iChange: Mensen veranderen

2,336 views

Published on

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,336
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
26
Actions
Shares
0
Downloads
91
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

iChange: Mensen veranderen

  1. 1. Mensen VeranderenIchange Congres KluwerAmersfoort12 juni 2012prof.dr. Léon de Caluwé
  2. 2. Mensen Veranderen© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 2
  3. 3. Mensen VeranderenInhoud 1. Samenvatting kleurentheorie 3. Een blik op het individuele niveau 5. Wat gebeurt er als mensen veranderen? 7. Een blik op veranderen en stabiliteit© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 3
  4. 4. Mensen Veranderen1. Samenvatting kleurentheorie© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 4
  5. 5. Mensen VeranderenGeeldrukdenken Aannames IdealenAanpassenAkkoordAchterbanActorAfdwingenAftredenAgendaAlliantieEr verandert iets als je belangen bij elkaar - Democratische samenlevingBeslisserBesluitenCoalitieComitéCompromisConclaafDepolitiserenbrengt - Poldermodel van politieke coalities- van de sleutelfiguren - Haalbare oplossingDraagvlakDubbelrolGezichtsverliesIntentieMachtMandaatMedestaander- in een onderhandelings- en lobbyproces- om een consensus te vormen (win-win)OnderhandelingPartijPersPersberichtPettenprobleemPoliticusPolitiseren SchaduwkantenPressurecookerProcedureProcesontwerpPubliekSpelregelStakeholderCondities:- Achter gesloten deuren - Oppervlakkig geel: achterkamertjesgedoe, deStatusTegenstanderTijdsdrukUittredenVerklaringVervlechtenVrijheids-- Sense of urgency sterkste wint - Valkuilen: luchtfietsen, loose-loose strijd,graadWantrouwenWinwinAanpassenAkkoordAchterbanActorAfdwingenMotto: veranderen is een machtspel onbetrouwbaarheidAftredenAgendaAlliantieBeslisserBesluitenCoalitieComitéCompromis Traject - Allergieën: ideologen, details, gezichtsverliesInterventies:ConclaafDepolitiserenDraagvlakDubbelrolGezichtsverliesIntentieMacht-- Mediatie, alliantievorming, stemsessies VeranderaarMandaatMedestaanderOnderhandelingPartijPersPersberichtPettenpro-- Topstructurering, beleidsvormingDiagnosebrillen: Veranderaar: procesregisseur die zijn macht inzetbleemPoliticusPolitiserenPressurecookerProcedureProcesontwerpPu-- Krachtenveldanalyse, concurrentiestructuur - Politiek fingerspitzengefühl (posities en context)- Policy windows, besluitvormingsfuik - Besturen, beschouwen en conflicten hanterenbliekSpelregelStakeholderStatusTegenstanderTijdsdrukUittredenVer-Beheersbaarheid: - Onafhankelijk, beheerst en met goede- Onbekend en verschuivend resultaat netwerkenklaringVervlechtenVrijheidsgraadWantrouwenWinWinAanpassenAkkoord- Borging via contracten en machtsbalansAchterbanActorAfdwingenAftredenAgendaAlliantieBeslisserBesluiten Andere actoren: afgevaardigden, achterbannen, opinieleiders© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 5
  6. 6. Mensen VeranderenBlauwdrukdenken Aannames Idealen ActiviteitAfbakenenAfspraakArchiverenBeheersbaarBeslisdocumentEr verandert iets als je eerst denkt en dan - Maakbare en kenbare wereld BeslissenBesturingBevoegdheidBewakingBoeteBudgetCapaciteitCheckl(planmatig) doet - Orde, efficiëntie en voorspelbaarheid- onderzoek biedt objectieve antwoorden en richting - Beste concrete oplossing (harde organisatie--istControleDeelprojectDetaillerenDoelDoorlooptijdEfficiëntEisenFase oplossingen worden ontworpen (stappenplan) aspecten)- implementatie gaat planmatig en transparant GoedkeuringHiërarchieInformatiebewakingIngangscontrolIeinrichtingCondities: Schaduwkanten ISOKeuringKwaliteitscontroleMargesMiddelenMijlpaalOnderzoekOp-- Toereikend sponsorschap - Oppervlakkig blauw: mechanistisch, irrationele en-drachtgeverOpdrachtnemerPlannenPrestatieProjectProjectleiderRappor Sense of control, objectiviteit externe aspecten negeren - Valkuil: alles maakbaar verklaren, over mensen -tageReductieResultaatStapTaakTaakgeledingVoortgangWeerstandMotto: veranderen is een rationeel proces heen walsen, hired gun´ analyses Traject - Allergie: vage toestanden, emotionaliteit, ActiviteitAfbakenenAfspraakArchiverenBeheersbaarBeslisdocument ingebakken onzekerheid/ ambiguïteitInterventies:-BeslissenBesturingBevoegdheidBewakingBoeteBudgetCapaciteitCheckl ISO, BPR,ABC, PMW- Strategische analyse (SWOT, portfolio´s, e.d.) Veranderaar istControleDeelprojectDetaillerenDoelDoorlooptijdEfficiëntEisenFaseDiagnosebrillen: Veranderaar: expert, projectleider-GoedkeuringHiërarchieInformatiebewakingIngangscontrolIeinrichting Visgraatdiagrammen, portfolio-analyse - Inhoudelijke deskundigheid- Structuren, organisatieconfiguraties - Analyseren, structureren, presenteren, plannen ISOKeuringKwaliteitscontroleMargesMiddelenMijlpaalOnderzoekOp-Beheersbaarheid: - Prestatiegericht, accuraat, zelfstandig, rechtlijnig- Vooraf omschreven en gegarandeerd resulaat-drachtgeverOpdrachtnemerPlannenPrestatieProjectProjectleiderRappor Borging via ´meten = weten´, Andere actoren: opdrachtgevers, project-monitoringssystemen medewerkers, doelgroepen, (boze) buitenwereld -tageReductieResultaatStapTaakTaakgeledingVoortgangWeerstand© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 6
  7. 7. Mensen VeranderenRooddrukdenken Aannames IdealenAandachtAangenaamArboregelingAssessmentBelangstellingBeloning Er verandert iets als je mensen op de juiste - Gemeenschap in harmonie, zorgzameBeoordelingBetrokkenBindingBonusCollega´sCompetentieCurriculum manier prikkelt samenleving - mensen (situationeel) straffen en belonen - Het beste uit mensen halen, de beste ´fit´ tussenvitaeFunctiebeschrijvingFunctionerenHeadhunterHuisstijlIdeeënbus - mensen verleiden en het ´wij´-gevoel versterken organisatie en individu vinden - aandacht, steun en erkenning bieden - Motiverende oplossingJuniorKwaliteitLief-en-leed-potLoopbaanMedewerkersborrelMediorOplei- SchaduwkantendenOutplacementOverlegPotentiePrikkelenProfielPromotieRegelingRui- Condities: - Respectvolle en zorgvuldige procedures - Oppervlakkig rood: verstikkende systemen, wollenlenSalarisSecundairevoorwaardenSeniorSfeervolSociaalStatusSteunen - Mensen zoeken elkaar op dekengedrag, onechte aandacht - Valkuilen: negeren van macht, zachte heel-StimulerenStrafTalentVaklunchVerlokkenWerkklimaatWerkomgevingZorg Motto: veranderen is een sociaal gebeuren meesters, conflictmijdingvuldigAandachtAangenaamArboregelingAssessmentBelangstellingBelo- Traject - Allergieën: solo- of macho-gedrag, onzorg- vuldigheid, problematiseren Interventies:ningBeoordelingBetrokkenBindingBonusCollega - Personeelsinstrumenten en sociale activiteiten Veranderaar´sCompetentieCurriculumvitaeFunctiebeschrijvingFunctionerenHeadhunte - Management by walking around en de zeepkist Diagnosebrillen: Veranderaar: coachende manager, HRM- ofrHuisstijlIdeeënbusJuniorKwaliteitLief-en-leed- - Motivatiefactoren, bronnen van weerstand communicatie-expert - Rollen in teams, situationeel leiderschap - Mensen-menspotLoopbaanMedewerkersborrelMediorOpleiden Beheersbaarheid: - Motiveren, verleiden, communiceren, samen- - Bedacht, maar niet gegarandeerd werkenOutplacementOverlegPotentiePrikkelenProfielPromotieRegelingRuilen - HRM-systemen, goede verhoudingen, - Sociaal, betrouwbaar, geïnteresseerdSalarisSecundairevoorwaardenSeniorSfeervolSociaalStatusSteunen communicatie Andere actoren: smaakmakers, teambuilders, rolmodellen, betrokkenenStimulerenStrafTalentVaklunchVerlokkenWerkklimaatWerkomgeving© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 7
  8. 8. Mensen VeranderenGroendrukdenken Aannames IdealenActionlearningAflerenBetekenisBewustonbekwaamBewustwordingClinic Er verandert iets als je mensen in leersituaties - Lerende organisatie: met iedereen, over alles,CoachenCorporatecurriculumDebriefingDenkbeeldDidactusEffectErvaring brengt altijd - bewust onbekwaam maken (spiegels en vensters) - Groeien en ontdekkenEvaluatieExperimentFacilitatorFeedbackGedragGroepslerenHouding - experimenten en exploreren van nieuwe - Oplossingen die mensen zelf vinden mogelijkhedenKennisKennisoverdrachtLeercyclusLeerdoelLeermanagerLeermiddelLeer - in een koerszoekend, collectief proces SchaduwkantensituatieLerenLerendeorganisatieMentaalmodelMotivatieOefenenOntwik- Condities: - (Net) genoeg veiligheid, rust en respect - Oppervlakkig groen: individueel leren los van hetkelingOpvoedingOrganisatieontwikkelingReflectieSpelSpiegelenStage - Sense of professionalism werk, gebrek aan actie - Valkuilen: belerend gedrag, niemand uitsluiten,TrainerTrail-and-errorTweedehandslerenTweedeordelerenUitproberen Motto: veranderen is leren en ontwikkelen navelstarenUitwisselenVaardigheidVeiligheidZienswijzeActionlearningAflerenBeteke- Traject - Allergie: politieke spelletjes, mensen met een bord voor hun hoofd Interventies:nisBewustonbekwaamBewustwordingClinicCoachenCorporatecurriculum - Feedback, coaching opleiding, gaming VeranderaarDebriefingDenkbeeldDidactusEffectErvaringEvaluatieExperimentFacilita- - Organisatie-ontwikkeling, survey-feedback, communities of practice Veranderaar: procesbegeleider die mensen steunttorFeedbackGedragGroepslerenHoudingKennisKennisoverdrachtLeer- Diagnosebrillen: -´reflective practitioner´ als rolmodel - Johari window, leercurve, leerniveaus - Didactisch ontwerpen, faciliteren, spiegelen,cyclusLeerdoelLeermanagerLeermiddelLeersituatieLerenLerendeorgani- - Organisatie-ijsberg, systeemdenken coachen Beheersbaarheid: - Empathie, creativiteit, nieuwsgierigheidsatieMentaalmodelMotivatieOefenenOntwikkelingOpvoedingOrganisatie- - Geschetst, niet gegarandeerdontwikkelingReflectieSpelSpiegelenStage actoren: trekkers, coaches, meesters, - Borging via voortdurende reflectie Andere TrainerTrail-and-error deelnemers, beschermheren© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 8
  9. 9. Mensen VeranderenWitdrukdenken Aannames IdealenAdaptiefBeeldenBelevingBetekenisgevingBewegingBewustwordenBlok- Er verandert iets als je spontane evolutie een - Wonderlijk universum vol parallele werkelijkhedenkadeChaosComplexiteitCreativiteitCrisisDialoogDynamiekEcologie handje helpt - Zelfsturing in netwerken dwars door organisatie- - patroonduiding van wat mensen/ organisaties grenzenEnergieEvolutieFeedforwardGevoelGroeiHeldenHelenIdeeënIdentiteit beweegt - Zingeving, geëngageerde oplossingen, innovaties - ruimte bieden voor ondernemerschap enInnerlijkInnovatieKrachtLosmakenNatuurNon-interventieOntvouwenOpen dynamiek SchaduwkantenPatroonPilotRituelenRuimteStilteStromenSymboolToevalTransformatie - blokkades wegnemen en conflicten optimaliseren Condities: - Oppervlakkig wit: new age uiterlijkheden,UitdagingUitstralingVerbindingWaarnemenWilZelforganisatieZijnZinge- - Paradoxaal adviseren ´alles is goed´ - Sense of humor - Valkuilen: oppervlakkig begrip van drijvendevingAdaptiefBeeldenBelevingBetekenisgevingBewegingBewustworden Motto: veranderen gaat over energie/ vitaliteit krachten, laissez-faire, medewerkers opzadelenBlokkadeChaosComplexiteitCreativiteitCrisisDialoogDynamiekEcologie Traject met ´zelfsturing´ - Allergieën: saaiheid, middelmaat, regels, Interventies:EnergieEvolutieFeedforwardGevoelGroeiHeldenHelenIdeeënIdentiteit - Zelfsturende teams, zoekconferenties bevoogding, groepsdwang VeranderaarInnerlijkInnovatieKrachtLosmakenNatuurNon-interventieOntvouwenOpen - Appreciative inquiry, open space meetings Diagnosebrillen: Veranderaar: patroonduider die zichzelf op het spelPatroonPilotRituelenRuimteStilteStromenSymboolToevalTransformatie - Ontwikkelingspatronen van individuen, groepen zet e.d. - Florerend in complexiteit, spelend met mogelijkhedenUitdagingUitstralingVerbindingWaarnemenWilZelforganisatieZijnZinge- - Chaostheorie, megatrends, beelden van - Betekenis geven, stelling nemen, dialogiseren, organisaties ondernemenvingAdaptiefBeeldenBelevingBetekenisgevingBewegingBewustworden Beheersbaarheid: - Zelfbewust, authentiek, kwetsbaar, fantasierijk,BlokkadeChaosComplexiteitCreativiteitCrisisDialoogDynamiekEcologie - Moeilijk voorspelbaar (maar niet stuurloos) proces eigenwijs- Borging via zelforganisatie en kwaliteit van dialoog Andere actoren: intra-/ entrepreneurs, kiemen, sponsors, netwerken© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 9
  10. 10. Mensen VeranderenVier praktische toepassingen – Diagnose: meervoudig kijken naar mensen, organisaties, vraagstukken ..., vooral als het complex is – Strategie: situationele keus voor een kansrijke ‘kleur’ voor een veranderaanpak. Wat past bij vraagstuk, bij organisatie, bij … – Veranderaar: besef van eigen voorkeursstijl, aannames, competenties, beperkingen … – Communicatie: gemeenschappelijke taal om collectief te praten en beslissen over veranderen zonder ‘scholenstrijd’…© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 10
  11. 11. Mensen Veranderen2. Een blik op het indivduele niveau Belangrijke mottos: • Als mensen niet willen………………… • Mensen willen niet veranderd worden door anderen…………… • Veranderen is voor anderen……… • Er is een sterke tendens om hetzelfde te blijven……. • “Moeten" is een problematisch begrip© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 11
  12. 12. Mensen VeranderenWaarheidsdefinities en werkzame principes per kleur© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 12
  13. 13. Mensen VeranderenEen kleurenkijk op wat iemand beweegt© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 13
  14. 14. Mensen VeranderenZelfbeeld en gekleurd beeld door anderen Zelfbeeld Beeld dat mensen (met andere kleur- preferenties) van je hebben Geeldruk - Flexibel - Onbetrouwbaar - Sensitief - Draaikont - Dynamisch - Met alle winden mee Blauwdruk - Recht door zee - Rechtlijnig - Een man, een man - Star - Afspraak is afspraak - Inflexibel Rooddruk - Empathisch/ invoelend - Socio - Groepsgericht - Watje - Sociaal - Geitenwollen sokken Groendruk - Open - Belerend - Reflectief - Betweter - Ontwikkelingsgericht - Ouwehoeren Witdruk - Zelfbewust - Eigenwijs - Spiritueel - Onaangepast - Holistisch - Wereldvreemd © Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 14
  15. 15. Mensen Veranderen 3. Wat gebeurt er als mensen veranderen?Trans Theoretical Model of Change (TTMC)Zes fasen:1. precontemplatie2. contemplatie3. voorbereiding4. actie5. onderhoud (context inzetten)6. beëindiging• niet lineaal, spiraal• door de tijd• terugval, herstel• individueel, grote verschillen• context kan door jezelf of door anderen worden veranderd• persoonlijkheid werkt stabiliserend (overleven) © Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 15
  16. 16. Mensen VeranderenLeercurve•Imitatie / kopiëren•Verinnerlijken•Boosters stellen uit© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 16
  17. 17. Mensen Veranderen4. Een blik op veranderen en stabiliteit • Persoonlijkheid is op stabiliteit gericht • Daarom mechanismen om veranderingen te vermijden/te overleven • Veel defensiemechanismen • Bijvoorbeeld: pocket veto en cynisme • Heel verschillend vanuit management- of mens-perspectief© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 17
  18. 18. Mensen Veranderen© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 18
  19. 19. Mensen Veranderenprof.dr. Léon de Caluwéwww.twynstragudde.nlAlle intellectuele eigendomsrechten met betrekking totdeze presentatie berusten bij Twynstra Gudde. Niets uitdeze presentatie mag worden verveelvoudigd of openbaargemaakt zonder schriftelijke toestemming van TwynstraGudde.DOCSOpen nummer 582346© Twynstra Gudde | VU 12 juni 2012 19

×