Aanbesteden 1.03

1,174 views

Published on

college aanbestedingsrecht tbv facility management studenten (FMA)

Published in: Law
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,174
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Aanbesteden 1.03

  1. 1. Aanbestedingsrecht en bouw contractsvormen Maart 2014
  2. 2. Maart 2014 AvdM 2
  3. 3. Maart 2014 AvdM 3
  4. 4. Geschiedenis van het aanbesteden • Aanbesteden al in de 17e eeuw • Vooral buiten de steden, buiten de invloedssfeer van de gilden • Het gildesysteem stond vrije concurrentie in de weg • In 1815 werden bij Koninklijk Besluit de Algemene Voorwaarden voor het bouwbedrijf vastgesteld • De eerste Europese aanbestedingsrichtlijnen dateren uit de jaren ‘70
  5. 5. Maart 2014 AvdM 5
  6. 6. Jaren 70, EU-richtlijnen •Richtlijn werken 2004/18/E en 2004/17/E •Richtlijn leveringen en diensten •Voor Bao* en Bass •Wet Wira •Bao sinds 1 december 2005 van kracht! Maart 2014 AvdM 6
  7. 7. Aanbestedende diensten Definitie aanbestedende dienst: Ingevolge artikel 1, aanhef en sub r, Bao worden als aanbestedende dienst aangemerkt: de Staat, een provincie, een gemeente, een waterschap, een publiekrechtelijke instelling, en een samenwerkingsverband van deze overheden of publiekrechtelijke instellingen.
  8. 8. Een 'publiekrechtelijke instelling' is: • die is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang, niet zijnde van industriële of commerciële aard, • die rechtspersoonlijkheid bezit, en waarvan: 1. de activiteiten in hoofdzaak door de staat, een provincie, een gemeente, een waterschap of andere publiekrechtelijke instelling wordt gefinancierd, 2. het beheer onderworpen is aan toezicht door de staat, een Provincie, een gemeente, een waterschap of andere publiekrechtelijke instelling, of 3. de leden van het bestuursorgaan, het leidinggevend of het toezichthoudend orgaan voor meer dan de helft door de staat, een provincie, een gemeente, een waterschap of andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen. Maart 2014 AvdM 8
  9. 9. Maart 2014 AvdM 9
  10. 10. Voorbeelden van aanbestedende diensten • Provincie • Centraal Justitieel incasso bureau • Het Wetterskip • Hoge school Rotterdam • Academische ziekenhuis • Gemeente Rotterdam • UWV Maart 2014 AvdM 10
  11. 11. Maart 2014 AvdM 11
  12. 12. Maart 2014 AvdM 12
  13. 13. Maart 2014 AvdM 13
  14. 14. Aanbestedingskalender Maart 2014 AvdM 14
  15. 15. Maart 2014 AvdM 15
  16. 16. Spend van aanbestedende diensten BV. Nederland •Op jaarbasis ca. 60 miljard •0,5 % wordt over de grens gegund •Slechts 20% EU aanbesteding en nationale aanbestedingen. •80% meervoudig onderhands en 1:1! Maart 2014 AvdM 16
  17. 17. Drempelwaarden overheidsopdrachten 2012-2013 Richtlijn 2004/18/EG Werken 5.000.000 Leveringen 200.000* Diensten 200.000 * Voor de centrale overheid is dit bedrag 130.000 Maart 2014 AvdM 17
  18. 18. Nieuwe aanbestedingswet Doel: door heldere regels bij het aanbesteden, krijgen ook kleine ondernemers een goede en eerlijke kans op overheidsopdrachten! -6 juli 2010 naar 2e kamer -14 februari 2e kamer stemt in -30 oktober 1e kamer stemt in -December 2012, raad van state adviseert over aanbestedingsbesluit Belangrijk! De aanbestedingswet geldt voor alle overheidsopdrachten (onder en boven de drempel) Maart 2014 AvdM 18
  19. 19. Hoe te realiseren? •Verbeteren toegang van ondernemers tot de opdrachten. •Uniformering en lastenverlichting •Door redelijke eisen te stellen •Geen bundelingen toepassen tenzij! •Geen omzeteisen stellen tenzij! •Kerncompetenties i.p.v. referenties •Slechts 1 standaard formulier in te vullen. Maart 2014 AvdM 19
  20. 20. “Comply or explain” • Veel zaken verplicht in de aanbestedingswet • Standstill-periode naar 20 dagen • Emvi verplicht • Geen omzeteisen* stellen • Afwijken gidsproportionaliteit • Afwijken van het ARW 2012/2013 • Niet onnodig bundelen van opdrachten • Percelenregeling * Boven de 300% niet toegestaan! Maart 2014 AvdM 20
  21. 21. De aanbestedingswet • Beginselen voor boven en onder de drempel; • Stimuleren kansen voor het MKB: • Niet (onnodig) clusteren, en anders percelen; • Beperkingen aan omzeteisen; • Maatregelen ter beperking van kosten: • Alle aankondigingen op TenderNed; • Eén Uniform Model Eigen Verklaring; • Eén Gedragsverklaring Aanbestedingen (2 jaar geldig) ipv VOG(rp); • Kosteloze toegang tot alle stukken Maart 2014 AvdM 21
  22. 22. Maart 2014 AvdM 22
  23. 23. Belangrijke aspecten voor aanbestedende dienst • Omvang van de opdracht • Transactiekosten voor aanbestedende dienst en de inschrijvers • Aantal potentiele inschrijvers • Gewenste eindresultaat • Complexiteit van de opdracht • Type van de opdracht • Karakter van de markt • Minimaal 3 en ten hoogste 5 inschrijvers (onderhandse procedure) • Vragen naar kerncompetenties • Motivering, niet een samenvatting maar alle relevante reden opnoemen • Geen aansprakelijkheid die ongelimiteerd is, inschrijver mag suggesties doen • Paritair opgestelde voorwaarden moeten integraal worden toegepast Maart 2014 AvdM 23
  24. 24. Belangrijke aspecten inschrijvers • Een gerechtvaardigd belang om informatie niet aan concurrenten te openbaren • Nationaal commissie van experts • Klachtenloket bij aanbestedende dienst Maart 2014 AvdM 24
  25. 25. Richtsnoer gids proportionaliteit • Opgesteld door een schrijfgroep van deskundigen uit overheid en bedrijfsleven! • Doel: eisen en voorwaarden stellen die in redelijke verhouding staan tot de opdracht! • Van flankerend beleid naar wetgeving! Maart 2014 AvdM 25
  26. 26. Maart 2014 AvdM 26
  27. 27. Richtsnoer ARW2012 / 2013 • Ter vervanging van het ARW 2005 • Verplicht voor boven en onder de Europese drempelwaarden • Comply or explain • Ook van toepassing op werken gerelateerde leveringen en diensten! • Nieuw, prijsvraag voor ontwerpen vanaf de Eu-drempel • EMVI tenzij • Via elektronisch systeem • Termijnen van 52 naar 45 dagen • Gestanddoening van 45 naar 50 dagen • PV van opening niet voorgeschreven, binnen 2 dagen toezenden • Model K, keuze van de aanbesteder, niet verplicht!
  28. 28. Een goed begin is het halve werk • De hoofdmoot van de Gids Proportionaliteit omvat keuzes in de voorbereiding van het aanbestedingstraject: • 1 opdracht of meerdere? (Clusteren/percelen) • Soort contract • Procedure • Deelnemersveld • Gunningscriterium • Afweegpunten zijn doelmatigheid en rechtmatigheid Maart 2014 AvdM 28
  29. 29. 1 opdracht of meerdere • Kan de gemeente opdracht als geheel aanbesteden? • Hoe zit het met de gebouwen? • Welke afwegingen moeten worden gemaakt? Maart 2014 AvdM 29
  30. 30. Gids: Clusteren en percelen • uitgangspunt: niet clusteren, tenzij in het concrete geval gerechtvaardigd • verplichting tot motiveren • evenwicht zoeken in voor- en nadelen omvang opdracht • positie MKB zorgvuldig analyseren en afwegen • relevante markt met voldoende concurrentie • Waar mogelijk, toch opdelen in percelen • Gids behandelt tevens aspecten van doelmatigheid Maart 2014 AvdM 30
  31. 31. Vier soorten van clusteren • Gelijksoortige opdrachten binnen aanbestedende dienst • Gelijksoortige opdrachten door verschillende diensten • Ongelijksoortige opdrachten volgtijdelijk • Ongelijksoortige opdrachten tegelijkertijd Maart 2014 AvdM 31
  32. 32. Gids • 1 opdracht of meerdere? (Clusteren/percelen) • Soort contract • Procedure • Deelnemersveld • Gunningscriterium • Afweegpunten zijn doelmatigheid • en rechtmatigheid Maart 2014 AvdM 32
  33. 33. Soort contract & voorwaarden • Traditioneel of Geïntegreerd? • Welke voorwaarden? • Welke eigen aanpassingen? Maart 2014 AvdM 33
  34. 34. Gids • 1 opdracht of meerdere? (Clusteren/percelen) • Soort contract • Procedure • Deelnemersveld • Gunningscriterium • Afweegpunten zijn doelmatigheid • en rechtmatigheid Maart 2014 AvdM 34
  35. 35. Onderhands of (niet-)openbaar? • Welke aanbestedingsprocedure kiest je? • Onderhands? • Openbaar? • Met voorselectie? Maart 2014 AvdM 35
  36. 36. Keuze aanbestedingsprocedure •Gids p.26 Maart 2014 AvdM 36
  37. 37. Onderhands of openbaar? •Voorschrift 3.4.A GP verplicht tot afwegen van: • Omvang van de opdracht (de balkjes) • Transactiekosten voor aanbesteder en inschrijvers • Aantal potentiële inschrijvers • Gewenst eindresultaat • Complexiteit van de opdracht • Type van de opdracht • Karakter van de markt •Afweging is maatwerk Maart 2014 AvdM 37
  38. 38. Onderhands aanbesteden kan zinvol zijn • Waarborgen van kwaliteit • Belonen voor/stimuleren van goed presteren • Impuls aan duurzaamheid, innovatie, sociale doelen • Zorg voor lokale/regionale werkgelegenheid • Meestal lagere kosten voor aanbesteder en inschrijvers • Kortere doorlooptijd Maart 2014 AvdM 38
  39. 39. Onderhandse procedure en objectiviteit Dilemma: Hoe verhoudt het uitnodigen van inschrijvers zich met het beginsel van objectiviteit? Aanbestedingswet, hoofdstuk 1: •Keuze Aanbestedingsprocedure (waarom onderhands) en keuze ondernemers die worden toegelaten: • Wel: objectief, proportioneel; • Niet (verplicht): transparant, non-discriminatoir. Motiveren indien een ondernemer dit vraagt. Maart 2014 AvdM 39
  40. 40. Gids • 1 opdracht of meerdere? (Clusteren/percelen) • Soort contract • Procedure • Deelnemersveld • Gunningscriterium • Afweegpunten zijn doelmatigheid • en rechtmatigheid Maart 2014 AvdM 40
  41. 41. Ontwikkelingen in Kwaliteit Maart 2014 AvdM 41
  42. 42. Objectiviteit? Maart 2014 AvdM 42
  43. 43. Technische eisen bekwaamheid Gids Proportionaliteit p.39 e.v.: • Competentiedenken i.p.v. referentiedenken (voorschrift 3.5 F); • Max. één referentie per kerncompetentie (voorschrift 3.5 G); • waarde van de referentie is maximaal 60% van waarde opdracht (voorschrift 3.5 G); • wet: referentietermijn werken ten hoogste 5 jaar. Maart 2014 AvdM 43
  44. 44. Beperkingen aan omzeteis • In beginsel geen omzeteis • Indien noodzakelijk, mits deugdelijk gemotiveerd: • Zone 150%-300% gereserveerd voor werken die zeer complex en risicovol zijn • Maximaal 3 jaar en maximaal 300% • Geen toetsing van specifieke competenties Maart 2014 AvdM 44
  45. 45. Gids • 1 opdracht of meerdere? (Clusteren/percelen) • Soort contract • Procedure • Deelnemersveld • Gunningscriterium • Afweegpunten zijn doelmatigheid • en rechtmatigheid Maart 2014 AvdM 45
  46. 46. Maart 2014 AvdM 46
  47. 47. Gunningscriterium • AW 2.114: EMVI verplicht boven de drempel, met mogelijkheid tot gemotiveerd afwijken • ARW 2013 volgt dit uitgangspunt beneden de drempel • Vermelding in aankondiging of uitnodiging, inclusief opgave van de nadere criteria • Het relatieve gewicht van de nadere criteria naar keuze in de aankondiging of een ander relevant document • Alleen indien om aantoonbare reden geen weging mogelijk is, mag volstaan worden met volgorde van belang. • Aanbesteder is vrij in keuze nadere criteria Maart 2014 AvdM 47
  48. 48. Werken met emvi • GP: criteria objectief en eenduidig uitvraag en beoordeling moeten duidelijk zijn afstemming op de opdracht rekening houden met administratieve lasten instrument ter bevordering van innovatie • Emvi-criteriabibliotheek en Gunnen op Waarde zijn beschikbaar als hulpmiddelen • Jurisprudentie laat zien dat het werken met afgeleide scores (verschil t.o.v. beste) risicovol is, dus geen relatieve beoordelingen!!! Maart 2014 AvdM 48
  49. 49. Werken met EMVI De gemeente wil dit werk aanbesteden op laagste prijs, maar kan daar geen goede reden voor bedenken. De gemeente kiest voor EMVI, waarbij de prijs op 90% wordt gesteld. Een plan van aanpak en de verrekenprijzen tellen beiden voor 5% mee. De gemeente geeft daarbij aan dat het plan van aanpak en de inschrijfstaat zullen worden beoordeeld op juistheid en compleetheid. Voldoet de gemeente hiermee aan de verplichtingen? Maart 2014 AvdM 49
  50. 50. Comply or explain… De aanbesteder heeft haar keuzes gemaakt. Er is op enkele punten afgeweken van de Gids en de Aanbestedingswet. Wat nu? Maart 2014 AvdM 50
  51. 51. Pas toe of Leg uit, verplicht voor: • Clusteren en percelen (AW 1.5) • Toepassen Gids Proportionaliteit (AW 1.10) • Alle voorschriften in Gids Proportionaliteit (GP 1.1) • Toepassen ARW 2013 bij werken (AW 1.22) • Alle bepalingen in het ARW 2013 (algemene toelichting) • Omzet-eis (AW 2.90) • Gunning op emvi (AW 2.114) • Maart 2014 AvdM 51
  52. 52. Vereisten motivering afwijking • Opnemen in aanbestedingsstukken • Deugdelijke grond (logisch en begrijpelijk) • Correcte weergave van feiten • Aangeven hoe aanbesteder tot beslissing is gekomen • Motivering betreft specifieke situatie en geen algemene afwijkingsgrond • Uitgebreider naarmate afwijking groter is Maart 2014 AvdM 52
  53. 53. Motivering afwijking: moeilijk? •De Minister biedt troost: u wordt daar vanzelf handig in! •Uitspraken van de rechter moeten duidelijk maken wat geoorloofd is en wat niet. Maart 2014 AvdM 53
  54. 54. De aanbestedingsprocedure De aanbesteder heeft haar keuzes gemaakt en waar nodig gemotiveerd. Er zal een openbare procedure worden gehouden. Te nemen stappen: •Aankondigen opdracht •Publiceren bestek •Verstrekken van inlichtingen •Ontvangen en registreren van inschrijvingen •Besluit nemen over gunning en motiveren •Omgaan met klachten Maart 2014 AvdM 54
  55. 55. Aankondigen opdracht • Gebruik TenderNed verplicht • Daarmee is elektronische aankondiging verplicht • Bepalingen inzake termijnen zijn hierop aangepast • Meer expliciete voorschriften tot opgave informatie in aankondiging (bijvoorbeeld gunningscriteria). • Een correcte, volledige, aankondiging draagt bij aan de doelstelling van lastenvermindering, want het voorkomt onnodig downloaden van documenten. Maart 2014 AvdM 55
  56. 56. Inschrijving • Termijn tussen aankondiging en inschrijving moet proportioneel zijn (Gids) • Verplicht gebruik Uniform Model Eigen Verklaring (Wet) • Bestuurdersverklaring model K facultatief (ARW) • Geen onnodige vormvereisten (Gids) • Vergoeding bij hoge inschrijfkosten (Gids) • Meer voorschriften proces-verbaal van opening van inschrijvingen en verplichte toezending binnen twee werkdagen aan alle inschrijvers (ARW) • Meer instrumenten voor elektronisch inschrijven en het elektronisch opslaan van bewijstukken (praktijk) Maart 2014 AvdM 56
  57. 57. Gunningsbeslissing • Termijn om bezwaar te maken tegen voornemen tot gunnen gaat van 15 naar 20 dagen. • De standaard gestanddoeningstermijn wordt om die reden ook vijf dagen langer: 50 dagen • Opschortende termijn moet in bericht voornemen tot gunnen nauwkeurig worden omschreven. • Berichtgeving aan inschrijvers moet, in voorkomend geval, altijd de redenen omvatten waarom inschrijving niet gelijkwaardig was of terzijde is gelegd. • Bekendmaking gegunde opdracht ook nationaal. Maart 2014 AvdM 57
  58. 58. Klacht •De inschrijver, die ter inlichtingen heeft gevraagd om de voorwaarden inzake de voetgangersbruggen te wijzigingen, is ontstemd over de gang van zaken. Hij geeft aan dat hij de aanbesteding had kunnen winnen, maar gedwarsboomd is door een veel te hoge prijs van de leverancier in kwestie. Zeker weten doet hij dat niet. Wat kan hij doen? Maart 2014 AvdM 58
  59. 59. Omgaan met klachten De wet introduceert een nieuw instrument voor klachten: Klachtenregeling aanbesteden •Uniforme klachtenregeling door schrijfgroep opgesteld •Voorziet in klachtenloket bij aanbestedende dienst •Alsmede een Commissie Aanbestedingsexperts •In eerste aanleg behandeling door klachtenloket •Klacht zet (termijnen) aanbesteding niet stil •Klacht kan resulteren in corrigerende maatregel, afwijzing met motivering of doorzenden naar Expertcie. Maart 2014 AvdM 59
  60. 60. Klachtenregeling (vervolg) • Commissie Aanbestedingsexperts kan door klager worden ingeschakeld bij afwijzing klacht of niet tijdige beslissing door Klachtenmeldpunt • Expertcommissie kan, afhankelijk van gedaan verzoek, bemiddelen of advies geven • Advies Commissie is niet bindend; verwacht wordt dat adviezen gezaghebbende werking kunnen krijgen • Aanbestedingsbeleid valt buiten de klachtenregeling • Inhoud bestek: eerst vragen, pas daarna klagen • Geen termijn van indiening, wel passend en tijdig Maart 2014 AvdM 60
  61. 61. Jurisprudentie (gekibbel) • Clusteren van een opdracht • Marktconformiteit • Totstandkoming overeenkomst na aanbesteding • Aanbestedingsplicht verkoop oud papier • Meetmethodiek van kwaliteit • Strategische, manipulatieve inschrijving • Discriminatiebeginsel • Onduidelijke eis Maart 2014 AvdM 61
  62. 62. Interessante links • Het Kennis aanbesteden centrum van Rijksoverheid www.pianoo.nl • Kennissite Europa decentraal voor Wet- en regelgeving inzake Europese aanbestedingen www.europadecentraal.nl • Kennisportaal Europese Aanbestedingen www.europeseaanbestedingen.eu • Digitaal aanbesteding tool www.negometrix.nl • Marktplein voor aanbestedingen www.tenderned.nl • Publicaties aanbestedingen www.aanbestedingskalender.nl Maart 2014 AvdM 62
  63. 63. Bouw contracten Met aanbesteding
  64. 64. Contracten in de bouw • traditionele rolverdeling in de bouw • geïntegreerde contracten • Publiek private Samenwerking (PPS) Maart 2014 AvdM 64
  65. 65. Contractvormen; families (1) benaming klassiek geïntegreerd life-cycle  traditioneel   bouwteam   bouw- management   total engineering   management plus   total design  Maart 2014 AvdM 65
  66. 66. Contractvormen; families (2) benaming klassiek geïntegreerd life-cycle  D & C / D & B   turn-key   Design, Build, Finance & Main- tain   Build Operate Transfer (BOT)   Publiek Private Samenwerking (PPS) p.m. p.m. p.m. Maart 2014 AvdM 66
  67. 67. Traditioneel Geïntegreerd samenwerkingsconcept samenwerkings- concept Bouwfasen Regie UAV/RAW Bouwteam Engineering Design & Turnkey & Construct construct Initiatief Onderzoek Verantwoordelijkheid opdrachtgever Definitie Programma van eisen Voorlopig ontwerp Definitief ontwerp Uitvoeringsontwerp Werkvoorbereiding Uitvoering Verantwoordelijkheid opdrachtnemer/aannemer Onderhoud Maart 2014 AvdM 67
  68. 68. Scheiding ontwerp/uitvoering • Architect ontwerp en schrijft bestek • Aannemer voert uit op basis van bestek • Risico: bestek en uitvoering sluiten niet op elkaar aan • Resultaat: meerwerk • Wie betaalt: opdrachtgever, tenzij …. • Oplossing: alternatieve contractvorm? Maart 2014 AvdM 68
  69. 69. Veel spelers... • Stelt eisen aan opdrachtgever: • kennis van bouwprocessen • inzicht in en beheersing van risico’s • leiding geven: zichtbaar, met name op lastige momenten • adequate interne organisatie Maart 2014 AvdM 69
  70. 70. Probleemveroorzakers in het traditionele model • Meerdere contracten met adviseurs • Meerdere contracten met aannemers • Scheiding ontwerp-uitvoering • Veel spelers, diverse rollen Maart 2014 AvdM 70
  71. 71. Traditionele rolverdeling  architectenovereenkomst  aanneming van werk  samenwerking in de bouw Maart 2014 AvdM 71
  72. 72. Architectenovereenkomst • Aibk 5 juli 1996, BR 1996, p. 950 m.n. M.A.M.C. van den Berg (te zware kapconstructie) Maart 2014 AvdM 72
  73. 73. Architectenovereenkomst • juridisch kader • titel 7.7 BW (overeenkomst van opdracht) • algemene voorwaarden (DNR 2005, SR 1997, RVOI 2001) Maart 2014 AvdM 73
  74. 74. Architectenovereenkomst DNR 2005 (De Nieuw Regeling 2005) • hoofdverplichtingen architect: • het maken van een ontwerp  technisch deugdelijk (artikel 1 en 13 lid 1)  financieel haalbaar ontwerp (artikel 2 lid 3j, artikel 3 en 4)  juridisch uitvoerbaar ontwerp (artikel 11 lid 4) • prijs- en contractvorming • directievoering tijdens de bouw Maart 2014 AvdM 74
  75. 75. Architectenovereenkomst DNR 2005 (De Nieuw Regeling 2005) • Aansprakelijkheid • toerekenbare tekortkoming (artikel 13 lid 1 en 1) • omvang aansprakelijkheid (artikel 14 en 15) Maart 2014 AvdM 75
  76. 76. Contracten adviseurs (1) • Architect • Bouwmanagementbureau • Installatie-adviseur • Grondmechanisch adviseur • Constructeur Maart 2014 AvdM 76
  77. 77. Contracten adviseurs (2) • Let op overlap in taken • Wie coördineert? ------- helderheid in contract • Wie brengt alle informatie bij elkaar? • Wie draagt zorg voor verspreiding van relevante informatie? • Oplossing: één contract met één hoofdadviseur Maart 2014 AvdM 77
  78. 78. Contracten met aannemers • Contracteren in nevenschikking: • opdrachtgever verantwoordelijk voor voortgang • vertraging komt voor rekening van opdrachtgever • Oplossing: één contract met één hoofdaannemer Maart 2014 AvdM 78
  79. 79. Architectenovereenkomst • fasen architectenovereenkomst • initiatief (programma van eisen) • ontwerp • aanbesteding • directietoezicht Maart 2014 AvdM 79
  80. 80. Aanneming van werk • juridisch kader • titel 7.12 BW (aanneming van werk) • algemene voorwaarden (UAV 1989) Maart 2014 AvdM 80
  81. 81. Aanneming van werk • hoofdverplichting aannemer • uitvoeren van het ontwerp (7:760 lid 1 en 2 BW) Maart 2014 AvdM 81
  82. 82. Aanneming van werk • Belangrijke regelingen • opleveringsregeling titel 7.12 BW (7:758 en 7:761 BW) • consumentenbouw (7:765 – 769 BW) Maart 2014 AvdM 82
  83. 83. Geschillen • Keuze voor civiele rechter of arbitrage? • civiele rechter: toets aan het recht • arbiter: rechtdoende als goede man naar billijkheid • Let op verschillen in forumkeuze in diverse contracten: • het ene rechtsprekend college is het andere niet • complexe procedures • Oplossing: één rechtsprekend college in alle contracten Maart 2014 AvdM 83
  84. 84. Waar hebben we het over? uitbesteden: • contractvormen zoals D&C, E&C, Turnkey, DBFM, bouwteam, traditioneel, DBO, etc.; • regelgeving, zoals UAV, UAV-GC, RvOI, SR; • ontwerpmethodieken zoals Stabu en RAW. aanbesteden: • regelgeving zoals ARW, BAO, BASS, Europese aanbestedingsrichtlijnen; • procedures zoals openbaar, niet- openbaar, (meervoudig) onderhands, onderhandelingsprocedure; • termen zoals selectie- en gunningcriteria, inschrijvingstermijnen, aanbestedingsdocument. Maart 2014 AvdM 84
  85. 85. Waar hebben we het over? uitbesteden: • intern afwegingsproces; • organiseren; • resultaat: projectopzet; • beleidsniveau; • geen blauwdruk; • voor start project. aanbesteden: • extern selectieproces; • selecteren; • resultaat: transactiemoment; • techniek; • (zeer) veel regelgeving; • onderdeel van project. Maart 2014 AvdM 85
  86. 86. Traditioneel aanbesteden bundelt niet initieert ontwerpt financiert bouwt managet Overheid Markt assisteert/ adviseert ontwerpt bouwt Overheid gebruikt advies van markt Overheid huurt capaciteit ingenieurs in Overheid zet capaciteit bouwbedrijven in Gefragmenteerde input Maart 2014 AvdM 86
  87. 87. Maart 2014 AvdM 87 Toen… • De Dom van Florence • 15e eeuw • Filippo Brunelleschi • Prijsvraag • Nieuwe techniek • Ontwerp én bouw • Dus “turnkey”
  88. 88. DBFM(O) • Design (ontwerp) • Build (realisatie) • Finance (financiering) • Maintain (onderhoud) met eventueel • Operate (exploitatie) Maart 2014 AvdM 88
  89. 89. DBFM contract vraagt een dienst DBFM zorgt voor levering van integrale prestatie – ON levert beschikbaarheid (bijv. infrastructuur) – ON moet zelf de (bouw, ontwerp, onderhoud) activiteiten (voor)financieren – OG betaalt alleen de geleverde prestatie Kenmerken DBFM – Integrale dienstverlening – Allocatie verantwoordelijkheden en risico’s – Betalingsmechanisme, de “F” Maart 2014 AvdM 89
  90. 90. Maart 2014 AvdM 90 Voordelen DBFM-contract OPDRACHTGEVER Kan zich beperken tot kerntaken Risico & zorg voor bouwen en onderhouden bij opdrachtnemer Vereenvoudigde aansprakelijkheidsstelling (één partij) Financier stuurt mee op kwaliteit en tijd OPDRACHTNEMER Ruimte voor innovatie (prestaties, ontwerpen) Synergievoordelen (profitable & competitive) Bedrijfsmatige continuïteit in werk (meestal lange contractsduur)
  91. 91. Traditionele wijze van betalen o.b.v. mijlpalen Ontvangen vergoedingen door ON + -/- tijd Uitgaven van ON ontwerp- en aanlegkosten onderhoudskosten groot onderhoud oplevering restpunten regulier onderhoud ontwerp uitvoering onderhoud openstelling Maart 2014 AvdM 91
  92. 92. Betalingsmechanisme algemeen bij DBFM(O) Ontvangen vergoedingen door SPV + -/- tijd Uitgaven van SPV ontwerp- en aanlegkosten onderhoudskosten groot onderhoud voltooiingopenstelling financieringskosten ontwerp uitvoering onderhoud instandhouding Maart 2014 AvdM 92
  93. 93. Klassiek 93Maart 2014 Drie families Geïntegreerd Life-cycle
  94. 94. Waar betaal je voor bij een DBFM? Wanneer •Tijd Waar •Plaats Hoeveel •Kwaliteit Maart 2014 AvdM 94
  95. 95. Betaling gerelateerd aan performance Beschikbaarheid Snelheid Maart 2014 AvdM 95
  96. 96. Voor beschikbaarheid wordt betaald Bruto Beschikbaarheid- vergoeding Beschikbaar- heidskorting Prestatie korting Tijdsduur gebonden korting: gekoppeld aan verminderd gebruik van de infrastructuur door afnemer Korting m.b.t boetepunten: Niet direct van invloed op gebruik maar wel op kwaliteitsniveau en veiligheid Betaling voor geleverde dienst Maart 2014 AvdM 96
  97. 97. Wat is technische beschikbaarheid? “Het mogelijk onbelemmerd en veilig gebruik van de weg door de weggebruiker” Indicatoren: –Fysieke beschikbaarheid rijstroken én –Kwaliteit van de beschikbaarheid vanuit veiligheid en doorstroming (‘kritische functies’) –Niet voldoen aan gestelde eisen = rijstrook niet beschikbaar Prestatie-indicatoren uitgewerkt & opgenomen in DBFM overeenkomst Maart 2014 AvdM 97
  98. 98. Juiste prikkels Vergoedingsritme en beschikbaarheidskortingen zijn zodanig gekozen dat ON geprikkeld wordt om: •de beschikbaarheidsdatum te halen •lifecycle-afwegingen te maken •onderhoud zodanig te plannen dat: – de uitvoering ervan zoveel mogelijk plaatsvindt in verkeersluwe perioden – alle verkeersrelaties beschikbaar blijven rekening houdend met de afzonderlijke gewichten Maart 2014 AvdM 98
  99. 99. Elk falen past in één van de hoofdcategorieën 1. Afsluiting voor werkzaamheden Beschikbaarheidskortingen (voor de duur van de afsluiting) 2. Kritische functie valt uit (voorbeeld: tunnelventilatie) Idem 3. Schade door derden  Normduur, Boetepunten i.g.v. overschrijding  (Geval van) Vergoeding 4. Niet- kritische functie valt uit (voorbeeld: geluidsscherm)  Boetepunten  Normduur, Boetepunten i.g.v. overschrijding 5. Procesfout (onderhoudsplan te laat, niet werken cf. kwaliteitsplan) Idem 6. Natuurgeweld, terrorisme, etc (Geval van) Overmacht Maart 2014 AvdM 99
  100. 100. Performance regime – Boetepunten systeem Naast beschikbaarheid draagt het DBFM-contract ook bij aan meer kwaliteit. Sturen op kwaliteit van niet weggebonden functies: –het boetepuntensysteem heeft betrekking op geluidsschermen, rapportages, etc. –Geen directe boete, maar een “gele kaart” (2 maal “geel is wel rood” en een boete)  Beperkt aantal vrije boetepunten. –Vaste boete per boetenpunt en vast aantal boetepunten per overtreding. Meermalen dezelfde overtreding betekent wel cumulatief aantal boetepunten. Maart 2014 AvdM 100
  101. 101. Wanneer doet een korting pijn? –De consortia streven naar een optimale vermogensverhouding om een zo aantrekkelijk mogelijke bieding te doen –BBV is met name een vergoeding voor rente en aflossingen –Verschaffers van vreemd vermogen willen voorspelbare, stabiele cash-flow en sturen op Debt-Service Coverage Ratio (DSCR) –Zodra DSCR afwijkt van de base case projecties worden financiers onrustig Maart 2014 AvdM 101
  102. 102. Proces Businesscase bouwopgave Uitbestedingsstrategie Uitbestedingskeuze (contractvorm) Aanbestedingsstrategie Keuze aanbestedingsprocedure Keuze te selecteren partij UitbestedenAanbesteden Maart 2014 AvdM 102
  103. 103. Samevatting: DBFM(O) contracten kenmerken • kernverplichtingen opdrachtnemer • ontwerpen • bouwen • instandhouden/onderhouden • exploiteren • contracttermijn 20 tot 30 jaar • realisatiefase • exploitatiefase Maart 2014 AvdM 103
  104. 104. DBFM(O) contracten kenmerken • dienstverlening (ipv werk totstandbrengen) • betalingsmechanisme • beschikbaarheidsvergoeding • gebruikersvergoeding • outputspecificaties • functionele specificaties ipv producteisen Maart 2014 AvdM 104
  105. 105. DBFM(O) contracten contractencomplex Opdrachtgever Gebruiker(s) Project vennootschap Aandeelhouders Prestatie Aandelen Eigen vermogen Vergoeding Vergoeding DBFM(O) JVovereen- komst Aannemer D&B overeenkomst O&M opdrachtnemer Facilitaire Management overeenkomst Verzekeraars Uitvoerings- Garantie Financiers Zekerheden Lening Financierings- overeenkomst Account agreements Directe overeenkomst Directe overeenkomst Directe overeenkomst Technisch ingenieurs bureauOpdracht tot monitoring Maart 2014 AvdM 105
  106. 106. Operationele beschikbaarheid PPS bundelt wel; vormen van PPS Payment Innovatief aanbesteden 100% Life cycle denken 100% Fysieke beschikbaarheid 100% 100% Bezettingsgraad >0,<100% Alternatieve aanwending <100% Overgedragen activiteiten Risico-overdracht Design Build Maintain Finance Facilitary Services Operate Additional Services Maart 2014 AvdM 106
  107. 107. Maart 2014 AvdM 107 28 januari 2011 Ook…
  108. 108. Samenwerking kent meerdere vormen Matevan: inputsturing Matevan:risico overdracht Traditionele allianties RAW D&C Nieuwe allianties PFI / DBFM Privatisering Maart 2014 AvdM 108
  109. 109. Sneller en beter & Meer PPS • Commissie Elverding – Commissie Versnelling Besluitvorming Infrastructurele Projecten – deed aanbevelingen om processen te vereenvoudigen en daarmee eerdere samenwerking te vereenvoudigen • Commissie Ruding – Commissie Private Financiering Infrastructuur – dringt aan op meer gebruik van privaat kapitaal en bijpassende samenwerkingsvormen, o.a. door: • Grotere dealflow PPS/DBFM • Risicoallocatie verbeteren • Oprichting (regionaal) PPS fonds • Ondersteunen regionale overheden • Institutionele beleggers betrekken bij financiering Maart 2014 AvdM 109
  110. 110. Maart 2014 AvdM 110

×