Werkboekje      bij de introductietrainingVerbindende Communicatie
Persoonlijke leerpunten, wensen, verwachtingen voor deze training?   AantekeningenIn welke situaties wil ik krachtiger, be...
Conflicten oplossen in 3 bewegingen                                                  Over Verbindende Communicatie        ...
Werken met persoonlijke situaties                                                       Wat is empathie?                  ...
Formuleren van een verzoek                                                                                            Obse...
Situatie 2:                                                                      Persoonlijke situaties in ‘street-VC’    ...
Lijst met menselijke behoeften	 			beweging, bescherming, gezondheid, hygiëne, licht, lucht,                              ...
Situatie 3:                                                                      Bang:                                    ...
Aangename gevoelens als behoeften bevredigd zijn:aangenaam verrast - aangetrokken tot - ademloos - alert                  ...
Stappen bij Verbindende Communicatie                                                                                      ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Congres MA Verbindende Comm Werkboekje

775 views

Published on

Duidelijk en respectvol communiceren met alle collega’s door Verbindende communicatie

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
775
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
24
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Congres MA Verbindende Comm Werkboekje

  1. 1. Werkboekje bij de introductietrainingVerbindende Communicatie
  2. 2. Persoonlijke leerpunten, wensen, verwachtingen voor deze training? AantekeningenIn welke situaties wil ik krachtiger, beter, anders communiceren?© Human Matters, juni 20112 19
  3. 3. Conflicten oplossen in 3 bewegingen Over Verbindende Communicatie Uitgangspunten van Verbindende Communicatie:1. Zeg wat je voelt en nodig hebt • Alle menselijk gedrag en communicatie wordt gestuurd vanuit behoef-Zeg hoe je je voelt en welke behoefte te kort komt op een radicale, eerlijke ten: wat mensen doen is voor zichzelf zorgen en niet ‘tegen’ anderen.manier. Formuleer een verbindend verzoek “Hoe is dit voor je als je dit hoort?”. • Gevoelens zijn fysieke gewaarwordingen die aangeven of behoeften• Geef jezelf vooraf genoeg empathie om duidelijk te krijgen welke behoefte vervuld zijn of niet; aangename gevoelens zorgen voor het bewustzijn te kort komt (zelfempathie eerst!). dat behoeften voldaan zijn, onaangename gevoelens wijzen op onver-• Formuleer wat je wil zeggen op een korte krachtige manier zonder de ander vulde behoeften. een verwijt te maken (observatie-gevoel-behoefte-verbindend verzoek). • Behoeften zijn abstract geformuleerde verzamelbegrippen die• Als de ander niet kan horen wat jij wil zeggen of eerder verwijten hoort, geef dan empathie aan de ander. Mensen kunnen vaak naar de pijn en behoeften belangrijk zijn voor alle mensen. Een behoefte is iets wat mensen nodig van een ander luisteren als ze zelf gehoord zijn met hun behoeften en ge- hebben om hun eigen levensenergie te kunnen voeden. Als behoeften voelens. niet voldoende vervuld zijn, geven gevoelens de tekorten aan via fysieke/emotionele gewaarwordingen.2. Hoor wat de ander voelt en nodig heeft • Eén behoefte kan op vele manieren worden ingevuld.Richt je aandacht op wat de ander voelt en nodig heeft. Laat de ander horen dat • Oordelend denken (goed/slecht, juist/fout) leidt de aandacht af van watje gehoord hebt wat de ander wilde zeggen. mensen nodig hebben om gelukkig te zijn.• Zorg ervoor dat je zelf genoeg empathie hebt gekregen voor je empathie geeft; als je de ander als een tegenstander/vijand ziet, is het moeilijk om Verbindende Communicatie bestaat in principe uit drie processen: empathisch te zijn. 1. Zelfempathie:• Empathie is vooral luisteren en je aandacht richten op wat de ander voelt en bewust zijn van de eigen gevoelens en behoeften en zinvolle keuzes welke behoeften er te kort komen. maken om recht te doen aan de eigen behoeften.• Stel vragen om beter te begrijpen wat de ander wil zeggen. 2. Verbindende eerlijkheid:• Herformuleer wat je hoort om te checken of je hoort wat de ander wil zeggen. op een respectvolle, duidelijke manier zeggen wat men voelt en nodig• Gebruik raadvragen om gevoelens en behoeften bij de ander te (h)erkennen. heeft.3. Zoek een oplossing die met beider behoeften rekening houdt 3. Empathie:Pas als beide partijen voelen dat de ander zijn behoeften heeft gehoord, is er kunnen luisteren naar de gevoelens en behoeften van anderen ook als‘verbinding’ om een oplossing te zoeken waarin de behoeften van beiden ze dit onhandig uitdrukken.gerespecteerd worden.• Doe een voorstel tot oplossing waarin je de behoeften van beiden Verbindende Communicatie bestaat uit vier stappen: respecteert. 1. Het objectief observeren welke situatie/gedrag een impuls geeft voor• Vraag of er een bezwaar is bij de oplossing die je voorstelt. Indien er welke gevoelens. bezwaren zijn, luister naar de behoeften die niet vervuld zijn. Integreer deze 2. De gevoelens bewust ervaren. in een nieuw voorstel. 3. De reden/oorzaak van de gevoelens herkennen; zien welke behoefte(n)• Oplossingen hoeven niet de eerste keuze te zijn voor alle betrokken partijen. te kort kom(t)(en). Een werkbare oplossing is een oplossing waar niemand nog een 4. Het formuleren van een concreet verzoek in de lijn van de behoefte die (beargumenteerbaar) bezwaar heeft. tekort komt.18 3
  4. 4. Werken met persoonlijke situaties Wat is empathie? • Niet-oordelend luisteren naar wat er bij de ander leeft.Om de training tegemoet te laten komen aan jouw persoonlijke wensen, vragen • Luisteren met de intentie om de ander te begrijpen.we je bij het begin van de training persoonlijke situaties te beschrijven waar je zou • Focussen op de gevoelens en behoeften van de ander in het hier en nu.willen dat er iets verandert. Denk aan situaties met vrienden of mensen waarmee je • Meestal stilzwijgend aanwezig zijn en non-verbaal tonen dat je mentaal presentgraag een goed contact wil hebben. bent en alle aandacht richt op wat de ander zegt.Neem situaties waar iemand iets doet dat je niet graag hebt. Bij empathisch luisteren raad je naar de gevoelens en behoeften van de ander. Dit draagt vooral bij tot ‘verbinding’:Situatie 1: • Als de spreker iets persoonlijks vertelt en de luisteraar wil aangeven dat zij/hij dit hoorde.Beschrijf de situatie. • Als de luisteraar niet duidelijk hoort om welke behoefte (en/of gevoelens) het gaat. • Als de spreker impliciet vraagt om te parafraseren “Begrijp je wat ik bedoel?” • Als de spreker een bepaalde boodschap verschillende malen herhaalt waarin onderliggend is dat er een behoefte te kort komt; door de behoefte als luisteraar te benoemen, hoort de spreker dat de essentie gehoord is. • Als de spreker verwijten maakt aan het adres van de luisteraar: de luisteraar hoort achter de verwijten vooral de pijn en de behoeften die te kort komen. Naast het radend luisteren kan de luisteraar af en toe: • Een vraag stellen om het verhaal beter te begrijpen. • Inhoudelijk parafraseren wat de ander zei. Bijzondere aandachtspunten bij empathie: • Herhalen of benoemen wat de ander nodig heeft, wil niet zeggen dat je het eens bent met de spreker. Sommige luisteraars aarzelen met het herhalen van wat ze de ander horen zeggen omdat ze vrezen dat het herhalen van behoeften of een verzoek gelijk staat met het willen inlossen ervan. • Empathisch luisteren verschilt van sympathie: bij empathie richt de luisteraar zijn aandacht op wat de ander zegt (vooral op gevoels- en behoeftenniveau). BijWelke oordelen heb je over de ander ivm deze situatie? Voorbeeld: “de ander is sympathie geeft de luisteraar ook zijn gevoelens en behoeften prijs naar aan-slordig, niet attent, een egoïst…” leiding van wat de ander zegt: - vb empathie: ben je verward en wil je meer duidelijkheid? - vb sympathie: mmm, ik kan me voorstellen dat je verward bent, ik zou het er ook lastig mee hebben... • Thomas Gordon maakt duidelijk dat sommige manieren van luisteren de com- municatie eerder blokkeren dan verbinding leggen: troosten, minimaliseren, interpreteren, ondervragen, analyseren, raad geven...4 17
  5. 5. Formuleren van een verzoek Observatie Wat observeer je, zonder te interpreteren of te oordelen?Een verzoek geeft bij Verbindende Communicatie aan wat je concreet van de ander(graag) wil. Het geeft duidelijkheid over hoe jij je behoefte concreet wil ingevuldzien. Soms wil je checken hoe een boodschap overkomt of hoe de ander je bood-schap hoort. Soms heb je graag dat de ander iets doet om tegemoet te komen aanjouw behoefte(n).Verbindende verzoeken geven info over hoe de ander je boodschap hoort. Wekennen hier twee varianten:• Hoe is dit voor je om te horen?• Wat hoor je dat ik zeg? (of kun je dat in je eigen woorden zeggen?) Gevoelens Wat voel je hierbij?Deze verbindende verzoeken zijn vaak handig vooraleer naar een oplossing te gaanvia een oplossend verzoek.Oplossende verzoeken vragen naar een concrete actie van de ander die in de lijnis met jouw behoefte(n).Om een goed verzoek te formuleren is het handig om:• je verzoek zo concreet mogelijk te maken; door te beschrijven wat je wil dat de ander voor je doet.• een realistisch uitvoerbaar verzoek te doen,• je verzoek in ‘plustaal’ te formuleren en zeggen wat je wel wil i.p.v. te zeggen Behoeften Met welke behoefte(n) heeft dit te maken? wat je niet wil dat de ander doet• het verzoek zo te formuleren dat de ander ‘nu’ ja of neen kan zeggen• de ander vrij te laten om het wel of niet te doen (welke kwaliteit krijg je anders als iemand iets moet doen?)• het verzoek in de lijn van jouw behoefte(n) te doenEen goed geformuleerd verzoek geeft dus geen garantie dat de ander gaat doenwat je verlangt. Het geeft je wel direct de duidelijkheid of de ander bereid is om bijte dragen aan jouw plezier (behoeften). Verzoek Welk verzoek heb je?Zegt de ander ‘neen’ op je verzoek, dan kun je nog altijd vragen wat er in de wegzit om ‘ja’ te zeggen; m.a.w. welke behoefte is er bij de ander niet vervuld als hij ietsvoor je doet. Een tweede verzoek kan rekening houden met de behoefte van deander.16 5
  6. 6. Situatie 2: Persoonlijke situaties in ‘street-VC’ Ben je in een van de situaties als een beetje verder geraakt?Beschrijf de situatie. Hoe zou het klinken als je een ander zou aanspreken over een bepaalde situatie? Doe het eerst op een klassieke manier waarin de vier elementen verwerkt zijn en bedenk daarna een spontane, natuurlijke manier. Situatie 1 in ‘street-VC’: Situatie 2 in ‘street-VC’:Welke oordelen heb je over de ander ivm deze situatie? Voorbeeld: “de ander isslordig, niet attent, een egoïst…” Situatie 3 in ‘street-VC’:6 15
  7. 7. Lijst met menselijke behoeften beweging, bescherming, gezondheid, hygiëne, licht, lucht, Observatie Wat observeer je, zonder te interpreteren of te oordelen? overleven onderdak, ruimte, rust, seksualiteit, veiligheid, voedsel, water … aandacht, aanraken/aangeraakt worden, aanwezigheid van voeding anderen, affectie, comfort, lichamelijk contact, menselijke warmte,(in de brede zin) ontspanning, rust, spel, tederheid, zorg… actie, creativiteit, deelnemen, geloof, genezing, groei, iets maken,zelfexpressie leren, ontwikkeling, spontaneïteit, voltooiing… alleen zijn, bepalen van doelen/idealen, keuze, privacy, ruimte, autonomie rust, stilte, tijd, variatie/afwisseling, vrijheid, (zelf )bevestiging, Gevoelens Wat voel je hierbij? zelfstandigheid… authenticiteit/echtheid, duidelijkheid, eerlijkheid, evenwicht, integriteit gerust zijn dat..., richting, vertrouwen, waarden, zelfkennis, (zelf )vertrouwen… mentale begrijpen, bewustzijn, duidelijkheid, eenvoud, informatie, leren, behoeften motivatie, ontdekken, orde, samenhang, stimulans, een thuis… aandacht, aanwezigheid, acceptatie, affectie, begrip, bijdragen sociale aan het geluk van anderen, ergens bij horen, communicatie, Behoeften Met welke behoefte(n) heeft dit te maken? behoeften contact, delen, duidelijkheid, eerlijkheid, empathie, erkenning,expressie, fairness, flexibiliteit, gelijkwaardigheid, gezelschap, hulp, intimiteit, liefde,mededogen, nabijheid, onderlinge afhankelijkheid, ontvangen van het verschillendzijn, openheid, oprechtheid, overleg, dat er rekening met me gehouden wordt(= consideration), relatie, respect, samenwerking, solidariteit, steun, uitwissel-ing, onze tijd en energie zo goed mogelijk gebruiken, transparantie, veiligheid,verbinding, verdraagzaamheid, vertrouwen, vriendschap, waardering, welbevinden,zorgen… bewustzijn, blijheid, iets betekenen, geloof, harmonie, hoop, Verzoek Welk verzoek heb je? spirituele inspiratie, liefde, loslaten, ontdekken, rouwen om verlies, orde, behoeften schoonheid, sereniteit, stilte, verantwoordelijkheid nemen, vertrouwen, vrede, wijsheid, zingeving… afscheid nemen, bewust ervaren van het leven, vieren van dankbaarheid uitdrukken, gemeenschap, feesten, het leven vieren van mooie dingen en gebeurtenissen...14 7
  8. 8. Situatie 3: Bang: angstig – argwanend – bevreesd – bezorgd – doodsbang - in paniekBeschrijf de situatie. melancholisch – onveilig – onwennig – onzeker – paniekerig sceptisch – schuchter – verrast – vertwijfeld – voorzichtig – wanhopig Verdrietig: bedroefd – bedrukt - down – eenzaam gekwetst - geraakt – hulpeloos in een dip - ongelukkig ontgoocheld - ontroerd – somber treurig – triest verdrietig - weemoedig zwaarmoedig Weinig/geen energie: futloos – geschokt – geschrokken – hongerig in de war - in shock – koel - koud – loomWelke oordelen heb je over de ander ivm deze situatie? Voorbeeld: “de ander is machteloos – miserabel – moe – moedeloosslordig, niet attent, een egoïst…” onthutst - ontsteld – ontzet – onverschillig onwel – overweldigd – perplex - slap slaperig – stil – uitgeput – verbaasd van streek - verbijsterd - verlamd – vermoeid verward – ziek - zwak Secundaire gevoelens: Secundaire gevoelens zijn natuurlijke gevoelens als een gevolg van oordelend denken (goed/ slecht, juist/fout) over zichzelf of anderen. agressief - beschaamd - depressief haat - jaloers – nijdig - verlegen vijandig – chagrijnig - schuldig boos op iemand8 13
  9. 9. Aangename gevoelens als behoeften bevredigd zijn:aangenaam verrast - aangetrokken tot - ademloos - alert Observatie Wat observeer je, zonder te interpreteren of te oordelen?avontuurlijk - behaaglijk - betrokken - bevredigd - bezield doorblij - comfortabel - content - cool - dankbaar voor - energiek - enthousiastgeamuseerd - geborgen – geïnspireerdgelukkig - gelukzalig - gemotiveerd om ...geraakt - fit - in extase – kalm – levendignieuwsgierig naar ... – onstuimigontroerd - ontspannen - opgeladen – opge-lucht - opgetogen - opgewekt - optimistischoverrompeld - overweldigd - prettig - rustig Gevoelens Wat voel je hierbij? sprankelend stralend - teder tevreden trots op uitgelaten - veilig - verbaasd - verbonden verlangend naar ... - verrast - vertederd door ... vertrouwensvol - vervuld - verwonderd voldaan - vredevol - vredig - vreugdevol vrij - vrolijk - wakker - warm - zelfverzekerd Behoeften Met welke behoefte(n) heeft dit te maken? zorgeloos ...Onaangename gevoelens als behoeften niet bevredigd zijn:Gefrustreerd:boos – geïrriteerd – geprikkeldgespannen – gestrest - het beu zijnkwaad – nerveus – onbehaaglijk - onderstress - ongeduldig – ongemakkelijk Verzoek Welk verzoek heb je?onpasselijk – onrustig – ontevredenopgewonden – opgeladen – overstuurprikkelbaar - slecht gehumeurdverveeld – vervelend – walgingweerstand tegen – woedend12 9
  10. 10. Stappen bij Verbindende Communicatie Wat hoor je Hoe is het om Wil je … dat ik zeg? dit te horen? doen? verzoek verzoek behoefte behoefte 
 empathie gevoel 
 gevoel 
 luisteren naar de ander eerlijk zeggen wat er speelt observatie observatie Energie/aandacht  jij bent OK  de ander mezelf beschermend verzoek gebruik van macht behoefte vind je de behoefte Door het oordeel om te keren gedachten gevoel 
 observatie voort uit oordelen interne dialoog = zelfempathieEnergie/aandacht  ik ben OK  Secundaire gevoelens komen oordeel

×