Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί. 3η ενότητα Νεοελληνικής Γλώσσας Γ΄ Γυμνασίου

3,545 views

Published on

Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί. 3η ενότητα Νεοελληνικής Γλώσσας Γ΄ Γυμνασίου

Published in: Education
  • Be the first to comment

Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί. 3η ενότητα Νεοελληνικής Γλώσσας Γ΄ Γυμνασίου

  1. 1. EIMAΣTE OΛOI IΔIOI. EIMAΣTE OΛOI ΔIAΦOPETIKOI 3η ενότητα. Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Γυμνασίου Γιάννης ΜπεχράκηςΟρέστης Σεφερόγλου Georgi Licovski
  2. 2. Σ' αυτή την ενότητα: •Θα μάθουμε να αναγνωρίζουμε και να αξιοποιούμε τα είδη των ερωτηματικών προτάσεων και να διακρίνουμε τις ευθείες από τις πλάγιες ερωτήσεις στο λόγο το δικό μας και των άλλων, γραπτό και προφορικό. •Θα συνειδητοποιήσουμε τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στον ευθύ και τον πλάγιο λόγο και τους τρόπους με τους οποίους μετατρέπουμε τον ευθύ σε πλάγιο και το αντίστροφο. •Θα κατανοήσουμε τη λειτουργία της κυριολεξίας και της μεταφοράς στο λόγο μας και τη σχέση μεταξύ τους. •Θα δούμε ποιο ρόλο παίζουν οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα στις σχέσεις μας με τους άλλους.
  3. 3. Κείμενο 1. O ρατσισμός όπως τον εξήγησα στην κόρη μου. Tahar Ben Jelloun, O ρατσισμός όπως τον εξήγησα στην κόρη μου, μτφρ. Aγγέλα Bερυκοκάκη, εκδ. Nέα Σύνορα / A.Α. Λιβάνη, 1998 Σελ. 46
  4. 4. – Πες μου,μπαμπά, τι είναι ο ρατσισμός; – Ο ρατσισμός είναι μια αρκετά συνηθισμένη συμπεριφορά, κοινή σ' όλες τις κοινωνίες, που περνάει δυστυχώς απαρατήρητη σε ορισμένες χώρες, επειδή συμβαίνει να μην την προσέχουν αρκετά. Σημαίνει καχυποψία, ακόμα και περιφρόνηση, απέναντι στα πρόσωπα που έχουν φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά διαφορετικά από τα δικά μας. Άγγελος Τζωρτζίνης
  5. 5. – Ότανλες«κοινή», εννοείςφυσιολογική; – Όχι. Δεν είναι φυσιολογική μια συμπεριφορά επειδή είναι συνηθισμένη. Κατά κανόνα, ο άνθρωπος έχει την τάση να μην εμπιστεύεται κάποιον που είναι διαφορετικός απ' αυτόν, έναν ξένο, για παράδειγμα. Είναι μια συμπεριφορά παλιά όσο και ο ίδιος ο άνθρωπος. Είναι πανανθρώπινη. Iσχύει για όλους. Enri Canaj
  6. 6. – Αν ισχύει για όλους, θα μπορούσα κι εγώ να είμαι ρατσίστρια! – Πρώτα απ' όλα, η αυθόρμητη φύση των παιδιών δεν είναι ρατσιστική. Ο άνθρωπος δε γεννιέται ρατσιστής. Αν οι γονείς του ή οι συγγενείς του δεν του βάλουν στο κεφάλι ρατσιστικές ιδέες, δεν υπάρχει λόγος να γίνει ρατσιστής. Αν, για παράδειγμα, σου πουν ότι αυτοί που έχουν λευκό δέρμα είναι ανώτεροι απ' αυτούς που έχουν μαύρο κι εσύ πάρεις στα σοβαρά αυτή τη διαβεβαίωση, θα μπορούσες να υιοθετήσεις μια ρατσιστική συμπεριφορά απέναντι στους μαύρους. Γιάννης Μπεχράκης
  7. 7. – Tι είναι να είναικάποιοςανώτερος; – Είναι, για παράδειγμα, να πιστεύεις ότι, επειδή έχεις λευκό δέρμα, είσαι πιο έξυπνος από κάποιον που το δέρμα του έχει άλλο χρώμα, μαύρο ή κίτρινο. Με άλλα λόγια, τα φυσικά χαρακτηριστικά του ανθρώπινου σώματος, που μας κάνουν να διαφέρουμε ο ένας από τον άλλο, δε συνεπάγονται καμιά ανισότητα.
  8. 8. – Πιστεύειςότι κι εγώθα μπορούσαναγίνωρατσίστρια; – Δεν αποκλείεται να γίνεις. Όλα εξαρτώνται από την εκπαίδευση που θα λάβεις. [...] Άρης Μεσσήνης
  9. 9. – Τι είναι «ρατσιστής»; – Ρατσιστής είναι αυτός που, με το πρόσχημα ότι δεν έχει το ίδιο χρώμα δέρματος ούτε την ίδια γλώσσα ούτε τον ίδιο τρόπο να γιορτάζει με κάποιον άλλο, πιστεύει ότι είναι καλύτερος, ας πούμε ανώτερος, απ' αυτόν που είναι διαφορετικός από τον ίδιο. Επιμένει να πιστεύει ότι υπάρχουν πολλές φυλές και λέει στον εαυτό του: «Η δική μου φυλή είναι ωραία και ευγενική. Οι άλλες είναι άσχημες και κτηνώδεις».
  10. 10. – Δενυπάρχει μιαφυλήπου να είναι καλύτερη; – Όχι. Ορισμένοι ιστορικοί, το 18ο και το 19ο αιώνα, προσπάθησαν να αποδείξουν ότι υπάρχει η λευκή φυλή, που είναι δήθεν καλύτερη στο σωματικό και στο διανοητικό επίπεδο απ' ό,τι η υποτιθέμενη μαύρη φυλή. Εκείνη την εποχή, πίστευαν ότι η ανθρωπότητα χωριζόταν σε πολλές φυλές. Ένας ιστορικός (ο Ερνέστ Ρενάν, 1823-1892) προσδιόρισε μάλιστα και τις ανθρώπινες ομάδες που ανήκαν στην «κατώτερη φυλή»: ήταν οι μαύροι της Αφρικής, οι αυτόχθονες της Αυστραλίας και οι Ινδιάνοι της Αμερικής. Γι' αυτόν, «ο μαύρος είναι σε σχέση με τον άνθρωπο αυτό που είναι ο γάιδαρος σε σχέση με το άλογο», δηλαδή «ένας άνθρωπος που του λείπει η νοημοσύνη και η ομορφιά»! Όμως, όπως είπε ένας καθηγητής της ιατρικής ειδικός στο αίμα, «οι καθαρές φυλές στο ζωικό βασίλειο δεν μπορούν να υπάρξουν παρά μόνο σε πειραματική κατάσταση στο εργαστήριο, όπως συμβαίνει με τα ποντίκια για παράδειγμα». Προσθέτει ότι «ανάμεσα σ' έναν Κινέζο, σ' έναν κάτοικο του Μάλι και σ' ένα Γάλλο υπάρχουν περισσότερες κοινωνικοπολιτιστικές παρά γενετικές διαφορές». Γιάννης Μπεχράκης
  11. 11. 1. Εναντίον ποιων εκδηλώνεται, σύμφωνα με το κείμενο, ο ρατσισμός και πώς εκφράζεται; Ερωτήσεις κατανόησης Σελ. 47
  12. 12. 1. Εναντίον ποιων εκδηλώνεται, σύμφωνα με το κείμενο, ο ρατσισμός και πώς εκφράζεται; Εκδηλώνεται «απέναντι σε πρόσωπα που έχουν φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά διαφορετικά» από αυτά του κυρίαρχου έθνους στο οποίο ανήκει ο ρατσιστής. Εκφράζεται με καχυποψία, περιφρόνηση, έλλειψη εμπιστοσύνης, στάση ανωτερότητας, επιθετική αντιμετώπιση του διαφορετικού. Ερωτήσεις κατανόησης Σελ. 47
  13. 13. 2. Μια συνηθισμένη συμπεριφορά δεν είναι αναγκαστικά φυσιολογική, υποστηρίζει ο πατέρας. Πώς στηρίζει την άποψή του αυτή;
  14. 14. 2. Μια συνηθισμένη συμπεριφορά δεν είναι αναγκαστικά φυσιολογική, υποστηρίζει ο πατέρας. Πώς στηρίζει την άποψή του αυτή; Η συμπεριφορά αυτή δεν οφείλεται στη φύση του ανθρώπου αλλά στην εκπαίδευση που παίρνει και στα ερεθίσματα που δέχεται από εξωγενείς παράγοντες. Μπορεί να προέρχεται από επιδράσεις του περιβάλλοντος (οικογένεια, συγγενείς, εκπαίδευση)
  15. 15. 3. Τι εννοεί ο πατέρας, όταν λέει ότι τα ανθρώπιναχαρακτηριστικάαποτελούν πρόσχημα που μπορεί να οδηγήσει σε ρατσιστική συμπεριφορά; 28 Αυγούστου 1963. Ο Martin Luther King στο μνημείο του Προέδρου Abraham Lincoln στην Ουάσιγκτον.
  16. 16. 3. Τι εννοεί ο πατέρας, όταν λέει ότι τα ανθρώπιναχαρακτηριστικάαποτελούν πρόσχημα που μπορεί να οδηγήσει σε ρατσιστική συμπεριφορά; Ο ρατσιστής παίρνει αφορμή από φυσιολογικές διαφορές στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά (χρώμα δέρματος) για να υποστηρίξει ότι εξαιτίας αυτών ο ίδιος είναι ανώτερος από τον «διαφορετικό». Ασχέτως αν ο ρατσιστής το συνειδητοποιεί, τα αίτια της ρατσιστικής συμπεριφοράς είναι πάντα βαθύτερα, λόγου χάρη η αμάθεια ή το συμφέρον. 28 Αυγούστου 1963. Ο Martin Luther King στο μνημείο του Προέδρου Abraham Lincoln στην Ουάσιγκτον.
  17. 17. Πύκνωση κειμένου 1 Ο ρατσισμός εκδηλώνεται ως περιφρόνηση εναντίον εκείνων που έχουν φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά διαφορετικά από τα δικά μας. Ο ρατσισμός δεν είναι κάτι το φυσιολογικό αλλά μια συμπεριφορά που τη δημιουργούν οι επιδράσεις του κοινωνικού περιβάλλοντος. Οι προσπάθειες ορισμένων να αποδείξουν την ανωτερότητα της λευκής φυλής δεν έχουν επιστημονική βάση.
  18. 18. ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗΣΗ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1 Γιάννης Μπεχράκης
  19. 19. Ποιες συνέπειες έχει ο ρατσισμός στη ζωή των ανθρώπων; Τι πρέπει να κάνει η εκπαίδευση για να μη γίνουν τα παιδιά ρατσιστές; Πώς εκδηλώνεται ο ρατσισμός στην καθημερινή ζωή; Γιατί υπάρχει ακόμη φυλετικός ρατσισμός, αφού οι επιστήμονες απέδειξαν πως δεν υπάρχουν γενετικές διαφορές;
  20. 20. Γιάννης Μπεχράκης Σελ. 49Ερωτηματικές προτάσεις Γιατί το κείμενο 1 έχει τη μορφή ερώτησης απάντησης;
  21. 21. Γιάννης Μπεχράκης • Πιο οικείο και κατανοητό (παραστατικό, αποκτάει δραματικότητα) • Αποτελεσματικό για να πληροφορηθεί ένα παιδί κάποια πράγματα • Προκαλεί το ενδιαφέρον • Γίνεται διάλογος ανάμεσα στον πατέρα και την κόρη • Με αυτή τη μέθοδο χωρίζεται το κείμενο σε μικρές νοηματικές ενότητες κι έτσι διευκολύνεται ο αναγνώστης να παρακολουθήσει τις σκέψεις του συγγραφέα. • Ο αναγνώστης μπορεί να ταυτιστεί με το κορίτσι, αφού οι ερωτήσεις του παιδιού θα μπορούσαν να είναι απορίες όλων. Σελ. 49 Ερωτηματικές προτάσεις Γιατί το κείμενο 1 έχει τη μορφή ερώτησης απάντησης;
  22. 22. ◗ Οι ερωτήσεις μπορούν, ανάλογα με το είδος των απαντήσεων που επιδέχονται, να διακριθούν σε: • ολικής άγνοιας ή ανοιχτές όταν η ζητούμενη πληροφορία σχετίζεται με ολόκληρη την πρόταση. Σε αυτές τις ερωτήσεις η απάντηση μπορεί να δοθεί με ΝΑΙ ή ΟΧΙ. (π.χ. «Δεν υπάρχει μια φυλή που να είναι καλύτερη;» [κείμενο 1], Θα φας; Νίκησε η ομάδα σου;) • μερικής άγνοιας, όταν η ζητούμενη πληροφορία αφορά ένα από τα συστατικά της πρότασης. Δεν μπορούμε να απαντήσουμε με ΝΑΙ ή ΟΧΙ. (π.χ. «Ποιος έφυγε;», «Τι πίστευαν εκείνη την εποχή;», Τι θα φας; Με πόσο νίκησε η ομάδα σου;) Οι ερωτηματικές προτάσεις μερικής άγνοιας εισάγονται με τις ερωτηματικές αντωνυμίες ποιος, τι, πόσος κ.λπ. και τα ερωτηματικά επιρρήματα πότε, πού, γιατί, πώς…
  23. 23. Στο κείμενο 1 να εντοπίσετε τις ερωτήσεις μερικής (Μ.Α.) και ολικής άγνοιας (Ο.Α.). – Πες μου, μπαμπά, τι είναι ο ρατσισμός; – Ότανλες«κοινή», εννοείςφυσιολογική; – Αν ισχύειγιαόλους, θα μπορούσακι εγώναείμαιρατσίστρια! – Tι είναι να είναικάποιοςανώτερος; – Πιστεύειςότι κι εγώθα μπορούσαναγίνωρατσίστρια; – Τι είναι «ρατσιστής»; – Δενυπάρχει μιαφυλήπου να είναι καλύτερη;
  24. 24. Στο κείμενο 1 να εντοπίσετε τις ερωτήσεις μερικής (Μ.Α.) και ολικής άγνοιας (Ο.Α.). – Πες μου, μπαμπά, τι είναι ο ρατσισμός; – Ότανλες«κοινή», εννοείςφυσιολογική; – Αν ισχύειγιαόλους, θα μπορούσακι εγώναείμαιρατσίστρια! – Tι είναι να είναικάποιοςανώτερος; – Πιστεύειςότι κι εγώθα μπορούσαναγίνωρατσίστρια; – Τι είναι «ρατσιστής»; – Δενυπάρχει μιαφυλήπου να είναι καλύτερη; Μ.Α. Ο.Α. Ο.Α. Μ.Α. Ο.Α. Μ.Α. Ο.Α.
  25. 25. ΒΑΛΤΕ ΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ ΣΤΗ ΣΩΣΤΗ ΘΕΣΗ Το βίντεο παρουσιάζει την εκδήλωση ενός ρατσιστικού περιστατικού μέσα σε ένα αεροπλάνο: μια κυρία εκφέρει ρατσιστικά σχόλια επειδή στη διπλανή θέση κάθεται ένας «νέγρος», όπως αποκαλεί υποτιμητικά τον συνεπιβάτη της. Ωστόσο, η ιστορία εξελίσσεται με τρόπο αναπάντεχο για την ίδια. Πώς ένιωσε το καθένα από τα 3 άτομα στα διάφορα στάδια της ιστορίας; Γιατί; Συμπεριφορές οποιασδήποτε μορφής που μειώνουν, προσβάλλουν, υποτιμούν και στερούν ευκαιρίες από συγκεκριμένα άτομα ή ομάδες ατόμων είναι απαράδεκτες. Ο καπετάνιος, με την απόφασή του, διασφάλισε τα δικαιώματα του άντρα και έδωσε ένα μάθημα συμπεριφοράς στη γυναίκα. https://www.youtube.com/watch?v=kYHYCwPC06s
  26. 26. Πού οφείλονται οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των ανθρώπων;
  27. 27. Πύκνωση κειμένου 8 Οι άνθρωποι βιολογικά είναι πολύ περισσότερο ίδιοι παρά διαφορετικοί. Η βιολογική ομοιότητα είναι ο κανόνας και η διαφορά είναι η εξαίρεση. Οι μεγάλες διαφορές που βλέπουμε να υπάρχουν μεταξύ τους, όπως π.χ. στο χρώμα του δέρματος οφείλονται σε περιβαλλοντικά αίτια κι όχι σε διαφορετικό γενετικό υλικό.
  28. 28. = δεν γίνεται αντιληπτή Έβαλα τα κλάματα. Σώζω τα αρχεία μου Έπιασα δουλειά περνώ = κινούμαι μέσα από κάτι, διέρχομαι Οι πρώτες μου γνώσεις για την κυριολεξία και τη μεταφορά
  29. 29. Η σκέψη και η φαντασία του αναγνώστη κινητοποιούνται για να επισημανθούν οι ομοιότητες που υπάρχουν. Ο λόγος αποκτάει πολυσημία και ποιητική γοητεία (συγκινησιακή χρήση της γλώσσας).
  30. 30. Στον καθημερινό λόγο αλλά πολύ περισσότερο στα λογοτεχνικά κείμενα και, κυρίως, στα νεότερα ποιητικά, οι λέξεις χρησιμοποιούνται με δυο τρόπους: κυριολεκτικά και μεταφορικά. Στο ακόλουθο λ.χ. παράδειγμα: - Ένας χαμηλός πέτρινος τοίχος χώριζε τα δυο κτήματα, χωρίς όμως να χωρίζει και τους ανθρώπους που γειτόνευαν το επίθετο πέτρινος χρησιμοποιείται στο λόγο κυριολεκτικά, δηλαδή με την αρχική, τη βασική και την ακριβή του σημασία: τοίχος φτιαγμένος από πέτρα (=κυριολεκτική σημασία της λέξης). Μπορούμε, όμως, το ίδιο επίθετο πέτρινος να το χρησιμοποιήσουμε στο λόγο και με έναν άλλο τρόπο: το μη κυριολεκτικό, που λέγεται μεταφορικός ή απλά μεταφορά. Αυτή η δεύτερη μεταφορική χρήση της λέξης φαίνεται καθαρά στο επόμενο παράδειγμα: - Μπροστά στο φρικτό θέαμα στεκόταν σχεδόν ασυγκίνητος. Το έδειχνε πλέον καθαρά: είχε μια πέτρινη καρδιά. Σ' αυτό το δεύτερο παράδειγμα, το επίθετο πέτρινος δε χρησιμοποιείται με την αρχική του σημασία αλλά με μιαν άλλη, δεύτερη και διαφορετική σημασία, που λέγεται μεταφορική (πέτρινη καρδιά = σκληρή καρδιά). Όπως εύκολα γίνεται κατανοητό, αυτή η δεύτερη μη κυριολεκτική χρήση της λέξης ονομάστηκε μεταφορά, γιατί η λέξη «μεταφέρεται» από τη μια έννοια (=πέτρινος τοίχος) σε μιαν άλλη (=πέτρινη καρδιά). Για να είναι όμως δυνατή και λογικά αποδεκτή μια τέτοια «μεταφορά» της λέξης, θα πρέπει ανάμεσα στις δύο έννοιες να υπάρχει μια κοινή ιδιότητα ή ομοιότητα. Στα δύο προαναφερόμενα παραδείγματα, η κοινή ομοιότητα και ιδιότητα είναι η σκληρότητα: σκληρή η πέτρα απ' την οποία είναι φτιαγμένος ο τοίχος, σκληρή και η καρδιά. Αυτή όμως η έννοια μένει κρυφή. Πρέπει να τη μαντέψουμε. Όσο πιο δύσκολο είναι να τη μαντέψουμε, τόσο πιο πετυχημένη είναι η μεταφορά.
  31. 31. βγάζει μάτι έφερε στο φως μια χούφτα
  32. 32. Στις παρακάτω προτάσεις οι υπογραμμισμένες λέξεις χρησιμοποιούνται κυριολεκτικά. Να τις χρησιμοποιήσετε σε άλλες προτάσεις μεταφορικά. Οι γεωργοί θέρισαν το σιτάρι. Ο ισχυρός άνεμος ξερίζωσε πολλά δέντρα. Το φεγγάρι φώτισε τη σκοτεινή κάμαρα. Το φαγητό ήταν πολύ νόστιμο.
  33. 33. Στις παρακάτω προτάσεις οι υπογραμμισμένες λέξεις χρησιμοποιούνται κυριολεκτικά. Να τις χρησιμοποιήσετε σε άλλες προτάσεις μεταφορικά. Οι γεωργοί θέρισαν το σιτάρι. Ο ισχυρός άνεμος ξερίζωσε πολλά δέντρα. Το φεγγάρι φώτισε τη σκοτεινή κάμαρα. Το φαγητό ήταν πολύ νόστιμο. Η πείνα θερίζει τους ανθρώπους στην Αφρική. Χιλιάδες Έλληνες ξεριζώθηκαν από τον τόπο τους με τη μικρασιατική καταστροφή. Για να φωτισθεί η αλήθεια πρέπει να γίνει έρευνα. Είναι πολύ νόστιμο κορίτσι.
  34. 34. Να αποδώσετε τη σημασία των παρακάτω φράσεων χωρίς τη μεταφορά που υπάρχει σε αυτές: Δε ριζώνει σε καμιά δουλειά. Φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν. Εγώ δε σηκώνω αστεία. Ο Κώστας είναι χρυσό παιδί. Βουτήχτηκε στα χρέη. Ευτυχώς μυρίστηκα έγκαιρα την απάτη. Η σχέση μας ξέφτισε. Στις εκπτώσεις πέφτουν οι τιμές.
  35. 35. Να αποδώσετε τη σημασία των παρακάτω φράσεων χωρίς τη μεταφορά που υπάρχει σε αυτές: Δε ριζώνει σε καμιά δουλειά. Φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν. Εγώ δε σηκώνω αστεία. Ο Κώστας είναι χρυσό παιδί. Βουτήχτηκε στα χρέη. Ευτυχώς μυρίστηκα έγκαιρα την απάτη. Η σχέση μας ξέφτισε. Στις εκπτώσεις πέφτουν οι τιμές. Δεν αποκτά μονιμότητα. Ανακατεύεται σε ξένες υποθέσεις. Δεν ανέχομαι αστεία. Έχει πολύ καλό χαρακτήρα. Έχει δημιουργήσει πολλά χρέη. Κατάλαβα έγκαιρα την απάτη. Η σχέση μας έχει διαλυθεί. Στις εκπτώσεις μειώνονται οι τιμές.
  36. 36. Σε ποια πόλη και σε ποια ιστορική περίοδο αναφέρεται το κείμενο; Ποιο γεγονός περιγράφεται;
  37. 37. στο κείμενο 9; Διεγείρει συναισθήματα, ευαισθητοποιεί, τονίζει την προσφορά των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Η γλώσσα αποκτά δύναμη και πλούσια έκφραση. Πρόκειται για κείμενο πλούσιο σε νοήματα.
  38. 38. Η αγορά της Θεσσαλονίκης σε κάποια γιορτινή μέρα όπου όλα τα μαγαζιά ήταν κλειστά. Τα Σάββατα και τις μεγάλες εβραϊκές γιορτές η αγορά ερήμωνε.
  39. 39. Τον Απρίλη του '41 μπήκαν οι Γερμανοί στη Θεσσαλονίκη και άρχισε η μαύρη κατοχή. Ο σκληρός χειμώνας του 1941- 1942 ήταν τεράστια δοκιμασία. Πείνα, αρρώστιες και ψυχολογική κατάρρευση. Τη γερμανική προπαγάνδα που κατηγορούσε τους Εβραίους ως υπαίτιους για τον πόλεμο υποστήριζαν οι αντισημιτικές εφημερίδες. Ναζιστική προπαγάνδα Πηγή: Τέτη Σώλου, Η καταστροφή του εβραϊκού νεκροταφείου και ο αφανισμός της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης, 21/01/2017 http://www.huffingtonpost.gr/tety-solou/- _9573_b_14284198.html?utm_hp_ref=greece&ncid=fcbklnkgrhpmg00000001
  40. 40. Στις 7 Ιουλίου 1942 ο στρατιωτικός διοικητής της Θεσσαλονίκης, ο διαβόητος Μαξ Μέρτεν, έδωσε διαταγή να συγκεντρωθούν όλοι οι άρρενες Εβραίοι ηλικίας 18-45 στην πλατεία Ελευθερίας. Η διαταγή δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες της 9ης Ιουλίου 1942.
  41. 41. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς ταύτης, συνεκεντρώθησαν εἰς τὴν πλατείαν Ἐλευθερίας την 11-7-42 ἡμέραν Σάββατον 9.000 περίπου Ισραηλίται ἡλικίας 18-45 ἐτῶν. Ή πλατεία ἦτο περικυκλωμένη ἀπὸ ἐνόπλους Γερμανούς. Ἀσκεπεῖς ὑπὸ τὸν καυστικὸν ἥλιον, κατεγράφοντο οἱ Ἰσραηλῖται εἰς ἕνα γραφεῖον, ἐφοδιαζόμενοι διὰ δελτίου εργασίας. Συγχρόνως ὑπεχρεοῦντο πρὸς ταπείνωσιν καὶ ἐξευτελισμόν των νὰ ἐκτελοῦν γυμναστικὰς ἀσκήσεις, τοὺς ἐμαστίγωναν ἀνηλεῶς, ἔρριπτον εἰς τοὺς λιποθυμοῦντας νερό, ἀπέλυον κύνας καὶ τοὺς κατεξέσχιζαν τὰ ἐνδύματα, ἐνῷ Γερμανοὶ καὶ Γερμανίδες καγχάζοντες καὶ ἔχοντες φωτογραφικὰς μηχανὰς, ἐλάμβανον φωτογραφίας. Καταγραφόμενοι δὲ ὑπεχρεοῦντο νὰ ἀποχωροῦν ἕρποντες ἤ μὲ τοῦμπες μέχρις ἀποστάσεως ἑκατὸ μέτρων. Κατὰ δὲ τὸ διάστημα καθ' ὃ ἐλάμβανον χώραν τὰ ἀνωτέρω ἐμφανίζεται ὁ κατηγορούμενος [ο Μέρτεν] ἐπὶ κεφαλῆς ἀξιωματικῶν τινων καὶ ἐπιθεωρεῖ τὰ γιγνόμενα. Ἡ καταγραφὴ συνεχίσθη καὶ τὴν 13ην Ἰουλίου 1942 ἡμέραν Δευτέραν. Αυτά έγραφε η εφημερίδα Ελευθερία στις 21 Μαΐου 1958, όταν είχε συλληφθεί και προφυλακιστεί ο Μέρτεν στην Ελλάδα και εκδόθηκε εναντίον του παραπεμπτικό βούλευμα. Οι κτηνωδίες των ναζί στη συγκέντρωση στην πλατεία Ελευθερίας.
  42. 42. Τον Φεβρουάριο του '43, άρχισε η εφαρμογή των φυλετικών νόμων της Νυρεμβέργης. Μέσα σε δεκαπέντε μέρες καταγράφηκε όλος ο εβραϊκός πληθυσμός και όλες οι εβραϊκές περιουσίες με κάθε λεπτομέρεια -μέχρι και τα κατσαρολικά. Όλοι οι Εβραίοι άνω των πέντε ετών υποχρεώθηκαν να φορέσουν κίτρινο αστέρι. Το ζεύγος Ιωσήφ και Ραχήλ Χασσίδ μετά την εφαρμογή των φυλετικών νόμων που υποχρέωνε τους Εβραίους άνω των πέντε χρόνων να φέρουν κίτρινο αστέρι.
  43. 43. Απαγορεύτηκε να βγαίνουν έξω από την πόλη, να αλλάζουν τόπο κατοικίας, να χρησιμοποιούν οποιοδήποτε μεταφορικό μέσο, να περνούν από συγκεκριμένους δρόμους, να έχουν τηλέφωνο ή να χρησιμοποιούν δημόσιο τηλέφωνο, να εισέρχονται σε ορισμένα καταστήματα και να βρίσκονται έξω μετά τη δύση του ήλιου. Υποχρεώθηκαν να τοποθετήσουν στα γραφεία και στα καταστήματά τους πινακίδες που ανέγραφαν στα ελληνικά και στα γερμανικά «εβραϊκό». Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους και να ζήσουν σε γκέτο ή σε άλλα σπίτια. Σπίτια και επιχειρήσεις καταληστεύτηκαν. Έτσι ήταν οι πινακίδες που απαγόρευαν την είσοδο των Εβραίων στα καταστήματα.
  44. 44. Σε λίγες μέρες νέες απαγορεύσεις. Απαγορεύτηκε η εξάσκηση οποιουδήποτε επαγγέλματος και η έξοδος από τα γκέτο. Ο συνοικισμός που έχτισε ο βαρώνος Χιρς δίπλα στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό περιφράχθηκε με ξύλινο φράχτη και συρματόπλεγμα. Τοποθετήθηκαν σκοπιές και προβολείς κι έγινε το διαμετακομιστικό στρατόπεδο «Μπαρόν Χιρς». Από κει ξεκινούσαν τα τρένα με τα σφραγισμένα βαγόνια, που αποσφραγίζονταν στο Άουσβιτς-Μπιρκενάου, ύστερα από οχτώ ημερών ταξίδι. Ο παλιός σιδηροδρομικός σταθμός. Από δω ξεκινούσαν τα τρένα με τα σφραγισμένα βαγόνια που οδηγούσαν στο στρατόπεδο του θανάτου
  45. 45. Δεκαοχτώ αποστολές. Την πρώτη αποστολή αποτελούσαν σαράντα βαγόνια, στα οποία στοιβάχτηκαν 2.800 άνθρωποι. Ξεκίνησε στις 15 Μαρτίου 1943. Το στρατόπεδο Χιρς άδειασε, την επόμενη μέρα ξαναγέμισε και τη μεθεπόμενη, στις 17 Μαρτίου 1943 που έφυγε η δεύτερη αποστολή, άδειασε ξανά. Η τελευταία αποστολή για τα στρατόπεδα του θανάτου έφυγε στις 7 Αυγούστου 1943. Μέσα σε τέσσερις μήνες όλοι οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης -πενήντα χιλιάδες άνθρωποι, εκτός από ελάχιστους- είχαν μεταφερθεί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς-Μπιρκενάου. Τον Αύγουστο του '43 τα μόνα που έμειναν να θυμίζουν ότι κάποτε η Θεσσαλονίκη είχε Εβραίους ήταν τα έρημα σπίτια, τα έρημα μαγαζιά και το ρημαγμένο νεκροταφείο. Οι Εβραίοι φορτωμένοι τους μπόγους στην πλάτη βαδίζουν στην Εγνατία πηγαίνοντας στο διαμετακομιστικό στρατόπεδο «Μπαρόν Χιρς».
  46. 46. Σύμφωνα με το κείμενο 1 ρατσισμός «σημαίνει καχυποψία, ακόμα και περιφρόνηση, απέναντι στα πρόσωπα που έχουν φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά διαφορετικά από τα δικά μας». Διακρίνεις ρατσιστική συμπεριφορά στα σκίτσα, από ποιον και με ποιους για θύματά της;
  47. 47. Οι πρώτες μου γνώσεις για τον ευθύ και πλάγιο λόγο β) έμμεσα, δηλ. να τα ακούσει από κάποιον άλλο, που του μεταφέρει τα λόγια κάποιου τρίτου, εξαρτημένα από ρήματα όπως λέγω, ρωτώ, γνωρίζω κτλ.: π.χ. Είπε ότι θα μου τηλεφωνήσει. Στην περίπτωση αυτή λέμε ότι ο λόγος είναι πλάγιος. Τα λόγια κάποιου μπορεί να τα ακούσει κανείς με δύο τρόπους: α) άμεσα, δηλ. απευθείας όπως τα είπε το ίδιο το πρόσωπο που μιλάει: π.χ. Θα σου τηλεφωνήσω. Στην περίπτωση αυτή λέμε ότι ο λόγος είναι ευθύς.
  48. 48. Όταν τα λόγια κάποιου μας τα μεταφέρει ένας τρίτος όπως ακριβώς έχουν ειπωθεί, τότε ο λόγος είναι ευθύς: •Ευθύς λόγος: Θα κάνω ό,τι μου λες. •Ευθύς λόγος: Η Μαρία είπε: «Θα κάνω ό,τι μου λες». •Πλάγιος λόγος: Η Μαρία είπε ότι θα έκανε ό,τι της έλεγε. Οι πρώτες μου γνώσεις για τον ευθύ και πλάγιο λόγο
  49. 49. Οι πρώτες μου γνώσεις για τον ευθύ και πλάγιο λόγο ►Χρησιμοποιούμε τον πλάγιο λόγο, όταν παραθέτουμε σε κείμενά μας προφορικά ή γραπτά απόψεις άλλων όχι αυτούσιες αλλά μετασχηματισμένες από εμάς. Για να μετασχηματίσουμε δηλαδή τον ευθύ λόγο σε πλάγιο, χρησιμοποιούμε ένα ρήμα και στη συνέχεια την άποψη του ομιλητή, η οποία μπορεί να διατυπώνεται είτε με μια ολόκληρη πρόταση (π.χ. → Με ρώτησε αν ήμουν σύμφωνος… Μου είπε ότι επικροτούσε την άποψή μου…) είτε με ένα όνομα που ισοδυναμεί με πρόταση (π.χ. → Μου εξέφρασε τη συμπαράστασή του). ►Το ρήμα που χρησιμοποιούμε, για να μεταφέρουμε τα λόγια άλλου, μπορεί να είναι ουδέτερο, π.χ. είπε, δήλωσε…, αλλά μπορεί και να δηλώνει, άμεσα ή έμμεσα, την οπτική αυτού που μεταφέρει τα λόγια του άλλου, π.χ. έκρινε, φαντάστηκε, υπέθεσε, απαίτησε… Tα τελευταία αυτά ρήματα χρωματίζουν τα λόγια με πρόσθετα σχόλια. Σελ. 51
  50. 50. Οι πρώτες μου γνώσεις για τον ευθύ και πλάγιο λόγο 1. Πήρα την απόφασή μου. → Είπε ότι πήρε την απόφασή του (Ηκύριαπρότασηκρίσεως μετατρέπεταισε δευτερεύουσαειδική) 2. Μη δίνεις σημασία. → Με προέτρεψε να μη δίνω σημασία (Η κύριαπρόταση επιθυμίαςμετατρέπεταισε δευτερεύουσαβουλητική) 3. Πού ήσουν χθες; → Με ρώτησε πού ήμουν την προηγούμενη μέρα. (Ηευθείαερώτηση μετατρέπεταισε πλάγιαερωτηματική) 4. Θα ερχόμουν κι εγώ αν με ειδοποιούσατε εγκαίρως. → Είπε ότι θα ερχόταν κι αυτός, αν τον ειδοποιούσαν εγκαίρως. (Οι δευτερεύουσεςπροτάσειςπαραμένουνδευτερεύουσες ίδιουείδουςκατάτη μετατροπήαπόευθύσε πλάγιολόγο)
  51. 51. Οι πρώτες μου γνώσεις για τον ευθύ και πλάγιο λόγο 1. Πήρα την απόφασή μου. → Είπε ότι πήρε την απόφασή του (Ηκύριαπρότασηκρίσεως μετατρέπεταισε δευτερεύουσαειδική) 2. Μη δίνεις σημασία. → Με προέτρεψε να μη δίνω σημασία (Η κύριαπρόταση επιθυμίαςμετατρέπεταισε δευτερεύουσαβουλητική) 3. Πού ήσουν χθες; → Με ρώτησε πού ήμουν την προηγούμενη μέρα. (Ηευθείαερώτηση μετατρέπεταισε πλάγιαερωτηματική) 4. Θα ερχόμουν κι εγώ αν με ειδοποιούσατε εγκαίρως. → Είπε ότι θα ερχόταν κι αυτός, αν τον ειδοποιούσαν εγκαίρως. (Οι δευτερεύουσεςπροτάσειςπαραμένουνδευτερεύουσες ίδιουείδουςκατάτη μετατροπήαπόευθύσε πλάγιολόγο)
  52. 52. Να μετατρέψετε τις προτάσεις σε πλάγιο λόγο. Να επιλέξετε ρήματα εξάρτησης σε παρελθοντικό χρόνο σύμφωνα με το ύφος του λόγου.
  53. 53. Να μετατρέψετε τις προτάσεις σε πλάγιο λόγο. Να επιλέξετε ρήματα εξάρτησης σε παρελθοντικό χρόνο σύμφωνα με το ύφος του λόγου. Μου υποσχέθηκαν ότι … Με διαβεβαίωσαν ότι … Ορκίστηκε ότι … Με απείλησε ότι … Μας απαγόρευσε να … Με κατηγόρησε ότι … Αρνήθηκε ότι … και ισχυρίστηκε ότι …
  54. 54. Θα σε επισκεφθώ … Θα σου το αγοράσω … Τι σκέφτεσαι να κάνεις; Θα πας αύριο στο σχολείο; Περίμενε. Να ζήσετε ευτυχισμένοι!
  55. 55. Να μεταφέρεις το περιεχόμενο του διάλογου που περιέχουν τα δύο πρώτα καρέ του σκίτσου σε ένα φίλο σου από το τηλέφωνο. Η Φραντζέσκα μπήκε στο δωμάτιο και είπε στη μητέρα της ...
  56. 56. Οι ερωτήσεις στον πλάγιο λόγο Όταν μια ερώτηση την απευθύνουμε άμεσα στο συνομιλητή μας, τότε λέγεται ευθεία ερώτηση. Εισάγονται με ερωτηματικέςαντωνυμίες, (τι, ποιος, –α, –ο, πόσος, –η, –ο) ή με ερωτηματικά επιρρήματα (πού, πότε, πώς, πόσο, μη, μήπως, άραγε, τάχα κ.λπ.) Τι ώρα είναι; Πώς σε λένε; Ποιος κέρδισε τον αγώνα; Πού πας; Στο τέλος της ευθείας ερώτησης βάζουμε ερωτηματικό (;) Ευθείες ερωτήσεις Όταν ένας ομιλητής μεταφέρει μια ερώτηση σε κάποιον άλλο, τότε λέγεται πλάγια ερώτηση. Με ρώτησε τι ώρα είναι. Ζήτησε να του πω πώς με λένε. Ήθελε να μάθει ποιοςκέρδισετον αγώνα. Ρώτησε πού πάω. Στο τέλος της πρότασης δε βάζουμε ερωτηματικό. Πλάγιες ερωτήσεις
  57. 57. β. υποκείμενααπρόσωπων ρημάτων, π.χ.  Είναι απίστευτο πόσο με ταλαιπωρείς.  Είναι ανεξήγητο πώς δουλεύει αυτή η μηχανή.  Είναι ζήτημα αν έφαγεμισό πορτοκάλι. γ. επεξήγηση ουσιαστικών με συγγενική σημασία με τα παραπάνω ρήματα, δεικτικών και αόριστωναντωνυμιών, π.χ.  Στην ερώτηση μου, αν θα έρθει μαζί μας, δεν απάντησε.  Αυτό δεν καταλαβαίνω, πού γυρνάειτέτοια ώρα.  Κάτι σκέφτηκα, μήπωςτα κάνει όλα αυτά επίτηδες.
  58. 58. Υποκείμενο ολική Επεξήγηση μερική Αντικείμενο μερική Υποκείμενο μερική Επεξήγηση μερική Επεξήγηση μερική Αντικείμενο ολική Υποκείμενο μερική Επεξήγηση μερική Αντικείμενο μερική
  59. 59. Αντικείμενο ολική Αντικείμενο μερική Αντικείμενο μερική Αντικείμενο μερική Αντικείμενο μερική Αντικείμενο ολική Αντικείμενο μερική Αντικείμενο ολική Αντικείμενο μερική Αντικείμενο μερική
  60. 60. Λέξεις για την ισότητα και τη διαφορά στερεότυπο συμβολικός χαρακτηρισμός που αποδίδεται στα μέλη μιας ομάδας ανθρώπων και βασίζεται σε γενικεύσεις προκατάληψη εκδήλωση εύνοιας ή δυσμένειας, όχι με βάση αντικειμενικά κριτήρια και δεδομένα αλλά προσωπικές συμπάθειες και ατομικά συμφέροντα μεροληψία δυσμενής στάση και συμπεριφορά απέναντι σε άτομο ή ομάδα που δε βασίζεται σε εμπειρία την οποία έχουμε ελέγξει κριτικά σεξισμός οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών φυλετισμός πολιτική φυλετικών διακρίσεων ξενοφοβία έντονη αντιπάθεια για ανθρώπους από ξένες χώρες κοινωνικός ρατσισμός η αντίληψη του χωρισμού των ανθρώπων σε ανώτερους και κατώτερους, «καθαρούς» και «μιάσματα», ανάλογα με την κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκουν μειονότητα ομάδα ανθρώπων που συνδέονται μεταξύ τους ως προς την καταγωγή, τα πιστεύω ή τη συμπεριφορά, αλλά με βάση αυτά τα χαρακτηριστικά διαφοροποιούνται από το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο στο οποίο ανήκουν αποδιοπομπαίος τράγος ο άνθρωπος στον οποίο επιρρίπτονται οι ευθύνες άλλων Οι Γερμανοί είναι εργατικός λαός. Σελ. 56
  61. 61. Και λίγο από το βιβλίο της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής για τις προκαταλήψεις και τον ρατσισμό
  62. 62. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ  ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΤΗΤΑ ομοιόμορφος χαρακτήρας τρόπου ζωής (παράδειγμα: ξένη μουσική και τρόπος διασκέδασης κοινός σε πολλές χώρες) και επέκταση ανθρώπινης δραστηριότητας σε παγκόσμιο επίπεδο (π.χ. πολυεθνικές εταιρείες) Παγκοσμιότητα συμβίωση πολλών και διαφορετικών κοινωνικών, εθνικών, θρησκευτικών ομάδων (παράδειγμα: ξένοι μετανάστες) Πολυπολιτισμός
  63. 63. Προκαταλήψεις και διακρίσεις σε βάρος των κοινωνικών ομάδων Η σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία πρέπει να εξασφαλίζει στα άτομα όλων των ομάδων συνθήκες ελευθερίας και ισότητας. Συχνά η ταυτότητα που δίνει στα άτομα η συμμετοχή τους σε μία ομάδα (π.χ. Έλληνας ή χριστιανός ή οπαδός αθλητικής ομάδας) τα οδηγεί σε αρνητικές στάσεις απέναντι σε άτομα διαφορετικών ομάδων. Τι είναι οι προκαταλήψεις; Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες μορφές προκαταλήψεων; ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ
  64. 64. Προκαταλήψεις είναι οι αρνητικές συνήθως αντιλήψεις και εικόνες για άτομα άλλων ομάδων που δε στηρίζονται στην πραγματικότητα.
  65. 65. «Έχω ένα όνειρο ότι κάποια μέρα τα τέσσερα μικρά παιδιά μου θα ζήσουν σε μια χώρα όπου δε θα κρίνονται από την απόχρωση του δέρματός τους, αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους… Ότι μια μέρα μικρά μαύρα αγόρια και κορίτσια θα μπορούν να ενώσουν τα χέρια τους μαζί με τα λευκά παιδιά σαν αδέρφια… Εκείνο για το οποίο η δικιά μας γενιά θα μετανιώσει πικρά δεν θα είναι τόσο η σκληρότητα και οι αδικίες των κακών ανθρώπων, όσο η απαράδεκτη σιωπή των καλών….» Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ εκφωνώντας τον περίφημο λόγο του «I have a dream» σε 250 χιλιάδες ανθρώπους στην Ουάσιγκτον στις 28 Αυγούστου 1963. Σε ποιο ζήτημα αναφέρεται ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ; Τι προσδοκά;
  66. 66. Ο ρατσισμός αρχίζει όταν η διαφορά, πραγματική ή φανταστική, προβάλλεται για να δικαιολογήσει μια επίθεση. Επίθεση που στηρίζεται στην ανικανότητα κατανόησης του άλλου και έναρξης διαλόγου. Από την ετυμολογία του όρου είναι φανερό ότι ο ρατσισμός αρχικά περιορίζεται στην έννοια της φυλής, της «ράτσας». Σταδιακά ωστόσο το περιεχόμενο του όρου διευρύνθηκε. Ο όρος «ρατσισμός» τελικά συμπεριέλαβε κάθε περιφρονητική συμπεριφορά απέναντι σε συνανθρώπους που εμφανίζουν κάποια ιδιαιτερότητα συγκριτικά προς την πλειοψηφία των μελών ενός συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου.
  67. 67. https://www.youtube.com/watch?v=RPwoIn-ALWE Γιατί οι Έλληνες δεν θα πρέπει να είναι ρατσιστές; Ποια εικόνα είχαν οι ξένοι για τους Έλληνες της ταινίας; ΠΕΣ ΟΧΙ ΣΤΟΝΡΑΤΣΙΣΜΟ !
  68. 68. Ο Λαθρεπιβάτης (Schwarzfahrer) Ένας νεαρός μαύρος κάθεται στο τραμ δίπλα σε μια ηλικιωμένη γυναίκα. Αυτή ενοχλείται έντονα και αρχίζει να βρίζει τους αλλοδαπούς. Στο επίκεντρο της ταινίας βρίσκεται αφενός ο μονόλογος της γυναίκας που διακατέχεται από προκαταλήψειςκαι ξενοφοβίακαι αφετέρου η παθητικότητα καιη αδιαφορίατων άλλωνεπιβατών. Η απρόσμενη τιμωρία της γυναίκας στο τέλος κάνει την ταινία να μοιάζει με σάτιρα. https://www.youtube.com/watch?v=UbMzN0gq9Gc
  69. 69. "Δεν με ρωτήσανενα γεννηθώαν θέλω Ούτε αν θέλωνα με δείξουν στις ειδήσεις Απ’ την ανατολή έτυχε να ανατέλλω Και έτσι να δύσω σε κάποια γωνιά της δύσης....." .............................................. Τι με κοιτάς; Τι με λυπάσαι; Είμαι εκείνο που δεν θέλεις να θυμάσαι Ήμουν στη Σμύρνη όταν πηδάγανεστα πλοία σε ένα υπόγειοστο Ιράκ όταν γκρεμίστηκε τριών χρονών με βομβαρδίσαν στη Συρία στο Βελιγράδι έγιναστάχτηπου σκορπίστηκε ............................................. https://www.youtube.com/watch?v=gqA-EBiIIAM Τι με κοιτάς - ΣΠΥΡΟΣΓΡΑΜΜΕΝΟΣ (2016)
  70. 70. Αλήθεια, έχεις ποτέ σκεφτεί πώς θα ήταν η ζωή σου, αν δεν μπορούσες να δεις ή να ακούσεις, αν κυκλοφορούσες με αναπηρικό αμαξίδιο ή αν είχες μεγάλη δυσκολία να μάθεις ανάγνωση και γραφή; Βάλε τα χέρια σου πάνω στα αυτιά σου, πίεσέ τα δυνατά με τις παλάμες και ζήτησε από ένα φίλο να σου μιλήσει ήσυχα, σε ήρεμο και φυσιολογικό τόνο. Προσπάθησε να διαβάσεις τα χείλη του και στη συνέχεια επανάλαβε αυτά που σου είπε. Σε μια δεύτερη προσπάθεια, ξεκίνα μαζί του ένα διάλογο πάνω σε ένα συνηθισμένο θέμα. Σε λίγα λεπτά, θ' αρχίσεις να καταλαβαίνεις τι σημαίνει να έχεις πρόβλημα ακοής κι αν δεν ασκηθείς στη χειλεανάγνωση, δε θα καταφέρεις να μάθεις αυτά που χρειάζεσαι διαβάζοντας τα χείλη του. Ποια χαρακτηριστικά έχουν τα άτομα στα οποία αναφέρεται η συγγραφέας; Ποιο γραμματικό πρόσωπο κυριαρχεί στο κείμενο και γιατί;
  71. 71. Πολλοί από εμάς δυσκολεύονται να μπουν στη θέση του άλλου, να καταλάβουν τις εμπειρίες και τα προβλήματά του. Kι αυτό είναι φυσιολογικό, όταν δε μας δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσουμε από κοντά τις πραγματικές του δυσκολίες, τις ικανότητες και τα συναισθήματά του.
  72. 72. Προσπάθησε να έρθεις στη θέση αυτού του παιδιού. Πώς θα ένιωθες, αν καταλάβαινες ότι οι γύρω σου σε θεωρούν μειονεκτικό και κατώτερο από αυτούς; Όταν οι άλλοι σε μειώνουν συνέχεια συγκρίνοντάς σε με τους συμμαθητές σου, τα ξαδέρφια σου και τους φίλους σου; Όταν σου ζητούν να φύγεις από το «σχολείο τους»; Δε θα ένιωθες βαθιά μέσα σου την απόρριψη και τον οίκτο; Δε θα ένιωθες άραγε αδικημένος και «μη κανονικός»; Σε ποιο είδος ρατσιστικής συμπεριφοράς αναφέρεται η συγγραφέας και ποιον πρακτικό τρόπο προτείνει για να την ξεπεράσουμε; Οι ερωτήσεις είναι ρητορικές και ισοδυναμούν με έντονες καταφάσεις. Έτσι η συγγραφέας δίνει έμφαση. Υπάρχουν πολλές ερωτήσεις. Να τις υπογραμμίσεις. Σε τι διαφέρουν από τις ερωτήσεις του κείμενου 1;
  73. 73. Τι κι αν έχεις –ας πούμε– πρόβλημα όρασης; Δε θα μπορούσες να χορέψεις και να τραγουδήσεις, να σκεφτείς και να μάθεις χιλιάδες πράγματα, να διαβάσεις και να γράψεις με το σύστημα Μπράιγ, να διηγηθείς ωραίες ιστορίες, να απολαύσεις τη φύση, να κάνεις φίλους και να δώσεις χαρά; Κι αν δεν ακούς, δε θα μπορούσες να τρέξεις και να παίξεις, να χαρείς τα χρώματα, να ζωγραφίσεις, να μιλάς τη νοηματική γλώσσα, να γράφεις, να κάνεις φίλους, να παίρνεις και να δίνεις χαρά; Kι αν δεν μπορείς χωρίς βοήθεια να κινηθείς, δε θα μπορούσες πάλι να χαρείς την ομορφιά της φύσης, ν' ακούσεις μουσική, να διαβάσεις και να μάθεις, να σκεφτείς και να δημιουργήσεις, να γίνεις φίλος ευχάριστος και πιστός; […] Σίγουρα Ναι! Ποια χαρακτηριστικά έχουν τα άτομα στα οποία αναφέρεται η συγγραφέας; Σε ποιους απευθύνει το κείμενό της; Προβλήματα όρασης, ακοής, κινητικά, μαθησιακές δυσκολίες. Η συγγραφέας απευθύνεται σε αυτούς που δεν αντιμετωπίζουν τέτοια προβλήματα.
  74. 74. Πύκνωση κειμένου 2 Μόνο αν καταφέρουμε να μπούμε στη θέση των ανθρώπων με ειδικές ανάγκες, θα μπορούσαμε να καταλάβουμε τις φοβερές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Παρά τις δυσκολίες όμως οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να μπορούν να απολαύσουν πολλές χαρές της ζωής. Και όλοι χρειάζεται να τους βοηθήσουμε να το πετύχουν.
  75. 75. Είναι γνήσιες ερωτήσεις αφού η κόρη ζητά πληροφορίες από τον πατέρα της και επιδιώκει να πάρει μια απάντηση, ώστε να αρθεί ή άγνοιά της. Είναι ρητορικές ερωτήσεις με τις οποίες δίνουμε έμφαση στις απόψεις μας και γενικά διατυπώνουμε μια κρίση με έντονο τρόπο. Δεν επιζητούμε απάντηση.
  76. 76. ◗ Oι ερωτήσεις διακρίνονται ανάλογα με τη σκοπιμότητα του ομιλητή σε: • γνήσιες ερωτήσεις με τις οποίες ζητάμε πληροφορίες (π.χ. «Πού θα πάτε εκδρομή;» «Tι είναι η προκατάληψη;», Πώς σε λένε;) • ρητορικές ερωτήσεις, οι οποίες ουσιαστικά δεν είναι ερωτήσεις, αλλά διατυπώνουν με έμφαση μια κρίση (π.χ. «Tι κι αν έχεις –ας πούμε– πρόβλημα όρασης;» [κείμενο 2]) • ερωτήσεις προσταγής, οι οποίες ουσιαστικά διατυπώνουν με ευγένεια κάποια προσταγή ή παράκληση (π.χ. «Θα μου πεις για το ρατσισμό;», Θα μπείτε στην τάξη; Κλείνεις, σε παρακαλώ την πόρτα;)
  77. 77. Κι αν ο πρόσφυγας ήσουν εσύ… https://www.youtube.com/watch?v=2b5eXv4yGvA
  78. 78. (Μία από τις πιο σημαντικές και αποτελεσματικές υπερμάχους των δικαιωμάτων της γυναίκας, η Σίρλεϊ Τσίζχολμ, εκλέχτηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών το 1968. Το λόγο που παραθέτουμε τον εκφώνησε ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων, στις 21 Μαΐου 1969.) Kύριε πρόεδρε, όταν μια νέα γυναίκα αποφοιτά από το κολέγιο και αρχίζει να αναζητά εργασία, είναι πιθανό να βρεθεί μπροστά σε μια απογοητευτική ή ακόμα και εξευτελιστική εμπειρία. Όταν θα μπει σε ένα γραφείο για μια συνέντευξη, η πρώτη ερώτηση που θα της τεθεί είναι «ξέρεις να δακτυλογραφείς;». Ποια ήταν η Σίρλεϊ Τσίζχολμ; Τι αντιμετωπίζει μία νέα γυναίκα που αναζητά εργασία;
  79. 79. Υπάρχει ένα υπολογισμένο σύστημα προκατάληψης που βρίσκεται κρυμμένο πίσω από αυτή την ερώτηση. Γιατί είναι αποδεκτό για τις γυναίκες να είναι γραμματείς, βιβλιοθηκάριοι και δασκάλες, αλλά απολύτως απαράδεκτο για αυτές να είναι μάνατζερ, διευθυντές, γιατροί, δικηγόροι και μέλη του Κογκρέσου; Η ανείπωτη υπόθεση είναι ότι οι γυναίκες είναι διαφορετικές. Δε διαθέτουν διοικητική ικανότητα, μεθοδικά μυαλά, σταθερότητα, αρχηγικά προσόντα και είναι πολύ συναισθηματικές. […] Για ποια επαγγέλματα θεωρούνται κατάλληλες οι γυναίκες; Πού οφείλεται η αντίληψη ότι ορισμένα επαγγέλματα δεν κάνουν για γυναίκες;
  80. 80. Ως μαύρο άτομο, η φυλετική προκατάληψη δε μου είναι άγνωστη. Η αλήθεια είναι όμως ότι στον πολιτικό κόσμο έχω πολύ συχνότερα υποστεί μεροληπτικές συμπεριφορές, επειδή είμαι γυναίκα, παρά επειδή είμαι μαύρη. Η προκατάληψη εναντίον των μαύρων αρχίζει σιγά σιγά να θεωρείται απαράδεκτη, αν και θα χρειαστούν χρόνια για την εξάλειψή της. Είναι καταδικασμένη όμως γιατί η λευκή Αμερική αρχίζει να παραδέχεται πως η προκατάληψη υπάρχει. Aντίθετα η προκατάληψη εναντίον των γυναικών είναι ακόμη αποδεκτή. Πολύ λίγοι προς το παρόν κατανοούν την ανηθικότητα που περιέχεται στη διπλή μισθολογική κλίμακα και στο χαρακτηρισμό των περισσότερων από τις καλύτερες δουλειές σαν «για άντρες μόνο». Υπάρχει ακόμη προκατάληψη εναντίον των γυναικών; Έχει συνείδηση η κοινωνία της προκατάληψης που υπάρχει σε βάρος των γυναικών;
  81. 81. Περισσότερο από το μισό του πληθυσμού των ΗΠΑ είναι θηλυκό. Οι γυναίκες όμως κατέχουν μόνο το 2% των διευθυντικών θέσεων. Καμία γυναίκα δε βρίσκεται στο συμβούλιο AFL-CIO (American Federation of Labor-Congress of Industrial Organizations), oμοσπονδιακό όργανο των αμερικανικών συνδικαλιστικών οργανώσεων ή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Έχουν υπάρξει μόνο δύο γυναίκες που κατέλαβαν υπουργικές θέσεις και σήμερα δεν υπάρχει καμία. Μόνο δύο γυναίκες κατέχουν σήμερα βαθμούς πρεσβευτών στο διπλωματικό σώμα. Στο Κογκρέσο είμαστε μία γερουσιαστής και δέκα αντιπρόσωποι. Η βουλευτής αναφέρεται στις προσωπικές της εμπειρίες από την επαγγελματική και κοινωνική της ζωή. Ποια είναι τα προβλήματα που αντιμετώπισε και πού τα αποδίδει η ίδια; - Περιφρονητική (εξευτελιστική) αντιμετώπιση από τους εργοδότες της –υποτίμηση των ικανοτήτων και αμφισβήτηση των προσόντων της αφού θεωρούν ικανή τη γυναίκα μόνο για κάποιες υποστηρικτικές εργασίες – αποδίδει τα προβλήματα σε προκαταλήψεις, μεροληπτικές συμπεριφορές, ρατσιστικές αντιλήψεις (κοινωνικός ρατσισμός και δευτερευόντως φυλετικός). Ποια τεκμήρια αποδεικνύουν την προκατάληψη εναντίον των γυναικών;
  82. 82. Πύκνωση κειμένου 3 Οι γυναίκες στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν προβλήματα στην επαγγελματική τους ζωή, γιατί η κυρίαρχη αντίληψη τις θεωρεί λιγότερο ικανές από τους άντρες. Οι γυναίκες κατά την αντίληψη αυτή είναι κατάλληλες μόνο για κατώτερες επαγγελματικές θέσεις και δεν αξίζουν να ανέβουν σε υψηλά αξιώματα του δημόσιου βίου.
  83. 83. ΠΑΛΙΑΚΛΙΣΕ
  84. 84. Το κείμενο 2 αναφέρεται στη ζωή ενός λαθρομετανάστη. Ποιες δυσκολίες συνάντησε και πώς προσπάθησε να τις αντιμετωπίσει; Εντοπίστε τις ευθείες ερωτήσεις που υπάρχουν στο κείμενο. • Σε ποιο είδος ερωτήσεων ανήκουν; Ευθεία ερώτηση - ρητορική
  85. 85. Το κείμενο 2 αναφέρεται στη ζωή ενός λαθρομετανάστη. Ποιες δυσκολίες συνάντησε και πώς προσπάθησε να τις αντιμετωπίσει; Εντοπίστε τις ευθείες ερωτήσεις που υπάρχουν στο κείμενο. Σε ποιο είδος ερωτήσεων ανήκουν; - Θύμα εργασιακής εκμετάλλευσης – εξαθλίωση – χωρίς χρήματα και στέγη – ταπείνωση – φόβος – ανασφάλεια ανεργίας – μοναξιά - εισέπραξε την οργή των ντόπιων εργατών Υπομονή – διατηρεί την καλοσύνη και την ανθρωπιά του παρά τις αντιξοότητες Ευθεία ερώτηση - ρητορική Σε ποιο δέντρο φυτρώνει το δίκιο; Προσπαθήστε να αντικαταστήσετε γραπτώς τις μεταφορικέςεκφράσειςτου κειμένου με κυριολεκτικές. Πότε η ανάγνωσή του είναι πιο ευχάριστη και για ποιους λόγους;
  86. 86. Αφηγηθείτε την ιστορία, χρησιμοποιώντας τον πλάγιο λόγο, για να αποδώσετε τα λόγια και τις σκέψεις των προσώπων.
  87. 87. Αφηγηθείτε την ιστορία, χρησιμοποιώντας τον πλάγιο λόγο, για να αποδώσετε τα λόγια και τις σκέψεις των προσώπων.
  88. 88. Αφηγηθείτε την ιστορία, χρησιμοποιώντας τον πλάγιο λόγο, για να αποδώσετε τα λόγια και τις σκέψεις των προσώπων.
  89. 89. Αφηγηθείτε την ιστορία, χρησιμοποιώντας τον πλάγιο λόγο, για να αποδώσετε τα λόγια και τις σκέψεις των προσώπων.

×