công tác c p ăng ký kinhdoanh b o m luôn theo dõi, ki m tra nh m ngăn ch n các hành vi vi ph mpháp lu t c a thương nhân trên a bàn t nh/thành ph . Cơ quan ăng lý kinhdoanh ph i xây d ng ư c h th ng thông tin v doanh nghi p và làm t tcông tác ki m tra doanh nghi p theo nh ng n i dung trong h sơ ăng kýkinh doanh m b o ho t ng ăng ký kinh doanh ư c th c hi n úngtheo quy nh c a pháp lu t.
  24. 24. 24 1.1.2.5. Th c hi n qu n lý Nhà n c i v i các lo i hình kinh doanhtrên a bàn t nh/thành ph Xây d ng qui ho ch, k ho ch, phương hư ng phát tri n các lo i hìnhkinh doanh thương m i cho t ng th i kỳ phù h p v i qui ho ch, k ho ch,phương hư ng phát tri n kinh t - xã h i trên a bàn t nh/thành ph nh m áp ng nhu c u s n xu t, lưu thông hàng hoá và tiêu dùng c a nhân dân. Banhành các chính sách v u tư, xây d ng, qu n lý ho t ng; Thi t l p m iquan h ch t ch gi a các c p qu n lý các lo i hình kinh doanh và các thươngnhân, m b o thông tin k p th i, nhanh chóng và chính xác, c bi t cungc p thông tin, tư v n v hàng hoá, th trư ng cho các thương nhân và ngư itiêu dùng; T ch c ki m tra, khen thư ng và x lý các vi ph m v ho t ngc a các lo i hình kinh doanh thương m i. 1.1.2.6. Qu n lý ho t ng xúc ti n thng m i trên a bàn t nh/thành ph N i dung này nh n m nh t i vi c quy nh rõ trách nhi m c a t nh/thànhph và c a doanh nghi p trong ho t ng xúc ti n thương m i, ưa ra các yêuc u i v i cơ quan t ch c xúc ti n thương m i. Hư ng d n và tư v n chodoanh nghi p v n i dung, nghi p v và phương pháp ti n hành xúc ti nthương m i. Ki m tra ho t ng xúc ti n thương m i c a các doanh nghi ptheo úng quy nh c a pháp lu t; h tr các doanh nghi p trong vi c xâyd ng và phát tri n thương hi u. 1.1.2.7. Thanh tra, ki m tra, giám sát vi c th c hi n pháp lu t, chtrng, chính sách, pháp lu t v thng m i trên a bàn t nh/thành ph Ki m tra giám sát vi c ch p hành pháp lu t v thương m i c a các chth kinh doanh trên a bàn. Các quy ho ch, k ho ch, chương trình, ánphát tri n thương m i c a t nh/thành ph sau khi ư c xây d ng xong ph itri n khai tri n th c hi n, ki m tra i u ch nh k p th i. Các cơ quan qu n lý
  25. 25. 25Nhà nư c v thương m i trên a bàn t nh/thành ph ph i làm t t công tác tch c th c hi n các quy ho ch, k ho ch, chương trình, án phát tri nthương m i ã ư c duy t, k p th i phát hi n và i u ch nh các quy ho ch, kho ch, chương trình, án phát tri n thương m i cho phù h p v i i u ki nphát tri n th c t . Bên c nh ó, ph i thư ng xuyên t ch c, hư ng d n, ki mtra vi c th c hi n và k p th i phát hi n nh ng v n m i n y sinh ki nngh và i u ch nh. Th c hi n công tác ki m tra, ki m soát th trư ng, tr cti p t ch c các ho t ng thanh tra, ki m tra u tranh ch ng buôn l u, làmhàng gi , buôn bán hàng c m, kinh doanh trái phép và các hành vi vi ph mpháp lu t khác v thương m i trên a bàn t nh/thành ph . Qua ó, thúc yho t ng kinh doanh thương m i c a các thương nhân trên a bàn t nh/thànhph , b o v l i ích chính áng c a ngư i s n xu t và tiêu dùng. 1.1.2.8. T ch c công tác nghiên c u khoa h c v thng m i; ào t o i ngũ cán b công ch c qu n lýý ho t ng thng m i trên a bànt nh/thành ph ây là n i dung qu n lý nh m ưa các ti n b khoa h c vào ho t ngthương m i và nâng cao năng l c ho t ng cho các t ch c qu n lý và kinhdoanh thương m i trên a bàn t nh/thành ph . Công tác này òi h i ph i có s u tư v th i gian và ti n c a tương i lâu dài mà các doanh nghi p khó có thth c hi n t t ư c, òi h i các cơ quan qu n lý Nhà nư c ph i tham gia th chi n. Cơ quan qu n lý Nhà nư c ph i t ch c t t công tác nghiên c u khoa h cvà ng d ng khoa h c công ngh vào ho t ng kinh doanh thương m i trên abàn. T ch c vi c ào t o, b i dư ng nâng cao trình chuyên môn nghi p vcho cán b , công ch c làm công tác qu n lý Nhà nư c v thương m i, các doanhnghi p thương m i trên a bàn theo quy ho ch, k ho ch ào t o nh m áp ng
  26. 26. 26nhu c u và xu hư ng phát tri n thương m i c a t nh/thành ph . 1.1.3. S c n thi t ph i hoàn thi n n i dung qu n lýýý Nhà nư c vthương m i trên a bàn t nh/thành ph Vi c hoàn thi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bànt nh/thành ph là vô cùng quan tr ng nh m m b o cho th trư ng hàng hoávà d ch v ư c thông su t, môi trư ng pháp lu t, chính sách thu n l i và phùh p v i xu th h i nh p hi n nay. Tính t t y u c a vi c hoàn thi n n i dungqu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bàn t nh/thành ph ư c th hi n: Th nh t, do th c ti n phát tri n m i c a thương m i trên a bànt nh/thành ph : Trong b i c nh môi trư ng kinh doanh c a t nh/thành ph ãthay i căn b n khi nư c ta ti p t c quy t li t th c hi n công cu c im ichuy n sang xây d ng n n kinh t th trư ng hi n i và tham gia h i nh p y và sâu r ng v i khu v c và th gi i. Thương m i trên a bànt nh/thành ph s ti p t c phát tri n c v chi u r ng và chi u sâu, nh t là sphát tri n nhanh chóng c a các lo i hình thương m i hi n i và thương m i i n t . Trên a bàn t nh/thành ph s hình thành m t th trư ng c nh tranhth c s và ngày càng quy t li t. Các doanh nghi p s ph i c nh tranh v inhau ngay trên th trư ng c a chính mình, th trư ng trong nư c và th trư ngnư c ngoài khi th c hi n các l trình h i nh p v i kinh t khu v c và qu c t .Nh ng th c ti n phát tri n m i c a thương m i trên a bàn t nh/thành ph t ra nh ng yêu c u, nhi m v m i cho qu n lý Nhà nư c v thương m i. Th hai, do s c ép ph i i m i chính sách thương m i trong quá trìnhh i nh p kinh t qu c t . Trong b i c nh toàn c u hoá và khu v c hoá trên thgi i di n ra ngày càng sâu s c, h u h t chính ph các nư c u l a ch n con ư ng m c a h i nh p kinh t qu c t th c hi n công nghi p hoá, hi n i hoá t nư c. Tham gia h i nh p kinh t qu c t , chính ph các nư c u
  27. 27. 27ch p nh n th c hi n các chính sách thương m i trên cơ s lu t (rules - basedtrade policy) thay th cho chính sách thưưong m i ơn phương hay chính sáchthương m i d a trên k t qu (result-based trade policy). Tình hình này cũngx y ra i v i Vi t Nam khi t nư c tham gia h i nh p kinh t qu c t , ch pnh n lu t chơi c a WTO và tr thành thành viên c a t ch c này. im ichính sách thương m i chính là m t n i dung c a i m i qu n lý Nhà nư cv thương m i. Thương m i trên a bàn t nh/thành ph s phát tri n m nh m theo cơch kinh t th trư ng và có s m c a, h i nh p sâu s c v i khu v c và thgi i. Nh ng quy nh qu n lý Nhà nư c v thương m i t th i bao c p khôngth áp d ng cho th c ti n sinh ng c a thương m i ngày nay, t t y u d n nvi c ph i hoàn thi n qu n lý Nhà nư c cho phù h p. Th ba, là yêu c u t thân c a vi c ph i tăng cư ng năng l c và hi uqu qu n lý Nhà nư c v thương m i nh m áp ng òi h i c a th c ti nqu n lý. Th c ti n thương m i ã ýthay i cơ b n dư i tác ng c a im ivà m c a, h i nh p. N u qu n lý Nhà nư c v thương m i không có nh ng i m i cho phù h p mà v n duy trì tình tr ng trì tr và l c h u s kìm hãm sphát tri n c a thương m i trên a bàn t nh/thành ph và còn t ra thách th cv s t n t i c a chính h th ng qu n lý Nhà nư c. Vì v y, i m i và hoànthi n n i dung qu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bàn t nh/thành phcàng tr nên c p thi t. Nh t là yêu c u nâng cao năng l c tri n khai xây d ngvà th c hi n các chi n lư c và quy ho ch phát tri n thương m i trên a bàn,năng l c ki m tra và m b o v sinh an toàn th c ph m, ki m tra giám sátcác lo i hình thương m i bán buôn, bán l qua m ng... Th tư, h i nh p kinh t qu c t s kéo theo s phát tri n c a h th ngphân ph i. S c h p d n l n v bán l v i các nhà u tư nư c ngoài, nh t là
  28. 28. 28các t p oàn phân ph i xuyên qu c gia (TNCs) u tư xây d ng các lo i hìnhc a hàng hi n i như siêu th , i siêu th , trung tâm thương m i... Nh ngv n l n ang t ra trong qu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bànt nh/thành ph là vi c m b o hài hoà và phát tri n cân b ng thương m i nhưth nào? làm sao có th b o v các nhà bán l trong nư c trư c s bànhtrư ng c a các TNCs khi th c hi n l trình m c a th trư ng phân ph i theocam k t WTO trong i u ki n v n m b o quy n l i chính áng c a ngư itiêu dùng và duy trì s n nh, phát tri n th trư ng trên a bàn t nh/thànhph ? M t yêu c u khác t ra i v i qu n lý Nhà nư c v thương m i trên a bàn t nh/thành ph nh hư ng phát tri n cho thương m i c a t nh/thànhph t t m c khu v c và th gi i trong th i gian trung h n t i. 1.2. VAI TRÒ VÀ C I M C A THƯƠNG M I HÀ N I 1.2.1. Vai trò c a thương m i Hà N i Thương m i v i nghĩa là m t ngành d ch v phân ph i, có vai trò quantr ng s ng còn i v i b t kỳ m t n n kinh t s n xu t hàng hoá nào dù là l nhay nh , dù là phát tri n hay ang phát tri n. Thương m i th c hi n các ch cnăng xu t, nh p kh u, phân ph i, lưu thông, và là các m t xích không ththi u trong h th ng phân ph i hàng hoá t khâu s n xu t t i ngư i tiêu dùngcu i cùng. Thương m i gi vai trò quan tr ng trong quá trình th c hi n tái s nxu t m r ng xã h i, góp ph n quan tr ng thúc y phát tri n s n xu t, pháttri n kinh t và gia tăng l i ích cho ngư i tiêu dùng, c i thi t ch t lư ng cu cs ng con ngư i. Khi xã h i càng phát tri n, trình phân công lao ng xãh i, trình chuyên môn hoá càng cao và nhu c u c a ngư i tiêu dùng càng ư c cá bi t hoá thì vai trò c a thương m i càng tr nên quan tr ng. Th cti n, các nư c tiên ti n nh t cũng là các nư c có n n thương m i phát tri nhàng u th gi i và óng góp c a thương m i cho t ng s n ph m qu c n i(GDP) nh ng nư c này cao hơn h n so v i t tr ng thương m i/GDP c a
  29. 29. 29nh ng nư c khác. Ví d , Hoa Kỳ là siêu cư ng kinh t th gi i cũng là nư ccó kim ng ch trao i ngo i thương l n nh t th gi i. c bi t, óng góp c athương m i bán buôn, bán l trong cơ c u GDP c a Hoa Kỳ cũng r t cao.Theo V th ng kê kinh t , B Thương m i Hoa Kỳ, t ng kim ng ch xu t nh pkh u hàng hoá và d ch v c a Hoa Kỳ năm 2005 t 3.280,0 t USD, trong ókim ng ch xu t kh u t 1.283,07 t USD và kim ng ch nh p kh u t1.997,44 t USD, nh p siêu hàng hoá và d ch v là 714,4 t USD. Doanh sbán buôn hàng hoá c a các nhà bán buôn ch s h u Hoa Kỳ (Merchantwholesalers) (không tính doanh s bán buôn c a các nhà s n xu t/ch t o)năm 2005 t 3.858,0 t USD và b ng kho ng 29,7% so v i GDP c a HoaKỳ. Còn doanh s bán l hàng hoá và d ch v thì t kho ng 3.693,4 t USDnăm 2005, chi m kho ng 24% trong GDP (13.000,0 t USD năm 2005) c aHoa Kỳ. Thương m i cũng góp ph n quan tr ng trong t o công ăn, vi c làm cho xãh i, trong u tư phát tri n kinh doanh t o ra c a c i, v t ch t cho xã h i, th chi n giá tr gia tăng cho n n kinh t ; L y ví d v trư ng h p c a Hoa Kỳ, theo sli u th ng kê vi c làm c a B Lao ng (DOL) nư c này, lĩnh v c bán buônchi m kho ng 4,4% l c lư ng lao ng và 7,0% s lư ng cơ s kinh doanh c aHoa Kỳ; s li u tương ng c a lĩnh v c bán l là 11,6% và 12,1% năm 2006. Vai trò quan tr ng c a thương m i trong n n kinh t qu c dân còn ư cth hi n r t rõ trong lýý thuy t v chu i cung ng (Supply Chain) hay chu igiá tr (Value Chain). Nh t là trong b i c nh toàn c u hoá và qu c t hoá hi nnay, các chu i này ư c nghiên c u ph m vi toàn c u. Chu i giá tr toànc u (Global Value Chain - GVC) ư c nh nghĩa là m t dây chuy n (chu i)s n xu t - kinh doanh theo phương th c toàn c u hoá, trong ó nhi u nư c,mà ch y u là doanh nghi p, tham gia vào các công o n khác nhau, t thi tk ; ch t o; marketing; n phân ph i; h tr ngư i tiêu dùng. GVC cho phép
  30. 30. 30các công o n c a chu i t t i nh ng a i m (qu c gia) có kh năng thi u qu cao nh t v i chi phí th p nh t. Vai trò then ch t c a GVC thư ng làcác t p oàn xuyên qu c gia (TNCs) do tính ch t ho t ng xuyên biên gi ivà kh năng thu hút h p tác, thương m i và u tư qu c t c a nh ng t p oàn này. Lý thuy t chu i cũng ch ra r ng, trong 3 công o n chính c achu i là: (1) nghiên c u và thi t k , (2) s n xu t, l p ráp và (3) thương m i thìcông o n 1 và 3 là t o ra giá tr gia tăng l n nh t. Như v y, phát tri n thươngm i chính là cách th c không ch th c hi n mà quan tr ng là nâng caogiá tr gia tăng cho n n kinh t ... Vai trò c a thương m i Hà N i i v i phát tri n kinh t , xã h i c aThành ph cũng quan tr ng như vai trò c a thương m i i v i s phát tri nc a m t n n kinh t chung. Vai trò c a thương m i Hà N i ư c nghiên c uxác nh d a trên nh ng tiêu chí sau ây: M t là, t tr ng c a ngành thương m i trong t ng GDP c a Thành ph quacác năm (g m c xu t nh p kh u và thương m i bán buôn, bán l trên a bàn); Hai là, óng góp c a ngành thương m i vào tăng trư ng GDP c a Thànhph (m c óng góp c a ngành thương m i vào tăng trư ng GDP ư c olư ng b ng ch tiêu t l (%) gi a m c tăng thêm c a GDP ngành thương m iv i t ng m c tăng thêm c a GDP toàn n n kinh t Thành ph ); Ba là, t l s d ng v n u tư c a thương m i Hà N i qua các năm (v n u tư cho thương m i/v n u tư toàn xã h i c a Thành ph ); B n là, thu hút lao ng vào thương m i Hà N i trong Thành ph (lao ng c a thương m i Hà N i/t ng s lao ng c a Thành ph , t l vi c làmtăng thêm trong thương m i so v i tăng vi c làm chung c a Thành ph ...); Năm là, óng góp c a thương m i Hà N i vào vi c lôi kéo s phát tri n,nâng cao kh năng c nh tranh c a các ngành khác (công nghi p, nông nghi p,
  31. 31. 31thu s n, du l ch…); Sáu là, t l trang b công ngh hi n i cho ngành thương m i. 1.2.2. c i m thương m i Hà N i Hà N i có v trí a lý - chính tr quan tr ng, có l i th c bi t pháttri n thương m i so v i các a phương khác trong c nư c. Là trung tâm unão chính tr - hành chính qu c gia; là trung tâm l n v kinh t , văn hoá, giáod c, y t nên t p trung các cơ quan s quán nư c ngoài và các t ch c qu ct ; có nhi u u m i giao thông ư ng b , ư ng s t, ư ng thu và hàngkhông, thu n l i cho giao thương v i bên ngoài. Cơ s v t ch t k thu t ãt o d ng vào lo i khá trong c nư c. ó là các y u t m b o không ch choliên k t c a th trư ng Hà N i v i th trư ng c nư c và th gi i, mà còn chophép Hà N i ti p c n nhanh v i nh ng cơ h i thương m i, phát huy ư c s cm nh trong thu hút, i u ph i và phân ph i các dòng hàng hoá và d ch vphát tri n thương m i c th trư ng trong nư c và nư c ngoài, ph c v vàthúc y quá trình tham gia phân công lao ng qu c t , khu v c và h i nh pvào th trư ng th gi i c a Hà N i nói riêng và c nư c nói chung. Là trung tâm kinh t l n nh t B c b , Hà N i có s c hút và kh năng thúc y, lôi kéo s phát tri n thương m i c a vùng ng b ng sông H ng và trungdu mi n núi B c b , vùng kinh t tr ng i m B c b , nh th trư ng tiêu th l nv hàng hoá, các ngành d ch v phát tri n thu n l i, m ng lư i phân ph i có khnăng liên k t ch t ch v i các ngu n cung ng hàng hoá trong vùng. Hà N i là u m i giao thông chính, trung tâm c a các ngành d ch vnên có i u ki n thu n l i phát tri n ngành thương m i mang t m khu v c ông Nam Á. Hà N i còn có v trí quan tr ng trong h p tác hai hành lang kinh t Vi tNam - Trung Qu c: Côn Minh - Lào Cai - Hà N i - H i Phòng - Qu ng Ninhvà Qu ng Tây - L ng Sơn - Hà N i - H i Phòng. Theo ó, Hà N i là thành
  32. 32. 32ph trung tâm và um i phát tri n các quan h thương m i trong haihành lang kinh t này. Hà N i là trung tâm hàng u v khoa h c- công ngh , có i u ki nthu n l i thu hút i ngũ khoa h c trong và ngoài nư c, trong i u ki n ó,ngành thương m i Hà N i cũng có nhi u thu n l i tăng cư ng trìnhcông ngh hi n i, áp ng các m c tiêu phát tri n. V i v trí Th ôc a t nư c, Hà N i có các i u ki n và y u tthu n l i phát tri n ngành thương m i, phát huy vai trò trung tâm giao lưuvà phân ph i hàng hoá, trung tâm kinh t và giao d ch qu c t c a c nư c. Nh ng i u ki n trên ã phác ho b c tranh thương m i Hà N i v inh ng c i m sau: Th nh t, thương m i Hà N i t p trung nhu c u phong phú, a d ng vhàng hoá và d ch v vào b c nh t nư c. Nhu c u a d ng này b t ngu n t s a d ng c a các t p h p ngư i tiêu dùng Hà N i v i l i s ng và thu nh pkhác nhau c a các t ng l p dân cư và xã h i. Th hai, Hà N i là m t trong hai th trư ng tiêu th hàng hoá l n c aVi t Nam. Th ô Hà N i v i trình phát tri n ti n ti n so v i c nư c, v iquy mô dân s l n th hai trên c nư c và thu nh p bình quân u ngư i vàohàng cao nh t nư c, l i là nơi t p trung nhi u cư dân tr , có vi c làm và thunh p m b o nên có nhu c u tiêu dùng, mua s m cao. V i c i m này,thương m i Hà N i ã phát huy ư c v th c a m t trong hai trung tâmthương m i l n nh t Vi t Nam, óng góp ch y u vào t ng giá tr gia tăng c athương m i c nư c và óng góp có ý nghĩa vào s phát tri n kinh - t xã h ic a Thành ph nói riêng và c a c nư c nói chung. Th ba, thương m i Th ô là u m i phát lu ng bán buôn c a khu v cvà c nư c. Th tư, tính ch t a d ng, ph c t p c a thương m i Hà N i trên các
  33. 33. 33phương di n ch th kinh doanh (Trung ương, a phương, i di n c a aphương khác, c a nư c ngoài...); lo i hình thương m i (truy n th ng, hi n i), k t c u h t ng, phương th c bán hàng... Th năm, thương m i Hà N i ch u nh hư ng r t l n c a các y u tchính tr , văn hoá, xã h i c a Th ô. c i m này t o ra nét c thù riêngc a thương m i Hà N i mà nh ng nơi khác trên c nư c không có ư c. Th sáu, yêu c u v ch t lư ng hàng hoá, d ch v , yêu c u v văn minhthương nghi p c a ngư i tiêu dùng Hà N i r t cao và kh t khe hơn so v i cácnơi khác trên c nư c. 1.3. KINH NGHI M XÂY D NG VÀ TH C HI N N I DUNG QU N LÝNHÀ NƯ C V THƯƠNG M I HÀNG HOÁ TRONG VÀ NGOÀI NƯ C 1.3.1. Kinh nghi m c a Thành ph H Chí Minh v xúc ti n thương m i vĩmô Theo Quy t nh s 251/2004/Q -UB ngày 10/11/2004 c a U ban nhândân Thành ph H Chí Minh v ban hành Quy ch t ch c và ho t ng c aS Thương m i Thành ph H Chí Minh thì S Thương m i Thành ph HChí Minh là cơ quan chuyên môn tr c thu c y ban nhân dân Thành ph HChí Minh, có ch c năng giúp U ban nhân dân Thành ph th c hi n qu n lýNhà nư c v thương m i trên a bàn Thành ph theo quy nh c a pháp lu t. (a) Nh ng n i dung chính c a QLNN v thương m i trên a bàn Thànhph H Chí Minh: Th nh t, ph bi n, hư ng d n pháp lu t v thương m i. - Trên cơ s pháp lu t Nhà nư c, các văn b n quy ph m pháp lu t c aChính ph và các văn b n qu n lý, hư ng d n c a B Thương m i (nay là BCông Thương), S Thương m i trình U ban nhân dân Thành ph ban hànhcác văn b n theo th m quy n c th hoá các văn b n quy ph m pháp lu tv thương m i, S Thương m i ban hành các văn b n hư ng d n chuyên môn,
  34. 34. 34nghi p v i v i các ho t ng thương m i trên a bàn Thành ph theo quy nh c a pháp lu t. - Ph bi n, hư ng d n, giáo d c pháp lu t thương m i i v i thươngnhân trên a bàn Thành ph m b o vi c th c hi n úng quy nh c apháp lu t v thương m i. - Hư ng d n các phòng kinh t qu n, huy n v nghi p v chuyên mônthương m i và th c hi n các ch trương chính sách pháp lu t liên quan nho t ng thương m i. Th hai, xây d ng chi n lư c, quy ho ch, k ho ch phát tri n thươngm i Thành ph . - S Thương m i l p quy ho ch, k ho ch v phát tri n thương m i c aNgành trên a bàn Thành ph trình U ban nhân dân thành ph phê duy t.Trên cơ s quy ho ch, k ho ch phát tri n thương m i c a Thành ph , SThương m i xây d ng và trình U ban nhân dân Thành ph các án, chươngtrình phát tri n thương m i c th c a Thành ph và t ch c th c hi n cácán, chương trình ó. - Nghiên c u, xu t U ban nhân dân Thành ph ban hành theoth m quy n các chính sách, bi n pháp qu n lý Nhà nư c i v i ho t ngthương m i phù h p v i th c ti n c a Thành ph trong t ng th i kỳ. Nghiênc u, xu t U ban nhân dân thành ph , ki n ngh Chính ph , B CôngThương và các cơ quan Trung ương có liên quan k p th i i u ch nh, b sung,s a i ho c c th hoá các chính sách, quy nh pháp lu t có liên quan nho t ng thương m i, qu n lý th trư ng, nh m t o i u ki n thu n l i chocác thành ph n kinh t kinh doanh thương m i có hi u qu , ng th i nângcao hi u l c, hi u qu c a cơ quan qu n lý Nhà nư c a phương. - ngh U ban nhân dân Thành ph ình ch , bãi b , s a i, b sung
  35. 35. 35nh ng quy nh c a Thành ph không còn phù h p v i tình hình th c t vàkhông còn phù h p v i pháp lu t. Th ba, th c hi n các ho t ng nghiên c u th trư ng và marketingthương m i c p thành ph . - T ch c kh o sát, nghiên c u th trư ng trong và ngoài ph m vi Thànhph ; th trư ng nư c ngoài ph c v cho công tác phát tri n thương m i,tham mưu U ban nhân dân Thành ph tri n khai các chương trình xúc ti nthương m i, h p tác qu c t , h i ngh qu c t v thương m i. - Nghiên c u, t ng h p th trư ng ngoài nư c: xu hư ng thương m i, cácquy nh v t p quán thương m i c a các nư c, qu c gia và lãnh th khác trênth gi i theo s ch o c a U ban nhân dân Thành ph . Tham mưu cho Uban nhân dân Thành ph các bi n pháp qu n lý hành chính Nhà nư c iv iho t ng thương nhân nư c ngoài trên a bàn Thành ph . - Tham mưu U ban Nhân dân Thành ph và B Công Thương các cơch , chính sách, bi n pháp t ch c xu t nh p kh u phù h p v i m c tiêu ym nh xu t kh u, qu n lý nh p kh u trên a bàn Thành ph theo nh hư ngchung, góp ph n phát tri n kinh t Thành ph và c nư c. - Th c hi n vi c n i m ng thông tin nh m thu th p khai thác thông tin,phân tích s li u, d báo v th trư ng hàng hoá, giao d ch thương m i trên a bàn Thành ph , c nư c và nư c ngoài nh m áp ng cho yêu c u côngtác qu n lý Nhà nư c và h tr doanh nghi p. Th tư, t ch c th c hi n th t c hành chính Nhà nư c v thương m i. - Theo dõi, ki m tra vi c th c hi n k ho ch xu t kh u, nh p kh u c acác doanh nghi p có v n u tư nư c ngoài trên a bàn Thành ph theo uquy n c a B Công Thương (tr các doanh nghi p n m trong khu công
  36. 36. 36nghi p, khu ch xu t). Ph i h p v i các ngành có liên quan xem xét c p h nng ch hàng d t may xu t kh u vào th trư ng có quy nh h n ng ch theo uquy n c a B Công Thương m i và U ban nhân dân Thành ph . - Th c hi n vi c c p và thu h i gi y phép kinh doanh, gi y ch ng nh n i u ki n kinh doanh i v i thương nhân kinh doanh hàng hoá, d ch v thươngm i h n ch kinh doanh và kinh doanh có i u ki n theo quy nh c a pháp lu t. - Th c hi n nhi m v qu n lý Nhà nư c v ho t ng ch , siêu th , trungtâm thương m i và ho t ng c a h p tác xã thương m i, d ch v thương m itrên a bàn Thành ph theo quy nh c a pháp lu t và s phân c p qu n lýc a U ban nhân dân Thành ph . - Ti p nh n, th lý h sơ trình U ban nhân dân Thành ph c p phépthành l p hi p h i doanh nghi p nư c ngoài, xem xét c p và thu h i gi y phépthành l p văn phòng i di n, chi nhánh nư c ngoài c a thương nhân nư cngoài trên a bàn Thành ph theo u quy n c a U ban nhân dân Thành ph .Ph i h p các S , Ban, ngành thành ph trong công tác qu n lý thương nhânnư c ngoài ho t ng chính th c và vãng lai trên a bàn Thành ph H ChíMinh. Th c hi n vi c qu n lý hành chính Nhà nư c i v i văn phòng idi n, chi nhánh thương m i, hi p h i c a các t ch c kinh t nư c ngoài t iThành ph H Chí Minh theo quy nh c a pháp lu t. - T ch c và qu n lý các lo i hình ho t ng xúc ti n thương m i theo sphân công và u quy n c a U ban nhân dân Thành ph , th c hi n vi c thúc y các chương trình xúc ti n thương m i gi a các doanh nghi p Vi t Nam vàdoanh nghi p nư c ngoài. - Theo nh kỳ và hàng năm ư c phép yêu c u các t ch c và cá nhân ăng ký kinh doanh ho t ng thương m i trên a bàn cung c p s li u, báocáo k t qu ho t ng thương m i c a ơn v mình ph c v cho công tác qu n
  37. 37. 37lý Nhà nư c a phương. - Th c hi n qu n lý Nhà nư c i v i h i qu n chúng ho t ng thu clĩnh v c thương m i trên a bàn Thành ph do U ban nhân dân Thành phphân công cho S Thương m i. Th năm, thanh tra, ki m tra, ki m soát th trư ng. - T ch c giáo d c hư ng d n cho các cá nhân, pháp nhân kinh doanhthương m i ch p hành t t các quy nh c a pháp lu t Nhà nư c. T ng h ptình hình thông qua nh ng bi u hi n vi ph m trên th trư ng Thành ph , ki nngh v i U ban nhân dân Thành ph có nh ng bi n pháp ch n ch nh ngănch n. - Thanh tra, ki m tra vi c thi hành pháp lu t c a các doanh nghi p,thương nhân ho t ng thương m i - d ch v , văn phòng i di n, chi nhánhc a thương nhân Vi t Nam, thương nhân nư c ngoài trên a bàn Thành phvà ki n ngh x lý vi ph m theo quy nh c a pháp lu t. - Thanh tra, ki m tra vi c th c hi n các quy nh c a pháp lu t v khuy nm i, qu ng cáo thương m i, h i ch , tri n lãm thương m i trên a bàn Thànhph . - Ti p nh n và gi i quy t ơn thư, khi u n i, t cáo trong lĩnh v cthương m i trên a bàn thành ph theo quy nh c a pháp lu t. Th sáu, phát tri n ngu n nhân l c QLNN v thương m i trên a bànThành ph . - Nghiên c u xu t v i U ban nhân dân Thành ph phương án ki ntoàn t ch c S Thương m i trên cơ s tinh g n, ho t ng có hi u qu , phùh p v i ch trương c i cách n n hành chính qu c gia c a ng và Nhà nư c. - Th c hi n Pháp l nh Cán b công ch c và các pháp l nh khác có liênquan n công ch c viên ch c c a Nhà nư c. - Ph i h p v i S N i v Thành ph trình U ban nhân dân Thành phb nhi m, mi n nhi m, i u ng, k lu t và th c hi n ch , chính sách i
  38. 38. 38v i cán b công ch c làm vi c t i S Thương m i nhưng thu c di n U bannhân dân Thành ph qu n lý theo quy nh phân c p qu n lý cán b c aThành ph . - Th c hi n công tác cán b công ch c (bao g m: b nhi m, i u ng,khen thư ng, k lu t, ào t o, s d ng, qu n lý và th c hi n các ch , chínhsách c a Nhà nư c…) i v i cán b công ch c thu c di n S qu n lý theoquy nh phân c p qu n lý cán b c a Thành ph . - S Thương m i ph i h p v i S N i v thành ph trình U ban nhândân Thành ph quy t nh thành l p, tách, nh p, gi i th i v i các ơn v snghi p tr c thu c S . Hư ng d n, ch o, ki m tra vi c th c hi n nhi m v ,s d ng kinh phí, tài s n ư c c p, biên ch ư c giao úng m c ích và cóhi u qu . (b) Kinh nghi m ho t ng xúc ti n thương m i (XTTM) c p thànhph c a Thành ph H Chí Minh: Ho t ng XTTM c p thành ph Thành ph H Chí Minh ư c th chi n b i Trung tâm Xúc ti n thương m i và u tư Thành ph H Chí Minh(ITPC) tr c thu c U ban nhân dân Thành ph ư c thành l p năm 2001 trêncơ s t ch c l i Trung tâm Phát tri n Ngo i thương và u tư (FTDC) ư cthành l p năm 1993, ITPC hi n nay có tên trong sách hư ng d n “Các t ch cxúc ti n thương m i và u tư c a các nư c ang phát tri n khu v c châu Á -Thái Bình Dương c a Liên H p qu c”. ITPC có nh ng ch c năng, nhi m v chính sau ây: - Tham gia xây d ng và th c hi n k ho ch, chương trình XTTM, u tưtheo ch o c a UBND Thành ph H Chí Minh; - Ph i h p xu t các chương trình k ho ch 5 năm và hàng năm vXTTM và u tư c a Thành ph ;
  39. 39. 39 - Tham mưu cho UBND Thành ph các chính sách h tr , khuy n khíchxu t kh u và u tư; - Tri n khai các gi i pháp, chương trình XTTM; - Thu th p thông tin và nghiên c u th trư ng, cơ h i u tư và thông tinkinh t ; - Xây d ng cơ s d li u v ti m năng c a Thành ph , hàng hoá, thtrư ng xu t nh p kh u và u tư; - Phát hành b n tin, các n ph m thương m i và u tư; - T ch c thông tin v thương m i và u tư qua m ng. Các ho t ng chính c a ITPC: - T ch c b i dư ng v nghi p v ho c gi i thi u các t ch c cung c pd ch v nh m giúp doanh nghi p nâng cao năng l c qu n tr doanh nghi p; - Tư v n h tr doanh nghi p m các văn phòng i di n thương m i và u tư trong nư c và nư c ngoài, các phòng trưng bày, c a hàng bán s n ph m; - T ch c ho c h tr t ch c các oàn doanh nghi p i kh o sát thtrư ng, tham d h i ch tri n lãm, di n àn u tư trong nư c và nư c ngoài; - T ch c ón ti p, b trí chương trình cho các doanh nghi p, các t ch cvà cơ quan nư c ngoài vào Thành ph tìm hi u môi trư ng u tư và thươngm i; - T ch c h i th o, h i ngh chuyên ; - Xây d ng phòng trưng bày, gi i thi u s n ph m xu t kh u, t ch cho c ph i h p t ch c các h i ch và tri n lãm hàng xu t kh u; - Cung c p ho c gi i thi u cung c p d ch v cho doanh nghi p nư c ngoàivà trong nư c, phòng h i ngh , văn phòng làm vi c, d ch v thư ký, phiên d chvà chuyên viên nghi p v , l p d án u tư, tham quan, g p g doanh nghi p;
  40. 40. 40 - Thu th p ý ki n c a c ng ng doanh nghi p trong nư c và nư c ngoàiv ch trương, chính sách nh m c i thi n môi trư ng kinh doanh và u tưc a Thành ph , gi i quy t các khó khăn, vư ng m c c a các doanh nghi p; - Phát tri n h p tác qu c t v i các t ch c XTTM và u tư trong vàngoài nư c. 1.3.2. Kinh nghi m xây d ng và th c thi quy ho ch v thương m iTh ô B c Kinh - Trung Qu c Trong b i c nh ch o quy t li t v xây d ng quy ho ch t Trungương, Thành ph B c Kinh ph i ch u trách nhi m xây d ng quy ho chthương m i cho a phương mình. Khi thi t k b n quy ho ch, nh ng v nv s phát tri n t ng th c a Thành ph , phân b dân cư, nhu c u tiêu dùng,h th ng giao thông và các yêu c u v môi trư ng... t t c u ư c ưa raxem xét, cân nh c. Quy ho ch phát tri n thương m i ô th cung c p d li u ch y u v kinht , thương m i dân s , k ho ch xây d ng các cơ s thương m i trong tươnglai, chi ti t v s t n t i c a các cơ s như các c a hàng quy mô l n, các trungtâm thương m i, các ch trao i hàng hoá, các tuy n ph thương m i, trungtâm logistics... và ti n hành các phân tích sâu s c v nh ng thành t u t ư cvà nh ng v n t ra trong phát tri n thương m i c a Thành ph . Trong b nquy ho ch còn ưa ra các nh hư ng chi n lư c l n nh m m b o s pháttri n cân b ng và hài hoà v lo i hình và c u trúc thương m i. C th , theoquy ho ch phát tri n thương m i c a Thành ph B c Kinh thì t vành ai 2c a Thành ph B c Kinh không ư c phép xây d ng các trung tâm thươngm i v i di n tích 10.000 m2 n a; trong vòng vành ai 3 (trong ph m vi vành ai 3) không ư c phép xây d ng các ch bán buôn hàng nông s n; các chbán buôn hàng nông s n mà ã có t trư c ây thì u ph i chuy n ra bênngoài vành ai 3. Trên th c t , trong ph m vi vành ai 2 c a Thành ph B c
  41. 41. 41Kinh ã có quá nhi u siêu th và trung tâm thương m i có di n tích trên10.000 m2. N u c ti p t c cho xây d ng thì s d n n tình hình kinh doanhc a các doanh nghi p ã có s n tr nên khó khăn. Trong khi, các ch bánbuôn hàng nông s n ph i chuy n ra vành ai 3 vì nh ng ch này làm ô nhi mmôi trư ng, ng th i cũng nh hư ng r t l n n công tác phòng cháy, ch acháy cũng như công tác tr an... N i dung quy ho ch thương m i c a Thành ph B c Kinh bao g m: a. Quy ho ch th trư ng hàng tiêu dùng V i quy mô dân s hi n nay trên 11 tri u ngư i, Chính quy n Thành phB c Kinh h t s c coi tr ng quy ho ch th trư ng hàng tiêu dùng. H t nhân c a công tác quy ho ch th trư ng hàng tiêu dùng t i Thànhph B c Kinh là vi c tăng cư ng hoàn thi n công năng, ch c năng c a thtrư ng này. Bao g m ti n hành quy ho ch i v i khu thương m i trung tâm,khu thương m i xung quanh khu dân cư, khu thương m i vùng ngo i vi.Ngoài ra, th trư ng chuyên ngành cũng ti n hành nh v cho công tác quyho ch th trư ng hàng tiêu dùng nh m hình thành nên m t b c c có s phâncông h p lý, có ch c năng hoàn thi n. Có th nói, tr ng i m c a công tác quy ho ch là quy ho ch m ng lư i thànhth . Thành ph B c Kinh có nh ng trung tâm thương m i mang tính ch t trungtâm như khu Vương Ph T nh, khu Tây ơn. Các khu thương m i c a các khuv c như khu v c qu n ông Thành, khu v c qu n Chi u Dương; ngoài ra còn cócác khu thương m i g n khu dân cư như khu Hư ng Trang, khu Ti n Môn. b. Quy ho ch các doanh nghi p kinh doanh theo phương th c chu i Phương th c kinh doanh chu i m i ư c áp d ng kho ng hơn mư i năm Trung Qu c nhưng là b n thân nó ã trào lưu trong ngành thương m i c ath gi i và có t c phát tri n r t thanh t i Trung Qu c. Phương th c kinhdoanh chu i có th thu hút ư c r t nhi u ngu n u tư a d ng. Phương th ckinh chu i chính quy s có th m r ng ư c quy mô c a doanh nghi p,
  42. 42. 42khuy n khích phát tri n hàng hoá có nhãn mác, thương hi u n i ti ng. V quá trình phát tri n, có hình th c chu i cho phép m t cách c bi tvà chu i t do nh m làm tăng cư ng kh năng t ch c c a doanh nghi p.Trung Qu c, các doanh nghi p v a và nh áp d ng phương th c kinh doanhchu i chi m m t t l r t l n, kho ng 93%. Vi c kinh doanh chu i s làmtăng kh năng t ch c cũng như trình kinh doanh liên h p c a các doanhnghi p v a và nh . Hi n nay kinh doanh chu i là m t tr ng i m trong chính sách c aChính ph Trung Qu c và chính quy n Thành ph B c Kinh, các siêu th vàcác c a hàng kinh doanh chuyên ngành u áp d ng hình th c kinh doanhchu i; i v i các c a hàng bách hoá, Chính quy n Thành ph B c Kinh cũngkhuy n khích phát tri n theo hư ng kinh doanh chu i. c. Phát tri n các hình th c kinh doanh bán l m i Trung Qu c, nh ng hình th c kinh doanh theo ki u c a hàng bách hoáho c c a hàng chuyên doanh thì ã tương i cũ. Trung Qu c ch s d ng 15năm phát tri n thu hút các hình th c kinh doanh cũng như các kinh nghi mliên quan c a nư c ngoài (trong khi ó thư ng các nư c khác ph i m t 150 nămm i có ư c). Hi n nay nh ng hình th c kinh doanh như siêu th , trung tâm thươngm i, siêu th d ng kho hàng là nh ng hình th c kinh doanh m i. iv inh ng hình th c kinh doanh m i này, Thành ph u có nh ng quy ho chtương ng. Như i v i nh ng siêu th quy mô l n, mang tính ch t t ngh p thì Thành ph có chính sách cho phát tri n có m c . Nguyên nhân làt sau năm 1999, các h th ng siêu th l n c a th gi i như World-Martc a M , c a Pháp... u ã vào Trung Qu c và ti n hành kinh doanh v iquy mô l n. T i Thành ph B c Kinh, hình th c kinh doanh theo d ng siêu
  43. 43. 43th t ng h p quy mô l n ã bão hoà. Chính vì v y, Thành ph B c Kinh ãph i áp d ng các bi n pháp kh ng ch phát tri n hình th c kinh doanh siêuth t ng h p quy mô l n. Thành ph B c Kinh cũng có chính sách khuy n khích phát tri n siêu thchuyên ngành như siêu th bán i n, cơ i n, siêu th chuyên v th c ph m,siêu th chuyên v dùng gia ình... Các c a hi u, c a hàng ti n l i cũng ư c khuy n khích phát tri n nh ngthành ph v tinh c a B c Kinh. Hình th c kinh doanh này ch y u l y hình th ccho phép m t cách c bi t gia nh p vào nh ng liên minh kinh doanh và v im c tiêu là hàng t t, giá r và c bi t là ti n l i v i ngư i dân tiêu dùng. Coi tr ng các hình th c kinh doanh m i khác và kh ng ch s phát tri nc a các trung tâm thương m i mô hình l n: B c Kinh có doanh nghi pKinh Nguyên ã u tư 3,8 t Nhân dân t xây d ng trung tâm mua s mv i di n tích 68 v n m2, nhưng nh ng lo i trung tâm như th này hi n nayB c Kinh tương i bão hoà cho nên c n kh ng ch vi c phát tri n m i lo ihình này. d. i u ch nh, nâng c p, quy ho ch các hình th c bán l truy n th ng Ti m bách hoá có th nói là hình th c kinh doanh truy n th ng nh t c aTrung Qu c. Hi n nay, Thành ph B c Kinh kh ng ch quy mô và s lư ngc a lo i hình này, không cho phát tri n m t cách t phía Thành ph khuy nkhích các c a hàng bách hoá l n ti n hành h p nh t, thu gom các c a hàngbách hoá l d n d n hình thành nên h th ng bách hoá l n v i nhãn mác,thương hi u n i ti ng. Như B c Kinh, có t p oàn bách hoá Vương phT nh, t p oàn này còn ư c Chính ph Trung Qu c khuy n khích m r ngkinh doanh, vư t kh i ph m vi a bàn B c Kinh. Hi n nay, T p oàn này ãcó 12 chi nhánh các nơi và T p oàn bách hoá Vương Ph T nh là hình nh p và r t n i ti ng trong con m t c a ngư i B c Kinh cũng như c a ngư i
  44. 44. 44dân toàn Trung Qu c… e. Tăng cư ng c i t o ph thương m i L y ó làm h t nhân trong khu thương nghi p có tính ch t trung tâm c aThành ph ví d như ư ng Vương Ph T nh. Vi c c i t o các ph thươngm i khi n cho ngư i tiêu dùng có c m giác r t hi n i ng th i v n có màus c, b n s c văn hoá truy n th ng. Các ph thương m i có m t c i mn ib t là s t p trung r t l n và s khuy ch tán r t m nh. f. Tăng nhanh phát tri n th trư ng hàng tiêu dùng m i Cùng v i thu nh p c a ngư i dân B c Kinh ngày càng ư c tăng lên,m c tiêu dùng c a h cũng ư c nâng lên theo. Tr ng i m tiêu dùng hi nnay c a h chuy n sang ô tô, nhà c a. Nh ng th trư ng tiêu dùng m i này ư c coi tr ng và ư c khuy nkhích xây d ng và phát tri n. Trong quá trình quy ph m th trư ng này, trêncơ s th trư ng giao d ch ô tô truy n th ng ti n hành xây d ng th trư ng ô tôcó thương hi u, có nhãn mác và vi c kinh doanh cho phép tr ng i m. Xâyd ng m t h th ng tiêu th xe hoàn ch nh bao g m c các khâu trưng bàytri n lãm, tiêu th xe c chi c, tiêu th ph ki n, d ch v h u mãi. Ngoài ra,Thành ph cũng khuy n khích th trư ng d ch v v tài chính cho ô tô và cũngcó quy nh l i th trư ng thuê ô tô. Bên c nh ó, Thành ph cũng quy ho ch phát tri n th trư ng v i ngia d ng, th trư ng s n ph m công ngh thông tin, dùng gia ình. ngth i, ti n hành quy ho ch làm cho các th trư ng v v t li u xây d ng, thtrư ng v dùng gia ình… phát tri n theo hư ng kinh doanh chu i và kinhdoanh v i quy mô l n, t ng h p. g. Phát tri n phương th c bán buôn hàng tiêu dùng công nghi p hàng ngàytheo ki u m i và b trí m t cách h p lý các th trư ng giao d ch bán buôn nh hư ng là phát tri n m nh t ng kinh tiêu và t ng i lý làm cho nó
  45. 45. 45có ch c năng a d ng bao g m c ch bi n gia công, c l p ráp, kh p hàng…phát tri n thương m i i n t . Khuy n khích phát tri n các hình th c kinhdoanh theo hư ng chu i trên cơ s t ng h p, h i t các cơ s kinh doanh nh . T i B c Kinh, các ch bán buôn u b chuy n ra ngo i vi, không chophép ư c kinh doanh trong n i ô. ng th i các ch bán buôn cũng ư cyêu c u ph i nâng c p và a d ng v ch c năng… 1.3.3. Kinh nghi m xây d ng b máy qu n lý và m ng lư i siêu th c aThành ph Thư ng H i - Trung Qu c Thành ph Thư ng H i (Trung Qu c) là Thành ph tr c thu c Trungương, v th c hi n ch c năng QLNN v thương m i trên a bàn Thành ph ,chính quy n Trung ương ã có s phân c p qu n lý ngành d c rõ ràng. QLNN v thương m i quy mô qu c gia thu c ch c năng c a BThương m i Trung Qu c. B Thương m i nư c này qu n lý 3 lĩnh v c: (1)N i thương; (2) Ngo i thương và (3) Công nghi p c a Trung Qu c. Trung ương không òi h i a phương có mô hình t ch c hoàn toàngi ng như Trung ương. i chi u v i ph m vi qu n lý c a B Thương m iTrung Qu c thì cơ quan tương ng Thư ng H i là hai ơn v : U ban Kinht Thư ng H i ph trách n i thương và công nghi p, trong khi U ban kinh tthương m i i ngo i c a Thư ng H i qu n lý lĩnh v c ngo i thương c aThư ng H iý. T th c t này cho th y, không nh t thi t b máy qu n lý Nhànư c v thương m i Trung ương như th nào thì a phương cũng ph ihoàn toàn như v y, mà tuỳ vào yêu c u phát tri n c a th c ti n a phương,t m quan tr ng c a ho t ng thương m i và năng l c trình qu n lý Nhànư c c p a phương mà b máy qu n lý Nhà nư c v thương m i s ư ctch c cho phù h p. Ba c p qu n lý là Thành ph , Khu - Huy n và Phư ng. Vi c chia làm haic p chính quy n và ba c p qu n lý nh m m c ích kích thích tính năng ng
  46. 46. 46c a chính quy n c p khu, c p huy n. Trư c ây th c hi n ch m tc pthì chính quy n c p khu, c p huy n không có tài chính c l p, mu n làm gìcũng ph i báo cáo lên c p thành ph , không ư c t ch v thu chi tài chính.Hơn n a, trư c ây Thành ph c p ti n nên c p dư i s d ng cũng không ti tki m, nay tài chính c l p, làm gì cũng ph i tính toán. Ngoài ra do cl pvtài chính nên cũng có th ch ng, sáng t o tìm ra nhi u bi n pháp m i vàhay tăng ngu n thu. Cơ c u t ch c c a U ban Kinh t Chính quy n nhân dân Thành phThư ng H i g m 30 Phòng, ban, trong ó có m t s phòng, ban liên quan nqu n lý Nhà nư c v thương m i như sau: Phòng Lưu thông th trư ng: Ch y u qu n lý v xây d ng h th ng th trư ng, các văn b n pháp quy cóliên quan n th trư ng và qu n lý d tr hàng hoá. Ngoài ra phòng còn phtrách m ng lư i thu h i nh ng s n ph m ph li u và ph trách khai thác thtrư ng n i a, xây d ng và c i cách h th ng th ch c a th trư ng n i a. Phòng Qu n lý ngành bán l : - Nghiên c u xu hư ng phát tri n c a ngành bán l trên th gi i. - Ch nh ra các quy ho ch phát tri n m ng lư i bán l c a Thành phThư ng H i cũng như các quy nh, quy t c có liên quan n bán l . - Ch o các doanh nghi p quy mô l n trong lĩnh v c bán l . - Thúc y các phương th c kinh doanh như phương th c kinh doanhchu i, xây d ng các khu thương m i trung tâm cũng như ngo i vi. Phòng Qu n lý ngành th c ph m Qu n lý nh ng v n có liên quan n các s n ph m th c ph m nhưth t, tr ng, thu s n... Phòng Qu n lý các ngành d ch v : - Qu n lý d ch v v v n chuy n, tư v n, công trình ng b .
  47. 47. 47 - Qu n lý các ngành d ch v như ăn u ng, c m , bán u giá, h i chtri n lãm, cho thuê và nh ng d ch v có liên quan n s n xu t và sinh ho t. - Nghiên c u, ch nh các tiêu chu n kinh doanh các ngành ngh d chv cũng như các quy t c, quy nh có liên quan. Phòng Quy ho ch t ng h p: Ch y u ph trách chi n lư c, ư ng l i phát tri n và quy ho ch c a cácngành ngh . Phòng Nghiên c u: Ph trách các chuyên nghiên c u có liên quan n ngành thương m i vàso n th o các văn b n pháp quy có liên quan n kinh t cũng như hành chính. Phòng V n hành kinh t : Ph trách công vi c th ng kê và phân tích tình hình thương m i. Trong công tác quy ho ch, u tiên là quy ho ch c a toàn Thành ph ưara. Quy ho ch này ư c ưa cho các khu, huy n liên quan c a Thành ph thamkh o. Các khu, huy n liên quan ph i quy ho ch trên cơ s quy ho ch chung c aThành ph . N u phát sinh mâu thu n ho c không kh p thì t t nhiên là ph i tuânth quy ho ch c a c p trên. C p thành ph gi nguyên quy t nh v quyho ch, ví d m t khu mu n làm m t siêu th t ng h p quy mô l n, cơ ch ãquy nh ph i thông qua h i ngh v trưng c u ý ki n, nhưng sau ó trìnhlên c p trên th y không h p thì h có th g t i. Cho nên khi th c hi n quyho ch cũng ph i tính nm c kh thi c a các quy ho ch. C p khu ho c huy n có thu và tài chính riêng. c p khu - huy n thìthu ư c n p cho cho cơ quan tài chính riêng và ư c t chi tiêu. Do ápd ng cơ ch hai c p chính quy n qu n lý cho nên vai trò c a c p khu - huy ntrong vi c thúc y thương m i r t l n. Có r t nhi u khu - huy n c a Thành
  48. 48. 48ph có thu nh p tài chính ph n l n t ngành thương m i, vì v y n u h làmt t quy ho ch phát tri n thương m i trên a bàn thì thu thu ư c cũng sl n. Thư ng H i có khu Th nh An có 3 Office buildings (toà nhà) cho thuê,t t c các lo i thu thu ư c t vi c khai thác 3 toà nhà này m t năm là 100tri u Nhân dân t . Trong th p niên 80, m ng lư i thương m i Thư ng H i còn r t kémphát tri n, không áp ng n i nhu c u c a th trư ng cũng như c a ngư i dân,hàng hoá không , c a hàng c a hi u không . M c dù có nhi u khu chungcư m i ư c xây d ng nhưng dân không mu n n ó b i vì xa, không ti ncho sinh ho t, mua s m không thu n l i. n th p niên 90, Thư ng H i ã khuy n khích phát tri n h th ng siêuth tho mãn nhu c u mua s m c a ngư i dân. Trong nh ng năm 1994-1996, Thành ph ã có chính sách khuy n khích m siêu th . Khi ó phươngth c kinh doanh siêu th còn m i, m i ngư i kinh doanh chưa có nhi u kinhnghi m, òi h i u tư tương i l n, vì th Thành ph ph i h tr chothương nhân v thuê a i m, h tr v thu , h tr v kho n vay, phí chothuê m c t i thi u thương nhân có th thuê ư c a i m, c th như:Năm th nh t ư c mi n thu hoàn toàn; năm th hai gi m m t n a, năm thba m i thu y ; v vay ngân hàng: b n thân doanh nghi p vay thì r t khócho nên chính quy n h tr b ng cách chính quy n ng ra b o lãnh chodoanh nghi p vay ngân hàng kinh doanh siêu th . Trong giai o n t 1994 -1996, trung bình m i năm kho ng trên 100 siêu th ư c xây d ng. Thư ng H i có con ư ng H ng Sơn, ư ng này là ư ng chuyên kinhdoanh v ăn u ng. hình thành nên ư ng ph ăn u ng này thì chính quy nkhu ó ã có nhi u chính sách h tr : chính quy n ng ra thương lư ng v i
  49. 49. 49các h có nhà hai bên m t ư ng các h này như ng l i v trí ó cho chkinh doanh cà phê, kinh doanh ăn u ng; ngoài ra, chính quy n cũng b ti nc i t o l i h th ng chi u sáng, môi trư ng cho khu ph ó. Vì v y, ư ngph này ã tr thành m t ư ng ph mà h u h t u do nh ng ngư i TrungQu c t ng i du h c M và Châu Âu tr v u tư m ti m kinh doanh, ng th i h ã mang theo các quan ni m và các kinh nghi m v kinh doanhăn u ng t các nư c Âu M v Thư ng H i. ph này có m t nhà hàng g ilà Nhà hàng Sài Gòn chuyên kinh doanh món ăn Vi t Nam và các nhân viênph c v trong ó cũng m c Vi t Nam. Ngoài ra, khu ô An cũng có a i m kinh doanh g i là Th gi i m ido ch u tư H ng Kông u tư xây d ng. Ch u tư ch y u là ph trách u tư cơ s có liên quan n kinh doanh thương m i, còn chính quy n u tưxây d ng h nhân t o, tr ng cây xanh… t o môi trư ng. Sau khi khu này ư chình thành thì không ch có ngư i Thư ng H i mà còn có r t nhi u ch kinhdoanh trên th gi i cũng như các a phương khác ã n ây u tư kinhdoanh. 1.3.4. Kinh nghi m i u ti t th trư ng bán l c a thành ph Shizuoka(Nh t B n) Có th nói, Nh t B n là m t nư c có s b o h m nh m i v i thươngm i truy n th ng c a nư c này trư c s xâm nh p c a các t p oàn bán l aqu c gia. V i quan i m b o v l i ích ngư i tiêu dùng, Nh t B n ã banhành Lu t C a hàng bán l quy mô l n (Large Scale Retail Stores Law -Daiten Ho) năm 1974. Lu t C a hàng bán l quy mô l n Daiten Ho ư c s a i vào năm 1979 và v n ư c áp d ng cho t i ngày nay m c dù liên t c ư cch nh s a cho phù h p v i th c ti n thương m i bán l c a Nh t B n.
  50. 50. 50 C a hàng bán l quy mô l n g m 2 h ng: h ng I là nh ng c a hàng bánl có di n tích sàn t 1.500 m2 tr lên (ho c 3.000 m2 tr lên t i các thànhph l n (Seirei Shitei Toshi)) và h ng II là nh ng c a hàng có di n tích sàn t500m2 tr lên. Lu t 1979 quy nh nh ng k ho ch xây d ng và m r ng các c a hàngbán l quy mô l n h ng I ph i ư c trình lên B Thương m i qu c t và Côngnghi p Nh t B n (MITI); còn nh ng k ho ch xây d ng và m r ng các c ahàng bán l h ng II ph i ư c trình lên ngư i ng u chính quy n a phương. Tuy nhiên, do có nh ng quy nh mơ h và khó th c hi n trong th cti n và xu t phát t nh ng yêu c u th c ti n ph i hi n i hoá ngànhd ch v bán l c a Nh t nâng cao tính c nh tranh nên Lu t ch nh s av c a hàng bán l quy mô l n năm 1979 ti p t c ư c ch nh s a vàocác năm 1982, 1984, 1987 và 1990. ng th i còn có các văn b n hư ngd n th c thi Lu t c a B /ngành, c a chính quy n a phương và c a H i ng C a hàng bán l quy mô l n dư i d ng chính th c, bán chính th cho c không chính th c i v i vi c m m t c a hàng bán l quy mô l n.Nhi u khi, vai trò i u ti t c a chính quy n a phương và các PhòngThương m i và Công nghi p là r t quan trong i v i vi c m m t c ahàng bán l quy mô l n. Sơ 1.1 du i ây minh ho các bi n pháp i uch nh m c a hàng bán l l n c a Phân ban thương m i bán l , PhòngThương m i và Công nghi p Shizuoka. Cơ ch này d a trên tho thu n t ư c vào tháng 8/1989 gi a Phòng Thương m i và Công nghi pShizuoka v i 3 t p oàn bán l c a Shizuoka là Hi p h i C a hàngchuyên doanh Shizuoka, Liên hi p Thương m i Thành ph Shizuoka vàT p oàn Hi n i hoá bán l Shizuoka.
  51. 51. 51 V n ng m c a (Di n tích sàn l n hơn Khai trương c a hàng hàng 500 m2)Gi i trình ban u Ch p thu n Thông báo trình k ho ch t i Phòng B trư ng B Thương m i và Công Thương m i và Công nghi p nghi p; Chính quy n thành ph xu t ý ki n H i ng i u ch nh Phân ban thương m i bán l ho t ng thương m i H i ng C a hàng bán l phòng Thương m i quy mô l n Th m nh Ban Ch o các phân ban B trư ng B Thương m i và Công th o lu n nghi p; Chính quy n a phương Trình lên Nghe ý ki n các phân ban Gi i trình b n bên v k L a ch n ý ki n b i Phòng ho ch m c a hàng: Thương Thương m i m i, N i v , Thành ph và Phòng thương m i T ng h p ý ki n c a các phân ban Gi i trình Ban Ch o phê duy t B t u các th t c chính th c Hoàn thi n k ho ch bư c u ư c cho phép Sơ 1.1: Quy trình m c a hàng theo lu t năm 1989 thành ph Shizuoka

×