UNIDADE 3 A CIDADE ROMANA: TIPOLOXÍAS CONSTRUCTIVAS Borja Campos Seijo I.E.S García Barbón (Verín)
1. TRADICIÓN E ORIXINALIDADE EN ARQUITECTURA ROMANA <ul><li>Inicio arte romana entre S III e II a.C, a partir de 3 tradici...
 
<ul><li>A pesar desta heteroxeneidade, a arte romana ten identidade propia, non polo vocabulario artístico (formas) que é ...
 
<ul><li>- Entre as novedades técnicas da arquitectura romana, destacamos: </li></ul><ul><li>   morteiro: mestura de pedra...
<ul><li>-  Uso das ordes clásicas non como sistema constructivo, senón coma “disfraz” decorativo, superposto por fóra e de...
2. CIDADE E PLANIFICACIÓN URBANÍSTICA <ul><li>- Imperio Romano = imperio de ciudades, asociadas o sometidas. En Oriente xa...
<ul><li>Elemento principal cidade romana é o foro = praza pública, centro ec, pol e relixioso. Situado no cruce cardus/dec...
 
3. TIPOLOXÍA E FUNCIÓN EDIFICIOS PÚBLICOS <ul><li>Fronte á arquitectura grega, limitada a templo, a romana diversifican a ...
 
<ul><li>   Termas : + que lugar de hixiene, centro de relacións sociais    multiplicación por todo imperio. Ex: Termas d...
 
<ul><li>   Monumentos conmemorativos: moi valorados polos romanos.  O arco de triunfo , inspirase na porta das cidades, s...
<ul><li>   Enxeñería civil: rede de  calzadas romanas  (en uso até S XIX),  pontes  (arco sobre piares) e  acueductos  (a...
11.  PANTEÓN DE ROMA <ul><li>Templo adicado a deuses planetarios. </li></ul><ul><li>Erguido sendo emperador Adriano (118/1...
<ul><li>- No S. II Adriano decide reconstruiur dende ao alicerces un templo anterior de Agripa (man dereita Augusto) incen...
<ul><li>Interior: espacio redondo, amplo, diáfano, sen sningún soporte que interrompa a visión. Iluminación    óculo ceni...
<ul><li>Muros interiores (paramento) con rica decoración, agochando o sistema estructural    decoración a base de fornelo...
12.  COLISEO DE ROMA <ul><li>Anfiteatro romano, erguido por emperadores flavios. </li></ul><ul><li>Segunda metade S. I. </...
<ul><li>O Anfiteatro Flavio (Coliseo, por estatua colosal de Nerón anterior), foi erixido por Vespasiano no S. I d.C. </li...
<ul><li>Coliseo resolve o problema de articular gran edificio cunha fachada representativa    agocha materiais romanos (m...
13.  ARCO DE TITO <ul><li>Monumento conmemorativo. </li></ul><ul><li>Foro de Roma.  </li></ul><ul><li>Erixido polo Senado ...
<ul><li>Arco do triunfo = monumento típicamente romano e unha das creacións con maior transcendencia na historia da arte a...
<ul><li>Tipoloxía: arco de un só van entre 2 grandes piares e rematado por entaboado. Articulación complexa    piares des...
13.  RELEVOS DO   ARCO DE TITO <ul><li>Relevo histórico.  </li></ul><ul><li>Face interna do Arco de Tito. Foro de Roma. </...
<ul><li>Arcos do triunfo = soportes adecuados para imaxes de loubanza de personaxes a quenes se adican. </li></ul><ul><li>...
<ul><li>b) O outro relevo = imaxe real (non alegórica)    masa de portadores de botín entrando a Roma pola  Porta Triunph...
14.  ACUEDUCTO DE SEGOVIA <ul><li>Fragmento de arquería de acueducto romano. </li></ul><ul><li>Segovia. Construido en époc...
<ul><li>Acueducto: obra de enxenería civil que consiste en una condución de auga que, por accidentes do terreo, ten que se...
<ul><li>No treito de arcada dobre, os piares inferiores seguen o perfil do terreo, e están divididos en tramos máis grosos...
<ul><li>Acueducto ofrece también valores estéticos    arcada    ritmo sincopado e cadencia propia que integra monumento ...
15.  TEATRO DE MÉRIDA <ul><li>Teatro romano de Emerita Augusta. </li></ul><ul><li>Mérida. Doazón de Agripa (Sec I a.C. e I...
<ul><li>Orixe da tipoloxía de teatro romano tardía, por desconfianza Senado a admitir lugares estables de reunión para a p...
<ul><li>Os romanos mudan o teatro grego exterior, aberto á paisaxe e disposto ao redor da orquestra, por un edificio semic...
<ul><li>Teatro de Mérida = doazón de Agripa. Aproveita inclinación terreo e só levanta sobre formigón as bancadas superior...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Unidade 3 Cidade Romana

1,575 views

Published on

Galego

Published in: Technology, Real Estate
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,575
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
174
Actions
Shares
0
Downloads
79
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Unidade 3 Cidade Romana

  1. 1. UNIDADE 3 A CIDADE ROMANA: TIPOLOXÍAS CONSTRUCTIVAS Borja Campos Seijo I.E.S García Barbón (Verín)
  2. 2. 1. TRADICIÓN E ORIXINALIDADE EN ARQUITECTURA ROMANA <ul><li>Inicio arte romana entre S III e II a.C, a partir de 3 tradicións diferentes: </li></ul><ul><li>a) Itálica primitiva : popular, austera e pragmática. </li></ul><ul><li>b) Etrusca : aporta arco e bóveda. </li></ul><ul><li>c) Grega helenística : moda recurrente en Roma, por contacto cos gregos da Magna Grecia (Sur Italia), ou directamente a través da conquista e “saqueo” de Grecia por Roma (S.II a.c). </li></ul>
  3. 4. <ul><li>A pesar desta heteroxeneidade, a arte romana ten identidade propia, non polo vocabulario artístico (formas) que é adoptado, senón pola mestura destes e a función. 3 rasgos orixinais da arquitectura romana: </li></ul><ul><li> Importancia do espacio interior dos edificios  espacios inmensos e diáfanos (Panteón, Basílica de Majencio). </li></ul><ul><li> Desenrolo tipoloxías civiles (Anfiteatro, Basílica, Termas), xa non únicamente relixiosas. </li></ul><ul><li> Urbanismo romano  creación e difusión cidades. </li></ul>
  4. 6. <ul><li>- Entre as novedades técnicas da arquitectura romana, destacamos: </li></ul><ul><li> morteiro: mestura de pedra machacada con cal e auga, fácilmente moldeable  secado  ríxido e consistente. Uso selectivo segundo o lugar: nos muros uso de morteiro pesado e nas bóvedas lixeiro e flexible (vasixas baleiras). O morteiro tápase cun revestimento (estuco, mosaico ou pedra). </li></ul><ul><li> arco de medio punto e bóveda de canón anular (etruscas)  superación limitacións arquitectura alintelada, elevación alturas dos edificios e espacios internos + amplos. </li></ul>
  5. 7. <ul><li>- Uso das ordes clásicas non como sistema constructivo, senón coma “disfraz” decorativo, superposto por fóra e desconectado da estructura interna do edificio (Panteón). </li></ul>
  6. 8. 2. CIDADE E PLANIFICACIÓN URBANÍSTICA <ul><li>- Imperio Romano = imperio de ciudades, asociadas o sometidas. En Oriente xa existía mentres en Occidente a urbanización é difundida polos romanos  introducir concepción urbanística propia que unía 2 influencias (ensaidada no campamento romano): </li></ul><ul><li>a) Urbanismo grego hipodámico = retículas ortogonales (rúas cruzan en ángulo recto). </li></ul><ul><li>b) Organización etrusca en 2 vías principais (cardus, N/S e decumanus, E/O). </li></ul>
  7. 9. <ul><li>Elemento principal cidade romana é o foro = praza pública, centro ec, pol e relixioso. Situado no cruce cardus/decumanus concentra edificios emblemáticos (templo, basílica, termas,…). Planta rectangular e residido por templo nun lado menor, e outro edificio relevante enfronte, con pórticos nos lados maiores. </li></ul>
  8. 11. 3. TIPOLOXÍA E FUNCIÓN EDIFICIOS PÚBLICOS <ul><li>Fronte á arquitectura grega, limitada a templo, a romana diversifican a tipoloxía de edificios. </li></ul><ul><li> Templo : adopta modelo grego con modificacións: preside o foro, elevado nun podium (= altar), escalinata e pórtico profundo, laterais con columnas adosados ao muro (non peristasis), eliminación opistodomos e pronaos (adosada a pórtico). Ex: Panteón. </li></ul><ul><li> Basílica : edificio civil polifuncional (mercado, sala de xustiza…), no foro. Planta rectangular e cuberta de madeira, con nave central + ancha e alta que laterais, culminada con exedra o ábside. Ex: basílica Ulpia (S.II) e Maxencio (S. IV). </li></ul>
  9. 13. <ul><li> Termas : + que lugar de hixiene, centro de relacións sociais  multiplicación por todo imperio. Ex: Termas de Caracalla (s. III). </li></ul><ul><li> Teatro : derivado de grego. Non integración coa natureza  non aproveita outeiro senón construción bancadas sobre galerías polas que se accede á cavea (gradas) semicircular que rodea a orquesta (escenario) onde os romanos engaden a escena (columnata que fai de decorado). Ex: Teatro Mérida. </li></ul><ul><li> Anfiteatro : planta elíptica adicado a múltiples espectáculos (gladiadores, feras…), non confundir con circo (lonxitudinal) adicado a carreiras de cabalos. </li></ul>
  10. 15. <ul><li> Monumentos conmemorativos: moi valorados polos romanos. O arco de triunfo , inspirase na porta das cidades, símbolo de recibimento triunfal militar na urbe, consta de un a tres vans, ático e piares. Ex: arcos de Tito (S. I) ou Constantino (S.IV). Destaca tamén a Columna Traxana , que narra a través de relevos enrolados en espiral campaña militar </li></ul>
  11. 16. <ul><li> Enxeñería civil: rede de calzadas romanas (en uso até S XIX), pontes (arco sobre piares) e acueductos (arcadas superpostas que terman de canle cuberta para trasladar auga). </li></ul>
  12. 17. 11. PANTEÓN DE ROMA <ul><li>Templo adicado a deuses planetarios. </li></ul><ul><li>Erguido sendo emperador Adriano (118/125) posiblemente sobre un anterior de Agripa (25 a. C.). </li></ul><ul><li>Muros de formigón e ladrillo recubertos. </li></ul><ul><li>Rotonda con pórtico frontal sobre columnas corintias. </li></ul><ul><li>Interior esférico de 43 m de diámetro e altura. Óculo cenital </li></ul>
  13. 18. <ul><li>- No S. II Adriano decide reconstruiur dende ao alicerces un templo anterior de Agripa (man dereita Augusto) incendiado´. </li></ul><ul><li>- Adicado a deuses planetarios é un edificio totalmente orixinal. Maior cúpulo do mundo antigo (43 m de luz e altura). </li></ul><ul><li>- Función de sala de xustiza para o emperador. No S VI foi reconvertido en Igrexa  excepcional estado de conservación. </li></ul><ul><li>- Panteón reconcilia 2 elementos “irreconciliables”: </li></ul><ul><li>a) Fachada clásica grega (8 columnas monolíticas con capitel corintio e frontón). </li></ul><ul><li>b) Rotonda, tras fachada, hoxe visible no exterior. </li></ul><ul><li>Unión de estos elementos incompatibles  ocultar pórticos laterais. </li></ul>
  14. 19. <ul><li>Interior: espacio redondo, amplo, diáfano, sen sningún soporte que interrompa a visión. Iluminación  óculo cenital  luz apacible e difusa  sensación de tranquilidade xunto cas proporcións esféricas (altura = anchura). </li></ul><ul><li>Técnica constructiva romana  morteiro (+ pesado nos muros inferiores, + lixeiro na cúpula). A cúpula descansa nun groso cilindro (6 metros de grosor) de formigón reforzado con ladrillo, e oito grandes piares disimulados nos muros. </li></ul><ul><li>Do cilindro arranca a cúpula con óculo de 8 m de ancho. Cúpula articulada no interior por casetóns  efecto decorativo e lixereza. </li></ul>
  15. 20. <ul><li>Muros interiores (paramento) con rica decoración, agochando o sistema estructural  decoración a base de fornelos e ocos (estatuas) con mármores polícromos e recubremento grego alintelado (columnas, pilastras, frontóns) sen función estructural só decorativa  dignificación e prestixio. </li></ul>
  16. 21. 12. COLISEO DE ROMA <ul><li>Anfiteatro romano, erguido por emperadores flavios. </li></ul><ul><li>Segunda metade S. I. </li></ul><ul><li>Formigón, ladrillo e pedra caliza. </li></ul><ul><li>Planta elíptica (188 x 155 m). Aforo 50.000 espectadores. </li></ul><ul><li>Exterior: tres pisos con arcadas dórica, xónica e corintia; e ático. </li></ul>
  17. 22. <ul><li>O Anfiteatro Flavio (Coliseo, por estatua colosal de Nerón anterior), foi erixido por Vespasiano no S. I d.C. </li></ul><ul><li>Coliseo = tipoloxía definitiva de anfiteatro romano  difusión por todo o Imperio. Recinto con inmensa cavea (50.000 espectadores) erguida con estructura formigón reforzado con ladrillos en catro pisos, a base de muros concéntricos e radiais  galerías anulares que rodeaban cada planta e pasillos transversais de comunicación. </li></ul><ul><li>Cubertas con bóvedas de canón (pasillos) e de aresta (cruces). Baixo a area (podía encherse de auga  batallas navais) existía leberinto de dependencias hoxe visibles. </li></ul>
  18. 23. <ul><li>Coliseo resolve o problema de articular gran edificio cunha fachada representativa  agocha materiais romanos (morteiro, ladrillo) con pantalla sillares de pedra en tres andares de arquerías sobre piares que se cubren con semicolumnas adosadas coas tres ordes clásicas superpostas (dórico na 1ª, xónico na 2ª e corintio na 3ª)  función decorativa. Ático no cuarto andar. </li></ul><ul><li>Coliseo xunta orixinalidades arquitectónicas romanas: </li></ul><ul><li> Concepción arquitectura como espacio interior (panos podían cubrir os graderios). </li></ul><ul><li> Senso enxeneril do edificio en materiais e deseño  podía desaloxarse con rapidez. </li></ul><ul><li> Uso estético das ordes clásicas  prestixio. </li></ul>
  19. 24. 13. ARCO DE TITO <ul><li>Monumento conmemorativo. </li></ul><ul><li>Foro de Roma. </li></ul><ul><li>Erixido polo Senado tras morte de Tito (c. 80) </li></ul><ul><li>Arco dun só van. </li></ul><ul><li>Mármore. </li></ul>
  20. 25. <ul><li>Arco do triunfo = monumento típicamente romano e unha das creacións con maior transcendencia na historia da arte antiga  uso reiterado polos gobernantes para loubar o seu poder (Arco de Paris, Porta de Alcalá, de Brandemburgo…). </li></ul><ul><li>Un motivo arquitectónico, a porta da cidade, é extraido fóra do seu contexto e investido de carga simbólica como obxecto exento. </li></ul><ul><li>Orixe na prohibición do Senado a entrada de exércitos na cidade de Roma  única excepción desfile triunfal = celebración victoria dun xeneral recibido na cidade con exército e botín  arco do triunfo = símbolo triunfal e monumento permanente. </li></ul>
  21. 26. <ul><li>Tipoloxía: arco de un só van entre 2 grandes piares e rematado por entaboado. Articulación complexa  piares descansan sobre zócolos e incorporan semicolumnas adosadas e fornelos. Entaboado con friso corrido e cornixa que delimita o atico, que contén a inscripción conmemorativa. No intradós do arco: bóveda con casetóns. </li></ul><ul><li>Erixido polo Senado tras a súa morte no século I  rememora principal victoria militar do finado = sometemento sublevación xudea de Xerusalén. </li></ul><ul><li>Relevos de extraordinaria calidade no interior do arco. </li></ul>
  22. 27. 13. RELEVOS DO ARCO DE TITO <ul><li>Relevo histórico. </li></ul><ul><li>Face interna do Arco de Tito. Foro de Roma. </li></ul><ul><li>Finais S. I. </li></ul><ul><li>Mármore. </li></ul><ul><li>Iconografía: desfile triunfal de Tito entrando en Roma </li></ul>
  23. 28. <ul><li>Arcos do triunfo = soportes adecuados para imaxes de loubanza de personaxes a quenes se adican. </li></ul><ul><li>Neste arco fig alegóricas (victorias aladas) proclaman triunfo Tito nas enxoitas. </li></ul><ul><li>No interior do arco domina a decoración  relevos históricos = narran sucesos memorables, reais ou supostos, representados como se ocorreran diante do espectador. </li></ul><ul><li>Interior arco a media altura  2 altorrelevos de gran formato: </li></ul><ul><li>a) un representa a desfile triunfal de Tito en cuádriga, coroado por unha Victoria, e acompañado por figuras alegóricas. Cando arco foi erixido, Tito xa morrera  representación no alto do intradós do arco montado nunha águia = consecratio (divinización do emperador falecido). </li></ul>
  24. 29. <ul><li>b) O outro relevo = imaxe real (non alegórica)  masa de portadores de botín entrando a Roma pola Porta Triunphalis, vista en escorzo (torcida). A multitude camiña en varios planos e as figuras están talladas con distinto bulto e a distintas alturas  sensación de movemento, de abaneo  traxectoria curva das figuras (veñen de fronte pola esquerda e xiran cara o fondo á dereita) para penetrar baixo a porta. </li></ul><ul><li>- Nos 2 relevos o fondo está un terzo por riba das figuras  ilusión de espazo. Esto xunto coa multiplicación de planos  gran profundidade espacial, efecto acentuado polas cores que a decoraban. </li></ul>
  25. 30. 14. ACUEDUCTO DE SEGOVIA <ul><li>Fragmento de arquería de acueducto romano. </li></ul><ul><li>Segovia. Construido en época de Claudio ou Nerva (S. I e II). </li></ul><ul><li>Materiais: sillares de granito a soga e tizón unida á oso (sen argamasa). Ático de mampostería. </li></ul>
  26. 31. <ul><li>Acueducto: obra de enxenería civil que consiste en una condución de auga que, por accidentes do terreo, ten que ser montada sobre arquería  sucesión indefinida de arcos sobre piares sostendo arriba un ático horizontal co conducto. </li></ul><ul><li>No caso de Segovia, a auga traiase dende a fonte do río Frío (18 Km), en canles descubertas ou soterradas. Preto da cidade, desnivel do terreo  elevación do conducto sobre 4 treitos de arcadas, dos que o último (éste) ten dous andares superpostos. A auga desembocaba nun estanque que a distribuía a toda a cidade. </li></ul><ul><li>Materiais: sillares de granito tallado toscamente e colocadas en fiadas a soga e tizón unidas á oso (sen argamasa). Na cima, o ático é de cachotería por fóra e formigón impermeble por dentro, que contén a canle de conducción. </li></ul>
  27. 32. <ul><li>No treito de arcada dobre, os piares inferiores seguen o perfil do terreo, e están divididos en tramos máis grosos abaixo e estreitos arriba. Os piares superiores son de tamaño constante. </li></ul><ul><li>Sorprende a dimensión e monumentalidade da obra, por ser unha cidade de rango menor, polo que valoramos a hipótese de que sexa o acueducto o que favorece o desenvolvemento da cidade e non a inversa. </li></ul><ul><li>Datación incerta pola escasa documentación, seguramente do século I, en época de Claudio o Nerva (med S. I). </li></ul><ul><li>Obra de servicio civil, o acueducto de Segovia ten outras funcións pola súa envergadura  funcións políticas de propaganda de poder romano e instrumento de romanización. </li></ul>
  28. 33. <ul><li>Acueducto ofrece también valores estéticos  arcada  ritmo sincopado e cadencia propia que integra monumento e natureza que o rodea. Parte central do acueducto parece funcionar simbólicamente coma arco do triunfo ou porta monumental da cidade, xa que enlazaba coa muralla. </li></ul>
  29. 34. 15. TEATRO DE MÉRIDA <ul><li>Teatro romano de Emerita Augusta. </li></ul><ul><li>Mérida. Doazón de Agripa (Sec I a.C. e II d.C). </li></ul><ul><li>Aforo: 5.000 espectadores. </li></ul><ul><li>Materiais: formigón, ladrillo, granito e mármore. </li></ul>
  30. 35. <ul><li>Orixe da tipoloxía de teatro romano tardía, por desconfianza Senado a admitir lugares estables de reunión para a plebe. </li></ul><ul><li>Tipoloxía parte de modelo grego, ainda que adaptado á arte romana  valoración interior do recinto e emprego materiais de formigón. </li></ul><ul><li>Estructura: cavea (gradas) semicircular que podía aproveitar en parte a vertente dun outeiro, escavando en rocha pasillos de acceso, ou levantarse artificialmente sobre unha complexa rede de galerías concéntricas de formigón abovedado, rodeado por muro exterior. </li></ul><ul><li>Mentres esta estructura permanecía invariable, a decoración reformábase continuamente  cambios nos mármores da orquestra e da escena, sobre todo a fronte de escena romana (peche monumental do escenario, con columnatas, podios, frontóns,…). </li></ul>
  31. 36. <ul><li>Os romanos mudan o teatro grego exterior, aberto á paisaxe e disposto ao redor da orquestra, por un edificio semicircular pechado e interior (posibilidade despregar panos para tapar o edificio). </li></ul><ul><li>Arquitectura romana sirve de instrumento de romanización, de difusión da estilo de vida romana e de prestixio e poder romano  espléndida dotación de edificios en Emerita Augusta (Mérida): ponte romana, acueducto, foro, teatro, anfiteatro… </li></ul>
  32. 37. <ul><li>Teatro de Mérida = doazón de Agripa. Aproveita inclinación terreo e só levanta sobre formigón as bancadas superiores, pechando a acvea exteriormente cun muro de contención de sillería no que se abren 5 portas de acceso. </li></ul>

×