28Α ΜΕΡΟΣΗ διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας (ΥΑΕ) και τωνΣυνθηκών Εργασίας (ΣΕ) των εργαζομένων σε ένα εργασιακόπερ...
29ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑγια την εφαρμογή του νόμου αυτού. Τα Προεδρικά διατάγματααυτά μπορεί να προβλέπ...
30παγγελματικού κινδύνου στο επάγγελμα τουπυροσβέστηΑπό στατιστικά στοιχεία που προέρχονται απότη Διεθνή Ένωση Πυροσβεστών...
31ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑκαι τελική αχρήστευση ή κατάρρευση του κτιρίου,• καταστροφές από μετάδοση ή επέ...
32ανθρώπινου σώματος.• Με τη μορφή ισχυρής θερμικής ακτινοβολίας (το μέγεθοςτων επιπτώσεων εξαρτάται από την ένταση της θε...
14Β ΜΕΡΟΣΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙΣΕ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣΟι κυριότεροι κίνδυνοι αυτής της κατηγορίας οφείλονται...
15ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑχρησιμοποιούνται. Το άνοιγμα θυρών και παραθύρων μόνο δεναρκεί για την αποφυγή ...
16μια σειρά υποτιμημένων αλλά εξίσου σημαντικών παραγόντωνόπως οι εργονομικοί, κοινωνικοί και ψυχολογικοί παράγοντες.Ως γν...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Ασφάλεια και Υγεία στο Πυροσβεστικό Σώμα σε δραστηριότητες που παρουσιάζουν εγγενείς Ιδιαιτερότητες

765 views

Published on

Άρθρο μου με τίτλο "Υγιεινή και Ασφάλεια στο Πυροσβεστικό Σώμα: Αρχές εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου σε δραστηριότητες που παρουσιάζουν εγγενείς Ιδιαιτερότητες " στην Πυροσβεστική Επιθεώρηση,
(ΜΕΡΟΣ Α’) :Τεύχος 131 (Περίοδος Β), σελ. 28, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2008
(ΜΕΡΟΣ Β’): Τεύχος 132 (Περίοδος Β), σελ. 14, Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2008

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
765
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ασφάλεια και Υγεία στο Πυροσβεστικό Σώμα σε δραστηριότητες που παρουσιάζουν εγγενείς Ιδιαιτερότητες

  1. 1. 28Α ΜΕΡΟΣΗ διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας (ΥΑΕ) και τωνΣυνθηκών Εργασίας (ΣΕ) των εργαζομένων σε ένα εργασιακόπεριβάλλον αποτελεί μια μεγάλη ευθύνη. Μερίδιο στην ευθύνηαυτή έχουν:• η Πολιτεία, για τη θέσπιση του κατάλληλου νομοθετικούπλαισίου και την σωστή λειτουργία των αρμοδίων οργάνωνελέγχου,• οι εργοδότες (δηλαδή η Πολιτεία για το Π.Σ), στην ουσι-αστική τήρηση των υποχρεώσεων τους, όπως ορίζονται από τησχετική νομοθεσία,• οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, στο να μπορέσουν να αντιληφθούντις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος και να το αντιμε-τωπίσουν με σοβαρότητα κι ευαισθησία.Η σχέση υγείας-εργασίας είναι δυναμική και αμφίδρομη.Το πρόβλημα της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασίαέχει επιπτώσεις στον ίδιο τον εργαζόμενο, στην υπηρεσία, στοκράτος, στην κοινωνία. Είναι φανερό πως για την αποτελεσμα-τικότερη αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτείται προσπάθειααπό όλα τα εμπλεκόμενα μέρη:• τους εργαζομένους,• τα στελέχη υγείας και ασφάλειας της εργασίας,• τα στελέχη του Π.Σ.,• τους εργοδότες (δηλαδή την Πολιτεία),• τους σχεδιαστές και μελετητές τεχνικούς,• το κράτος και τα αρμόδια όργανά του.Οι υπάλληλοι του Πυροσβεστικού Σώματος, ως τακτικοί δη-μόσιοι πολιτικοί υπάλληλοι, υπάγονται στις ειδικές διατάξειςτου Σώματος και εφαρμόζονται σε αυτούς όλες οι διατάξειςπου ισχύουν για τους τακτικούς δημοσίους υπαλλήλους, εφό-σον δεν καθορίζεται διαφορετικά στη νομοθεσία που διέπει τοΠυροσβεστικό Σώμα.Η κατάσταση που επικρατούσε ως την 8η Μαΐου 2003 στουςχώρους εργασίας στο Πυροσβεστικό Σώμα ήταν αποκαρδιωτι-κή. Πιο συγκεκριμένα τόσο στον Δημοσιοϋπαλληλικό κώδικαόσο και στον Κ.Ε.Υ.Π.Σ δεν υπήρχε η έννοια του εργατικούατυχήματος και της επαγγελματικής ασθένειας, οπότε οι σχε-τικές περιπτώσεις αντιμετωπίζονται ως κοινές ασθένειες, μεαποτέλεσμα αφενός μεν οι παθόντες να μην είναι δυνατόν νατύχουν της ειδικής μεταχείρισης που απαιτούν οι συνθήκες γιατην αποκατάσταση της υγείας τους, όπως αυτό προβλέπεται απότη σχετική νομοθεσία για τον ιδιωτικό τομέα (π.χ. νομοθεσίαΙ.Κ.Α.), αφετέρου δε να μη γίνεται καταγραφή των εργατικώνατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών των δημοσίων-Πυ-ροσβεστικών υπαλλήλων, ούτε φυσικά αναγγελία του.Το πρώτο καθοριστικό βήμα για την εξάλειψη των στρεβλώ-σεων αυτών έγινε με την ψήφιση του Ν.3144/2003 όπου στηνπαρ. 4 του αρθ. 9 ορίζει ότι οι διατάξεις του Ν.1568/1985 (Υγι-εινή και Ασφάλεια των Εργαζομένων) με τα κατ’ εξουσιοδότησήτου Προεδρικά Διατάγματα, καθώς και το αρθ.39 του Ν.1836/89που κυρώνει την υπ’ αριθ. 88555/3293/1988 Κ.Υ.Α. (ΦΕΚ721/Β/4.10.88) με την οποία επεκτείνεται ο Ν.1568/85 και στο Δη-μόσιο, να εφαρμόζονται από της ισχύος του (δηλαδή από 8-5-2003) και στο ένστολο προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος,με εξαίρεση ορισμένες δραστηριότητες του προσωπικού αυτούπου παρουσιάζουν εγγενείς ιδιαιτερότητες. Στην περίπτωση δεπου οι δραστηριότητες του ένστολου προσωπικού του Π.Σ. πα-ρουσιάζουν εγγενείς ιδιαιτερότητες, τότε (όπως η περίπτωση β)της παρ. 4 του αρθ. 9 του Ν.3144/2003 ορίζει) θα εφαρμόζονταιοι διατάξεις του άρθρου 36 του Ν.1568/1985.Ως δραστηριότητες του ένστολου προσωπικού του Π.Σ. πουπαρουσιάζουν εγγενείς ιδιαιτερότητες είναι εκείνες οι επιχει-ρήσεις του Π.Σ. που αναφέρονται ως αποστολή του στα υπόστοιχεία α,β,γ,ε,στ,η και θ (αφορά δασοπυρόσβεση, που μετον Ν.2612/1998 (ΦΕΚ 112/Α/25-5-1998) ανατέθηκε στο Π.Σ.)της παρ.2 του άρθ.1 του ΠΔ 210/1992 (ΚΕΥΠΣ) και που εδώορίζονται ως τέτοιες δραστηριότητες όλες οι επιχειρήσεις πουδιεξάγει το προσωπικό του Π.Σ., κατά την άμεση επέμβασήτου 1ον προς περιορισμό και κατάσβεση πυρκαγιών, 2ον προςπαντοειδείς διασώσεις και 3ον γενικά οι επιχειρήσεις παροχήςβοήθειας στο κοινωνικό σύνολο. Είναι δηλαδή όλες εκείνες οιπεριπτώσεις στις οποίες συντρέχουν συνθήκες που χαρακτηρί-ζονται ως «κατάσταση ανάγκης» οποιουδήποτε μεγέθους.Ειδικότερα για τις δραστηριότητες του ένστολου προσωπι-κού του Π.Σ. που παρουσιάζουν εγγενείς ιδιαιτερότητες έχειεφαρμογή από 8 Μαΐου 2003 το άρθ.36 του Ν.1568/1985, με τοοποίο ορίζεται ότι «Με προεδρικά διατάγματα, που εκδίδονταιμε πρόταση του Υπουργού Εργασίας και του κατά περίπτω-ση αρμόδιου Υπουργού (στην εδώ περίπτωση του ΥπουργούΕσωτερικών), ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου Υγιεινήςκαι Ασφάλειας της Εργασίας, καθορίζονται τα μέτρα υγιεινής,ασφάλειας και προστασίας της υγείας των εργαζομένων πουπρέπει να λαμβάνονται για την αποτροπή του επαγγελματικούκινδύνου κατά ειδικές εργασίες, είδη εργασιών ή δραστηριότητεςΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑΑΡΧΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΕΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΓΓΕΝΕΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣτου Πυραγού Δρ. Μιχάλη Χάλαρη*
  2. 2. 29ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑγια την εφαρμογή του νόμου αυτού. Τα Προεδρικά διατάγματααυτά μπορεί να προβλέπουν και σταδιακή εφαρμογή των μέτρωνπου καθορίζουν».Το δεύτερο καίριο βήμα ήταν η ίδρυση και στελέχωση τηςΔιεύθυνσης Υγιεινής και Ασφάλειας το 2006 αποτελούμενη τρίατμήματα (Υγιεινομικού ελέγχου, Α & Υ στους χώρους εργασίαςκαι Α & Υ κατά τις επιχειρήσεις) με αντικείμενο τους την εφαρ-μογή της ισχύουσας νομοθεσίας και την ανάπτυξη νομοθεσίας,όπου απαιτείται.ΕΓΓΕΝΕΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣΤΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΓια τον προσδιορισμό των πηγών κινδύνου απαιτείται καταρχήνπαρατήρηση του εργασιακού περιβάλλοντος και ανάλυση τωνδιαφορετικών φάσεων εργασίας και στη συνέχεια η συστηματικήεξέταση κάθε φάσης εργασίας. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι εξέ-τασης και ταξινόμησης των κινδύνων, όπως γιαπαράδειγμα:Κατά τύπο:• Φυσικοί κίνδυνοι (θόρυβος, ανεπαρκής ήακατάλληλος φωτισμός, υψηλές ή χαμηλές θερ-μοκρασίες, δονήσεις, ακτινοβολίες κ.λπ.).• Χημικοί κίνδυνοι (επικίνδυνες ουσίες).• Βιολογικοί κίνδυνοι (ιοί, μύκητες, μικρόβιακ.λπ.).Κατά παράγοντα που τους προκαλεί:• Κίνδυνοι από υλικά ή εξοπλισμό (επικίνδυ-νες πρώτες ύλες, ενδιάμεσα ή τελικά προϊόντα,ακατάλληλος εξοπλισμός, ακατάλληλες κτιριακέςεγκαταστάσεις, ελλιπής συντήρηση των μηχανη-μάτων και του εξοπλισμού, σφάλματα κατά τονσχεδιασμό κ.λπ.).• Κίνδυνοι από το περιβάλλον (φυσικοί, χημι-κοί, βιολογικοί, εργονομικοί, ψυχολογικοί, κακήοργάνωση εργασίας κ.λπ.).• Κίνδυνοι από ανθρώπινες ενέργειες (άγνοια,αμέλεια, παραλείψεις ή λάθος ενέργειες του προ-σωπικού κ.λπ.).Κατά δραστηριότητα:Π.χ. Κίνδυνοι στη φάση προετοιμασίας, εκπαί-δευσης, συντήρησης, αποθήκευσης, μετακίνησηςενός μηχανήματος, οχήματος κ.λπ.Κατά χώρο εργασιακής δραστηριότητας:Π.χ. Κίνδυνοι σε χώρους γραφείων των πυρο-σβεστικών υπηρεσιών, σε αποθήκες, σε εγκατα-στάσεις συνεργείων /αποθηκών κ.ο.κ.Οι κίνδυνοι που πηγάζουν από κάθε δραστη-ριότητα (επαγγελματική ή μη) αν και συνήθωςδρουν σε συνέργεια, για λόγους τακτοποίησηςκαι καταγραφής θα ταξινομηθούν για το Π.Σ. σετρεις μεγάλες ομάδες:1. Κίνδυνοι για την ασφάλεια ή κίνδυνοιεργατικού ατυχήματοςΟι κίνδυνοι για την ασφάλεια περικλείουν την πιθανότητα ναπροκληθεί τραυματισμός, ως συνέπεια της έκθεσης στην πηγήκινδύνου. Η φύση της πηγής κινδύνου καθορίζει την αιτία και τιείδος του τραυματισμού που μπορεί να είναι μηχανική, ηλεκτρική,χημική, θερμική κ.λπ.2. Κίνδυνοι για την υγεία που οφείλονται σε φυσικούς πα-ράγοντες και σε χημικούς παράγοντεςΟι κίνδυνοι για την υγεία περιλαμβάνουν την πιθανότητα ναπροκληθεί αλλοίωση στη βιολογική ισορροπία των εργαζομένων,συνέπεια της έκθεσης σε φυσικούς, χημικούς και βιολογικούςβλαπτικού παράγοντες του περιβάλλοντος.3. Εργονομικοί ή εγκάρσιοι κίνδυνοιΑυτοί οι κίνδυνοι χαρακτηρίζονται από την αλληλεπίδραση τηςσχέσης εργαζομένου και οργάνωσης εργασίας στην οποία είναιενταγμένος.Ακολούθως παρουσιάζεται μια συνοπτική εκτίμηση του ε-
  3. 3. 30παγγελματικού κινδύνου στο επάγγελμα τουπυροσβέστηΑπό στατιστικά στοιχεία που προέρχονται απότη Διεθνή Ένωση Πυροσβεστών (InternationalAssociation of Fire Fighters) φαίνεται ότι τηνπερίοδο από 1970 έως 1994 είχαμε 1369 θα-νάτους, παγκοσμίως, επαγγελματιών πυροσβε-στών την ώρα του καθήκοντος. Ποσοστό 50 %των θανάτων παρατηρήθηκε κατά την εκτέλεσητου καθήκοντος στον τόπο του συμβάντος καιποσοστό 25% κατά τη διάρκεια του συναγερμούή της επιστροφής από το συμβάν. Από τουςθανάτους που παρατηρήθηκαν στον τόπο τουσυμβάντος τα αίτια ταξινομημένα με βάση τοείδος της βλάβης φαίνονται στο Διάγραμμα 1.Οι παθήσεις του καρδιαγγειακού και τουαναπνευστικού συστήματος αποτελούν τις κυ-ριότερες επαγγελματικές παθήσεις των πυρο-σβεστών (ποσοστό μεγαλύτερο του 30% των ατυχημάτων πουσυνέβησαν στις Η.Π.Α το 1977, θανατηφόρων και μη, αφορούσαντους πυροσβέστες και ήταν αποτέλεσμα της έκθεσης των σεκαιγόμενα υλικά).Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ Π.Σ.Ο πυροσβέστης εκτίθεται και χειρίζεται καταστάσεις άκρωςεπικίνδυνες για τη σωματική του ακεραιότητα, έτσι και οι δείκτεςατυχημάτων σ αυτή την κατηγορία των εργαζομένων είναι οι υ-ψηλότεροι απ όλους τους εργαζόμενους. Ως εκ τούτου το εργατικόατύχημα μέσα στο Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας δεν είναι σπάνιοείδος, το ίδιο ισχύει και για την επαγγελματική ασθένεια. Γενικάγια την παρακολούθηση της πορείας των εργατικών ατυχημάτων,σύμφωνα με το Διεθνές Γραφείο Εργασίας – ΔΓΕ (InternationalLabor Organization), χρησιμοποιούμε τρεις βασικούς δείκτες, μετους οποίους μπορεί κανείς να συγκρίνει τα εργατικά ατυχήματαμε αυτά των άλλων χωρών:• Δείκτης Συχνότητας (Frequency Rate), που έχει σχέση με τοναπόλυτο αριθμό των εργατικών ατυχημάτων και αναφέρεται σεσυγκεκριμένη χρονική περίοδο.• Δείκτης Βαρύτητας (Severity Rate), έχει άμεση σχέση με τις η-μέρες που έμειναν οι εργαζόμενοι μακριά από την εργασία τους.• Δείκτης Συμβάντων (Incident Rate), έχει άμεση σχέση με τοβαθμό έκθεσης των εργαζομένων στα εργατικά ατυχήματα καιυπολογίζεται ως εξής:Με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία και ακολουθώντας τις οδηγίεςτου ΔΓΕ ο δείκτης συμβάντων έχει επιλεγεί σαν το κύριο εργαλείοστην μελέτη αυτή. Στο διάγραμμα 2 παρουσιάζεται η χρονολογικήεξέλιξη του συνόλου των εργατικών ατυχημάτων για την χρονικήπερίοδο 1983 – 2000. Καθίσταται σαφής η τάση μείωσης των ατυ-χημάτων παρά το γεγονός ότι τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε αύ-ξηση του αριθμού των εργαζομένων. Το βασικό αίτιο της πτωτικήςτάσης των ατυχημάτων είναι η χορήγηση στους πυροσβεστικούςυπαλλήλους των πιο απαραίτητων και σύγχρονων μέσων ατομικήςπροστασίας την τελευταία οκταετία. Επίσης χαρακτηριστικό είναιότι στα έτη που εισήχθησαν νέοι υπάλληλοι στο Π.Σ. και/ή το έτοςαμέσως μετά έχουμε αύξηση των ατυχημάτων.Στο διάγραμμα 3 παρουσιάζεται η εξέλιξη του Δ.Σ από το 1985έως το 2000 του συνόλου των τραυματισμών ελαφριάς και βαριάςμορφής. Η πτωτική τάση του δείκτη είναι εμφανής.ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΟι πυρκαγιές αποτελούν πηγή σοβαρών κινδύνων για τον άν-θρωπο. Η απειλή αυτή αφορά τους ενοίκους/εργαζόμενους ενόςσυγκροτήματος που καίγεται, τους ενοίκους/εργαζομένους γειτονι-κών συγκροτημάτων και τους πυροσβέστες. Σημαντικό είναι ότι ηβαρύτητα των κινδύνων που συνοδεύουν την πυρκαγιά διαφέρειανάλογα με τα συγκεκριμένα στοιχεία κάθε πυρκαγιάς.Οι υλικές ζημιές από πυρκαγιές αφορούν:• καταστροφές στο υλικό περιεχόμενο, τον εξοπλισμό και τοπερίβλημα του χώρου,• καταστροφή των φερόντων στοιχείων (υποστυλώματα, δοκοί)Διάγραμμα 1Διάγραμμα 2Δ.Σ. = (Αριθμός Ατυχημάτων x103) / (Μέσος Αριθμός εκτεθειμένων εργαζομένων)
  4. 4. 31ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑκαι τελική αχρήστευση ή κατάρρευση του κτιρίου,• καταστροφές από μετάδοση ή επέκταση της πυρκαγιάς σεγειτονικούς χώρους,• έμμεσες ζημιές από τη μερική ή ολική, προσωρινή ή οριστικήδιακοπή χρήσης της κατασκευής.Τα κυριότερα ατυχήματα των πυροσβεστών κατά τις πυρκαγιέςείναι:- Εγκαύματα από α) την πυρκαγιά, β) τα θερμά αντικείμενακαι γ) τα καυσαέρια.- Στις περιπτώσεις εκρήξεων είναι πιθανόν να υπάρξουνσοβαροί τραυματισμοί ή/και θάνατοι από το ωστικό κύμα καθώςκαι από θραύσματα.- Ο καπνός συντελεί έμμεσα στην αύξηση της επικινδυνότη-τας γιατί μειώνει την ορατότητα των ανθρώπων. Το πρόβλημαδημιουργείται από τη διασπορά φωτός και την οπτική συσκότισηπου η καπνική πυκνότητα προκαλεί. Το φυσικό φαινόμενο διέ-πεται από το γνωστό λογαριθμικό νόμο των Beer & Lambert καισυνεπάγεται, συχνά, πανικό κλπ επειδή δεν αναγνωρίζονται οιέξοδοι διαφυγής κλπ.- Μια πυρκαγιά μπορεί να αποτελέσει αφορμή για τη διαρροήεπικινδύνων ουσιών που ενδεχομένως να αποθηκεύονται/χρη-σιμοποιούνται σε ένα χώρο εργασίας. Πιθανές επιπτώσεις στηνυγεία από την επίδραση τους στον ανθρώπινο οργανισμό.Άλλοι Κίνδυνοι που συνδέονται με την ασφάλεια είναι:• Ολισθήσεις και παραπατήματα που έχουν σχέση με το πε-ριβάλλον (π.χ. η επιφάνεια του δαπέδου) και τη ρύπανση (νερόπου έχει χυθεί στο δάπεδο).• Πτώσεις και χτυπήματα των ατόμων στα ανώμαλα δάπεδα καιαντικείμενα που προεξέχουν (μέταλλα, γυαλιά, ξύλο κλπ).• Πτώση ατόμων από κατάρρευση δαπέδων/οροφών λόγωεξασθένισης των δομικών στοιχείων λόγω της θερμότητας ή τηςκαύσης.• Πτώση πυροσβεστών από ύψος κατά τη διάρκεια εργασίαςσε φορητές κλίμακες.• Ηλεκτροπληξία από φθορά και απογύμνωση καλωδίων ηλε-κτρικού ρεύματος, με αποτέλεσμα εξαρθρώσεις, διαστρέμματα,θλαστικά τραύματα, εκδορές, εγκαύματα, από θερμά αέρια καιφλόγα, δύσπνοια από εισπνοή καπνού, κ.α.• Επίσης τα τροχαία ατυχήματα που προκαλούνται τόσο κατά τημετάβαση στο χώρο της φωτιάς (ταχύτης), αλλά και κατά την επι-στροφή (κούραση, σύγχυση, κ.α.) βρίσκονται στην πρώτη θέση.ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙΣΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ1. Εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών, υποβαθμίζονται ήκαταστρέφονται τα φέροντα στοιχεία των κτιρίων και μπορεί ναπροκληθούν καταρρεύσεις δομικών στοιχείων (οροφών, τοίχωνκαι δαπέδων) με σοβαρές συνέπειες για τους ανθρώπους πουβρίσκονται εντός του κτιρίου.2. Σημαντικές είναι οι επιπτώσεις των φαινομένων «flashover»και «backdraft».Το "backdraft" είναι μια συχνά εκρηκτική συνέπεια της εισροήςτου αέρα σε ένα διαμέρισμα που περιέχει εστία φωτιάς χωρίςόμως επαρκές οξυγόνο. Είναι το φαινόμενο της στιγμιαίας ανά-φλεξης των άκαυστων αλλά εύφλεκτων αερίων που έχουν συσ-σωρευτή σε ένα κλειστό χώρο. Συνέπεια της ανάφλεξης θα είναιη διόγκωση των φλεγόμενων αυτών αερίων από τη θερμότητατης καύσης και η βίαιη αποβολή τους διαμέσου του ανοίγματοςπου αρχικά επέτρεψε την εισροή οξυγόνου.Η ανάφλεξη πυρκαγιάς ή «flashover», είναι ένα απότομο άλμαστην εξέλιξη της πυρκαγιάς από μια σχετικά εντοπισμένη μορφήστη συμμετοχή όλων των καύσιμων επιφανειών. H ανάφλεξηπυρκαγιάς μπορεί να εμφανιστεί σε ένα διαμέρισμα όταν μιαμικρή εστία αναπτύσσεται σε πυρκαγιά που περιλαμβάνει όλεςτις καύσιμες επιφάνειες. Αναλυτικότερα, όταν μια πυρκαγιάαναπτύσσεται σε ένα κλειστό χώρο παράγει καπνό και θερμό-τητα τα οποία συγκεντρώνονται στο επίπεδο της οροφής. Αυτόέχει συνέπεια τη γεωμετρική άνοδο της θερμοκρασίας σε αυτότο επίπεδο και την ακτινοβολία θερμότητας κάτωθεν προς τιςλοιπές επιφάνειες του δωματίου. Όταν η συνολική θερμοκρα-σία αγγίξει το βαθμό αυτανάφλεξης κάποιου υλικού στο χώρο,αυτό αναφλέγεται και εκπέμπει περισσότερη θερμότητα, απόδιαφορετικό σημείο από την αρχική εστία. Από αυτό το σημείοκαι ύστερα, αναφλέγονται σχεδόν ταυτόχρονα όλες οι καύσιμεςεπιφάνειες στο δωμάτιο εφόσον, αλυσιδωτά, φτάνουν το σημείοαυτανάφλεξής τους. Το φαινόμενο αυτό είναι το πιο σύνηθες καιπαράλληλα άκρως επικίνδυνο στις αστικές πυρκαγιές. Δοκιμέςυποδεικνύουν ότι ο μέγιστος χρόνος επιβίωσης πυροσβέστη μεπλήρη προστατευτικό εξοπλισμό σε δωμάτιο στο οποίο εξελίσ-σεται ανάφλεξη πυρκαγιάς είναι 10-15 δευτερόλεπτα.Πρέπει να τονίσουμε ότι η έκρηξη πυρκαγιάς, λόγω του ότισυντελείτε σε κλειστούς χώρους είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη γιατους πυροσβέστες. Η πίεση που αναπτύσσεται κατά τη διάρκειαενός backdraft έχει υπολογιστεί ότι μπορεί να φτάσει τα 65 Psiσε ορισμένο χώρο και υπό ορισμένες συνθήκες. Να σημειωθείότι η πίεση που ασκείται από την έκρηξη είναι αντιστρόφωςανάλογη με την απόσταση από το σημείο εκδήλωσής της.3. Ακόμη οι υψηλές θερμοκρασίες, επιδρούν στον άνθρωπο:• Άμεσα σε περιπτώσεις επαφής με τη φωτιά, οπότε υπάρχεικαι σοβαρός κίνδυνος ανάφλεξης των ρούχων αλλά και τουΔιάγραμμα 3
  5. 5. 32ανθρώπινου σώματος.• Με τη μορφή ισχυρής θερμικής ακτινοβολίας (το μέγεθοςτων επιπτώσεων εξαρτάται από την ένταση της θερμικής ακτι-νοβολίας στο χώρο γύρω από τη φωτιά). Η υψηλή θερμοκρασίαπροκαλεί αφυδάτωση (εξάτμιση του νερού που είναι κύριοστοιχείο του ανθρώπινου σώματος) και εγκαύματα που μπορείνα οδηγήσουν στο θάνατο. Επίσης τα αποτελέσματα επηρε-άζονται από το ποσοστό της υγρασίας που είναι συνάρτησητριών παραγόντων (ι) του νερού που παράγει η καύση ιι) τηςαπό την πυρκαγιά διαφοροποίηση της φυσικής υγρασίας καιιιι) του νερού που είτε ως αυτούσιο ή ως συστατικό π.χ. αφρόςχρησιμεύει για πυρόσβεση, όταν επιδιώκεται κατάσβεση τηςφωτιάς, Μεγάλα ποσοστά υγρασίας εξασθενούν την αντίστασητου σώματος στην επιβάρυνση της θερμότητας.• Με την επαφή με θερμές αέριες μάζες (υπερθερμία, αφυδά-τωση, σοκ, εγκαύματα, αναπνευστικά προβλήματα, καρδιακάπροβλήματα, κ.α.). Οι πυροσβέστες δεν πρέπει να εισέρχονταισε ατμόσφαιρες που υπερβαίνουν τους 48ο C έως 58ο C χω-ρίς να φέρουν ειδική προστατευτική ενδυμασία και μάσκα. Τομέγιστο επίπεδο, αναπνοής επιβίωσης, θερμότητας από φωτιάσε μια ξηρή ατμόσφαιρα για σύντομο χρονικό διάστημα έχειυπολογιστεί στους 148ο C.Στο διάγραμμα 4 παρουσιάζεται η εξέλιξη του Δ.Σ. και του α-πόλυτου αριθμού των εγκαυμάτων για την περίοδο 1985 –2000.Όπως φαίνεται από τα διαγράμματα τα έτη 1986 έως 1990 και1992 έως 1995 έχουμε περίπου τον ίδιο αριθμό εγκαυμάτων.Η διαχρονική πτώση και σε αυτή την επιμέρους κατηγορίαΕ.Α. είναι εμφανής. Επίσης σημαντικό στοιχείο είναι ότι τοέτος 1998 που το Π.Σ. ανέλαβε τη Δασοπυρόσβεση παρατη-ρείται απότομη αύξηση των εγκαυμάτων στους πυροσβεστικούςυπαλλήλους.4. Η βαρηκοΐα είναι επίσης συχνή και οφείλεται στον θόρυβοτων μηχανών, στις σειρήνες, στους αεραγωγούς, στη ραδιοεπι-κοινωνία και μπορεί πολλές φορές να φθάσει το επίπεδο των115 Db(Α).Η συνέχεια στο επόμενο τεύχος.Πυραγού - Χημικού PhD, Τμηματάρχη Ασφάλειας και Υγιεινήςκατά τις Επιχειρήσεις, Διεύθυνση Υγιεινής & Ασφάλειας Α.Π.Σ.,Email: mchalaris@chem.uoa.grΔιάγραμμα 4
  6. 6. 14Β ΜΕΡΟΣΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙΣΕ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣΟι κυριότεροι κίνδυνοι αυτής της κατηγορίας οφείλονται:1. Στη μείωση της αναλογίας του οξυγόνου.Η μείωση οξυγόνου στο περιβάλλον μιας οποιασδήποτε καύσηςκαι επομένως και μιας πυρκαγιάς, μπορεί να προκαλέσει αίσθησηπνιγμού, συμπτώματα ασφυξίας και, τελικά, θάνατο.Ο μέσος άνθρωπος ζει και αντιδρά φυσιολογικά σε ατμόσφαι-ρα που περιέχει περίπου 21% οξυγόνο. Σε περίπτωση πυρκαγιάςο άνθρωπος βρίσκεται σε υπερδιέγερση και σε έντονη κίνηση.Έτσι, οι απαιτήσεις του οργανισμού σε οξυγόνο είναι αυξημένεςκαι τα φαινόμενα που περιγράφηκαν πιο πάνω μπορεί να εμφανι-σθούν ακόμη και για υψηλότερες τιμές συγκέντρωσης οξυγόνου.2α. Στον καπνό και τα αέρια παραπροϊόντα της καύσης.Ο καπνός που προκαλείται από μία φωτιά, παρουσιάζει ση-μαντικές διαφορές όχι μόνο από περίπτωση σε περίπτωση, αλλάκαι από χρονική στιγμή σε χρονική στιγμή. Το «πλούμιο» τωνκαυσαερίων που σχηματίζεται πάνω από μία εστία αποτελείται:• Από θερμά αέρια και ατμούς που προέρχονται από τηνκαύσιμη ύλη.• Άκαυστο υλικό που προέρχεται από πυρόλυση του καυσί-μου.• Ποσότητα ατμοσφαιρικού αέρα που θερμάνθηκε από τη φωτιάκαι εισήλθε στην περιοχή του «πλουμίου».• Τα καυσαέρια (αέρια προϊόντα μιας καύσης) αποτελούνταισυνήθως από ορατά κατάλοιπα της καύσης που χαρακτηρίζονταιμε τον όρο καπνός (αιωρούμενα σωματίδια άνθρακα και πίσσα)και από διάφορες χημικές ενώσεις.Οι οδοί έκθεσης των πυροσβεστών στα καυσαέρια και γενικάστις χημικές ουσίες είναι:ΕΙΣΠΝΟΗ: δηλητηριώδη αέρια, ατμοί χημικών ουσιών, προϊό-ντα καύσης (καπνοί).ΚΑΤΑΠΟΣΗ: μέσω τροφής, ή αναπνοής τοξικών ατμών.Δια των ΟΦΘΑΛΜΩΝ: ερεθισμός.ΕΝΔΟΔΕΡΜΙΚΑ: διαβρωτικότητα λόγω επαφής με το δέρμα,απορρόφηση από το δέρμα.Οι δυσμενείς επιπτώσεις από τα καυσαέρια μπορεί να οφεί-λονται σε:• εναπόθεση αιθάλης στους πνεύμονες,• στην παραγωγή μονοξειδίου του άνθρακα λόγω ατελούςκαύσης, εξαιτίας περιορισμένης ποσότητας οξυγόνου (η εισπνοήμονοξειδίου του άνθρακα ακόμη και για λίγα λεπτά της ώρας είναιιδιαίτερα επικίνδυνη και μπορεί να προκαλέσει θάνατο),• στην παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα (προϊόν τέλειας καύ-σης), το όποιο μπορεί να προκαλέσει ασφυξία, επειδή εκτοπίζειτο οξυγόνο και μειώνει την ποσοστιαία συμμετοχή του στο μίγματης αναπνοής,• ανάλογα με το είδος των καιγόμενων υλικών, τα παραγόμενακαυσαέρια μπορεί να περιέχουν μεγάλη ποικιλία ερεθιστικώνέως και επικίνδυνων τοξικών πτητικών ενώσεων και αερίων,που σε υψηλές συγκεντρώσεις προκαλούν σοβαρά προβλήματαστην υγεία ή/και θάνατο (υδρόθειο, διοξείδιο του θείου, αμμωνία,υδροχλώριο, μονοξείδιο του αζώτου, θειούχες ενώσεις, υδρογο-νάνθρακες, διοξίνες ή και ακόμη ραδιενεργά υλικά. κ.α.).Το γεγονός αυτό αποκαλύπτει την έκθεση του πυροσβέστη στονκίνδυνο να εισπνεύσει ρυπαντές και το πόσο ευάλωτος είναι στηνβλαπτικότητα των ουσιών αυτών (π.χ. καρκινογέννηση, χημικήβρογχίτιδα, αιματολογικές δυσκρασίες κ.α.).2β. Το μονοξείδιο του άνθρακα (CO) είναι ένα αόρατο, άχρω-μο, άγευστο, άοσμο, μη ερεθιστικό αλλά πολύ τοξικό/ασφυκτικόαέριο που παράγεται από την ατελή καύση οποιουδήποτε υλικούπεριέχει άνθρακα, όπως βενζίνης, ξύλου, κάρβουνου, φυσικούαερίου, προπανίου, πετρελαίου, καπνού του τσιγάρου, μεθανίου,πλαστικού κλπ. Το μονοξείδιο του άνθρακα έχει μεγάλο συντελε-στή διάχυσης, δηλαδή διαχέεται στο χώρο πολύ γρήγορα.Επειδή το μονοξείδιο του άνθρακα έχει περίπου το βάρος τουαέρα, διαχέεται σε όλα τα ύψη του χώρου που καταλαμβάνει καιδεν ανέρχεται μόνο στα ψηλότερα επίπεδα όπως ο καπνός.Εάν υπάρχει η παραμικρή υποψία για έκθεση σε CO ή πα-ρουσιαστούν ύποπτα συμπτώματα, πρέπει ν απομακρυνόμαστεαμέσως, από τον ύποπτο χώρο σε καθαρό αέρα και να καλούμεειδικευμένο άτομο για έλεγχο του χώρου και των συσκευών πουΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑΑΡΧΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΕΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΓΓΕΝΕΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣτου Πυραγού Δρ. Μιχάλη Χάλαρη*
  7. 7. 15ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑχρησιμοποιούνται. Το άνοιγμα θυρών και παραθύρων μόνο δεναρκεί για την αποφυγή του κινδύνου.Όταν πρόκειται να διασωθεί ένα θύμα που έχει καταρρεύσει σεέναν περιορισμένο χώρο ή δεξαμενή, πάντοτε ο διασώζων πρέπεινα φορά αναπνευστική συσκευή (η συνηθισμένη προσωπίδα μεφίλτρο δεν λειτουργεί σε τέτοιες περιπτώσεις).Το θύμα πρέπει να μεταφέρεται αμέσως σε καθαρό αέρα και νατου χορηγείται οξυγόνο εάν υπάρχει διαθέσιμη ανάλογη συσκευή.Εάν έχει σταματήσει η αναπνοή του, πρέπει να του γίνει αμέσωςτεχνητή αναπνοή. Εάν δεν έχει σφυγμό, πρέπει να γίνουν μαλά-ξεις καρδιάς. Το συντομότερο πρέπει το θύμα να τύχει ιατρικήςφροντίδας. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί ηπαροχή καθαρού οξυγόνου υπό πίεση (υπερβαρικό οξυγόνο).Συγκέντρωση Χρόνος εισπνοής και συμπτώματα0-1 ppm Κανονικά επίπεδα στο περιβάλλον9 ppmΜέγιστη επιτρεπόμενη βραχυπρόθεσμη συ-γκέντρωση σε κατοικημένη περιοχή25 ppm Μέγιστη έκθεση TWA στον χώρο εργασίας50 ppmΜέγιστη επιτρεπόμενη έκθεση στον χώροεργασίας200 ppmΉπιος πονοκέφαλος, κόπωση, ναυτία καιζάλη400 ppmΣοβαρός πονοκέφαλος - ένταση των άλλωνσυμπτωμάτων. Απειλή κατά της ζωής μετάαπό 3 ώρες.800 ppmΖάλη, ναυτία και εμετός μέσα σε 45 λεπτά.Χάσιμο των αισθήσεων μέσα σε 2 ώρες,θάνατος σε 2 με 3 ώρες.1600 ppmΠονοκέφαλος, ζάλη και ναυτία μετά από 20λεπτά. Χάσιμο των αισθήσεων μετά από 30λεπτά. Θάνατος μέσα σε 1-2 ώρες.3200 ppmΠονοκέφαλος, ζάλη και ναυτία μετά από 5-10λεπτά. Χάσιμο των αισθήσεων μετά από 30λεπτά. Θάνατος μέσα σε 1 ώρα.6400 ppmΠονοκέφαλος, ζάλη και ναυτία. Θάνατος σε25-30 λεπτά.12.800 ppmΆμεσες επιπτώσεις, χάσιμο των αισθήσεωνκαι θάνατος σε 1-3 λεπτά.Σε 72 οικοδομικές πυρκαγιές η συγκέντρωση του μονοξειδίουτου άνθρακα έφτασε τα 500 ppm στο 29% του χρόνου κατάσβε-σης της φωτιάς, φθάνοντας στο ύψος των 5.500 ppm σε μερικέςπεριπτώσεις. Έκθεση σε καπνό προκαλεί δραματική μείωση τουFEV-1 (Βίαιος εκπνευστικός - όγκος αέρος - δείκτης αναπνευστι-κής λειτουργίας, καθώς και σοβαρή μείωση του προσφερόμενουοξυγόνου στον καρδιακό μυ, με αποτέλεσμα εάν λάβουμε υπόψηκαι το αυξημένο καρδιακό έργο που επιτελεί η καρδιά του πυ-ροσβέστη, να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για την υγεία του.Επανειλημμένες εκθέσεις των πυροσβεστών στον καπνό δυνατόννα προκαλέσουν χρόνια μη ειδική πνευμονοπάθεια αλλά καιισχαιμική νόσο της καρδιάς.Στo διάγραμμα 5 παρουσιάζεται η χρονική εξέλιξη του Δ.Σ.αριθμού για δηλητηριάσεις από επικίνδυνα αέρια προϊόντακαύσης αντίστοιχα. Η κατανομή στην περίοδο 1985 - 1990 εί-ναι υψηλότερη από την κατανομή την περίοδο 1991 - 2000. Ημοναδική ερμηνεία είναι ότι ο πυροσβέστης με το πέρασμα τουχρόνου αναγνώρισε τους κινδύνους και άρχισε να χρησιμοποιείσυνειδητά τις αναπνευστικές συσκευές.Σημαντικός και διαρκώς αυξανόμενος είναι ο κίνδυνος του προ-σωπικού που επεμβαίνει σε διάφορα συμβάντα, όπως απεγκλωβι-σμός ατόμων από τροχαία, καταπλάκωση ατόμων από σεισμούς,επέμβαση για λόγους εκτός πυρκαγιών σε χημικά εργοστάσια καιδιάφορες βιομηχανίες, νοσοκομεία κ.α.ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΟΙ ή ΕΓΚΑΡΣΙΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙΗ χειροκίνητη διακίνηση συνεπάγεται τη μετακίνηση βαριώνφορτίων με τη δύναμη των χεριών ή του σώματος. Τις περισσό-τερες φορές δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο με αποτέλεσμα ναεκδηλώνονται «μυοσκελετικές παθήσεις» (ΜΣΠ). Οι κυριότερεςεκδηλώσεις αφορούν κακώσεις λόγω επαναλαμβανόμενης κα-ταπόνησης σε όλα τα τμήματα της σπονδυλικής στήλης καθώςκαι παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος των άνω και κάτωάκρων συμπεριλαμβανομένων των ώμων, των καρπών, των αγκώ-νων και των γονάτων.Οι ΜΣΠ αποτελούν συνέπεια των επιδράσεων της οργάνω-σης εργασίας στην υγεία. Ως εκ τούτου η πρόληψη αυτών τωνπαθήσεων εντάσσεται στις διαδικασίες που χαρακτηρίζουν τηνεκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου στους χώρους εργασίας.Παραδείγματα από συνήθεις αιτίες ατυχημάτων των πυροσβε-στών είναι: η μη σωστή χρήση εργαλείων και συσκευών πυρό-σβεσης, εργασία κάτω από ένα μέρος όπου σωλήνες, εργαλεία ήσυσκευές πυρόσβεσης βρίσκονται σε χρήση, εργασία στο άκροοροφής, χρήση ακατάλληλων ή πεπαλαιωμένων εργαλείων, ερ-γασία με σωληνώσεις που ευρίσκονται σε υπερπίεση, μη σωστήαναρρίχηση στις σκάλες, μη σωστή χρησιμοποίηση του υλικούατομικής προστασίας, όχι σωστός σχεδιασμός στην κατεδάφισηοροφής, αποβίβαση πριν το όχημα σταθμεύσει και χρήση μησωστών μεθόδων διακοπής της κυκλοφορίας των οχημάτων.Επιπρόσθετα οι εργαζόμενοι στο Π.Σ. αντιμετωπίζουν προβλή-ματα υγείας και ασφάλειας στο εργασιακό τους περιβάλλον απόΔιάγραμμα 5
  8. 8. 16μια σειρά υποτιμημένων αλλά εξίσου σημαντικών παραγόντωνόπως οι εργονομικοί, κοινωνικοί και ψυχολογικοί παράγοντες.Ως γνωστό στο Π.Σ. για αυτονόητους λόγους (υπηρεσία κοινω-νικών παροχών) έχει υιοθετηθεί το σύστημα συνεχούς εργασίαςμε βάρδιες δηλ. λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα και επτά μέρες τηνεβδομάδα και οι εργαζόμενοι δουλεύουν σε κυλιόμενες βάρδιες.Οι εργαζόμενοι στο Π.Σ. υπό το καθεστώς των βαρδιών, αναπό-φευκτα αντιμετωπίζουν προβλήματα στην υγεία τους και την κοι-νωνική τους ζωή. Επίσης για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα(θερινούς μήνες) οι εργαζόμενοι πραγματοποιούν υπερωρίες, οιοποίες είναι συχνές και εντατικές με αποτέλεσμα να επηρεάζεταιαρνητικά η υγεία, η ασφάλεια και η ευημερία τους. Συγκεντρωτικάοι συνέπειες της εργασίας με βάρδιες και των υπερωριών υπόφυσιολογικές συνθήκες εργασίας, διακρίνονται σε:1. Επιπτώσεις στην υγεία των πυροσβεστών: Η διαταραχήτων κανονικών βιολογικών ρυθμών προκαλεί ειδικά προβλήματαόπως:• πεπτικές διαταραχές,• κόπωση,• χρόνιες διαταραχές: στομαχικές και εντερικές,• η έλλειψη ύπνου οδηγεί σε διάφορες νευρωτικέςδιαταραχές και σε πιθανή χρήση φαρμάκων,• μειωμένη αντίσταση του οργανισμού στις ασθένειες,που συχνά οδηγεί σε πρόωρο γήρας.2. Επιπτώσεις στην εργασία:• κακή ποιότητας εργασία και αύξηση των λαθών,• αυξημένο αριθμό εργατικών ατυχημάτων.3. Επιπτώσεις στην οικογένεια και την κοινωνική ζωή:• εμφανίζονται συχνές δυσκολίες στις οικογενειακές τουςδραστηριότητες και τη διατήρηση κανονικής σχέσης μετο σύζυγο τους, τους γονείς και τα παιδιά τους,• διαταραχή εν γένει κοινωνικών σχέσεων.ΜΕΤΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣΓια να μειωθεί η συχνότητα των ατυχημάτων που συμβαίνουνστους πυροσβέστες θα πρέπει να εφαρμοσθεί από εδώ και στοεξής κατάλληλο πρόγραμμα εκπαίδευσης, αλλά και δημιουργίαμνημονίων ενεργειών που να περιέχουν ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΣΗ των πυροσβεστών.Η πρόληψη των ατυχημάτων απαιτεί από τον εργαζόμενο τηνεμπέδωση τριών βασικών αρχών, τη γνώση, τη μηχανική εμπειρίακαι την προσπάθεια.Η έρευνα της αιτίας των ατυχημάτων και η ανάλυση των, μαζίμε τις αυτές αρχές, βοηθούν σημαντικά στη λύση του προβλή-ματος.Προγράμματα έρευνας βοηθούν στην ανακάλυψη καταλληλό-τερων μέσων ατομικής προστασίας, εργαλείων και υλικών πυ-ρόσβεσης, συσκευών γρήγορης ανίχνευσης επικίνδυνων τοξικών(θανατηφόρων πολλές φορές - αμπάρια πλοίων) ουσιών, στονεργονομικό σχεδιασμό των πυροσβεστικών σταθμών και οχημά-των, στον τρόπο σωματικής εξάσκησης των πυροσβεστών, ώστενα βρίσκονται πάντα σε άριστη φυσική κατάσταση. Όλα αυτάβέβαια αποσκοπούν στη μείωση των ατυχημάτων.Παράλληλα πρέπει να γίνεται τακτική ενημέρωση των με διά-φορα φυλλάδια, πόστερ, βιντεοταινίες και φυσικά θα πρέπει ναενταχθούν στο μηνιαίο πρόγραμμα εκπαίδευσης, ειδικά μαθήματαασφάλειας της εργασίας, τα οποία και θα βοηθούν στη συστημα-τική ενημέρωση των Πυροσβεστών.Κάθε πυροσβέστης θα πρέπει να είναι εφοδιασμένος με όλοεκείνο το κατάλληλο προστατευτικό ρουχισμό και εξοπλισμό, ό-που περιλαμβάνονται το ειδικό σακάκι που είναι κατασκευασμένοαπό ειδικά μονωτικά υλικά, είναι ελαφρύ και ανθεκτικό στη φωτιά,δεν εμποδίζει τις κινήσεις των πυροσβεστών, τα κατάλληλα πα-πούτσια με την ειδική ενίσχυση στα δάχτυλα και το πέλμα απόατσάλι, τα άκαυτα και θερμομονωτικά γάντια, τις ατομικές ανα-πνευστικές συσκευές από ειδική κατασκευή και ικανής διάρκειαςπαροχής οξυγόνου κ.α.Τα βασικά πυροσβεστικά εργαλεία, οχήματα, ρουχισμός, μέθο-δοι εξουδετέρωσης φωτιάς έχουν μείνει σταθερά εδώ και χρόνια.Τα παρεχόμενα μέσα προφύλαξης (μάσκες, αναπνευστικές συ-σκευές), τα οποία είναι μόνο για τις αστικές και όχι για τις δα-σικές πυρκαγιές, δεν είναι απόλυτα βέβαιο ότι χρησιμοποιούνταιεπαρκώς και απρόσκοπτα, ενώ ο αριθμός τους είναι ανεπαρκήςγια την αρτιότερη και ασφαλή άσκηση των λειτουργών του Π.Σ.Με βάση των πίνακα 1 όπου παρουσιάζεται μια συνοπτικήεκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου των πυροσβεστών κατά τηδιάρκεια των επιχειρήσεων τους παρατίθενται και τα κατάλληλαπροληπτικά μέτρα για να μειωθεί η συχνότητα των ατυχημάτων.ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ “Υγιεινή & Ασφάλεια στους Χώρους εργασίας”,Αθήνα 1993.Μ. Ε ΧΑΛΑΡΗΣ “Στατιστική ανάλυση των Εργατικών Ατυχημάτων στοΠυροσβεστικό Σώμα”, Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, Τεύχος 24, σελ73, Οκτώβριος 2001.NFPA Journal Jul/Aug 1992.NIOSH Alert: Request for Assistance in Preventing Injuries and death ofFire Fighters, Sept 1994 [DHHS (NIOSH) Publication No 94-125].Μ. Ε ΧΑΛΑΡΗΣ “Μονοξείδιο του Άνθρακα (CO)”, Πυροσβεστική Επιθε-ώρηση, τεύχος 124, σελ 34, Ιούλιος - Αύγουστος 2007.Σ. ΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ & Κ. ΧΟΥΡΔΑΚΗΣ “ Μελέτη για την υγιεινή καιασφάλεια στην επέμβαση” Παρουσιάσθηκε το 1994 στην διάρκεια τωνεργασιών του Ιατρικού Συνεδρίου των Ενόπλων Δυνάμεων στην Θεσσα-λονίκη, ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣΠυραγού - Χημικού PhD, Τμηματάρχη Ασφάλειας και Υγιεινήςκατά τις Επιχειρήσεις, Διεύθυνση Υγιεινής & Ασφάλειας Α.Π.Σ.,Email: mchalaris@chem.uoa.gr

×