Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Uluslararasi Ticaret Teorisi Faktor Donatimi

18,861 views

Published on

  • Proje, yatirim, kisisel krediler, is kredileri, konut kredileri, ögrenci kredileri, konsolidasyon kredileri ve çesitli projeler için kredilere ihtiyaciniz var mi? Sirketimizden kredi almak isteyenlerin bugün (ericfinancee@outlook.com) bizimle iletisime geçip bugün kredi almaniz gerekmektedir.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Hizli firsat!

    Biz uluslararasi islem iyi güvenilir, güvenilir. Bu firsati kaçirmayin lütfen, buraya gelecek 2014 yili dogru yatirim baslatmak için bir firsattir. % 100 emin ol daha fazla bilgi için e-posta MMV (vandamariana111@gmail.com) Sen garanti. Banka havalesi için çevrimiçi banka çok hizli ve güvenligidir, önümüzdeki 2014 yili dogru yatirim için bu firsati kaçirmayin. (Bir kelime bilge için yeterlidir)

    Eger tarim için bir kredi ihtiyacim var mi? Is için kredi? yapimi için kredi? Yatirim kredisi? Ögrenci kredi? Borç konsolidasyonu kredi? Bu bir firsattir, kullanimi ve yeni bir hayata baslamak. Daha fazla bilgi (mrsvandamariana@yahoo.co.uk) için e-posta MMV.

    Allah lonca tüm.

    M.M.V LTD.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Uluslararasi Ticaret Teorisi Faktor Donatimi

  1. 1. FAKTÖR DONATIMI TEORİSİ ve YENİ TEOREMLER
  2. 2. GİRİŞ KLASİK TEORİNİN EKSİK YÖNLERİ <ul><li>Klasik teorinin en önemli eksiği bir malın değerini sadece emek ile ölçmesidir. Sermaye, Girişimci ve Doğal Kaynaklar gibi diğer üretim faktörleri dikkate alınmamıştır. </li></ul><ul><li>Teori, işgücünün ülke içinde tam hareketli ve ülkeler arasında tam hareketsiz olduğunu kabul etmiştir. Oysa teorinin ortaya çıktığı dönemde ciddi oranda emek hareketliliği bulunmaktadır. </li></ul><ul><li>Dış ticareti emek verimliliğinin ülkeler arasında farklı olmasına bağlamaktadır. Ancak bu verimlilik farkının nedenleri üzerinde durulmamıştır. </li></ul><ul><li>Klasikler ekonomide zevkler ve teknolojinin değişmediğini kabul etmektedirler. </li></ul><ul><li>Teori sadece 2 ülke ve 2 mal karşılaştırılması ile ortaya konmuştur. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Üretim Faktörleri ; </li></ul><ul><li>1. EMEK </li></ul><ul><li>2. SERMAYE </li></ul><ul><li>3. DOĞAL KAYNAKLAR </li></ul><ul><li>4. GİRİŞİMCİ </li></ul><ul><li>Klasik teoride yukarıdaki maliyet unsurlarından sadece Emek dikkate alınmış, bu yönüyle eleştirilmiştir. </li></ul><ul><li>Fırsat Maliyeti kavramının ortaya çıkma sebebi tüm faktörlerin dikkate alınması gerekliliğidir. </li></ul>GİRİŞ FIRSAT MALİYETLERİ
  4. 4. <ul><li>Bir malın fırsat maliyeti; seçilen malın üretimini 1 birim arttırabilmek için diğer malın üretiminden vazgeçilmesi gereken miktara eşittir. </li></ul><ul><li>Bu yaklaşıma göre bir malın üretiminde göreceli olarak daha düşük fırsat maliyetine sahip olan ülke o malda karşılaştırmalı üstünlük sahibidir. </li></ul>GİRİŞ FIRSAT MALİYETLERİ
  5. 5. GİRİŞ FIRSAT MALİYETLERİ <ul><li>Üretim hacmindeki değişme ile üretim maliyetleri arasındaki ilişki üç şekilde olabilir; </li></ul><ul><li>Sabit Maliyetler  Tam Uzmanlaşma </li></ul><ul><li>Artan Maliyetler  Azaln Verim  Eksik Uzm. </li></ul><ul><li>Azalan Maliyetler  İçsel – Dışsal Ekonomiler </li></ul><ul><li>Fırsat maliyetleri aşağıdaki tablodan hareketle şu şekilde hesaplanmaktadır; </li></ul><ul><li>Türkiye: 1 birim Saat=6 birim Tekstil </li></ul><ul><li>İsviçre : 1 birim Saat=2 birim Tekstil </li></ul>Ülke Ürün Saat Tekstil Türkiye 30 TL 5 TL İsviçre 60 CHF 30 CHF
  6. 6. <ul><li>Karşılaştırmalı üstünlükler teorisine getirilen diğer bir eleştiri de uluslararası emek verimliliğindeki farklılıklar ın nedenleri üzerinde durulmaması idi. </li></ul><ul><li>Bu konudaki eksiklikler; </li></ul><ul><ul><li>Eli Heckscher’in, 1919 yılında yayınlanan “faktör oranları teorisi” makalesi </li></ul></ul><ul><ul><li>Bertil Ohlin’in 1933 yılında yayınlanan “Bölgelerarası Ticaret ve Uluslar arası Ticaret” adlı kitabı ile giderilmiştir. </li></ul></ul><ul><li>Faktör Donatımı Teorisi bu nedenle Heckscher-Ohlin Teorisi olarak da adlandırılmaktadır. </li></ul>FAKTÖR DONATIMI TEORİSİ (Factor Endowment Theory)
  7. 7. <ul><li>Teorinin ana düşüncesi: </li></ul><ul><li>Bir ülke hangi üretim faktörüne zengin olarak sahipse, üretimi o faktörü yoğun biçimde gerektiren mallarda karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir. </li></ul>FAKTÖR DONATIMI TEORİSİ (Factor Endowment Theory)
  8. 8. <ul><li>Teorinin dayandığı iki ana varsayım: </li></ul><ul><li>Ülkeler faktör donatımları bakımından birbirinden farklıdır. </li></ul><ul><li>Mallar faktör yoğunlukları açısından farklılık gösterir. Bazı mallar sermaye yoğun, bazı mallar ise emek yoğun biçimde üretilirler. </li></ul><ul><li>Diğer varsayımlar: </li></ul><ul><li>Bir malın üretim fonksiyonu bütün ülkelerde aynıdır.Örneğin tekstil her ülkede emek yoğundur, makine ise her ülkede sermaye yoğundur. </li></ul><ul><li>Üretimde ölçeğe göre sabit verim koşulları geçerlidir, azalan veya artan maliyetler sözkonusu değildir. </li></ul><ul><li>Ülkelerin talep koşulları birbirinin benzeridir. </li></ul>FAKTÖR DONATIMI TEORİSİ (Factor Endowment Theory)
  9. 9. <ul><li>I- Fiziki Tanımlama </li></ul><ul><li>Faktör Donatımı üretim faktörlerinin fiziki miktarları ya da faktör stoku ile tanımlanır. Arz yönü ile ele alır. Ülkelerin sermaye stoku / emek stoku oranları karşılaştırılır. </li></ul><ul><li>C: Sermaye T: Türkiye </li></ul><ul><li>L: Emek A: Almanya </li></ul>BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 1- Faktör Donatımı <ul><li>Ancak uygulamada bu değerleri hesaplamak mümkün değildir. </li></ul><ul><ul><li>Farklı yıllarda tesis edilmiş ve özellikleri neredeyse birbirinden tamamen farklı olan sermaye tesislerinin değerlendirmesi son derece zordur. </li></ul></ul><ul><ul><li>Emek faktörünün eğitim ve tecrübe farklılıkları nedeniyle bir bütün olarak değerlendirilmesi oldukça zordur. </li></ul></ul>C A L A > C T L T
  10. 10. BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 1- Faktör Donatımı II- Ekonomik Tanımlama Faktör donatımı faktör fiyatları ile tanımlanır, bu durumda hesaplamaya hem arz hem de talep tarafı girdiği için daha tutarlıdır. PL : Emeğin bedeli, ücret PC : Sermayeyi kullanmanın bedeli, faiz-rant Eşitsizlik, Almanya’da sermayenin göreceli fiyatının Türkiye’den daha düşük olması anlamına gelir. Türkiye emeğe , Almanya’nın sermayeye zengin olarak sahip olması demektir. PC A PL A < PC T PL T
  11. 11. <ul><li>Bir malın üretiminde kullanılan girdilerle elde edilen ürünler arasındaki teknik ilişkiye üretim fonksiyonu denir. </li></ul><ul><li>Üretim fonksiyonu eş ürün eğrileri ile gösterilir.Eş ürün eğrisi teknoloji veri kabul edildiğinde bir malın aynı miktarda üretebilmesi için kullanılan emek ve sermaye birleşimlerini gösterir. </li></ul><ul><li>Bir faktörün belirli bir ölçüde öteki faktörün yerine kullanılabildiği motor ve tekstil eş ürün eğrileri şekildeki gibi orijine dış bükeydir . </li></ul>BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 2- Faktör Yoğunluğu Emek Sermaye O Grafik 1: İki Mal Üretimi Durumunda Faktör Yoğunlukları Motor Tekstil F2 F2 F1 F1 F F M1 M D1 D
  12. 12. <ul><li>Faktör fiyatları FF olması durumunda </li></ul><ul><li>OM’nin eğimi : Motordaki emek sermaye oranı </li></ul><ul><li>OD’nin eğimi : Tekstildeki emek sermaye oranı </li></ul><ul><li>OM’nin OD’ye göre dik olması, FF veri faktör fiyatından motorun tekstile göre daha sermaye yoğundur. </li></ul><ul><li>Faktör fiyatları FF’den F1F1(=F2F2) seviyesine yükselmesi (Sermayenin ucuzlaması) sonucu sermaye-emek yoğunlukları, motor için OM1 ve tekstil için OD1’e yükselir. </li></ul>BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 2- Faktör Yoğunluğu Emek Sermaye O Grafik 1: İki Mal Üretimi Durumunda Faktör Yoğunlukları Motor Tekstil F2 F2 F1 F1 F F M1 M D1 D
  13. 13. <ul><li>Her iki malın üretimi de daha sermaye yoğun duruma gelmiştir. Maliyet minimizasyonu gereğince ucuzlayan sermaye faktörü pahalılaşan emek faktörü yerine geçmiştir. </li></ul><ul><li>Heckscker-Ohlin Teorisinin temel sonucunun ortaya çıkabilmesi için gerekli koşullardan birisi de, faktör fiyatları değiştiğinde malların faktör yoğunluklarının tersine dönmemesi gerekir. </li></ul>BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 2- Faktör Yoğunluğu Emek Sermaye O Grafik 1: İki Mal Üretimi Durumunda Faktör Yoğunlukları Motor Tekstil F2 F2 F1 F1 F F M1 M D1 D
  14. 14. <ul><li>Faktör yoğunluklarının tersine dönmemesi için iki malın eş ürün eğrilerinin yalnız bir noktada kesişmesi gerekir. </li></ul><ul><li>Şekilde K ve L gibi iki noktada kesişmektedir. </li></ul>Emek Sermaye O Grafik 2: Faktör Yoğunluğunun Tersine Dönmesi Motor K F1 M1 L F1 F2 F2 M2 T1 T2 Motor Tekstil Tekstil BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 2- Faktör Yoğunluğu
  15. 15. <ul><li>Grafikte faktör fiyatlarının F1F1 olması durumunda sermaye emek yoğunluğu motorda OM1, tekstilde OT1 doğruları ile gösterilir. </li></ul><ul><li>Faktör fiyatları F2F2 olacak şekilde değişmesi (emeğin ucuzlaması) durumunda motor emek yoğun, tekstil ise sermaye yoğun bir mal durumuna gelmektedir. </li></ul>Emek Sermaye O Grafik 2: Faktör Yoğunluğunun Tersine Dönmesi Motor K F1 M1 L F1 F2 F2 M2 T1 T2 Motor Tekstil Tekstil BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI Faktör Yoğunluğunun Tersine Dönmesi
  16. 16. <ul><li>Teorinin önemli bir varsayımı da ticaret yapan ülkeler arasında zevk ve tercihlerin benzer olmasıdır. </li></ul><ul><li>Tersi bir durumda , örneğin bir ülkenin göreceli olarak zengin olduğu faktörün kullanılarak üretildiği mal cinsine iç talebin oldukça yoğun olması fiyatı yükselteceği için karşılaştırmalı üstünlük geçersiz hale gelebilir. </li></ul>BAZI KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 3- Talep Koşullarında Benzerlik
  17. 17. <ul><li>Hatırlatma: Teoride ülkelerin faktör donatımları farklı, üretim teknolojileri aynıdır. </li></ul><ul><li>AA : Almanya’nın üretim olanakları eğrisidir ve motor üretimi sermaye yoğun olduğu için motor ekseni yönünde daha uzundur. </li></ul><ul><li>TT : Türkiye’nin üretim olanakları eğrisidir ve tekstil üretimi emek yoğun olduğu için tekstil ekseni yönünde daha uzundur. </li></ul>i1 Tekstil T T Motor O Grafik 3:Heckscher-Ohlin Modelinin Teorik Kanıtlanması i2 A A FA FT TEORİNİN ANALİTİK YOLDAN KANITLANMASI
  18. 18. <ul><li>Teori diğer önemli varsayımı da talep koşullarının ülkeler arasında benzer oluşudur . Bu nedenle kayıtsızlık eğrileri hem Almanya’nın hem de Türkiye’nin talep koşullarını gösterir. </li></ul><ul><li>Dış ticarete başlamadan önce </li></ul><ul><li>Almanya’nın denge noktası DA ve iç fiyat oranı FA dır. </li></ul><ul><li>Türkiye’nin denge noktası DT ve iç fiyat oranı FT dir. </li></ul>i1 Tekstil T T Motor O Grafik 3:Heckscher-Ohlin Modelinin Teorik Kanıtlanması i2 A A FA FT TEORİNİN ANALİTİK YOLDAN KANITLANMASI DA DT
  19. 19. <ul><li>Bu durum, Almanya’da motorun Türkiye’ye göre daha ucuz (tekstilin pahalı) olduğunu gösterir. </li></ul><ul><li>Bir başka deyişle, Türkiye’de tekstilin Almanya’ya göre daha ucuz (motorun pahalı) olduğunu gösterir. </li></ul><ul><li>Bu sonuca ulaşmada ülkeler arası talep koşullarının benzerliği varsayımı önemlidir. </li></ul>i1 Tekstil T T Motor O Grafik 3:Heckscher-Ohlin Modelinin Teorik Kanıtlanması i2 A A FA FT TEORİNİN ANALİTİK YOLDAN KANITLANMASI DA DT
  20. 20. HECKSCHER-OHLIN MODELİNDEN ÇIKARTILAN TEOREMLER 1- Faktör Donatımı Teorisi 2- Faktör Fiyatları Eşitliği Teoremi 3- Stolper-Samuelson Teoremi 4- Faktör Hareketsizliği Modeli
  21. 21. <ul><li>Ülkeler ellerindeki faktörlerden hangisine daha çok sahipse o faktörlerin kullanıldığı malların üretiminde karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptirler. </li></ul>HECKSCHER-OHLIN MODELİNDEN ÇIKARTILAN TEOREMLER 1. FAKTOR DONATIMI TEORISI
  22. 22. <ul><li>Heckscher-Ohlin Teorisinin bir sonucu olarak; mal ticareti ülkeler arası üretim faktörlerinin fiyatlarının hem mutlak hem de göreceli olarak eşitlenmesine sebep olmaktadır. </li></ul><ul><li>Bunun sebebi dış ticaret sonrasında ülkelerde belirli malların üretiminde uzmanlaşılması ve faktör fiyatlarındaki değişikliklerin kaçınılmaz olmasıdır. </li></ul><ul><li>Türkiye emek-yoğun olan tekstil, Almanya ise sermaye-yoğun motor üretiminde uzmanlaşmaya gider. </li></ul>HECKSCHER-OHLIN MODELİNDEN ÇIKARTILAN TEOREMLER 2. FAKTOR FIYATLARININ EŞİTLİĞİ TEORISI
  23. 23. <ul><li>Türkiye </li></ul><ul><ul><li>motor üretimini kısarak kaynaklarını tekstile aktarır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Motor üretiminin kısılmasından dolayı açığa çıkan iş gücü tekstil üretiminde kolayca çalışabilirken, sermaye faktörünün bu sektörde istihdam olanakları daha kısıtlıdır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Genişleyen tekstil üretimi sonucunda işgücü hızla yükselirken sermaye talebi daha az artar. Faktör fiyatları ücretler lehine (ücretler yükselir) faiz aleyhine (faizler düşer) değişir. </li></ul></ul>HECKSCHER-OHLIN MODELİNDEN ÇIKARTILAN TEOREMLER 2. FAKTOR FIYATLARININ EŞİTLİĞİ TEORISI <ul><li>Almanya </li></ul><ul><ul><li>Tekstil üretimini kısarak kaynaklarını motor üretimine aktarır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tekstil üretiminin kısılmasından dolayı bol miktarda emek açığa çıkar. Açığa çıkan sermaye motor üretiminde kolayca istihdam edilir. Sermayeye göre işgücü ucuzlar. </li></ul></ul><ul><ul><li>Genişleyen motor üretimi sonucunda sermaye hızla yükselirken emek miktarı azalır. Faktör fiyatları sermaye lehine işçi ücretleri aleyhine değişir. </li></ul></ul>
  24. 24. <ul><li>Bu teoreme kadar “ serbest ticaret ülkede yaşayanların tümünün yararına, korumacılık ise zararınadır” görüşü benimsenmişti. </li></ul><ul><li>Teoremle birlikte göre “ serbest ticaret ihracat endüstrilerinde yoğun kullanılan faktörün lehinedir. Korumacılık ise ithalata rakip endüstride yoğun olarak kullanılan faktörün lehinedir.” </li></ul>HECKSCHER-OHLIN MODELİNDEN ÇIKARTILAN TEOREMLER 3. STOLPER-SAMUELSON GELİR DAĞILIMI TEOREMİ
  25. 25. <ul><li>Gelişmiş ülkelerde Emek göreceli olarak kıt bir kaynak olduğu için dış ticaret emeğin reel gelirinde düşüşe sebep olacaktır. Bunun bir sonucu olarak ta bu ülkelerde emek yoğun endüstriler ticari kısıtlamalar için hükümete baskı yaparlar. </li></ul><ul><li>Bu durumda ticari kısıtlamaların devreye alınması son derece yanlıştır. Bu kısıtlamalar yerine sermayedarlar vergilendirilerek işçilere ek ödeme yapılmasına dayalı bir gelir dağılımı politikası izlenebilir. </li></ul>HECKSCHER-OHLIN MODELİNDEN ÇIKARTILAN TEOREMLER 3. STOLPER-SAMUELSON GELİR DAĞILIMI TEOREMİ
  26. 26. <ul><li>Kısa Dönemde faktörlerin ülke içerisindeki hareketlerinin kısıtlı olabileceği ilkesine dayanır. </li></ul><ul><li>Tarımda kullanılan sermayenin Sanayi de kullanılamayacağı varsayılır, tersi de geçerlidir. </li></ul><ul><li>Bu durumda üretim faktörleri Emek, Tarıma Özgü Sermaye ve Sanayiye Özgü Sermaye olmak üzere üç faktörden oluşur. </li></ul><ul><li>Heckscher Ohlin Modeline göre emek bol bir ülkede dış ticaretle birlikte sermaye faktörünün tümüyle gelir kaybına uğrayacağı öne sürülüyordu. </li></ul><ul><li>Faktör Hareketsizliği teorisi ise dış ticaretle birlikte Sermaye faktörünün sadece sanayiye özgü olan kısmının zarar göreceği tarıma özgü olan kısmının ise kazançlı çıkacağını göstermektedir. </li></ul>HECKSCHER-OHLIN MODELİNDEN ÇIKARTILAN TEOREMLER 4. FAKTÖR HAREKETSİZLİĞİ TEOREMİ
  27. 27. <ul><li>Leontief, 1930’lu yıllarda “girdi-çıktı” (input-output) tablosu denilen tekniği geliştirmiş ve bu teknikten hareketle malları emek-sermaye bileşimlerine ayırmıştır. </li></ul><ul><li>Leontief, Amerika ’nın tüm dış dünya ile olan ticaretini ele almış, ihracat ve ithalatta bir milyon dolar değerinde “temsili mal balyaları” oluşturmuştur. </li></ul><ul><li>Mal balyaları, bileşimi ihracat ve ithalatta aynı olan mal bileşimlerini gösterir. </li></ul>TEORİNİN TEST EDİLMESİ : LEONTIEF PARADOKSU ve DİĞER TESTLER
  28. 28. <ul><li>Çalışmanın sonucunda Amerika; emek-yoğun mallar ihraç edip, sermaye-yoğun mallar ithal eden bir ülke olarak çıkmıştır.Bu durum Leontief Paradoksu olarak adlandırılmıştır. </li></ul><ul><li>Leontief, çelişkinin nedenini şöyle açıklar: </li></ul><ul><ul><li>Amerikan toplumunun üstün girişimcilik, yöneticilik, eğitim gibi özellikleri nedeniyle, Amerikan işçileri dünyanın diğer ülkelerindeki işçilere göre üstün niteliktedir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Aynı sermaye araçları ile çalışmış olsalar bile verimlilikleri yüksektir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Bir Amerikan işçisi, üç yabancı işçiye bedeldir. .bu nedenle Amerika’nın emek stokunu bulmak için mevcut stoku üç ile çarpmak gerekir. </li></ul></ul>TEORİNİN TEST EDİLMESİ : LEONTIEF PARADOKSU
  29. 29. <ul><li>Leontief’in çalışmasına eleştriler: </li></ul><ul><ul><li>Çalışmanın savaşın hemen sonrasındaki yıl için yapılmış olması  1951 yılında tekrar edilmiş ve benzer sonuçlar çıkmıştır. </li></ul></ul><ul><ul><li>Hesaplamalarda kullanılan sermaye katsayılarının güvenilir olmadığı </li></ul></ul><ul><ul><li>Sadece emek ve sermaye faktörleri dikkate alınmış, doğal kaynaklar gözardı edilmiştir. </li></ul></ul>TEORİNİN TEST EDİLMESİ : LEONTIEF PARADOKSU Teori 1967 yılında Türkiye üzerinde de test edilmiş ve çıkan sonuçlar Heckscher Ohlin teorisine paralel çıkmıştır.İhracatımız emek yoğun, ithalatımız ise sermaye yoğun mallardan oluşmaktadır.
  30. 30. FAKTÖR DONATIMI TEORİSİ (Factor Endowment Theory) <ul><li>Sonuç olarak; teori vasıfsız emeğin bol olduğu az gelişmiş ülkelerle sermaye zengini gelişmiş ülkeler arasındaki endüstriler-arası ticareti açıklamakta başarılı olmuştur. </li></ul><ul><li>Ancak; Gelişmiş ülkelerin birbirleriyle olan ticaretleri daha çok benzer endüstri ürünleri olduğu için faktör donatım teorisi yetersiz kalmıştır. </li></ul><ul><li>Gelişmiş ülkeler arasındaki ticaretin tanımlanabilmesi için yeni teoriler geliştirilmiştir. </li></ul>
  31. 31. YENİ TEOREMLER <ul><li>1. Nitelikli işgücü teoremi </li></ul><ul><li>2. Teknoloji açığı teoremi </li></ul><ul><li>3. Ürün dönemleri teoremi </li></ul><ul><li>4. Tercihlerde benzerlik teoremi </li></ul><ul><li>5. Ölçek ekonomileri teoremi </li></ul><ul><li>6. Monopolcü rekabet teoremi </li></ul><ul><li>7. Taşıma Giderleri ve Dış Ticaret Teorisi </li></ul>
  32. 32. YENİ TEOREMLER 1. NİTELİKLİ İŞGÜCÜ TEOREMİ <ul><li>Keesing - Kenen </li></ul><ul><li>Nitelikli işgücü bakımından zengin olan ülkeler, bu faktörlere bağlı olan malların üretiminde uzmanlaşırlar. </li></ul><ul><li>Buna karşılık niteliksiz işgücünün yoğun olduğu ülkelerde ise uzmanlaşma daha çok niteliksiz işgücü gerektiren ürünlerde olmaktadır. </li></ul>
  33. 33. <ul><li>Posner </li></ul><ul><li>Gelişmiş ülkeler arasındaki ticaretin önemli bir bölümünü yeni geliştirilmiş ürünler ve üretim süreçleri oluşturur.Yeniliği ilk bulan firma monopolcü statüsü kazanır ve yasalarla izinsiz kullanımın önüne geçilir.Bu ülkeler yeni bulunan ürünlerin ilk ihracatçıları olurlar ve üstünlük elde ederler. </li></ul><ul><li>Zamanla teknoloji az gelişmiş ülkelere transfer edilir ve ucuz emekle birlikte bu ülkeler ihracatçı konuma geçerler. </li></ul><ul><li>Arge yatırımlarına ayrılan payların gelişmiş ülkelerde daha fazla olmasının sebebi bu üstünlüğü farklı mallar için sürekli elde tutma çabasıdır. </li></ul>YENİ TEOREMLER 2. TEKNOLOJİ AÇIĞI TEOREMİ
  34. 34. <ul><li>Bu teori teknoloji açığı hipotezinin Vernon tarafından genelleştirilmiş ve geliştirilmiş şeklidir. </li></ul><ul><li>Buna göre, teknolojik yenilikler ve yeni malların geliştirilmesi ileri sanayileşmiş ülkelerde oluşur. Bu durum yüksek derecede eğitilmiş işgücünün ve AR GE ye yapılan yüksek yatırımın bir sonucudur. </li></ul>YENİ TEOREMLER 3. ÜRÜN DÖNEMLERİ TEOREMİ
  35. 35. <ul><li>Bu hipoteze göre; </li></ul><ul><li>1. aşamada yeni malın üretimi ufak çaptadır ve iç piyasaya yöneliktir. </li></ul><ul><li>2. aşamada ürün hemen hemen tam olarak olgunlaşmıştır. Satışlar önce iç piyasaya yöneliktir sonra ihracata başlanır. </li></ul><ul><li>3. aşamada üretim teknolojisi standartlaşır. Yenilikçi firma içte ve dışta teknoloji lisansı vermeyi karlı bulmaya başlar. Standart üretimin maliyetini düşürmek için üretim öteki ülkelere kaydırılır. Bu aşamada yenilikçi ülke hala bir miktar mal üretir. </li></ul><ul><li>4. aşamada malın lisansını alan düşük maliyetli yeni üreticilerin ihracat piyasa-larını ele geçirmeleri ile yenilikçi ülkenin ihracat hızı kesilir. </li></ul><ul><li>5. Yenilikçi ülkenin iç piyasası yerli üretim yerine ithalatla karşılanmaya başlanınca 5. aşamaya geçilmiş olur. Artık teknoloji dünya ülkelerinde tümüyle yayılmış ve üretimi sınırlandıran lisanslar sona ermiştir. Yerli endüstri iç ve dış piyasaları kaybettikçe yurtiçi üretim hızla düşer. </li></ul><ul><li>Nihayet yenilikçi ülke kendi iç piyasasında da tamamen devre dışı bırakılınca ürün dönemleri tamamlanmış olur. </li></ul>YENİ TEOREMLER 3. ÜRÜN DÖNEMLERİ TEOREMİ
  36. 36. <ul><li>Malların ticareti üretim maliyetlerinden çok, ülkeler arasındaki zevk ve tercihlerin benzerliğine yani talep koşullarına bağlıdır. </li></ul><ul><li>Zevk ve tercihleri belirleyen temel etken de göreceli gelir düzeyleridir. </li></ul><ul><li>Linder’in bu hipotezi çok kabul görmemiştir. </li></ul>YENİ TEOREMLER 4. TERCİHLERDE BENZERLİK TEOREMİ
  37. 37. <ul><li>Ölçek ekonomileri dolayısıyla artan getirinin ortaya çıktığı durumda ülkeler bire bir benzer olsalar dahi karlı dış ticaret yapabilirler. </li></ul><ul><li>İçsel ölçek ekonomileri firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyetlerinin düştüğü durumlarda söz konusudur. </li></ul><ul><li>Dışsal ölçek ekonomileri ise firmanın bağlı olduğu endüstride üretim hacminin artmasıyla ortalama maliyetlerin düşmesi anlamına gelmektedir. </li></ul><ul><li>Ülke, iç piyasada tüketicilerin satın alacakları çok sayıdaki maldan az miktarda üretmek yerine, ölçek ekonomilerine sahip birkaç endüstri üzerinde uzmanlaşmaya gider ve ihtiyacı olan diğer malları dışarıdan ithal eder. </li></ul><ul><li>Ürün çeşitliliği artarak tüketici rafahının artmasına sebep olur. </li></ul><ul><li>Böylece ölçek ekonomileri maliyetleri düşürerek, üretim ve zevkler yönünden birbirine benzer ülkeler arasındakarlı dış ticaret yapma imkanı sağlar. </li></ul>YENİ TEOREMLER 5. ÖLÇEK EKONOMİLERİ TEOREMİ
  38. 38. <ul><li>Uluslararası ticaretin büyük bir bölüm farklı nitelikteki malların ticaretinden oluşur. </li></ul><ul><li>Değişik endüstriler tarafından üretilen malların ticareti Endüstriler-arası ticaret; </li></ul><ul><li>Aynı endüstri veya mal grubuna ait farklılaştırılmış malların ticareti ise endüstri-içi ticaret olarak adlandırılır. </li></ul><ul><li>Heckscher Ohlin teoremi uluslarası ticareti karşılaştırmalı üstünlüklere ya da faktör donatımındaki farklılıklara dayandırır. </li></ul><ul><li>Monopolcü Rekabet teorisi ise ulusl. Ticareti endüstri-içi ticaret mal farklılaştırması ve ölçek ekonomilerine dayandırır. </li></ul><ul><li>Aynı endüstri içerisinde malların nitelikleri farklılaştırılarak uzmanlaşma ve tüketici memnuniyetinin artışı sağlanmış olur. </li></ul>YENİ TEOREMLER 6. MONOPOLCU REKABET TEOREMİ
  39. 39. <ul><li>Taşıma giderleri malların bir yöreden başka bir yöreye ulaştırılması için yapılması gerekn tüm masraflardır. </li></ul><ul><li>Teknoljik gelişmelerdeki hızlanmalar taşıma giderlerinin azalmasına sebep olmaktadır. </li></ul><ul><li>Bunun bir sonucu olarak ta önceden taşıma giderlerinin yüksek olması nedeniyle ticarete konu olmayan mallar zamanla ticarete dahil hale gelmektedir. </li></ul><ul><li>Taşıma giderleri ithalatçı ülkede fiyatı yükseltirken ihracatçı ülkede de fiyatı düşürücü bir etki yapar. </li></ul>YENİ TEOREMLER 7. TAŞIMA GİDERLERİ VE DIŞ TİCARET TEORİSİ
  40. 40. <ul><li>Taşıma giderleri endüstrilerin kuruluş yerlerinin seçiminde etkili olur </li></ul><ul><ul><li>Kaynağa yönelimli </li></ul></ul><ul><ul><li>Piyasaya yönelimli </li></ul></ul><ul><ul><li>Serbest endüstriler. </li></ul></ul><ul><li>Sınır ticaretinin nedeni de taşıma masraflarıdır. </li></ul><ul><li>Çekim Teorisi; Komşular arasındaki ticaretin yoğun olması </li></ul>YENİ TEOREMLER 7. TAŞIMA GİDERLERİ VE DIŞ TİCARET TEORİSİ
  41. 41. <ul><li>Faktör Donatımı Teorisi ham maddeler,tarım ürünleri ve emek yoğun sanayi malları üzerindeki ticareti açıklamaktadır. </li></ul><ul><li>Ölçek Ekonomileri ve Farklılaştırılmış mallara dayalı yeni teoremler ise yoğun sermaye ve teknoloji içeren sanayi malları üzerindeki endüstri içi ticareti açıklamaktadır. </li></ul><ul><li>Faktör Donatımı Teorisi ile Yeni Teoriler birbirlerini tamamlamaktadır. </li></ul>SONUÇ

×