Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

ανακαλυψη με πειραματα επιδειξησ καθοδηγούμενη ανακάλυψη

1,383 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

ανακαλυψη με πειραματα επιδειξησ καθοδηγούμενη ανακάλυψη

  1. 1. ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΜΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ Καθοδηγούμενη ανακάλυψηΜία φράση που γράφεται πολύ συχνά σε σχέδια μαθήματος και σε διδακτικέςπροτάσεις που κυκλοφορούν σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είναι η φράση«πειραματική ανακάλυψη» ή «καθοδηγούμενη ανακάλυψη». Τι εννοούμεόμως λέγοντας αυτούς τους όρους;Σε γενικές γραμμές, η καθοδηγούμενη ανακάλυψη, συνήθως με τη μορφή τηςανακάλυψης με πειράματα επίδειξης, λειτουργεί ως εξής: Οι μαθητές ακούνεμερικά παραδείγματα, ή παρακολουθούν, ή (στη καλύτερη περίπτωση)πραγματοποιούν ένα ή περισσότερα πειράματα. Στη συνέχεια με κατάλληλεςερωτήσεις καλούνται να οργανώσουν και να μορφοποιήσουν αυτή τηνεμπειρία τους σε γνώση και να απαντήσουν σχετικά με το θέμα –στόχο πουμελετάμε. Η διαδικασία δεν «στοχεύει» στο να μαντέψουν οι μαθητές τουςκανόνες ή νόμους, ούτε να «φανταστούν τη θεωρία» που μελετάμε κάθε φορά.Αντίθετα, στοχεύει στο να τους δώσουμε, με τα παραδείγματα ή ταπειράματα, τα κρίσιμα στοιχεία και να τους κατευθύνουμε με ερωτήσεις σεαυτό που πρέπει να σκεφτούν, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της«ανακάλυψης»- κατανόησης κάποιου θέματος, φαινομένου, ή θεωρίας κτλ.Ακόμη και όταν τα ερωτήματα που (μπορούμε να) διατυπώνουμε είναι πολύ«απλοϊκά», και οι απαντήσεις που απαιτούν είναι προφανείς, είναι καλύτερονα υποβάλλονται αντί να ανακοινώνεται απλά, από τον διδάσκοντα, στητάξη το συμπέρασμα από τη μελέτη των παραδειγμάτων ή των πειραμάτων.Κι αυτό διότι: α) οι μαθητές είναι πιο πιθανόν να κατανοήσουν κάτι με τοοποίο έχουν εμπλακεί ενεργά σε σχέση με κάτι άλλο που το άκουσανπαθητικά και β) είναι πάντα (δευτερεύων) στόχος του μαθήματος νακαλλιεργούμε τη κριτική σκέψη των μαθητών, τις δεξιότητες αφαίρεσης, καιτην σταδιακή εμπλοκή σε αυτό που περιγράφεται ως επιστημονική σκέψη.Κατά τη διαδικασία της καθοδηγούμενης ανακάλυψης οι ερωτήσειςυποβάλλονται μία κάθε φορά, και αφού ολοκληρωθεί η απάντηση ακούγεταικαι η επόμενη ερώτηση, η οποία πάντα έχει σχέση με τη πορεία πουχαράχθηκε αρχικά αλλά και την απάντηση στην προηγούμενη ερώτηση. Κάθεερώτηση κατευθύνει ακόμη περισσότερο στο στόχο που είναι ή «ανακάλυψη»του φαινομένου, ή της θεωρίας που μελετάμε.Σε αρκετές περιπτώσεις είναι πιθανό, στο τέλος, να «αναγκαστεί» ό εκπ/κοςνα διατυπώσει το συμπέρασμα στο οποίο πρέπει να καταλήξει η τάξη μέσωτης «καθοδηγούμενης ανακάλυψης». Αυτό συνήθως συμβαίνει: • Είτε από αδυναμία του διαμορφωτή των ερωτήσεων να διατυπώσει ερωτήσεις στο «στο επίπεδο της συγκεκριμένης τάξης». Χρήστος Γκοτζαρίδης Σχ. Σύμβουλος ΠΕ4
  2. 2. • Είτε γιατί το θέμα που μελετάμε έχει παρανοήσεις από τους μαθητές που δεν λάβαμε υπόψη κατά το σχεδιασμό των ερωτήσεων. • Είτε σε αρκετές περιπτώσεις γιατί το προς μελέτη θέμα υπερβαίνει το νοητικό επίπεδο των μαθητών (π.χ. διανυσματική προσέγγιση της κίνησης στη Β΄ Γυμνασίου).Ακόμη όμως και σε αυτές τις περιπτώσεις η διατύπωση και η συζήτηση τωνερωτήσεων, και στο τέλος η παρουσίαση του συμπεράσματος από τον εκπ/κό,περιέχουν το στοιχείο της ενεργού εμπλοκής των μαθητών στο μάθημα, καιτους δίνεται η ευκαιρία να αντιληφθούν, όσο είναι δυνατόν, διαδικασίεςανάδειξης της κριτικής σκέψης.Όπως έγινε φανερό από τα προηγούμενα, τρία είναι τα κρίσιμα σημεία-επιλογές που θα πρέπει να κάνουμε όταν σχεδιάζουμε ένα μάθημα «μεκαθοδηγούμενη ανακάλυψη». • Το πρώτο κρίσιμο στοιχείο στη «καθοδηγούμενη ανακάλυψη», είναι η επιλογή των πιο χαρακτηριστικών παραδειγμάτων ή πειραμάτων, προκειμένου να κερδίσουμε το ενδιαφέρον των μαθητών και να τους κατευθύνουμε να σκεφτούν τα σημαντικά-κρίσιμα σημεία του θέματος που μελετάμε. • Το δεύτερο κρίσιμο στοιχείο, το οποίο διατρέχει όλες τις προσπάθειες σχεδιασμού μαθήματος με καθοδηγούμενη ανακάλυψη, είναι η διατύπωση των κατάλληλων, στη κάθε περίπτωση, ερωτήσεων. Mε την επιλογή εύστοχων ερωτήσεων αυξάνουμε την πιθανότητα να πετύχουμε θετικά αποτελέσματα στην εφαρμογή της καθοδηγούμενης ανακάλυψης. • Και τέλος μία παράμετρος που συνήθως δεν μπαίνει στο σχεδιασμό μας. Η παράμετρος αυτή είναι η κατάλληλη διατύπωση των ερωτήσεων που επιλέξαμε και η πιο ενδεδειγμένη στάση μας καθώς παίρνουμε τις απαντήσεις από τους μαθητές,Και ενώ το θέμα τις επιλογής παραδειγμάτων και πειραμάτων, εξαρτάταικάθε φορά από το προς μελέτη θέμα, την εμπειρία του διδάσκοντα και τασχετικά ευρήματα και προτάσεις των ερευνών, η επιλογή και η διατύπωσητων ερωτήσεων είναι αποκλειστική ευθύνη του διδάσκοντα. Η επιλογή τωνερωτήσεων σχετίζεται με την εμπειρία του διδάσκοντα σε ανάλογες διδακτικέςτεχνικές. Η διατύπωση όμως περιέχει και ένα πιο προσωπικό στοιχείο τουδιδάσκοντα, το προσωπικό του ύφος και στυλ. Η ίδια ερώτηση μπορεί να«ηχήσει» διαφορετικά διατυπωμένη από δύο διαφορετικούς εκπ/κους, και ναέχει δύο διαφορετικές αντιδράσεις αποδοχής ή απόρριψης από τους μαθητές.Γενικά όμως η επιλογή αλλά και η διατύπωση ερωτήσεων υπακούει σεεμπειρικούς, κυρίως, κανόνες που χρειάζεται συνεχώς να τους έχουμε υπόψημας και να σχεδιάζουμε τις ερωτήσεις μας σε κάθε μάθημα με βάση αυτούς. Χρήστος Γκοτζαρίδης Σχ. Σύμβουλος ΠΕ4

×