Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
«Πολίτες ενάντια στην κατάθλιψη»
Αυτοβοήθεια, Δικτύωση και Θεραπευτική Υποστήριξη στην αντιμετώπιση
της κατάθλιψης σε αστι...
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (1)
Α. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
1. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΙΔΩΝ...
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (2)
Β. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ
1. Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
...
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (3)
Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΜΑΔΑ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
Οι ομάδες αυτ...
Α1. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑ:
Με πολύ απλά λόγια, η αυτοβοήθεια
σημαίνει η βοήθεια προς τον εαυ...
Εικόνα από: https://www.
pinterest.com/njshc/
cartoons-mini-posters/
Εικόνα από: https
://www.pinterest.
com/njshc/
cartoons-mini-
posters/
Α1. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
Οι πρώτες και πιο γνωστές ομάδες αυτοβοήθειας σε παγκόσμιο επίπεδο
είναι οι Ανώνυμοι Αλκο...
Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΕΣ / ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
Αυτοσυντονιζόμενες ο...
Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΕΣ / ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
Αυτοσυντονιζόμενη ομ...
Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΕΣ / ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
“Ομάδες αυτοβοήθειας...
Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
ΟΜΑΔΕΣ 12 ΒΗΜΑΤΩΝ/
ΟΜΑΔΕΣ ΧΩΡΙΣ ΒΗΜΑΤΑ/ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ
Α. Το μοντέ...
Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΟΜΑΔΕΣ
Α. Κλειστές:
συγκεκριμένος αριθμός...
Α3. ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΟΑ
Πρωταρχικό κοινό χαρακτηριστικό:
προαγωγή των λανθάνοντων εσωτερικών δυνάμεων
έμφασ...
Α3. ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
• Η αμοιβαιότητα
• Η καθολικότητα (Η κοινή εμπειρία των μελών της ο...
Α4. ΕΙΔΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΠΟΥ
ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΟΑ
• Συναισθηματική υποστήριξη
• Παροχή πληροφόρησης
• Δημιουργία κοινωνικού δικτύου...
https://www.youtube.com/watch?v=MOGnCb4GRQ0
Β1. Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
ΤΩΝ ΟΑ
• μείωση των συμπτωμάτων (όπως αισθήματα ενοχών και ντροπής, άγχος, αρνητική
διάθεση, αρνη...
Β1. Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
ΤΩΝ ΟΑ
Καθοριστικός παράγοντας για την αποτελεσματικότητα της ΟΑ:
η συχνή και μακρόχρονη συμμετοχ...
Β2. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ
ΜΕ ΤΙΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ
(κατά Yalom)
Ομοιότητες:
θεραπευτικοί παράγοντες όπως ο αλτρουισμός...
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Αλτρουϊσμός
Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι είναι χρήσιμοι και απαραίτητοι σε
κάποιους άλλ...
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Συνεκτικότητα
Εκφράζεται με το αίσθημα αλληλεγγύης, το αίσθημα του “εμείς” και του
“ανήκειν”.
Προϋ...
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Καθολικότητα
Διάψευση αισθημάτων αρνητικής μοναδικότητας
 γνωσιακή αλλαγή  πηγή μεγάλης ανακούφι...
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Μιμητική συμπεριφορά
- τα μέλη της ομάδας μπορούν να μιμηθούν γνωρίσματα, συμπεριφορές και
στρατηγ...
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Παροχή – ενστάλαξη ελπίδας
- πολύ δυνατός παράγοντας κινητοποίησης του ατόμου προς την κατεύθυνση ...
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Κάθαρση
= συναισθηματική αποφόρτιση μέσω της αποκάλυψης
 συγκινησιακή έκφραση και αποκάλυψη: συνδ...
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Μετάδοση πληροφοριών
τρεις βασικοί τρόποι:
α) διδακτική καθοδήγηση – ψυχοεκπαίδευση (κυρίως για ομ...
Β4. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΨΥΧ. ΥΓΕΙΑΣ
(ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ)
ΣΕ ΜΙΑ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΗ ΟΑ
 Επιστημονικός σύμβουλος
 Προσκεκλημένοι ο...
Β5. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ
ΣΕ ΜΙΑ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΗ ΟΑ
 Προτείνουμε να ΜΗΝ συμμετέχουν στην
ίδια ομάδα αυτ...
Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
Αυτοσυντονιζόμενη από εθελοντές.
Μπορεί να έχει έναν συντονιστή, όμως προτείνεται...
Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
• Βασικοί στόχοι της ομάδας είναι οι εξής:
1. Να ενισχύσουν και να ενθαρρύνουν τα μ...
Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
• Βασικές αρχές της ομάδας είναι οι εξής:
1.Εστίαση στην αυτο-βοήθεια και πιο συγκε...
Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
Τι ΔΕΝ είναι η ομάδα αυτοβοήθειας για την κατάθλιψη:
Χ Δεν είναι θεραπεία ή αντικατ...
Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ:
• στη μεθοδολογία της Depression and Bipolar Support Alliance
• στην εμπ...
Ομάδες αυτοβοήθειας
Ομάδες αυτοβοήθειας
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Ομάδες αυτοβοήθειας

2,375 views

Published on

Οι διαφάνειες αυτές ως επί το πλείστον αποτέλεσαν υλικό των τριήμερων εκπαιδευτικών που διοργανώθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος "Πολίτες ενάντια στην Κατάθλιψη". Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα μπορείτε να βρείτε στα εξής μέρη:

Στην επίσημη ιστοσελίδα του προγράμματος: http://www.citizensagainstdepression.gr

Στην σελίδα του προγράμματος στο facebook: https://www.facebook.com/citizensagainstdepression?fref=ts

Στον twitter λογαριασμό: https://twitter.com/citizensvsdepre

Published in: Health & Medicine
  • Login to see the comments

Ομάδες αυτοβοήθειας

  1. 1. «Πολίτες ενάντια στην κατάθλιψη» Αυτοβοήθεια, Δικτύωση και Θεραπευτική Υποστήριξη στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης σε αστικές και νησιωτικές περιοχές ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
  2. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (1) Α. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ 2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ α. Αυτοσυντονιζόμενη ομάδα αυτοβοήθειας και Ομάδα αυτοβοήθειας με επαγγελματικό συντονισμό β. Οι ομάδες των 12 βημάτων – Οι υποστηρικτικές ομάδες – Οι διαδικτυακές ομάδες γ. Ανοιχτές και κλειστές ομάδες 3. ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ 4. ΕΙΔΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ
  3. 3. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (2) Β. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ 1. Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ 2. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ 3. ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ (που αφορούν την ψυχική υγεία) 4. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ) ΣΕ ΜΙΑ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΗ ΟΜΑΔΑ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ 5. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΗ ΟΜΑΔΑ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ
  4. 4. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (3) Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΜΑΔΑ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Οι ομάδες αυτοβοήθειας του Προγράμματος “Πολίτες ενάντια στην Κατάθλιψη”
  5. 5. Α1. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑ: Με πολύ απλά λόγια, η αυτοβοήθεια σημαίνει η βοήθεια προς τον εαυτό μου. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΟΜΑΔΑ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ: “μια ομάδα που αποτελείται από άτομα που συναντιούνται σε συστηματική βάση για να αλληλοβοηθηθούν ώστε να διαχειριστούν ένα κοινό πρόβλημα της ζωής τους.” (Λεξικό της Ψυχολογίας του Αμερικανικού Ψυχολογικού Συλλόγου)  Στις ομάδες αυτοβοήθειας, ο ένας βοηθάει τον άλλο να βοηθήσει τον εαυτό του.
  6. 6. Εικόνα από: https://www. pinterest.com/njshc/ cartoons-mini-posters/
  7. 7. Εικόνα από: https ://www.pinterest. com/njshc/ cartoons-mini- posters/
  8. 8. Α1. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ Οι πρώτες και πιο γνωστές ομάδες αυτοβοήθειας σε παγκόσμιο επίπεδο είναι οι Ανώνυμοι Αλκοολικοί (AA – Alcoholic Anonymous) και οι Ανώνυμοι Ναρκομανείς (NA – Narcotics Anonymous) Μελέτη του 2002 σε εθνικό επίπεδο στις ΗΠΑ: 3315 ομάδες αυτοβοήθειας χωρίς επαγγελματικό συντονισμό και 3019 οργανώσεις αυτοβοήθειας (οργανωμένες από ομοτίμους) μόνο για την ψυχική υγεία! 41.363 άτομα συμμετείχαν συνολικά στην πιο πρόσφατη συνάντηση αυτών των ομάδων αυτοβοήθειας. Οι ομάδες είχαν μέσο όρο ζωής τα 10 χρόνια.
  9. 9. Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΕΣ / ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Αυτοσυντονιζόμενες ομάδες Γνώση: βιωματική Συντονιστής: ίδιο πρόβλημα με μέλη, εθελοντής Μέλη: δίνουν και παίρνουν υποστήριξη και βοήθεια ταυτόχρονα (ενδυνάμωση) Ρόλοι: σημαντική ισοτιμία  βοήθεια = αμοιβαία Πληροφορία: ανοιχτά μοιραζόμενη Θεματολογία: ελεύθερη ή αποφασίζεται από τα μέλη Κόστος: δωρεάν ή ελάχιστο Άμεσες συμβουλές συνήθως δεν επιτρέπονται Βασικά κριτήρια συμμετοχής Διάρκεια: μπορεί να είναι απεριόριστη Τα μέλη “βετεράνοι” λειτουργούν ως πρότυπα για τους νεότερους (στη διαχείριση του προβλήματος) Ομάδες με επαγγελματικό συντονισμό Γνώση: ακαδημαϊκή, επαγγελματική Συντονιστής: όχι ίδιο πρόβλημα, ειδικός Ψ Μέλη: ασθενείς που αναμένεται να υποστηριχθούν Ρόλοι: ανισότιμοι Ο ειδικός δίνει βοήθεια και τα μέλη την λαμβάνουν. Πληροφορία: ελεγχόμενη από τον επαγγελματία Θεματολογία: συνήθως δομημένη ή αποφασίζεται από τον επαγγελματία Κόστος: συνήθως υπάρχει Ο ειδικός μπορεί να καθοδηγεί άμεσα Συνήθως πιο αυστηρά κριτήρια συμμετοχής Διάρκεια: με προαποφασισμένη λήξη Ο ειδικός δεν συνιστά πρότυπο (αφού δεν αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα)
  10. 10. Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΕΣ / ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Αυτοσυντονιζόμενη ομάδα αυτοβοήθειας 1 2 3 4 5 Ομάδα με επαγγελματικό συντονισμό Είδος γνώσης στην οποία δίνεται έμφαση Προσωπική εμπειρία, βιωματική γνώση Ακαδημαϊκή, αποτέλεσμα εκπαίδευσης Είδος συντονιστή “Ένας από εμάς” “Απέξω” Εστίαση συναντήσεων Αμοιβαία υποστήριξη Καθοδήγηση Δομή Ανεπίσημη Επίσημη - τυπική Λήψη αποφάσεων Όλοι Συντονιστής Πόροι Εθελοντικοί, προαιρετικοί και “σε είδος” Προσωπικό που αμείβεται Διάρκεια Χωρίς λήξη Χρονικά περιορισμένη Αξιολόγηση Αποφασίζεται από τα μέλη Συχνά απαιτείται Μετάφραση και προσαρμογή από Ontario Self-help Network (n.d.). Comparing Self-Help to Professionally-led Support Groups. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2014 από: http://www.selfhelp.on.ca/resource/matrix.pdf
  11. 11. Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΕΣ / ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ “Ομάδες αυτοβοήθειας που ιδρύονται από επαγγελματίες για τους ανθρώπους με ψυχιατρική εμπειρία είναι μια αντίφαση από μόνη της. Αυτοβοήθεια μπορεί να οργανωθεί μόνο από άμεσα ενδιαφερόμενους, οτιδήποτε άλλο είναι ετεροβοήθεια.” (Peter Lehmann) ΟΜΑΔΑ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ = ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΗ ΟΜΑΔΑ!!
  12. 12. Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΟΜΑΔΕΣ 12 ΒΗΜΑΤΩΝ/ ΟΜΑΔΕΣ ΧΩΡΙΣ ΒΗΜΑΤΑ/ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ Α. Το μοντέλο των 12 βημάτων (ΑΝΩΝΥΜΟΙ) Κυρίως προγράμματα αποκατάστασης – απεξάρτησης Τα δώδεκα βήματα είναι ο οδηγός προς ένα δρόμο “υπερβατικής πνευματικότητας” Β. Οι ομάδες που δεν χρησιμοποιούν τα 12 βήματα - Άλλη δομημένη μεθοδολογία (πχ Recovery Inc.) - Κανένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο και καμία συγκεκριμένη θεωρητική προσέγγιση πέραν της αξίας της αλληλοβοήθειας και αλληλο- υποστήριξης μέσα σε ένα ασφαλές και μη-κριτικό περιβάλλον Γ. Οι διαδικτυακές ομάδες - Ασύγχρονες ομάδες (asynchronous groups)  τα μέλη γράφουν μηνύματα και σχόλια όπως σε ένα πίνακα ανακοινώσεων (forum) - Σύγχρονων ομάδες (synchronous groups) συμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο (chat)
  13. 13. Α2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΙΔΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΟΜΑΔΕΣ Α. Κλειστές: συγκεκριμένος αριθμός συναντήσεων, δεν δέχονται νέα μέλη μετά την συγκρότηση της ομάδας και την έναρξη των συναντήσεων. Β. Ανοιχτές: δεν έχουν προαποφασισμένη ημερομηνία λήξης και δέχονται νέα μέλη καθ'όλη τη διάρκεια της λειτουργίας τους.
  14. 14. Α3. ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΟΑ Πρωταρχικό κοινό χαρακτηριστικό: προαγωγή των λανθάνοντων εσωτερικών δυνάμεων έμφαση στον αυτοπροσδιορισμό, την ενδυνάμωση και την αυτοεξάρτηση, μέσω της κινητοποίησης των πόρων του ίδιου του ατόμου, της ομάδας και της κοινότητας. Υπό αυτή την έννοια, το πρώτο συνθετικό της λέξης (“αυτό” -βοήθεια από το “self”-help) είναι συνώνυμο του “εσωτερικός” και όχι του “ατομικός”. Αναφέρεται δηλαδή στις δυνάμεις που περιέχονται στο εσωτερικό του ατόμου, της ομάδας και της κοινότητας.
  15. 15. Α3. ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ • Η αμοιβαιότητα • Η καθολικότητα (Η κοινή εμπειρία των μελών της ομάδας) • Η ανταποδοτικότητα: “Παίρνω και δίνω βοήθεια την ίδια στιγμή”. • Η μοιρασμένη υπευθυνότητα • Η προσβασιμότητα • Η ανωνυμία • Η αμοιβαία βοήθεια/φροντίδα – κοινωνική στήριξη • Η βιωματική γνώση • Η αρχή της παροχής βοήθειας. Σύμφωνα με αυτή, ίσως το άτομο που δίνει βοήθεια επωφελείται περισσότερο από την συνδιαλλαγή, δηλαδή βοηθιέται περισσότερο από αυτόν που βοηθάει. • Η αποδοχή της διαφορετικότητας.
  16. 16. Α4. ΕΙΔΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΟΑ • Συναισθηματική υποστήριξη • Παροχή πληροφόρησης • Δημιουργία κοινωνικού δικτύου • Άμεσες υπηρεσίες • Δραστηριότητες συνηγορίας – εκπροσώπησης – άσκησης πίεσης
  17. 17. https://www.youtube.com/watch?v=MOGnCb4GRQ0
  18. 18. Β1. Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΑ • μείωση των συμπτωμάτων (όπως αισθήματα ενοχών και ντροπής, άγχος, αρνητική διάθεση, αρνητικές σκέψεις, συνολική ψυχική δυσφορία) • ανάπτυξη ελπίδας και αισιοδοξίας, αύξηση ικανοποίησης από τη ζωή • μείωση χρήσης υπηρεσιών ψυχικής υγείας και νοσηλειών • βελτίωση επιπέδου λειτουργικότητας στην καθημερινή ζωή • ανάπτυξη νέων κοινωνικών δικτύων και βελτίωση κοινωνικών και οικογενειακών σχέσεων. Συνεπακόλουθα, μείωση αισθήματος απομόνωσης / μοναξιάς • καλύτερη γνώση για το πρόβλημα, αποδοχή κατάστασης, μείωση άγχους για την ίδια την διαταραχή • αύξηση αίσθησης ασφάλειας, αυτοαποτελεσματικότητας και αυτοεκτίμησης • καταπολέμηση παθητικότητας, αυξημένη ανάληψη προσωπικής ευθύνης • μείωση υπαρξιακής αγωνίας • μείωση επηρεασμού από το στίγμα • αύξηση ικανότητας αυτοδιαχείρισης και αυτοφροντίδας • ενδυνάμωση • ψυχοκοινωνική αποκατάσταση (επανένταξη στην κοινωνία) • βελτίωση συμμόρφωσης με φαρμακευτική αγωγή
  19. 19. Β1. Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΑ Καθοριστικός παράγοντας για την αποτελεσματικότητα της ΟΑ: η συχνή και μακρόχρονη συμμετοχή  όσο περισσότερο συχνά και για όσο περισσότερο καιρό συμμετέχει κανείς σε μια ΟΑ, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να ωφεληθεί σημαντικά.
  20. 20. Β2. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ (κατά Yalom) Ομοιότητες: θεραπευτικοί παράγοντες όπως ο αλτρουισμός, η συνεκτικότητα, η καθολικότητα, η μιμητική συμπεριφορά, η παροχή ελπίδας και η κάθαρση. Διαφορές: στις ΟΑ ο θεραπευτικός παράγοντας της διαπροσωπικής μάθησης παίζει πολύ λιγότερο σημαντικό ρόλο. Επίσης: πολύ λιγότερες ερμηνείες της προσωπικότητας, λιγότερη αντιπαράθεση και πολύ πιο θετικές, υποστηρικτικές δηλώσεις, λιγότερο εποικοδομητική εστίαση στο «εδώ και τώρα»
  21. 21. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Αλτρουϊσμός Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι είναι χρήσιμοι και απαραίτητοι σε κάποιους άλλους ανθρώπους. νόημα ζωής + υπέρβαση αυτοαπορρόφησης «Το να βοηθώ τους άλλους μου έδωσε μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση». «Το να ξεχνώ τον εαυτό μου και να σκέφτομαι πώς να βοηθήσω τους άλλους». «Το να βοηθώ τους άλλους και να είμαι σημαντικός στη ζωή τους». «Το να δίνω ένα κομμάτι μου στους άλλους».
  22. 22. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Συνεκτικότητα Εκφράζεται με το αίσθημα αλληλεγγύης, το αίσθημα του “εμείς” και του “ανήκειν”. Προϋπόθεση: η εγκατάσταση και καλλιέργεια από την αρχή της λειτουργίας της ομάδας ενός προτύπου αποδοχής χωρίς επίκριση. «Το να μη νιώθω πια μόνος». «Το να ανήκω και να γίνομαι αποδεκτός μέσα σε μία ομάδα». «Το να αποκαλύπτω πράγματα για τον εαυτό μου που με φέρνουν σε δύσκολη θέση και παρ’ όλα αυτά η ομάδα να με αποδέχεται». «Το να ανήκω σε μια ομάδα ανθρώπων που με κατάλαβαν και με αποδέχτηκαν».
  23. 23. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Καθολικότητα Διάψευση αισθημάτων αρνητικής μοναδικότητας  γνωσιακή αλλαγή  πηγή μεγάλης ανακούφισης. «Το να μαθαίνω ότι δεν είμαι ο μόνος που έχει τέτοιου είδους πρόβλημα. Όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε». «Το να μαθαίνω ότι και άλλοι είχαν οικογένειες και ιστορίες το ίδιο δυστυχισμένες ή μπερδεμένες όπως οι δικές μου». «Το να μαθαίνω ότι δεν είμαι πολύ διαφορετικός από τους άλλους ανθρώπους μου έδωσε μια αίσθηση καλωσορίσματος στην ανθρώπινη φυλή».
  24. 24. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Μιμητική συμπεριφορά - τα μέλη της ομάδας μπορούν να μιμηθούν γνωρίσματα, συμπεριφορές και στρατηγικές άλλων μελών της ομάδας. - σημαντικό ρόλο ως προς την αυτοαποκάλυψη και την παροχή υποστήριξης, ειδικά στα αρχικά στάδια συμμετοχής στην ομάδα - πειραματισμός με νέες συμπεριφορές, αντιλήψεις και στάσεις. - Ακόμα και αν στην πορεία εγκαταλειφθούν κάποιες από αυτές: “Η διαδικασία αυτή μπορεί να έχει μια σταθερή θεραπευτική επίδραση: ανακαλύπτοντας τι δεν είμαστε, προχωρούμε προς την ανακάλυψη του τι είμαστε” (Yalom) «Η προσπάθεια να γίνω σαν κάποιον από την ομάδα που ήταν καλύτερα προσαρμοσμένος από μένα». «Η διαπίστωση ότι άλλοι μπορούσαν να αποκαλύπτουν πράγματα που τους έφερναν σε δύσκολη θέση και να παίρνουν άλλα ρίσκα, και ότι αυτό τους ωφελούσε, με βοήθησε να κάνω κι εγώ το ίδιο».
  25. 25. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Παροχή – ενστάλαξη ελπίδας - πολύ δυνατός παράγοντας κινητοποίησης του ατόμου προς την κατεύθυνση της ενεργητικής του στάσης με στόχο την ανάρρωση - η πίστη και η προσδοκία της βελτίωσης μπορούν να λειτουργήσουν καθεαυτό θεραπευτικά ή έστω να συμβάλλουν σημαντικά σε θετική έκβαση - άτομα που βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία μιας νοητής συνεχούς γραμμής που εκτείνεται από την προσαρμογή έως την κατάρρευση. Το κάθε μέλος της ομάδας έρχεται σε επαφή με άλλα άτομα που έχουν βελτιωθεί ή ξεπεράσει σημαντικά τις δυσκολίες τους – τις ίδιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ακόμη οι πρώτοι  έμπνευση και ενίσχυση των θετικών προσδοκιών «Το να βλέπω άλλους να βελτιώνονται με κινητοποιούσε». «Το να βλέπω άλλα μέλη της ομάδας να κάνουν πρόοδο με ενθάρρυνε». «Να βλέπω ότι άλλοι έχουν λύσει προβλήματα παρόμοια με τα δικά μου».
  26. 26. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Κάθαρση = συναισθηματική αποφόρτιση μέσω της αποκάλυψης  συγκινησιακή έκφραση και αποκάλυψη: συνδέονται άμεσα με την αίσθηση ατομικής αποτελεσματικότητας (ικανότητα του ατόμου να αντιμετωπίζει καταστάσεις και προκλήσεις) - προϋπόθεση: συνεκτικός δεσμός ανάμεσα στα μέλη της ομάδας. «Το να βγάζω πράγματα από μέσα μου». «Το να μπορώ να λέω τι με ενοχλεί αντί να το κρατάω μέσα μου». «Το να μαθαίνω πως να εκφράζω τα συναισθήματα μου». «Το να εκφράζω αρνητικά και/ή θετικά συναισθήματα απέναντι σε ένα άλλο μέλος/στον συντονιστή της ομάδας».
  27. 27. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Μετάδοση πληροφοριών τρεις βασικοί τρόποι: α) διδακτική καθοδήγηση – ψυχοεκπαίδευση (κυρίως για ομάδες με επαγγελματικό συντονισμό) β) συμβουλές, προτάσεις, καθοδήγηση ανάμεσα στα μέλη γ) πρόσκληση ειδικών να μιλήσουν στην ομάδα «Το γεγονός ότι τα μέλη της ομάδας μου σύστηναν ή με συμβούλευαν να κάνω κάτι». «Το γεγονός ότι κάποιος από την ομάδα μου έδινε συγκεκριμένες προτάσεις για να λύσω ένα πρόβλημα της ζωής μου». «Το γεγονός ότι τα μέλη της ομάδας με συμβούλεψαν να συμπεριφερθώ διαφορετικά σε κάποιο πρόσωπο που είναι σημαντικό στη ζωή μου».
  28. 28. Β4. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜ. ΨΥΧ. ΥΓΕΙΑΣ (ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ) ΣΕ ΜΙΑ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΗ ΟΑ  Επιστημονικός σύμβουλος  Προσκεκλημένοι ομιλητές  Ειδικά στα πρώτα στάδια της δημιουργίας της ομάδας  Παραπομπές  Προβολή και διαφήμιση  Έρευνα  Εκπαίδευση άλλων επαγγελματιών  Συνηγορία  Διασύνδεση  Πρακτική βοήθεια  Εξειδικευμένοι σύμβουλοι διαφόρων ειδικοτήτων
  29. 29. Β5. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΑΥΤΟΣΥΝΤΟΝΙΖΟΜΕΝΗ ΟΑ  Προτείνουμε να ΜΗΝ συμμετέχουν στην ίδια ομάδα αυτοβοήθειας μέλη του οικογενειακού περιβάλλοντος των ληπτών που συμμετέχουν στην ομάδα.  Αντιθέτως, συγγενικά πρόσωπα ατόμων με κατάθλιψη που δεν συμμετέχουν τα ίδια στην ομάδα, ενδέχεται να βοηθηθούν σημαντικά, να κατανοήσουν καλύτερα τον άνθρωπο τους και να μπορέσουν να τον βοηθήσουν με τη σειρά τους πιο αποτελεσματικά.  Επίσης, και τα ίδια τα μέλη-λήπτες μπορεί να κατανοήσουν καλύτερα την πλευρά των συγγενών τους.
  30. 30. Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Αυτοσυντονιζόμενη από εθελοντές. Μπορεί να έχει έναν συντονιστή, όμως προτείνεται ιδανικά να υπάρχουν τουλάχιστον δύο. Μπορούν να συμμετέχουν άντρες και γυναίκες άνω των 18 ετών με διεγνωσμένη κατάθλιψη. Επίσης, όποιοι νιώθουν διάχυτη ψυχική δυσθυμία, χωρίς να έχουν απαραίτητα διάγνωση ή να έχουν έρθει σε επαφή με ειδικούς ψυχικής υγείας. Συναντήσεις: 1 φορά την εβδομάδα, με διάρκεια 3 ώρες. Ανοιχτή ομάδα Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων (ανά συνάντηση): 15 άτομα
  31. 31. Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ • Βασικοί στόχοι της ομάδας είναι οι εξής: 1. Να ενισχύσουν και να ενθαρρύνουν τα μέλη να ανακτήσουν τον έλεγχο του εαυτού τους και να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους και των σχέσεων τους. 2. Να παρέχουν ένα δίκτυο και περιβάλλον συναισθηματικής στήριξης, το οποίο μειώνει την απομόνωση και την αποξένωση, μετριάζει την απόγνωση και ενισχύει την αισιοδοξία, την επένδυση στην ελπίδα, την προσωπική ευθύνη και την αποδοχή του εαυτού. 3. Να βοηθήσουν τα μέλη να αντλούν μεγαλύτερη χαρά και ικανοποίηση από την ζωή παρά τις δυσκολίες, τα εμπόδια, τις απογοητεύσεις και τις αναποδιές της. 4. Να βοηθήσουν τα μέλη να μάθουν και να εξασκήσουν νέους, πιο αποτελεσματικούς και ικανοποιητικούς τρόπους και δεξιότητες για να σχετίζονται με τους άλλους.
  32. 32. Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ • Βασικές αρχές της ομάδας είναι οι εξής: 1.Εστίαση στην αυτο-βοήθεια και πιο συγκεκριμένα στις εξής παραδοχές: Κάθε άτομο έχει την ικανότητα να χρησιμοποιεί τους διαθέσιμους σε αυτό πόρους ώστε να ικανοποιεί τις ανάγκες του. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να χρησιμοποιούν αυτή την ικανότητα περισσότερο επιτυχημένα, όμως η ικανότητα είναι παρούσα (υπάρχει) σε όλους. Όλοι μαζί γνωρίζουμε περισσότερα απ’ ό,τι ο καθένας ξεχωριστά. Ο καθένας έχει την αξία του και κάτι να προσθέσει – να προσφέρει στην ομάδα. Κάθε άτομο αποτελεί για τον εαυτό του τον υπέρτατο ειδικό σχετικά με τις ανάγκες του και το τι «δουλεύει» για την περίπτωση του (σύμφωνα και με τις οδηγίες του γιατρού ή του θεραπευτή του). 2. Η αρχή της παροχής βοήθειας 3. Ασφάλεια και αποδοχή 4. Εμπιστευτικότητα
  33. 33. Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Τι ΔΕΝ είναι η ομάδα αυτοβοήθειας για την κατάθλιψη: Χ Δεν είναι θεραπεία ή αντικατάστατο οποιασδήποτε θεραπείας Χ Δεν παρέχει διαγνωστική εκτίμηση Χ Δεν είναι πρόγραμμα βασισμένο στις αρχές των “12 βημάτων” Χ Δεν είναι διάλεξη ειδικών
  34. 34. Γ. Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΟΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ: • στη μεθοδολογία της Depression and Bipolar Support Alliance • στην εμπειρία της Ελληνικής Εταιρείας Διαταραχών Διάθεσης “ΜΑΖΙ” www.mazi.org.gr www.dbsalliance.org

×