Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

luan van thac si kinh te (32).pdf

610 views

Published on

  • D0WNL0AD FULL ▶ ▶ ▶ ▶ http://1lite.top/4WXCx ◀ ◀ ◀ ◀
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Mình nhận làm báo cáo thực tập, luận văn cho các bạn sinh viên, chi phí sinh viên, làm trực tiếp hoặc online nếu xa, các bạn liên hệ qua SDT/ ZALO - 0917193864
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • NHẬN LÀM SLIDE GIÁ RẺ CHỈ VỚI 10.000Đ/1SLIDE. DỊCH VỤ NHANH CHÓNG HIỆU QUẢ LIÊN HỆ: ĐT (0985.916872) MAIL: yuht84@gmail.com
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Dịch vụ làm luận văn tốt nghiệp, làm báo cáo thực tập tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp, tiểu luận, khóa luận, đề án môn học trung cấp, cao đẳng, tại chức, đại học và cao học Mọi thông tin về đề tài các bạn vui lòng liên hệ theo địa chỉ SĐT: 0973.764.894 ( Miss. Huyền ) Nick: dvluanvan ( Hãy add nick yahoo để đươc chúng tôi hỗ trợ ) Email: dvluanvan@gmail.com ( Bạn hãy gửi thông tin bài làm, yêu cầu giáo viên qua mail) Chúng tôi nhận làm các chuyên ngành thuộc khối kinh tế, giá cho mỗi bài khoảng từ 100.000 vnđ đến 500.000 vnđ
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

luan van thac si kinh te (32).pdf

  1. 1. i ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH TRẦN THỊ THANH HÀ THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Mã số: 60 - 31 - 10 L U Ậ N V Ă N T HẠ C S Ĩ K I N H T Ế Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. ĐỖ THỊ BẮC THÁI NGUYÊN - 2008Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  2. 2. i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tác giả. Cácsố liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc công bốtrong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu trích dẫn trong quá trình nghiêncứu đều đƣợc ghi rõ nguồn gốc. Tác giả luận văn Trần Thị Thanh HàSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  3. 3. ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và viết luận văn tôi đã nhận đƣợc sự giúpđỡ tận tình của các thầy cô giáo trong nhà trƣờng cũng nhƣ các cán bộ củaCông ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Đỗ Thị Bắc, giảng viên trƣờng Đạihọc Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên, ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫntôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trƣờng, phòng Đào tạo, BanChủ nhiệm khoa Sau đại học của trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanhThái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, viếtluận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình và những ý kiến đónggóp quý báu của các thầy cô giáo, các cán bộ Nhà trƣờng tạo điều kiện giúpđỡ tôi, tôi xin chân thành cám ơn tất cả bạn bè, ngƣời thân giúp đỡ tôi thựchiện nhiệm vụ này. Xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày tháng năm 2008 Tác giả luận văn Trần Thị Thanh HàSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  4. 4. iii MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan............................................................................................................ i Lời cảm ơn ..............................................................................................................ii Mục lục ................................................................................................................. iii Danh mục các chữ viết tắt ...................................................................................... vi Danh mục các bảng ...............................................................................................vii Danh mục các sơ đồ, biểu đồ .............................................................................. viiiPHẦN MỞ ĐẦU ......................................................................................................... i 1. Tính cấp thiết của đề tài ...................................................................................... 1 2. Mục đích nghiên cứu của đề tài .......................................................................... 3 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài ...................................................... 3 3.1. Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài .................................................................. 3 3.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài ..................................................................... 3 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn ....................................................... 4 5. Bố cục của luận văn ............................................................................................ 4Chƣơng I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ KINHDOANH VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TYVẬT TƢ NÔNG NGHIỆP ........................................................................................ 5 1.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH ...................... 5 1.1.1. Các khái niệm cơ bản về hiệu quả ............................................................ 5 1.1.2. Bản chất của hiệu quả kinh doanh ............................................................ 8 1.2. Ý NGHĨA CỦA VIỆC NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG TÁC KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP ........ 9 1.2.1. Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh ....................................... 9 1.2.2. Những đặc điểm của công tác kinh doanh vật tƣ nông nghiệp ............... 12 1.3. NHỮNG NHÂN TỐ CHỦ YẾU ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH .........................................................................................................................................13 1.3.1. Ảnh hƣởng của môi trƣờng vĩ mô tới hiệu quả kinh doanh .................... 13Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  5. 5. iv 1.3.2. Tác động của môi trƣờng vi mô tới hoạt động kinh doanh ..................... 16 1.4. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................. 20 1.4.1. Chọn điểm nghiên cứu ............................................................................ 20 1.4.2. Thu thập số liệu ....................................................................................... 21 1.4.3. Các chỉ tiêu phân tích .............................................................................. 22 1.5. KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP CỦA MỘT SỐ NƢỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM...... 29 1.5.1. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp của một số nƣớc trên thế giới ....................................................................... 29 1.5.2. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp của một số Công ty tại Việt Nam ................................................................. 30Chƣơng II. THỰC TRẠNG KINH DOANH VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢKINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬTTƢ NÔNG NGHIỆP TỈNH THÁI NGUYÊN ........................................................... 35 2.1. TÌNH HÌNH CƠ BẢN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN ............................................................................. 35 2.1.1. Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ....... 35 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên .................................................................... 35 2.1.3. Nguyên tắc tổ chức, quản lý và điều hành của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ................................................................ 37 2.1.4. Mục tiêu hoạt động, chức năng nhiệm vụ của Công ty cổ phần vật tƣ nông nghiệp Thái Nguyên ................................................................. 37 2.1.5. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên .......................................................................................... 38 2.2. THỊ TRƢỜNG VẬT TƢ NÔNGNGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN................................ 41 2.3. THỰC TRẠNG KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGIỆP VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN........... 47Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  6. 6. v 2.3.1. Thực trạng kinh doanh và hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ......................... 47 2.3.2. Hiệu quả xã hội ....................................................................................... 56 2.3.3. Hiệu quả về môi trƣờng .......................................................................... 60 2.3.4. Đánh giá chung về hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên .................................................................. 61 2.4. TÁC ĐỘNG CỦA MÔI TRƢỜNG KINH DOANH TỚI HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN .............................. 64 2.4.1. Tác động của môi trƣờng vi mô tới hoạt động kinh doanh và nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ............................................................................................... 64 2.3.2. Tác động của môi trƣờng vĩ mô tới hoạt động kinh doanh và nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ............................................................................................... 75Chƣơng III. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾUNHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆPCỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN ..............92 3.1. QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN ........................................................................... 92 3.2. NHỮNG CĂN CỨ VÀ ĐỊNH HƢỚNG CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN .................................. 93 3.2.1. Những căn cứ chủ yếu nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ............................................ 93 3.2.2. Những định hƣớng, mục tiêu chủ yếu nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ........................ 94Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  7. 7. vi 3.3. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN........................................................................... 94 3.3.1. Giải pháp phát triển và tìm kiếm thị trƣờng tiêu thụ vật tƣ nông nghiệp của Công ty .................................................................................. 94 3.3.2. Kinh doanh sản phẩm phải đảm bảo chất lƣợng, sản phẩm mới, đa dạng hoá sản phẩm ................................................................................... 98 3.3.3. Chiến lƣợc giá cả hợp lý, phù hợp với ngƣời tiêu dùng ......................... 99 3.3.4. Lựa chọn kênh phân phối và các trung gian phân phối hợp lý, hiệu quả....... 101 3.3.5. Tăng cƣờng các hoạt động xúc tiến hỗn hợp nhằm thúc đẩy tiêu thụ vật tƣ nông nghiệp của Công ty ............................................................. 104 3.3.6. Tăng cƣờng huy động vốn, sử dụng vốn hợp lý để nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên ......... 106 3.3.7. Nâng cao nhanh trình độ, năng lực cho ngƣời lao động, trình độ tổ chức quản lý cho đội ngũ cán bộ trong hoạt động kinh doanh của Công ty ................................................................................................... 109 3.3.8. Vận dụng tốt các chính sách của Đảng và Nhà nƣớc trong nâng cao hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp của Công ty ........................... 113KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................ 115 I. KẾT LUẬN ...................................................................................................... 115 II. KIẾN NGHỊ .................................................................................................... 117 1. Về phía Công ty .......................................................................................... 117 2. Về phía Nhà nƣớc ....................................................................................... 118TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 120Phụ lục .................................................................................................................... 123Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  8. 8. vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN BVTV: Bảo vệ thực vật CNVC: Công nhân viên chức CĐ: Cố định CP: Cổ phần ĐVT: Đơn vị tính GO: Giá trị sản xuất HQ: Hiệu quả IC: Chi phí trung gian MI: Thu nhập hỗn hợp LN: Lợi nhuận NN: Nông nghiệp TN: Thái Nguyên SP: Sản phẩm SX: Sản xuất PB: Phân bón TSCĐ: Tài sản cố định VLĐ: Vốn lƣu động VLĐ: Vốn cố định KT-XH: Kinh tế - xã hộiSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  9. 9. viii DANH MỤC CÁC BẢNGBảng 2.1. Dân số nông thôn trung bình tỉnh Thái Nguyên năm 2005-2007 phân theo huyện, thành phố, thị xã ..................................................................... 44Bảng 2.2. Tổng hợp các ý kiến của ngƣời dân ở các điểm nghiên cứu .................... 45Bảng 2.3. Các loại vật tƣ nông nghiệp của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2005-2007 ........................................................ 47Bảng 2.4. Tình hình về giá bình quân các loại vật tƣ của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2005-2008 .......................................... 48Bảng 2.5. Các kênh phân phối tiêu thụ sản phẩm của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2005-2007 .............................................. 49Bảng 2.6. Kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2005-2007 .......................................... 54Bảng 2.7. Hiệu quả sử dụng vốn lƣu động của Công ty năm 2005-2007 ................. 56Bảng 2.8. Tình hình đầu tƣ thâm canh cho 1 ha trồng vải của các nhóm hộ điều tra năm 2006 .............................................................................................. 57Bảng 2.9. Chi phí sản xuất trên một ha chè kinh doanh điều tra năm 2006.................. 58Bảng 2.10. Kết quả, hiệu quả kinh tế sản xuất cây chè tại tỉnh Thái Nguyên năm 2006 .....59Bảng 2.11. Kết quả, hiệu quả kinh tế sản xuất cây vải tại tỉnh Thái Nguyên năm 2006 ............................................................................60Bảng 2.12. Tình hình lao động và sử dụng lao động của Công ty cổ phần vật tƣ nông nghiệp Thái Nguyên trong những năm 2005-2007........................... 65Bảng 2.13. Trình độ lao động của Công ty Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông Nghiệp Thái Nguyên năm 2005-2007 ....................................................... 66Bảng 2.14. Tình hình trang bị và sử dụng vốn của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên năm 2005-2007 ....................................... 68Bảng 2.15. Các nguồn cung ứng vật tƣ cho Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2005-2007 ........................................................ 71Bảng 2.16. Tình hình thanh toán trong công tác tạo nguồn hàng của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2005-2007 .......................... 73Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  10. 10. ixBảng 2.17. Diện tích, dân số và mật độ dân số tỉnh Thái Nguyên năm 2007 .............. 77Bảng 2.18. Giá trị sản xuất của tỉnh Thái Nguyên năm 2005-2007.......................... 79Bảng 2.19. Tổng sản phẩm của tỉnh Thái Nguyên năm 2005-2007 ......................... 80Bảng 2.20. Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên năm 2005- 2007 (theo giá so sánh năm 1994) ............................................................. 82Bảng 2.21. Giá trị sản xuất ngành trồng trọt tỉnh Thái Nguyên năm 2005-2007 (theo giá so sánh năm 1994) ...................................................................... 83Biểu 2.22. Diện tích, sản lƣợng lúa mùa của tỉnh Thái Nguyên phân theo huyện năm 2005-2007 .......................................................................................... 84Biểu 2.23. Diện tích, sản lƣợng ngô của tỉnh Thái Nguyên phân theo huyện năm 2005-2007 ................................................................................ 85Bảng 2.24. Diện tích, sản lƣợng chè tỉnh Thái Nguyên phân theo huyện năm 2005-2007 ................................................................................ 86Bảng 2.25. Tình hình phân bổ và sử dụng đất đai tỉnh Thái Nguyên năm 2007 ...... 87Bảng 2.26. Diện tích gieo trồng các loại cây trồng của tỉnh Thái Nguyên năm 2005-2007 .................................................................................................. 88Bảng 3.1. Dự báo sử dụng đất nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên đến năm 2010................. 97Bảng 3.2. Dự kiến lƣợng vật tƣ tiêu thụ của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2008-2010 ........................................................ 99Bảng 3.3. Dự kiến kênh phân phối tiêu thụ sản phẩm của Công ty Cổ phần Vât tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2008-2010 ........................................ 104Bảng 3.4. Dự kiến kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên năm 2008-2010 ........................ 114Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  11. 11. 1 PHẦN MỞ ĐẦU1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam đã là thành viên của WTO, nền kinh tế nƣớc ta đang trongthời kỳ hội nhập với khu vực và thế giới, đây là điều kiện thuận lợi của sựphát triển, nhƣng cũng là thách thức rất lớn cho sản xuất kinh doanh trongnƣớc trên tất cả các lĩnh vực từ công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ… Trongnền kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc các Công ty phải biết coitrọng vấn đề chất lƣợng và hiệu quả. Các Công ty đƣợc quyền tự do kinhdoanh, tự chịu trách nhiệm trong kinh doanh, theo quy định của pháp luật củaNhà nƣớc và phải chịu sự quản lý của Nhà nƣớc. Để tồn tại, phát triển vàđứng vững trên thƣơng trƣờng đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của mỗi Côngty, phải tạo chỗ đứng với lợi thế riêng khẳng định đƣợc uy tín và thƣơng hiệucủa mình. Ngành nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất quan trọng vì sản phẩmcủa nó nuôi sống xã hội, cung cấp nguyên vật liệu cho nhiều ngành côngnghiệp và nông sản hàng hoá cho xuất khẩu. Điều đó nói lên vai trò to lớn củasản xuất nông nghiệp trong nền kinh tế quốc dân. Do đó phát triển sản xuấtnông sản hàng hoá và chất lƣợng sản phẩm nông nghiệp là cơ sở để phát triểnnhiều ngành kinh tế quốc dân và nâng cao đời sống của ngƣời dân. Muốn sản xuất nông nghiệp không thể tách rời đƣợc một yếu tố quantrọng đó là vật tƣ, kỹ thuật nông nghiệp nhƣ phân bón, giống, thuốc bảo vệthực vật và máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đó là những yếu tố vừacó ý nghĩa chiến lƣợc đối với sự tăng trƣởng sản xuất vừa phản ánh trình độphát triển lực lƣợng sản xuất. Với ý nghĩa đó việc tăng thêm nguồn đầu tƣ cóvai trò quan trọng trong việc tăng năng suất sản xuất nông nghiệp. Kinhdoanh cung ứng dịch vụ vật tƣ nông nghiệp là các yếu tố đầu vào hỗ trợ đắclực cho sản xuất nông nghiệp, nó thể hiện quá trình mua, bán vật tƣ gắn liềnvới mối quan hệ thị trƣờng. Đối với ngành sản xuất nông nghiệp cả nƣớc nóiSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  12. 12. 2chung và tỉnh Thái Nguyên nói riêng, việc cung ứng vật tƣ đầy đủ kịp thời đảmbảo chất lƣợng, đủ số lƣợng phù hợp với nhu cầu và thị hiếu từng vùng, với giácả hợp lý là mục đích hƣớng tới đối với ngành kinh doanh vật tƣ nông nghiệp. Tỉnh Thái Nguyên là một tỉnh trung du miền núi phía Bắc, có địahình đồi núi phức tạp, khí hậu thời tiết không thuận hoà, đó là hạn chế đốivới ngành sản xuất nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyên. Việc cung ứng đầy đủ,kịp thời phân bón đã phần nào thể hiện cố gắng của công ty vƣợt qua khókhăn và cho kết quả đáng kể. Những năm gần đây, sản lƣợng lƣơng thực vàthực phẩm tăng khá, nông dân đã cơ bản giải quyết đủ lƣơng thực, có nhiềunông dân đã biết lao động làm giàu bằng chính sức lao động của mình. Bộmặt nông thôn mới đã hình thành và phát triển. Trong kết quả đó có sự đónggóp không nhỏ của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên. Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên là doanh nghiệpNhà nƣớc có địa bàn hoạt động rộng, có các trạm vật tƣ ở hầu hết các huyệnthuộc tỉnh Thái Nguyên và hoạt động ngày càng phát triển. Tuy nhiên kinhdoanh vật tƣ của Công ty còn chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu của ngƣời tiêudùng, hiệu quả kinh tế chƣa thực sự cao và ổn định. Vậy thực trạng kinhdoanh vật tƣ của Công ty nhƣ thế nào? Vị tri, vai trò của nó? Việc kinh doanhvật tƣ có bền vững và hiệu quả không? Đây là vấn đề bức thiết đặt ra cần phảiđƣợc nghiên cứu đánh giá một cách đúng đắn. Cần phải xem cái gì đã đạtđƣợc và cái gì chƣa đạt đƣợc, cái gì mạnh cái gì yếu để từ đó có các giải pháphữu hiệu phát huy thế mạnh và hạn chế những mặt yếu nhằm nâng cao hiệuquả kinh doanh của Công ty. Xuất phát từ đó tôi đã chọn đề tài: “Thực trạng và những giải phápchủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh vật tư nông nghiêp của CôngTy Cổ phần Vật tư Nông nghiệp Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu luậnvăn nhằm góp phần thiết thực triển khai chiến lƣợc phát triển nông nghiệpnông thôn của Đảng và Nhà nƣớc trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  13. 13. 32. Mục đích nghiên cứu của đề tài - Hệ thống hoá các vấn đề lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh doanhvà nâng cao hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp của các doanh nghiệpkinh doanh vật tƣ nông nghiệp. - Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh vật tƣnông nghiệp của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên từ năm2005 - 2007. - Đề ra định hƣớng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanhcủa Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên trong thời gian tới.3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài3.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là quá trình sản xuất kinh doanh củaCông ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên, sản xuất nông nghiệp củacác nông hộ, cộng đồng và các vùng nông thôn của tỉnh Thái Nguyên.3.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài - Phạm vi thời gian: Số liệu sử dụng lấy từ năm 2005 - 2007. - Phạm vi không gian: Đề tài đƣợc nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Vậttƣ Nông nghiệp Thái Nguyên, địa bàn hoạt động kinh doanh của Công ty. - Phạm vi nội dung: Nghiên cứu tình hình sản xuất nông nghiệp trongtỉnh Thái Nguyên, hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nôngnghiệp Thái Nguyên, vì vậy đề tài chỉ tập trung nghiên cứu: Thực trạng tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣNông nghiệp Thái Nguyên trong năm 2005-2007, cùng với sự biến động củamôi trƣờng kinh doanh hiện nay để đề xuất những giải pháp nhằm nâng caohiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty (do thời gian có hạn, tôi chỉ tậptrung nghiên cứu một số mặt hàng chính về phân bón của Công ty).Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  14. 14. 44. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn - Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, là tàiliệu giúp cho Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên xây dựng kếhoạch phát triển sản xuất kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.Luận văn nghiên cứu khá toàn diện và hệ thống, có ý nghĩa thiết thực cho quátrình kinh doanh của Công ty và đối với các công ty có điều kiện tƣơng tự.5. Bố cục của luận văn Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung của luận văn gồm 3 chƣơng Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh doanh và nângcao hiệu quả kinh doanh của công ty vật tƣ nông nghiệp Chương II: Thực trạng hoạt động kinh doanh và nâng cao hiệu qủa kinhdoanh vật tƣ nông nghiệp của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái Nguyên Chương III: Định hƣớng và những giải pháp chủ yếu nhằm nâng caohiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nông nghiệp Thái NguyênSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  15. 15. 5 Chƣơng I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP1.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH1.1.1. Các khái niệm cơ bản về hiệu quả Khi đề cập đến vấn đề hiệu quả thì ngƣời ta vẫn chƣa có đƣợc một kháiniệm thống nhất, bởi vì ở mỗi lĩnh vực khác nhau xem xét trên các góc độkhác nhau thì ngƣời ta có cách nhìn nhận khác nhau về vấn đề hiệu quả. Nhƣvậy, ở mỗi lĩnh vực khác nhau thì ngƣời ta có những khái niệm khác nhau vềhiệu quả. Để hiểu rõ hơn về vấn đề hiệu quả thì chúng ta xem xét các vấn đềhiệu quả ở trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị và xã hội. Tƣơng ứng với cáclĩnh vực này là phạm trù hiệu quả: hiệu quả kinh tế, hiệu quả chính trị, xã hội. * Hiệu quả kinh tế Hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt đƣợccác mục tiêu kinh tế của một thời kỳ nào đó. Nếu đứng trên phạm vi từng yếutố riêng lẻ thì chúng ta có phạm trù hiệu quả kinh tế và nếu xem xét trên phạmvi các công ty thì hiệu quả kinh tế chính là hiệu quả kinh doanh của một côngty. Hiểu theo mục đích cuối cùng thì hiệu quả kinh tế là hệ số giữa kết quả thuvề và chi phí bỏ ra để đạt đƣợc kết quả đó. Trong khi đó kết quả thu về chỉ làkết quả phản ánh những kết quả kinh tế tổng hợp nhƣ là: Doanh thu, lợinhuận, giá trị sản lƣợng… Nếu ta xét theo từng yếu tố riêng lẻ thì hiệu quảkinh tế là thể hiện trình độ và sử dụng các yếu tố trong đó quá trình sản xuấtkinh doanh, nó phản ánh kết quả kinh tế thu đƣợc từ việc sử dụng các yếu tốtham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh. Cũng giống nhƣ một số các chi tiết khác hiệu quả là một chỉ tiêu chấtlƣợng tổng hợp phản ánh trình độ lợi dụng các yếu tố trong quá trình sản xuấtSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  16. 16. 6đồng thời là một phạm trù kinh tế gắn liền với sản xuất hàng hoá. Sản xuấthàng hoá có phát triển hay không là nhờ đạt hiệu quả cao hay thấp. Nói mộtcách khác, chỉ tiêu hiệu quả kinh tế phản ánh về mặt định lƣợng và định tínhtrong sự phát triển kinh tế. Nhìn ở tầm vĩ mô của từng công ty riêng lẻ thì hiệu quả kinh tế đƣợcbiểu hiện qua phạm trù hiệu quả kinh doanh. Hiệu quả kinh doanh là một chỉtiêu phản ánh đầy đủ các mặt của một quá trình kinh doanh của một công tycụ thể là: Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh những lợi ích đạtđƣợc từ các hoạt động kinh doanh của công ty trên cơ sở so sánh lợi ích thuđƣợc với chi phí bỏ ra trong suốt quá trình kinh doanh của công ty. Dƣới gócđộ này thì chúng ta có thể xác định hiệu quả kinh doanh một cách cụ thể bằngcác phƣơng pháp định lƣợng thành các chỉ tiêu hiệu quả cụ thể và từ đó có thểtính toán so sánh đƣợc, lúc này phạm trù hiệu quả kinh doanh là một phạm trùcụ thể nó đồng nhất và là biểu hiện trực tiếp của lợi nhuận, doanh thu…Ngoài ra nó còn biểu hiện mức độ phát triển của công ty theo chiều sâu, phảnánh trình độ khai thác các nguồn lực trong quá trình sản xuất nhằm thực hiệnmục tiêu kinh doanh. Lúc này thì phạm trù hiệu quả kinh doanh là một phạmtrù trừu tƣợng và nó phải đƣợc định tính thành mức độ quan trọng hoặc vaitrò của nó trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Nói một cách khác, ta có thểhiểu hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu phản ánh trình độ và khả năng quản lýcủa công ty. Lúc này hiệu quả kinh doanh thống nhất với hiệu quả quản lýcông ty. Dƣới góc độ này thì hiệu quả kinh doanh phản ánh trình độ và khảnăng kết hợp các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất kinh doanh. Trong thực tế hiệu quả kinh doanh trong các do công ty đạt đƣợc trongcác trƣờng hợp sau: - Kết quả tăng, chi phí giảm.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  17. 17. 7 - Kết quả tăng, chi phí tăng nhƣng tốc độ tăng của chi phí nhỏ hơn tốc độtăng của kết quả. Nói tóm lại, ở tầm vĩ mô hiệu quả kinh doanh phản ánh đồng thời cácmặt của quá trình sản xuất kinh doanh nhƣ: kết quả kinh doanh, trình độ sảnxuất, tổ chức sản xuất và quản lý, trình độ sử dụng các yếu tố đầu vào… Đồngthời nó yêu cầu sự pháp triển của doanh nghiệp theo chiều sâu. Đó là thƣớc đongày càng trở nên quan trọng của sự tăng trƣởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bảnđể đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của công ty trong các thời kỳ. Sựphát triển tất yếu đó đòi hỏi các công ty phải nâng cao hiệu quả kinh doanh,đây là mục tiêu cơ bản nhất của công ty. * Hiệu quả xã hội Hiệu quả xã hội là phạm trù phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực sảnxuất xã hội nhằm đạt đƣợc các mục tiêu xã hội nhất định. Nếu đứng trênphạm vi toàn xã hội và nền kinh tế quốc dân thì hiệu quả xã hội và hiệu quảchính trị là chỉ tiêu phản ánh ảnh hƣởng của hoạt động kinh doanh đối vớiviệc giải quyết những yêu cầu và mục tiêu chung của toàn bộ nền kinh tế xãhội. Bởi vậy hai loại hiệu quả này đều có vị trí quan trọng trong việc pháttriển đất nƣớc một cách toàn diện và bền vững. Đây là chỉ tiêu đánh giá trìnhđộ phát triển của nền kinh tế xã hội ở các mặt: Trình độ tổ chức sản xuất, trìnhđộ quản lý, mức sống bình quân,… Thực tế ở các nƣớc tƣ bản chủ nghĩa đãcho thấy các doanh nghiệp tƣ bản chỉ chạy theo hiệu quả kinh tế mà không đặtvấn đề về hiệu quả chính trị xã hội đi kèm đã dẫn đến tình trạng: Thất nghiệp,khủng hoảng có tính chu kỳ, ô nhiễm môi trƣờng, chênh lệch giầu nghèo quálớn… Chính vì vậy Đảng và Nhà nƣớc ta đã có những đƣờng lối chính sáchcụ thể để đồng thời tăng hiệu quả kinh tế kèm với tăng hiệu quả chính trị xãhội. Tuy nhiên chúng ta không thể chú trọng một cách thái quá đến hiệu quảSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  18. 18. 8chính trị và hiệu quả xã hội, một bài học rất lớn từ thời kỳ bao cấp để lại đãcho chúng ta thấy rõ đƣợc điều đó.1.1.2. Bản chất của hiệu quả kinh doanh Hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh mặt chất lƣợng của các hoạtđộng kinh doanh, phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực sản xuất (laođộng, máy móc thiết bị, nguyên liệu, vốn) trong quá trình tiến hành các hoạtđộng sản xuất kinh doanh của công ty. Bản chất của hiệu quả kinh doanh lànâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là haimặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả kinh doanh. Chính việckhan hiếm nguồn lực và việc sử dụng chúng có tính chất cạnh tranh nhằmthoả mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đặt ra yêu cầu phải khai thác, tậndụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt đƣợc mục tiêu kinh doanh cáccông ty buộc phải chú trọng các điều kiện nội bộ, phát huy năng lực, hiệu lựccủa các yếu tố sản xuất và tiết kiệm chi phí. Vì vậy yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là phải đạt kếtquả tối đa với chi phí tối thiểu, hay là pải đạt kết quả tối đa với chi phí nhấtđịnh hoặc ngƣợc lại đạt kết quả nhất định với chi phí tối thiểu. Chi phí ở đâyđƣợc hiểu theo nghĩa rộng là chi phí tạo ra nguồn lực và chi phí sử dụngnguồn lực, đồng thời phải bao gồm cả chi phí cơ hội. Chi phí cơ hội là chi phícủa sự lựa chọn tốt nhất đã bị bỏ qua, hay là chi phí của sự lựa chọn công việckinh doanh này mà không lựa chọn công việc kinh doanh khác. Chi phí cơ hộiphải đƣợc bổ sung vào chi phí kế toán và phải loại ra khỏi lợi nhuận kế toánđể thấy rõ lợi ích kinh tế thực. Cách tính nhƣ vậy sẽ khuyến khích các nhàkinh doanh lựa chọn phƣơng án kinh doanh tốt nhất, các mặt hàng sản xuất cóhiệu quả hơn.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  19. 19. 91.2. Ý NGHĨA CỦA VIỆC NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VÀ ĐẶCĐIỂM CỦA CÔNG TÁC KINH DOANH VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP1.2.1. Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh Không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh là điều kiện cho sự tồn tạivà phát triển của công ty trong nền kinh tế thị trƣờng mở cửa hội nhập và tấtcả các tổ chức kinh tế đều bình đẳng cạnh tranh để chiếm lĩnh thị phần. Tăngkhả năng cạnh tranh, đứng vững trong cơ chế thị trƣờng đòi hỏi các công typhải hoạt động một cách có hiệu quả hơn. Các nguồn lực sản xuất xã hội là một phạm trù có tính khan hiếm, càngngày các nhu cầu của con ngƣời càng cao và đa dạng trong khi đó các nguồnlực sản xuất xã hội ngày càng giảm. Quy luật của sự khan hiếm đòi hỏi cáccông ty phải trả lời một cách chính xác câu hỏi: Sản xuất cái gì? Sản xuất nhƣthế nào? Sản xuất cho ai? Để thấy đƣợc sự cần thiết của việc nâng cao hiệuquả kinh doanh đối với các công ty trong nền kinh tế thị trƣờng trƣớc hếtchúng ta phải nghiên cứu cơ chế thị trƣờng và hoạt động của các công tytrong cơ chế thị trƣờng. Sự vận động đa dạng và phức tạp của cơ chế thịtrƣờng dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các công ty, góp phần thúc đẩy sựtiến bộ của các công ty cả về chiều rộng và chiều sâu. Trong cơ chế thị trƣờngviệc nâng cao hiệu quả kinh doanh là rất quan trọng nó thể hiện thông qua: - Nâng cao hiệu quả kinh doanh là cơ sở cơ bản đảm bảo sự tồn tại vàphát triển của công ty. Sự tồn tại của công ty đƣợc xác định bởi sự có mặt củacông ty trên thị trƣờng mà hiệu quả kinh doanh là nhân tố trực tiếp đảm bảosự tồn tại này. Việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là một đòi hỏi tất yếukhách quan đối với tất cả các công ty hoạt động trong cơ chế thị trƣờng hiệnnay. Do yêu cầu của sự tồn tại và phát triển đòi hỏi thu nhập của mỗi công tyngày phải một tăng lên, nhƣng trong điều kiện nguồn vốn và các yếu tố kỹSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  20. 20. 10thuật cũng nhƣ các yếu tố khác của quá trình sản xuất chỉ thay đổi trong mộtphạm vi nhất định thì để tăng lợi nhuận đòi hỏi các công ty phải tăng hiệu quảkinh doanh. Một cách nhìn khác là sự tồn tại của công ty đƣợc xác định bởi sựtạo ra hàng hoá, của cải vật chất và các dịch vụ phục vụ cho nhu cầu của xãhội đồng thời tạo ra sự tích luỹ cho xã hội. Để thực hiện đƣợc nhƣ vậy thì mỗicông ty đều phải vƣơn lên đảm bảo thu nhập đủ bù đắp chi phí bỏ ra và có lãitrong quá trình sản xuất kinh doanh. Có nhƣ vậy mới đáp ứng đƣợc nhu cầutái sản xuất trong nền kinh tế. Nhƣ vậy công ty buộc phải nâng cao hiệu quảkinh doanh một cách liên tục trong mọi khâu của quá trình hoạt động kinhdoanh nhƣ là một yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên sự tồn tại chỉ là một yêu cầumang tính giản đơn còn sự phát triển và mở rộng của công ty mới là yêu cầuquan trọng, bởi vì sự tồn tại của doanh nghiệp phải luôn đi kèm với sự pháttriển mở rộng của công ty, đòi hỏi phải có sự tích luỹ đảm bảo cho quá trìnhtái sản xuất mở rộng của công ty theo đúng quy luật phát triển. Nhƣ vậy đểphát triển và mở rộng quy mô công ty cả về chiều rộng và chiều sâu phù hợpvới quy luật khách quan của sự phát triển lại một lần nữa nhấn mạnh vai tròcủa việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty. - Nâng cao hiệu quả kinh doanh là nhân tố thúc đẩy sự cạnh tranh vàtiến bộ trong hoạt động kinh doanh. Chính việc thúc đẩy cạnh tranh yêu cầucác công ty phải tự tìm tòi, đầu tƣ tạo nên sự tiến bộ trong kinh doanh. Chấpnhận những quy luật của cơ chế thị trƣờng là sự chấp nhận cạnh tranh. Trongkhi thị trƣờng ngày càng phát triển thì sự cạnh canh giữa các công ty ngàycàng gay gắt và khốc liệt hơn. Đó là sự cạnh tranh cả về chất lƣợng, giá cả vàcác yếu tố khác liên quan đến sản xuất và tiêu thụ hàng hoá. Sự cạnh tranh cóthể làm công ty phát triển hơn nhƣng cũng có thể làm cho công ty không thểtồn tại trên thị trƣờng, vì vậy mỗi công ty cần phải đặt mục tiêu chiến thắngtrong cạnh tranh, bảo vệ đƣợc thị phần của mình, đƣợc khách hàng đón nhận.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  21. 21. 11 - Mục tiêu bao trùm, lâu dài của công ty là tối đa hoá lợi nhuận. Để thựchiện đƣợc mục tiêu này, công ty phải tiến hành thực hiện tiết kiệm nguồn lực.Việc tiết kiệm chi phí và đạt hiệu quả kinh doanh có mối liên hệ mật thiết vớinhau. Việc tiết kiệm càng lớn thì hiệu quả kinh doanh càng cao và ngƣợc lại. Nâng cao hiệu quả kinh doanh là con đƣờng đúng đắn để nâng cao sứccạnh tranh và khả năng tồn tại phát triển của mỗi công ty. Việc nâng cao hiệuquả kinh doanh có vai trò quan trọng: * Đối với nền kinh tế quốc dân Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế quan trọng, phản ánh yêucầu của quy luật tiết kiệm thời gian, phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực,trình độ sản xuất và mức độ hoàn thiện của quan hệ sản xuất trong cơ chế thịtrƣờng. Trình độ phát triển của lực lƣợng sản xuất ngày càng cao, quan hệ sảnxuất càng hoàn thiện càng nâng cao hiệu quả kinh doanh và ngƣợc lại. Hiệuquả kinh doanh đƣợc nâng cao đem lại cho nền kinh tế quốc gia sự phân bố,sử dụng các nguồn lực càng hợp lý và một khi việc sử dụng các nguồn lựchợp lý thì càng đạt hiệu quả trong hoạt động kinh doanh. * Đối với bản thân công ty Hiệu quả kinh doanh xét về mặt tuyệt đối chính là lợi nhuận, nó là cơsở để tái sản xuất mở rộng. Đối với mỗi công ty việc nâng cao hiệu quả kinhdoanh đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của đơn vị mình,nó giúp công ty bảo toàn và phát triển vốn, qua đó doanh nghiệp tăng khảnăng cạnh tranh của mình lại vừa giải quyết vấn đề cải thiện đời sống chongƣời lao động vừa đầu tƣ nâng cao mở rộng quy mô kinh doanh. Do vậy,hiệu quả chính là căn cứ quan trọng và chính xác để công ty đánh giá lại cáchoạt động của mình. * Đối với người lao động Hiệu quả sản xuất kinh doanh là động lực thúc đẩy, kích thích ngƣờilao động hăng say lao động, luôn quan tâm tới kết quả lao động của mình.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  22. 22. 12Nâng cao hiệu quả kinh doanh đồng nghĩa với việc nâng cao đời sống củangƣời lao động trong công ty. Nâng cao đời sống sẽ tạo động lực trong sảnxuất, tăng năng suất lao động, điều này sẽ góp phần làm nâng cao hiệu quảkinh doanh.1.2.2. Những đặc điểm của công tác kinh doanh vật tƣ nông nghiệp Vật tƣ nông nghiệp là những loại vật tƣ chuyên dùng cho ngành sản xuấtnông nghiệp. Bao gồm các loại vật tƣ phân bón, giống, thuốc BVTV… * Mang tính thời vụ Vật tƣ nông nghiệp phục vụ cho ngành trồng trọt trên địa bàn rất rộng.Từ đồng bằng đến miền núi ở mỗi vùng, mỗi địa bàn, mỗi loại cây trồng lại cónhu cầu về bón phân khác nhau, vì vậy việc kinh doanh vật tƣ nông nghiệpgặp rất nhiều khó khăn, phức tạp. Sản xuất nông nghiệp mang tính thời vụ, vìvậy hoạt động kinh doanh vật tƣ nông nghiệp cũng mang tính thời vụ rõ rệt,nó phụ thuộc vào quá trình sinh trƣởng và phát triển của các loại cây trồng. * Khó bảo quản Đặc điểm của các loại vật tƣ nông nghiệp là khó bảo quản, dễ mất máthƣ hỏng. Kinh doanh vật tƣ nông nghiệp mang tính thời vụ nên thƣờng cólƣợng hàng dự trữ không nhỏ ở trong kho, vì vậy cần phải có biện pháp bảoquản tốt. Tránh sự hao hụt, hƣ hỏng, giảm chất lƣợng sẽ ảnh hƣởng đến hiệuquả phục vụ cho cây trồng. * Đối tượng mua khả năng kinh tế đa dạng Tiêu thụ vật tƣ nông nghiệp gắn trực tiếp với ngƣời sản xuất có khả năngkinh tế khác nhau. Vì vậy, trong công tác kinh doanh vật tƣ nông nghiệp cầnphải biết nắm bắt tâm lý của ngƣời sản xuất ở từng địa bàn cần những loạiphân bón gì. Thời gian phục vụ cần phải đáp ứng đƣợc yêu cầu của sản xuấtmùa vụ của ngƣời sản xuất, địa điểm bán hàng cần phải chọn những nơi thuậntiện cho ngƣời sản xuất.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  23. 23. 13 * Đòi hỏi sử dụng hợp lý, khoa học Các loại vật tƣ nông nghiệp ảnh hƣởng rất lớn đến kết quả sản xuất củangƣời sản xuất. Do đó, cần phải biết sử dụng hợp lý và biết kết hợp bónnhững loại phân bón nào ở vùng nào, những loại cây trồng nào thì sử dụngloại phân gì và tỷ lệ phân bón các loại là bao nhiêu, thời gian sử dụng phânbón cho các loại cây trồng. Các loại vật tƣ có tác dụng làm tăng năng xuất câytrồng nhƣng nếu không biết kết hợp sử dụng thì lại làm hạn chế kết quả sảnxuất. Ngƣời sản xuất nông nghiệp chủ yếu là bà con nông dân, trình độ hiểubiết của họ còn hạn chế. Vì vậy, việc kinh doanh dịch vụ vật tƣ cho sản xuấtnông nghiệp phải đi đôi với việc hƣớng dẫn kỹ thuật, cách sử dụng từng loạivật tƣ cho bà con nhất là những loại vật tƣ mới lạ bà con chƣa quen sử dụng.1.3. NHỮNG NHÂN TỐ CHỦ YẾU ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH Hiệu quả kinh doanh trong các công ty là một tiêu chí chất lƣợng tổnghợp, nó liên quan đến các mặt hoạt động trong sản xuất kinh doanh do đó nóchịu tác động của nhiều nhân tố khác nhau. Trong đó chỉ tiêu về doanh số bánhàng và tổng chi phí ảnh hƣởng mạnh và trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.Các nhân tố đó có thể tác động đến hai chỉ tiêu một cách tích cực hoặc tiêucực hoặc tác động có tính hai mặt tuỳ từng thời điểm. Vì vậy, các công ty cầnnghiên cứu nhân tố này để phát huy hay hạn chế sự tác động của nó đến hiệuquả sản xuất kinh doanh, từ đó làm cơ sở đề ra các đƣờng lối, chính sách kinhdoanh thích hợp.1.3.1. Ảnh hƣởng của môi trƣờng vĩ mô tới hiệu quả kinh doanh * Nhân khẩu Nhân khẩu là yếu tố đầu tiên quan trọng mà bất kỳ nhà kinh doanh nàocũng phải quan tâm, vì nhân khẩu tạo ra khách hàng cho công ty. Tiếp cậnnhân khẩu - dân số theo từng góc độ khác nhau đều có thể trở thành các thamsố ảnh hƣởng tới quá trình kinh doanh của công ty. Bởi vì các tham số khácSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  24. 24. 14nhau của nhân khẩu đều có thể tạo ra sự khác biệt không chỉ quy mô mà cảđặc tính nhu cầu. Nhân khẩu hay dân số tác động tới hoạt động kinh doanhcủa các công ty chủ yếu trên các phƣơng diện sau: - Quy mô và tốc độ tăng dân số là khía cạnh quan trọng tác động tớiquy mô nhu cầu. Thông thƣờng quy mô dân số của một quốc gia, một vùng,một khu vực, một địa phƣơng càng lớn thì báo hiệu một quy mô thị trƣờngcàng lớn. - Cơ cấu dân số có tác động lớn đến cơ cấu nhu cầu của các loại hànghoá, dịch vụ cụ thể là đặc tính nhu cầu. - Tốc độ đô thị hoá và trào lƣu muốn trở thành cƣ dân đô thị đang trởthành cơ hội kinh doanh cho nhiều ngành cũng là khó khăn cho nhiều ngànhđiển hình là sản xuất kinh doanh nông nghiệp. * Kinh tế Nhu cầu của thị trƣờng - khách hàng phụ thuộc rất nhiều vào khả năngmua sắm của họ. Trên thị trƣờng ngƣời tiêu dùng khả năng mua sắm phụthuộc rất nhiều vào thu nhập của dân cƣ, mức giá,… Nhân tố thị trƣờng ở đây bao gồm cả thị trƣờng đầu vào và thị trƣờngđầu ra của công ty. Nó là yếu tố quyết định quá trình tái sản xuất mở rộng củadoanh nghiệp. Đối với thị trƣờng đầu vào: cung cấp các yếu tố cho quá trìnhsản xuất kinh doanh nhƣ nguyên vật liệu, máy móc thiết bị… Cho nên nó tácđộng trực tiếp đến giá thành sản phẩm, tính liên tục và hiệu quả của quá trìnhsản xuất. Còn đối với thị trƣờng đầu ra quyết định doanh thu của công ty trêncơ sở chấp nhận hàng hoá, dịch vụ của công ty, thị trƣờng đầu ra sẽ quyếtđịnh tốc độ tiêu thụ, tạo vòng quay vốn nhanh hay chậm từ đó tác động đếnhiệu quả kinh doanh của công ty. * Tập quán dân cư và mức độ thu nhập bình quân dân cư Đây là một nhân tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinhdoanh. Nó quyết định mức độ chất lƣợng, số lƣợng, chủng loại, mặt hàng…Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  25. 25. 15Công ty cần phải nắm bắt và nghiên cứu làm sao cho phù hợp với sức mua,thói quen tiêu dùng, mức thu nhập bình quân của tầng lớp dân cƣ. Những yếutố này tác động một cách gián tiếp lên quá trình sản xuất cũng nhƣ công tácmarketing và cuối cùng là hiệu quả kinh doanh của công ty. * Mối quan hệ và uy tín của công ty trên thị trường Đây chính là tiềm lực vô hình của công ty tạo nên sức mạnh của côngty trong hoạt động kinh doanh của mình, nó tác động rất lớn tới sự thành bạicủa việc nâng cao hiệu quả kinh doanh. Sự tác động này là sự tác động philƣợng hoá bởi vì chúng ta không thể tính toán, định lƣợng đƣợc. Một hìnhảnh, uy tín tốt của công ty liên quan đến hàng hoá, dịch vụ, chất lƣợng sảnphẩm, giá cả… là cơ sở tạo ra sự quan tâm của khách hàng đến sản phẩm củacông ty mặt khác tạo ra cho công ty một ƣu thế lớn trong việc tạo nguồn vốnhay mối quan hệ với bạn hàng. Mối quan hệ rộng sẽ tạo cho công ty nhiều cơhội, nhiều đầu mối và từ đó công ty lựa chọn những cơ hội, phƣơng án kinhdoanh tốt nhất cho mình. Nhƣ vậy, chất lƣợng hàng hóa tốt, giá cả thấp quyết định vai trò củacông ty, qua uy tín là chất để quyết định quan hệ của công ty có nhiều đối tácvà khách hàng hay không. * Nhân tố kinh tế vĩ mô và chế độ chính sách của Nhà nước Từ khi nhà nƣớc thay đổi cơ chế chuyển sang nền kinh tế thị trƣờngnhiều thành phần có sự quản lý của Nhà nƣớc, phát triển đất nƣớc theo hƣớngCông nghiệp hoá - Hiện đại hoá bộ mặt nền kinh tế có nhiều thay đổi. CácCông ty trong nƣớc liên doanh, liên kết với nƣớc ngoài. Song, mở rộng quymô sản xuất kinh doanh phải xuất phát từ định hƣớng phát triển của đất nƣớc,lợi ích của công ty gắn chặt với lợi ích kinh tế xã hội của đất nƣớc. Một trong những công cụ chính của Nhà nƣớc để điều tiết vĩ mô nềnkinh tế là các chính sách tài chính, tiền tệ, tín dụng, thuế, luật pháp. Đó là hệthống các nhân tố tác động trực tiếp hay gián tiếp đến hiệu quả kinh doanhSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  26. 26. 16của công ty. Nếu chính sách lãi suất tín dụng quy định mức lãi suất quá cao sẽgây cản trở cho việc vay vốn của công ty, làm tăng chi phí kinh doanh dẫnđến hiệu quả kinh doanh giảm. * Các yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng - kỹ thuật Các yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng nhƣ hệ thống đƣờng giao thông, hệthống thông tin liên lạc, điện, nƣớc… đều là những nhân tố tác động mạnh mẽđến hiệu quả kinh doanh của công ty. Công ty kinh doanh ở khu vực có hệthống giao thông thuận lợi, điện, nƣớc đầy đủ, dân cƣ đông đúc và có trình độdân trí cao sẽ có điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất kinh doanh tăng tốcđộ tiêu thụ sản phẩm, tăng doanh thu, giảm chi phí kinh doanh… và do đónâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty mình. Ngƣợc lại, ở nhiều vùngnông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo có cơ sở hạ tầng yếu kém không thuậnlợi cho mọi hoạt động nhƣ vận chuyển, mua bán trao đổi hàng hoá… các côngty hoạt động với hiệu quả không cao. Thậm chí có nhiều vùng sản xuất sảnphẩm làm ra rất có giá trị nhƣng giao thông không thuận lợi sẽ không thể tiêuthụ tốt ảnh hƣởng tới hiệu quả kinh doanh. * Trình độ văn hóa Trình độ dân trí tác động rất lớn đến chất lƣợng của lực lƣợng lao độngxã hội nên tác động trực tiếp đến nguồn nhân lực của mỗi công ty. Chất lƣợngcủa đội ngũ lao động lại là nhân tố bên trong ảnh hƣởng đến hiệu quả kinhdoanh của công ty. Suy cho cùng hiệu quả kinh doanh là yếu tố con ngƣời, đólà con ngƣời có tri thức cao; con ngƣời là lãnh đạo, con ngƣời trực tiếp sảnxuất có văn hóa tri thức cao là nguồn lực cơ bản cho hiệu quả kinh doanh.1.3.2. Tác động của môi trƣờng vi mô tới hoạt động kinh doanh1.3.2.1. Các lực lượng bên trong công ty * Nhân tố quản trị trong công ty Quản trị kinh doanh ở các công ty là việc tổ chức bộ máy quản lý và tổchức sản xuất sao cho hợp lý. Nhân tố quản trị liên quan trực tiếp đến việc lậpSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  27. 27. 17kế hoạch kinh doanh, tổ chức thực hiện hoạt động kinh doanh hay nói cáchkhác là liên quan đến toàn bộ quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh. Côngty muốn có bộ máy quản trị tốt phải cần có một đội ngũ cán bộ có năng lực,trình độ chuyên môn, không những nắm vững kiến thức về tổ chức quản lý vàkinh doanh mà còn phải nắm đƣợc xu thế biến động về nhu cầu tiêu dùng,thích ứng với cơ chế thị trƣờng, phải có khả năng nhìn xa trông rộng, tiênđoán phân tích thị trƣờng để hoạch định đƣợc hƣớng đi đúng đắn nhất trongtƣơng lai. Hơn nữa việc chọn lựa bộ máy quản trị phải phù hợp với từng công ty,từng loại hình kinh doanh, đảm bảo nguyên tắc gọn nhẹ, thống nhất, linh hoạt,hoạt động mang lại hiệu quả cao cho công ty. * Lao động Lao động là chủ thể trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Mọi nỗlực đƣa khoa học kỹ thuật, trang thiết bị hiện đại vào sản xuất để nâng caohiệu quả sản xuất kinh doanh đều do con ngƣời tạo ra và thực hiện chúng.Song để có đƣợc điều đó đội ngũ lao động cũng cần phải có một lƣợng kiếnthức chuyên môn cao, góp phần vào ứng dụng trong sản xuất tốt tạo ra nhữngsản phẩm có chất lƣợng cao, đƣợc đón nhận trên thị trƣờng mang lại lợi íchkinh tế cho công ty. * Vốn kinh doanh Vốn kinh doanh cũng là một yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triểncủa mọi công ty. Nếu công ty có vốn kinh doanh lớn nó sẽ là cơ sở cho côngty mở rộng hoạt động kinh doanh của mình. Vốn là nền tảng là cơ sở chocông ty hoạt động, góp phần đa dạng hoá, đa phƣơng hoá phƣơng thức kinhdoanh, đa dạng hoá thị trƣờng, đa dạng hoá các mặt hàng, xác định đúngchiến lƣợc thị trƣờng. Ngoài ra, vốn còn giúp cho công ty đảm bảo độ cạnhtranh cao và giữ ƣu thế trên thị trƣờng.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  28. 28. 18 * Trang thiết bị kỹ thuật công nghệ Trình độ kỹ thuật công nghệ tiến tiến cho phép công ty chủ động nângcao chất lƣợng hàng hoá, tăng năng suất lao động và hạ giá thành sản phẩm.Các yếu tố này tác động đến các mặt về sản phẩm nhƣ: Đặc điểm sản phẩm,giá cả sản phẩm, sức cạnh tranh của sản phẩm… nhờ vậy công ty có thể tăngsức cạnh tranh của mình, tăng vòng quay của vốn lƣu động, tăng lợi nhuậnđảm bảo cho quá trình tái sản xuất mở rộng của công ty. Ngƣợc lại với trìnhđộ công nghệ thấp thì không những giảm khả năng cạnh tranh mà còn giảmlợi nhuận, kìm hãm sự phát triển. Nói tóm lại nhân tố trình độ kỹ thuật côngnghệ cho phép công ty nâng cao năng suất, chất lƣợng và hạ giá thành sảnphẩm, nhờ đó tăng khả năng cạnh tranh, tăng vòng quay của vốn, tăng lợinhuận dẫn đến tăng hiệu quả kinh doanh.1.3.2.2. Các lực lượng bên ngoài công ty * Các tổ chức, cá nhân cung ứng các yếu tố sản xuất, đầu vào Để tiến hành sản xuất ra hàng hoá hay dịch vụ cung cấp cho thị trƣờng,bất kỳ công ty nào cũng cần đƣợc cung cấp các yếu tố đầu vào nhƣ: nguyênliệu, vật liệu, phụ tùng, máy móc thiết bị, hàng hoá… Ngoài ra công ty đó cònphải thuê lao động, thuê đất, vay tiền,… Những biến động trên thị trƣờng các yếu tố đầu vào luôn luôn tác độngmột cách trực tiếp với mức độ khác nhau tới quyết định kinh doanh của côngty, những biến đổi về tất cả các phƣơng diện: số lƣợng, chất lƣợng, giá cả…các yếu tố đầu vào đều tác động đến các quyết định kinh doanh của công ty.Các tác động này có thể là thuận lợi hay bất lợi cho công ty, có thể làm thayđổi các quyết định kinh doanh, từ đó thay đổi kết quả. Từ phía nhà cung cấpluôn luôn tiềm ẩn những nguy cơ và sự đe doạ tới các hoạt động kinh doanhcủa công ty do đó sẽ ảnh hƣởng tới hiệu quả kinh doanh của công ty.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  29. 29. 19 * Đối thủ cạnh tranh Khi tham gia kinh doanh, đôi khi chỉ là một đoạn thị trƣờng duy nhất,công ty cũng có thể gặp các đối thủ cạnh tranh, vì quy mô thị trƣờng có hạn,từng đối thủ cạnh tranh luôn luôn tìm mọi cách đƣa ra những độc chiêu đểgiành khách hàng. Vì tính hấp dẫn của đối thủ cạnh tranh khác nhau nênkhách hàng có cách thức khác nhau trong việc lựa chọn sản phẩm cạnh tranh.Vì vậy trƣớc những áp lực khác nhau do sự thay đổi chiến lƣợc và chiến thuậtkinh doanh của mỗi đối thủ cạnh tranh có thể có nguy cơ hay đe doạ đến cácquyết định kinh doanh của công ty. Trong bối cảnh đó, các công ty một mặtphải nhận diện chính xác từng đối thủ cạnh tranh, mặt khác phải theo dõi kịpthời có đối sách với các diễn biến từ phía các đối thủ cạnh tranh. Bao gồm các đối thủ cạnh tranh cùng tiêu thụ các sản phẩm đồng nhấtvà các đối thủ cạnh tranh thứ cấp sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm có khảnăng thay thế. Nếu công ty có đối thủ cạnh tranh mạnh thì việc nâng cao hiệuquả kinh doanh sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều, vì lúc này công ty chỉ cóthể nâng cao hiệu quả kinh doanh bằng cách nâng cao chất lƣợng, giảm giáthành sản phẩm để đẩy mạnh tốc độ tiêu thụ, tăng doanh thu và vòng quay củavốn, yêu cầu công ty phải tổ chức lại bộ máy hoạt động phù hợp và tối ƣuhơn, hiệu quả hơn để tạo cho công ty có khả năng cạnh tranh về giá cả, chấtlƣợng sản phẩm, chủng loại, mẫu mã… Nhƣ vậy, đối thủ cạnh tranh có ảnhhƣởng rất lớn đến việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của các công ty đồngthời tạo ra sự tiến bộ trong kinh doanh, tạo ra động lực phát triển cho doanhnghiệp. Việc xuất hiện ngày càng nhiều đối thủ cạnh tranh thì việc nâng caohiệu quả kinh doanh của công ty sẽ càng quyết liệt. Thông qua cạnh tranh đểnhững công ty yếu kém đi tới phá sản. * Khách hàng Khách hàng là thị trƣờng của công ty, đồng thời khách hàng lại là mộttrong những yếu tố, lực lƣợng quan trọng nhất chi phối mang tính quyết địnhSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  30. 30. 20tới các hoạt động kinh doanh của công ty. Mỗi biến động về nhu cầu, về quyếtđịnh mua sắm của khách hàng đều buộc công ty phải xem xét lại quyết địnhkinh doanh của mình. Mỗi loại khách hàng - thị trƣờng đều có hành vi mua sắm khác nhau,do đó sự tác động của các khách hàng - thị trƣờng mang tới các quyết địnhkinh doanh của công ty không giống nhau. Công ty cần nghiên cứu kỹ từngkhách hàng - thị trƣờng để đƣa ra các quyết định phù hợp, qua đó đáp ứng họmột cách tốt nhất.1.4. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU1.4.1. Chọn điểm nghiên cứu Chọn điểm nghiên cứu đại diện cho tỉnh Thái Nguyên về điều kiện tựnhiên, kinh tế xã hội và các đặc điểm khác của tỉnh, chọn ba huyện làm điểmnghiên cứu từ 3 vùng trong tỉnh đó là 3 huyện Định Hoá, Đồng Hỷ và PhổYên. Mẫu chọn ra vừa phải đảm bảo tính đại diện cho toàn vùng vừa phải suyrộng cho cả tỉnh. Huyện Định Hoá có diện tích 524,04 km2, có dân số trung bình là90.934 ngƣời, trong đó dân số nông thôn là 84.812 ngƣời. Mật độ dân số là174 ngƣời/km2. Huyện Định Hoá có thể đại diện cho vùng cao của tỉnh TháiNguyên. Là huyện nông nghiệp, chủ yếu phát triển cây ăn quả, lâm nghiệp,chăn nuôi đại gia súc. Thị trƣờng kém phát triển, đời sống ngƣời dân ở mứctrung bình và còn nhiều hộ nghèo. Huyện Đồng Hỷ có diện tích 461,02 km2, có dân số trung bình là125.829 ngƣời, trong đó dân số nông thôn là 108.585 ngƣời. Mật độ dân số là273 ngƣời/km2. Là huyện nông nghiệp kiêm dịch vụ và ngành nghề, phát triểnsản xuất nông, lâm nghiệp, ngƣời dân có thu nhập khá ổn định. Huyện Phổ Yên có diện tích 256,77 km2, có dân số trung bình là141.203 ngƣời, trong đó dân số nông thôn là 127.578 ngƣời. Mật độ dân số làSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  31. 31. 21550 ngƣời/km2. Là huyện nông nghiệp chủ yếu trồng lúa, ngô, cây mầu, chănnuôi lợn và gia cầm. Thị trƣờng kém phát triển, đời sống ngƣời dân còn rấtnhiều khó khăn. Mỗi huyện chọn 30 hộ đại diện.1.4.2. Thu thập số liệu * Thu thập số liệu đã công bố Thu thập và tính toán từ những số liệu đã công bố của các cơ quanThống kê Trung ƣơng, các viện nghiên cứu, các trƣờng đại học, các tạp chíchuyên ngành và các báo cáo khoa học đã đƣợc công bố, các nghiên cứu ởtrong và ngoài nƣớc, các tài liệu do các cơ quan thuộc tỉnh Thái Nguyên, các tổchức, dự án, các tài liệu xuất bản liên quan đến tỉnh. Những số liệu này đã đƣợcthu thập chủ yếu ở Cục Thống kê Thái Nguyên, Phòng Thống kê thành phốThái Nguyên, phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Phòng Tổ chức Laođộng và Thƣơng binh Xã hội, Phòng Địa chính… Tỉnh Thái Nguyên. Thu thập số liệu từ sổ sách kế toán của Công ty Cổ phần Vật tƣ Nôngnghiệp Thái Nguyên, văn phòng và các trạm thực thuộc để từ đó có thể đánhgiá chính xác thực trạng kinh doanh của Công ty, đánh giá đầy đủ mặt mạnh,mặt yếu trong công tác kinh doanh, quản trị nhân lực… * Thu thập số liệu mới Thu thập số liệu mới đƣợc thực hiện qua các phƣơng pháp sau: - Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn (RRA): đi thực tế quan sátđánh giá thực trạng, thu thập những thông tin qua những ngƣời dân ở vùngnghiên cứu và các cán bộ, thu thập những thông tin đã có tại nơi nghiên cứu. - Phương pháp đánh giá nông thôn có người dân tham gia (PRA): Trựctiếp tiếp xúc với ngƣời dân tại các nơi nghiên cứu, tạo điều kiện và thúc đẩysự tham gia của ngƣời dân vào những vấn đề cần nghiên cứu, đàm thoại vớihọ để thu thập những thông tin nhằm nắm bắt đƣợc thực trạng sản xuất, đờiSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  32. 32. 22sống, những tiềm năng, những khó khăn, nhu cầu của các hộ nông dân.Phƣơng pháp đƣợc sử dụng nhằm đánh giá sử dụng vật tƣ nông nghiệp củanông hộ trong hiện tại và tƣơng lai. Xác định đề ra các vấn đề yêu tiên để tiếptục nghiên cứu đánh giá khả năng thực hiện và đề ra những giải pháp nângcao hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp của Công ty. Để từ đó đƣa ranhững phƣơng án kinh doanh hợp lý nhất cho Công ty, làm sao để vừa đápứng đƣợc nhu cầu của ngƣời nông dân vừa mang lại hiệu quả kinh tế choCông ty. - Phương pháp điều tra hộ Chọn mẫu điều tra: Áp dụng chọn mẫu ngẫu nhiên (chọn điểm, chọnhộ). Tiến hành lựa chọn ở các vùng, các đơn vị điều tra. Từ 3 vùng trong tỉnhlấy 3 huyện đại diện. Mỗi huyện chọn lấy 30 hộ, theo tỷ lệ hộ chọn là dân tộc,làm nông lâm nghiệp, ngành nghề và dịch vụ, hộ kiêm sản xuất và dịch vụ(các tỷ lệ chọn trên tƣơng ứng với tỷ lệ chung của tỉnh). Chọn và phân ra làm3 loại hộ giàu, trung bình, nghèo đói, tỷ lệ giữa các loại hộ bƣớc đầu đƣợcchọn theo nhận định chủ quan từ tỷ lệ các loại hộ trung trong từng huyện, sauđó dựa vào tài liệu tính toán thu đƣợc phân loại hộ theo tiêu thức mức thunhập bình quân trên khẩu. Sử dụng phƣơng pháp phỏng vấn trực tiếp linh hoạt với hộ nông dân,ngƣời bán hàng và cung cấp dịch vụ, đàm thoại với họ thông qua hàng loạtcác câu hỏi mở phù hợp với thực tế, sử dụng thành thạo các câu hỏi: Ai? cáigì? ở đâu? Khi nào? tại sao? nhƣ thế nào? bao nhiêu?... Kiểm tra tính thựctiễn của thông tin thông qua quan sát trực tiếp.1.4.3. Các chỉ tiêu phân tích Khi xem xét hiệu quả kinh doanh của Công ty cần phải dựa vào một hệthống các tiêu chuẩn, Công ty cần phải coi các tiêu chuẩn là mục tiêu phấnđấu. Có thể hiểu tiêu chuẩn hiệu quả là giới hạn, là mốc xác định ranh giới cóSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  33. 33. 23hay không hiệu quả. Nếu theo phƣơng pháp so sánh Công ty có thể lấy giá trịbình quân đạt đƣợc Công ty làm tiêu chuẩn hiệu quả. Nếu không có số liệucủa Công ty thì so sánh với các chỉ tiêu của năm trƣớc. Cũng có thể nói rằng,các Công ty có đạt đƣợc các chỉ tiêu này mới có thể đạt đƣợc các chỉ tiêu kinhtế. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của Công ty bao gồm: * Nhóm các chỉ tiêu cơ bản đánh giá hiệu quả kinh tế Chỉ tiêu trực tiếp và quan trong nhất để dánh giá hiệu quả (HQ) kinh tếlà thu nhập hoặc lợi nhuận trên một đơn vị tính. Hiện nay có rất nhiều hệthống chỉ tiêu dùng để đánh giá HQ kinh tế dựa vào mục đích nghiên cứutrong lĩnh vực nông nghiệp chúng tôi chọn hệ thống chỉ tiêu theo hệ thống tàisản quốc gia. - Giá trị SX: GO (Gross output): là toàn bộ của cải vật chất và dịch vụđƣợc tạo ra trong một thời kỳ nhất định thƣờng là một năm (tổng thu) n GO =  Pi Qi i 1 Trong đó: Pi là đơn giá sản phẩm thứ i Qi là khối lƣợng sản phẩm thứ i - Chí phí trung gian: IC là toàn bộ chi phí vật chất thƣờng xuyên vàdịch vụ đƣợc sử dụng trong quá trình SX nhƣ các khoản chi phí: giống,phân bón... n IC =  Ci i 1 Trong đó Ci Là khoản chi phí thứ i - Giá trị gia tăng: VA là phần giá trị tăng thêm của ngƣời lao động khisản xuất một đơn vị diện tích trong một vụ sản xuất VA = GO - ICSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  34. 34. 24 - Thu nhập hỗn hợp: MI là phần thu nhập thuần tuý của ngƣời SX baogồm thu nhập của công lao độngvà lợi nhuận khi SX một đơn vị SP MI = VA - (A + T) VA: giá trị tăng thêm T: Thuế A: là phần giá trị khấu hao tài sản cố định (TSCĐ) hoặc chí phí phân bổ - Lợi nhuận: TPr = GO - TC Trong đó: GO là giá trị sản xuất TC là tổng chi phí * Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng lao động trong doanh nghiệp - Chỉ tiêu năng suất lao động: Doanh thu tiêu thụ sản phẩm trong kỳ Năng suất lao động = ––––––––––––––––––––––––––––––– Tổng số lao động trong kỳ - Chỉ tiêu lợi nhuận bình quân cho một lao động Lợi nhuận bình Lợi nhuận trong kỳ quân tính cho = –––––––––––––––––––––––––––– một lao động Tổng số lao động bình quân trong kỳ Chỉ tiêu này cho thấy với mỗi một lao động trong kỳ tạo ra đƣợc baonhiêu đồng lợi nhuận trong kỳ. Dựa vào chỉ tiêu này để so sánh mức tăng hiệuquả của mỗi lao động trong kỳ. * Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định (VCĐ) - Hiệu suất sử dụng VCĐ Lợi nhuận trong kỳ Hiệu suất sử dụng VCĐ = ––––––––––––––––––––– VCĐ bình quân trong kỳ Chỉ tiêu này cho biết với một đồng VCĐ tạo ra đƣợc bao nhiêu đồnglợi nhuận, thể hiện trình độ sử dụng TSCĐ, khả năng sinh lợi của TSCĐ trongsản xuất kinh doanh.Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  35. 35. 25 * Nhóm chỉ tiêu đánh hiệu quả sử dụng vốn lưu động (VLĐ) - Sức sản xuất của VLĐ Doanh thu tiêu thụ sản phẩm trong kỳ Sức sản xuất của VLĐ = –––––––––––––––––––––––––––––––– VLĐ bình quân trong kỳ Chỉ tiêu này cho biết với một đồng VLĐ tạo ra bao nhiêu đồng doanhthu trong kỳ. Nếu chỉ tiêu này qua các kỳ tăng chứng tỏ hiệu quả sử dụngđồng vốn lƣu động tăng. - Hiệu quả sử dụng vốn lƣu động: Lợi nhuận trong kỳ Hiệu quả sử dụng VLĐ = ––––––––––––––––––––– VLĐ bình quân trong kỳ Chỉ tiêu này cho ta biết với một đồng VLĐ sẽ tạo ra bao nhiêu đồng lợinhuận trong kỳ. Chỉ số này càng cao càng tốt, điều đó chứng tỏ hiệu quả caotrong việc sử dụng VLĐ. - Tốc độ luân chuyển vốn: Trong quá trình sản xuất kinh doanh, VLĐ động thƣờng xuyên vậnđộng không ngừng, nó tồn tại ở các dạng khác nhau, có khi là tiền, có khi làhàng hoá, vật tƣ, bán thành phẩm… Đảm bảo cho quá trình sản xuất diễn raliên tục. Do đó việc đẩy nhanh tốc độ chu chuyển của VLĐ sẽ góp phần giảiquyết ách tắc, đình trệ của vốn, giải quyết nhanh nhu cầu về vốn cho doanhnghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp đồng thời nâng caohiệu quả kinh doanh của toàn bộ công ty. Thông thƣờng ngƣời ta sử dụng cácchỉ tiêu sau để đánh giá tốc độ luân chuyển vốn trong doanh nghiệp: + Số vòng quay của VLĐ Doanh thu trong kỳ Số vòng quay của VLĐ = ––––––––––––––––––– VLĐ bình quân trong kỳSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  36. 36. 26 Chỉ tiêu này cho biết số vòng quay của VLĐ bình quân trong kỳ. Chỉ sốnày càng lớn càng tốt, chứng tỏ vòng quay của vốn tăng nhanh, điều này thểhiện việc sử dụng vốn có hiệu quả và ngƣợc lại. + Số ngày luân chuyển bình quân một vòng quay: Số ngày luân 365 ngày chuyển bình quân = –––––––––––––––––––– một vòng quay Số vòng quay của VLĐ Chỉ tiêu này cho chúng ta biết thời gian để vốn lƣu động quay đƣợcmột vòng, thời gian này càng nhỏ thì hiệu quả sử dụng vốn lƣu động càng caovà ngƣợc lại. * Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tổng hợp Nhóm chỉ tiêu này phản ánh hiệu quả kinh doanh của toàn bộ hoạt độngsản xuất kinh doanh của công ty, đƣợc dùng để phản ánh chính xác hoạt độngkinh doanh của mỗi công ty và đƣợc dùng để so sánh giữa các công ty vớinhau và so sánh trong công ty qua các thời kỳ để xem xét các thời kỳ công tyhoạt động có đạt hiệu quả cao hơn hay không. - Doanh lợi của doanh thu bán hàng: Lợi nhuận trong kỳDoanh lợi của doanh thu bán hàng = ––––––––––––––––––––  100% Doanh thu trong kỳ Chỉ tiêu này cho biết hiệu quả của công ty đã tạo ra đƣợc bao nhiêuđồng lợi nhuận từ một đồng doanh thu bán hàng. Chỉ tiêu này có ý nghĩakhuyến khích các Công ty tăng doanh thu, giảm chi phí, nhƣng để có hiệu quảthì tốc độ tăng doanh thu phải nhỏ hơn tốc độ tăng của lợi nhuận. - Doanh lợi của toàn bộ vốn kinh doanh : Lợi nhuận trong kỳDoanh lợi của vốn kinh doanh = –––––––––––––––––––––––––––  100% Vốn kinh doanh bình quân trong kỳSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  37. 37. 27 Chỉ tiêu này cho biết hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh. Một đồng vốnkinh doanh tạo ra đƣợc bao nhiêu đồng lợi nhuận, nó phản ánh trình độ lợidụng vào các yếu tố vốn kinh doanh của Công ty. Chỉ tiêu này càng lớn càngtốt, chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng một cách có hiệu quả các nguồn vốn. - Chỉ tiêu lợi nhuận theo chi phí: Lợi nhuận trong kỳTỷ suất lợi nhuận theo chi phí = –––––––––––––––––––––––––––  100% Tổng chi phí sản xuất và tiêu thụ trong kỳ Chỉ tiêu này phản ánh trình độ lợi dụng các yếu tố chi phí trong sảnxuất, nó cho thấy với một đồng chi phí tạo ra bao nhiêu lợi nhuận, chỉ tiêu nàycó hiệu quả nếu tốc độ tăng lợi nhuận tăng nhanh hơn tốc độ tăng chi phí. - Chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh theo chi phí: Hiệu qủa Doanh thu tiêu thụ sản phẩm trong kỳkinh doanh theo = –––––––––––––––––––––––––––––––––––  100% chi phí Tổng chi phí sản xuất và tiêu thụ trong kỳ Chỉ tiêu này cho thấy với một đồng chi phí tạo ra bao nhiêu dồngdoanh thu. - Chỉ tiêu doanh thu trên một đồng vốn sản xuất: Doanh thu Doanh thu tiêu thụ sản phẩm trong kỳ trên một đồng = –––––––––––––––––––––––––––––––– vốn sản xuất Vốn kinh doanh bình quân trong kỳ Chỉ tiêu này cho ta thấy với một đồng vốn kinh doanh tạo ra bao nhiêuđồng doanh thu, chỉ tiêu này càng lớn càng thể hiện kinh doanh có hiệu quả. - Chỉ tiêu lãi trên 1 đồng chi phí: Lãi trên Lợi nhuận 1 đồng = ––––––––––––––– chi phí Tổng chi phíSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  38. 38. 28* Nhóm chỉ tiêu xét về mặt hiệu quả kinh tế - xã hội Do yêu cầu của sự phát triển bền vững trong nền kinh tế quốc dân, cácdoanh nghiệp ngoài việc hoạt động kinh doanh phải đạt hiệu quả nhằm tồn tạivà phát triển còn phải đạt hiệu quả về mặt KT-XH. - Tăng thu ngân sách: Mọi doanh nghiệp khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh thì phảicó nhiệm vụ nộp cho ngân sách Nhà nƣớc dƣới hình thức các loại thuế nhƣ:thuế doanh thu, thuế lợi tức, thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt… Nhànƣớc sẽ sử dụng những khoản thu này để cho sự phát triển của nền kinh tế quốcdân và lĩnh vực phi sản xuất, góp phần phân phối lại thu nhập quốc dân. - Tạo công ăn việc làm cho ngƣời lao động: Nƣớc ta cũng giống nhƣ các nƣớc đang phát triển khác, để tạo công ănviệc làm cho ngƣời lao động và nhanh chóng thoát khỏi đói nghèo, lạc hậuđòi hỏi các doanh nghiệp phải tự tìm tòi đƣa ra các biện pháp nâng cao hiệuquả kinh doanh, mở rộng quy mô sản xuất tạo công ăn việc làm cho ngƣời laođộng, giảm thiểu tình trạng thất nghiệp, giảm gánh nặng lao động dôi dƣ choxã hội. - Nâng cao đời sống cho ngƣời lao động: Ngoài việc tạo công ăn việc làm cho ngƣời lao động đòi hỏi các công typhải làm ăn có hiệu quả để góp phần nâng mức sống của ngƣời lao động. Xéttrên phƣơng diện kinh tế, việc nâng cao mức sống của ngƣời dân đƣợc thểhiện qua chỉ tiêu nhƣ gia tăng thu nhập bình quân trên đầu ngƣời, gia tăng đầutƣ xã hội, mức tăng trƣởng phúc lợi xã hội… Sự phát triển không đồng đều về mặt KT-XH giữa các vùng trong mộtnƣớc yêu cầu phải có sự phân phối lợi tức xã hội nhằm giảm sự chênh lệch.Theo quan điểm của các nhà kinh tế hiện nay hiệu quả KT-XH hội còn thểhiện qua các chỉ tiêu nhƣ: Bảo vệ môi trƣờng, hạn chế gây ô nhiễm môitrƣờng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế…Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  39. 39. 291.5. KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH VẬT TƢNÔNG NGHIỆP CỦA THÁI LAN VÀ Ở VIỆT NAM1.5.1. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp củaThái Lan Do diện tích đất nông nghiệp có hạn nên Thái Lan không thể mãi tiếp tụctheo đuổi phát triển nông nghiệp theo hƣớng mở rộng đất canh tác, mà thayvào đó, đƣa công nghệ, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật cải tạo đất trồng, laitạo các giống cây trồng mới siêu năng suất có khả năng thích ứng với nhữngvùng đất canh tác bạc màu, khô hạn. Hữu cơ hóa đất nông nghiệp thông quasử dụng các loại phân bón hữu cơ, phân vi sinh và thuốc trừ sâu sinh học cảitạo đất thoái hóa, nâng cao độ màu mỡ đã triển khai trong nhiều năm qua.Điều này vừa giúp sử dụng quỹ đất hiệu quả, giảm nhập khẩu phân bón lạinâng cao xuất khẩu nông sản hữu cơ sạch. Bên cạnh đó, Thái Lan khuyếnkhích các tổ chức tƣ nhân tham gia vào các chƣơng trình khuyến nông. Nếucó dịp đến thăm những vùng nông thôn mới nhận thấy cơ giới hóa đã bao phủtừng thửa ruộng. Ngay cả những khâu sau thu hoạch đã hầu nhƣ đƣợc cơ giớihóa toàn bộ. Nhƣng bí quyết thành công của nông dân Thái Lan chính là sựkết hợp khéo léo giữa kinh nghiệm canh tác truyền thống với việc áp dụngtiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới. Bởi do điều kiện tự nhiên nhƣ địa lý, địa chất, tính chất đất trồng trọt nênnhiều vùng cần phải có những công nghệ và kỹ thuật canh tác đặc thù.Bên trong các viện nghiên cứu, trƣờng đại học trên khắp đất nƣớc Thái Lan,nhà khoa học đang nghiên cứu những thế hệ cây trồng siêu năng suất, cảithiện chất lƣợng giống thông qua kỹ thuật chuyển gene; kỹ thuật chọn tạo,công nghệ di truyền và công nghệ nuôi cấy mô. Những “nút thắt cổ chai”trong việc nâng cao chất lƣợng nông sản theo hƣớng phát triển bền vững đãđƣợc các nhà khoa học tháo gỡ bằng công nghệ sinh học. Chẳng hạn, TrungSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
  40. 40. 30tâm Công nghệ gene Quốc gia Thái Lan, từ Ngân hàng gene sẵn có, đã nghiêncứu ra những giống lúa chịu mặn cao có thể gieo trồng ở vùng Đông Bắc, nơiđang đối mặt với tình trạng ngƣời dân bỏ nghề nông vì đất nhiễm bị nhiễmmặn. Và cũng tại miền Đông Bắc này với “đặc sản” gạo Horn Mali phát triểnđƣợc trong điều kiện nắng nóng, các nhà khoa học Thái đã tạo thêm 3 giốnglúa có khả năng kháng bệnh và cho năng suất cao là Khao Jao Hawm SuphanBuri, Khao Dok Mali 105, Khao Jao Hawm Klong Luang 1. Trong tƣơng lai,Thái Lan đƣợc xem là đi đầu sản xuất và xuất khẩu vi sinh vật cho nôngnghiệp. Với việc cơ giới hóa nông nghiệp, đẩy mạnh nghiên cứu áp dụngcông nghệ sinh học đã đáp ứng đƣợc tôn chỉ mà chính phủ Thái đặt ra là sảnxuất nông sản sạch, chất lƣợng bằng công nghệ sinh học thay vì chạy theo sốlƣợng. Và giờ đây ngƣời Thái đã trở nên khá giả nhờ xuất khẩu nông sản.1.5.2. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả kinh doanh vật tƣ nông nghiệp củamột số Công ty tại Việt Nam * Công ty Cổ phần Vật tư Nông nghiệp tỉnh Nghệ An Nhờ thực hiện tốt phong trào thi đua, Công ty CP Vật tƣ Nông nghiệpNghệ An đã phát huy sức mạnh của tập thể cán bộ công nhân, liên tục nhiềunăm kinh doanh đạt hiệu quả và là một trong những đơn vị đi đầu tham giahoạt động từ thiện xã hội. Nhiều doanh nghiệp sau cổ phần hoá, do nhận thức chƣa đúng, hầu nhƣcác phong trào, nhất là phong trào thi đua bị chìm xuống. Riêng Công ty CPVật tƣ Nông nghiệp Nghệ An lại khác, hầu hết các phong trào không nhữngđƣợc giữ vững mà còn phát huy cao độ. Dù ở loại hình doanh nghiệp nàoCông ty cũng hết sức coi trọng phong trào thi đua. Thông qua phong trào thiđua đã khích lệ động viên cán bộ công nhân ra sức học tập, rèn luyện, phấnđấu nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, tìm tòisáng tạo để đạt năng suất, chất lƣợng, hiệu quả trong sản xuất. Để đẩy mạnhSố hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

×