Successfully reported this slideshow.

Unidade 2 Escultura Grega

1,448 views

Published on

Galego

Published in: Entertainment & Humor
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Unidade 2 Escultura Grega

  1. 1. UNIDADE 2 <ul><li>ARTE GREGA 2: A ESCULTURA CLÁSICA </li></ul>
  2. 2. 1. INTRODUCIÓN <ul><li>Hoxe en día conservamos moi poucas obras orixinais gregas. A maioría das existentes son copias romanas realizadas en mármore ou en bronce. </li></ul><ul><li>A escultura grega ten moito en común coa arquitectura: </li></ul><ul><li>Þ Función : relacionadas cos templos como estatuas de culto. </li></ul><ul><li>Þ Criterios artísticos : proporción, canon, simetría, beleza… </li></ul><ul><li>Tema predominante: corpo humano idealizado (sen defectos)  Tipoloxías: atleta novo, home maduro vigoroso, muller xove… cada vez + perfectas. </li></ul>
  3. 3. 2.FIGURACIÓN ARCAICA (S. VIII-VI) <ul><li>- Asimilación influencias orientais (Exipto e Asia Menor, S. VIII-VII): </li></ul><ul><li> Templo en pedra. </li></ul><ul><li> Escultura monumental. </li></ul><ul><li>- 2 tipoloxías na escultura: </li></ul><ul><li>a)Nú masculino (kurós). </li></ul><ul><li>b) figura vestida feminina (koré). </li></ul><ul><li>- Función de ambas relixiosa  imaxes de culto (deuses ou héroes) ou votivas ou conmemorativas (representación doante) para inmortalizar victorias atléticas ou guerreiras  obedecen ao ideal heroico da aristocracia. </li></ul><ul><li>- Modelo da estatua-bloque = a peza era tallada ríxida e frontal dende as 4 caras do bloque de pedra. </li></ul>
  4. 4. <ul><li>- Lenta evolución: de figura convencional, ríxida, estilizada, con modelado anatómico plano e esquemático  a outra de modelado volumétrico (músculos) ata conquista orgánica da figura. </li></ul><ul><li>- Lentitude por pervivencia de convencionalismos xa que suxiren carácter sagrado da figura. </li></ul>
  5. 5. 3. CLASICISMO DO S. V: Conquista da beleza <ul><li>Ruptura no S. V a.C  eliminación dos convencionalismos arcaicos  inicio clasicismo. </li></ul><ul><li>Inicio co estilo severo ( Auriga de Delfos, Discóbolo …). Trazos: </li></ul><ul><li> Severidade: expresión contida, introspectiva, segura de si mesma. </li></ul><ul><li> Modelado que supera os arcaismos (mirada intensa, beizos cheos, forte anatomía), ainda que con simplicidade anatómica. </li></ul><ul><li> Conquista o movemento (Discóbolo), captando o intre que resume e sintetiza a acción. </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Clasicismo culmina con Policleto e Fidias  clasicismo idealizante: </li></ul><ul><li> Policleto: </li></ul><ul><li>- Teórico que escribe o Canon = obra onde fixa un sistema de proporcións ideais entre as partes do corpo (1 corpo = 7 cabezas). </li></ul><ul><li>- Exemplifica este canon no Doríforo (copia romana) = nu en posición de avance, captado en postura que sintetiza movemento e equilibrio  contraposto (1 parte tensa e outra relaxada  Doríforo = modelo ideal. </li></ul><ul><li> Fidias: </li></ul><ul><li>- Supervisor da construción da Acrópole e director escultórico do Partenón  3 grandes obras: </li></ul><ul><li>a) Friso interno : procesión de Panateneas. </li></ul><ul><li>b) Frontóns : esculturas que narran mitos en espazos triangulares (loita Atenea e Poseidón no W, e nacemento Atenea no E). </li></ul><ul><li>c) Metopas: escenas bélicas (centauros vs. Lapitas, caida de Troia, loita deuses vs xigantes e amazonas vs atenienses) = victoria intelecto contra forza bruta (gregos vs persas). </li></ul>
  7. 8. 4. A ESCULTURA “PERSOAL” DO S. IV: <ul><li>A finais S. V a Guerra do Peloponeso  debilitamento e crise das poleis clásicas  conquista por Filipo II de Macedonia (med. S. IV). </li></ul><ul><li>Escultura  individualidade por crise dos valores políticos. A atención céntrase no individuo. Idealización cede paso á atención individual, e representación sentimentos e emocións. Varias aportacións: </li></ul><ul><li> Praxiteles: </li></ul><ul><li>- Beleza hedonista. </li></ul><ul><li>- Composición figuras en S (curva praxiteliana). </li></ul><ul><li>- Deuses xa non son heroes míticos senón xoves graciosos e belos ( Hermes ). </li></ul><ul><li>- Principal obra: Venus de Cnido = 1º nú feminino na arte grega. </li></ul>
  8. 9. <ul><ul><li> Scopas : </li></ul></ul><ul><ul><li>- Esculturas + humanas que divinas. Figuras atormentadas de movementos nerviosos e ropas axitadas  violencia nas accións  desaparición serenidade olímpica. </li></ul></ul><ul><ul><li>- Principais obras: Démeter de Cnido e Ménade. </li></ul></ul><ul><ul><li> Lisipo : </li></ul></ul><ul><ul><li>- Último grande da escultura grega. </li></ul></ul><ul><ul><li>- Novo ideal de heroe, con expresión segura pero mov tenso. </li></ul></ul><ul><ul><li>- Estira o canon de Policleto. </li></ul></ul><ul><ul><li>- Cultiva o retrato ( Alexandre Magno ). </li></ul></ul><ul><ul><li>- Principal obra: Apoxiomenos = atleta que se limpa o suor  extensión brazos  conquista do espacio diante del. </li></ul></ul>
  9. 10. 2. Koré arcaica <ul><li>Koré de Antenor. </li></ul><ul><li>Mármore. 255 cm. </li></ul><ul><li>Orixinal grego. Atenas. C. 525 a.C. </li></ul><ul><li>Orixe: excavacións Acrópole. </li></ul><ul><li>Autor: ¿Antenor? </li></ul><ul><li>Tipoloxía: Koré= estatua votiva, con perna esquerda adiantada, man estendida con ofrenda, vestida con chitón (longa túnica) e himatión (manto ó hombro). </li></ul>
  10. 11. <ul><li>A escultura graga toma a Koré dos seus veciños asiáticos. </li></ul><ul><li>Vestidas e de pé, de tamaño natural ou maior. Son encargos da aristocracia como ofrendas votivas ou imaxes funerarias. </li></ul><ul><li>Pezas de pedra talladas según técnica estatua bloque = a partir dun bloque rectangular debuxábase fronte, dorso e perfís e tallábase dende os catro lados  figura ríxida e frontal. </li></ul><ul><li>Evolución: desde formas sumarias e planas primitivas ás imaxes brillentes e decorativas finais. </li></ul>
  11. 12. <ul><li>A pesar desto conserva convencionalismos: ollos amendoados, sorriso arcaico (inexpresividade), pelo en contas, frontalidade, rixidez, simetría, hieratismo, perna esquerda adiantada, man estendida con ofrenda. </li></ul><ul><li>Mínimo movemento = man suxetando vestido ou estendida con ofrenda  diálogo coa divinidade ou co espectador. </li></ul><ul><li>A túnica proporciona ao artista un campo ideal para compoñer un xogo de curvas e pregues con certa insinuación do corpo, pero mentendo convencionalismos. </li></ul>
  12. 14. 3. Kurós arcaico <ul><li>Kurós de Anavyssos. </li></ul><ul><li>Marmore. 194 cm. </li></ul><ul><li>Orixinal Grego. Atenas c530 a.C. </li></ul><ul><li>Tipoloxía: Kurós = nú frontal, con perna esquerda adiantada, brazos caidos e pegados ao corpo. </li></ul>
  13. 15. <ul><li>Os gregos importan dende Exipto os elementos principais do Kurós = figura núa (carácter heroico), con perna adiantada e brazos pegados ao corpo. </li></ul><ul><li>Tamaño heroico (c. 2m), atopados nos santuarios con función votivas e conmemorativas de orgullosos aristoi ou de deuses  representan ideal heroico da nobreza helénica. </li></ul><ul><li>Ó igual que as korai, os kuroi seguen técnica de estatua bloque  figuras ríxidas e frontais, nunha dimensión temporal allea ao espacio físico do espectador, ignorándoo. </li></ul>
  14. 16. <ul><li>Anatomía esquemática e simetría lateral e horizontal. </li></ul><ul><li>Cheo de convencionalismos: ollos amendoados, sorriso arcaico, cabelo en contas, hieratismo, frontalidade, perna adiantada… </li></ul><ul><li>Xa que 1 cualidade dun perfecto aristócrata era o vigor físico non é estraño que os escultores gregos estudiaran anatomía  representación cada vez + exacta do corpo. </li></ul><ul><li>Así, formas estilizadas  detalles naturalistas. Modelado plano e esquemático  volumétrico e tridimensional (Kuros Anavyssos: robusto e cheo de vitalidade). </li></ul><ul><li>Sen embargo persisten arcaismos (ollos inexpresivos, sorriso e pelo artificial)  a figura está viva pero ríxida. Problemas resoltos no clasicismo. </li></ul>
  15. 17. 4. Discóbolo Mirón <ul><li>Copia romana en mármore. 153 cm. </li></ul><ul><li>Orixinal grego en bronce perdido. c. 470 a.C. </li></ul><ul><li>Tipoloxía: estatua de atleta lanzando disco. </li></ul>
  16. 18. <ul><li>Invento técnica baleirado en bronce abriu aos escultores gregos 1 campo de experimentación do momevento  Discóbolo = 1 dos seus primeiros logros. </li></ul><ul><li>Héroe ou atleta, o verdadeiro tema é a representación do movemento, mediante o chamado concepto grego de ritmo = o escultor descompoñe a acción nunha serie de posturas consecutivas  elección da + significativa que expresa o movemento  o espectador percibe o intre anterior e posterior á acción representada. </li></ul>
  17. 19. <ul><li>O Discóbolo racha coa frontalidade do kurós  cruce de 2 arcos simultáneos e contrapostos. </li></ul><ul><li>Sen embargo continua algún arcaismo: cada parte do corpo aparece representada dende o punto de vista máis claro (típico exipcio)  torso e brazos de fronte, pernas de perfil. </li></ul><ul><li>A figura só ten eficacia expresiva de fronte, no resto de puntos de vista reina a confusión de liñas. </li></ul><ul><li>Modelado leve e certa inexpresividade chocante coa tensión da acción (estilo severo). Desaparecen convencionalismos  volume nos músculos, beizos cheos, ollos rasgados… </li></ul>
  18. 20. <ul><li>Obra moi famosa no mundo antigo  multitude de copias romanas en mármore (+ económico que o bronce). A estatua de mármore en esta postura precisaba un apoio para equilibrala e non rachar  tronco detrás do atleta. </li></ul>
  19. 21. 5. O Doríforo Policleto <ul><li>Copia romana en mármore. 212 cm. </li></ul><ul><li>Orixinal grego en bronce, perdido. C. 430 a.C. </li></ul><ul><li>Función descoñecida. </li></ul><ul><li>Técnica baleirado en bronce. </li></ul><ul><li>Tipoloxía: estatua de atleta-xove portando lanza (Doríforo). </li></ul>
  20. 22. <ul><li>Policleto = broncista + destacado da escultura clásica. </li></ul><ul><li>Pretende recrear un modelo ideal da realidade sen imperfeccións  escribe Canon = tratado sobre as relacións numéricas das proporcións  exemplificación no Doríforo (bronce), reproducida en numerosas copias romanas de mármore. </li></ul><ul><li>Composición, a partir do contrapposto (alternancia membros distendidos e contraidos)  na esquerda, o brazo dobrado terma da lanza tenso, mentres a perna relaxase e cadeira caida  a metade esquerda espállase. </li></ul><ul><li>Mentres na metade dereita, o brazo relaxado co hombro caido, e perna apoia peso do corpo no chan que levanta a cadeira  metade dereita contraida. Contrapposto  vitalidade. </li></ul>
  21. 23. <ul><li>Algúns ven no Doríforo, ademáis de modelo perfecto, o ideal de héroe aristocrático. </li></ul><ul><li>Modelado volumétrico natural. </li></ul><ul><li>Cabeza sen arcaismos mostra beleza ideal, representando non a aguén determinado senón 1 modelo. </li></ul>
  22. 24. 6. Esculturas do Partenón Fidias <ul><li>Mármore, Relevos nas metopas e friso. Figuras exentas nos frontóns. </li></ul><ul><li>Museo Británico de Londres. C 447-438 a.C. </li></ul><ul><li>Orixinais gregos da decoración plástica do Partenón </li></ul>
  23. 26. <ul><li>As esculturas do Partenón = conxunto + numeroso e apreciado de orixinais gregos conservados, eso si, bastante deteriorados. </li></ul><ul><li>Proxecto + importante da clasicismo pola cantidade e tamaño das imaxes, relizadas en pouco tempo. </li></ul><ul><li>Ainda que os textos antigos atribúen a Fidias todo protagonismo, debemos pensar en moitos autores diferentes, dirixidos por el mismo  “Estilo Fidias”. </li></ul><ul><li>A arquitectura e escultura do Partenón integran un programa político, a iniciativa de Pericles, que daba forma a conciencia colectiva da democracia ateniense, loubando os méritos e triunfos de toda a comunidade. </li></ul>
  24. 27. <ul><li>Os traballos principiaron polas 92 metopas que rodeaban o edificio e recollían escenas de catro mitos onde a civilización vence a barbarie (alusión gregos vs persas). Os centauros vs lapitas son as únicas conservadas. </li></ul><ul><li>Altorrelevos (case bulto redondo), que estarían pintadas e de calidade moi desigual (varias mans)  algunhas lineais e indecisas e outras máis logradas. </li></ul><ul><li>A continuación realizouse o friso interior (160 m) ao peristilo  procesión das Panateneas que subía á Acrópole para ofrecer vestido sagrado a xoanon de Atenea. Xinetes e carros prparan o desfile no lado W, éste discurre polos lados maiores ata a fachada oriental onde agradan os deuses. </li></ul><ul><li>Amósanos o mellor estilo Fidias, homoxéneo a pesar da participación de moitas mans; con ritmo sereno que evita a monotonía e recrea ilusión de tridimensionalidade polo bulto case enteiro das imaxes. </li></ul>
  25. 29. <ul><li>Remate do conxunto polos frontóns  episodios míticos alusivos á cidade: Nacemento de Atenea (E) e disputa Poseidón e Atenea na orixe da polis. </li></ul><ul><li>Só conservamos fragmentos  hipóteses sobre a súa colocación. </li></ul><ul><li>Figuras de excepcional calidade. Percibimos a estructura orgánica dos corpos a través de unha tea finísima que se pega ao corpo ( técnica de paños mollados) . </li></ul><ul><li>O marco triangular  adaptación dos personaxes deitándose, sentándose, erguéndose cun hábil ritmo compositivo </li></ul>
  26. 30. 7. Hermes de Olimpia Praxíteles <ul><li>Orixinal grego ou copia romana do S. I a.C. </li></ul><ul><li>Mármore. 213 cm. </li></ul><ul><li>Olimpia (Grecia) 2ª½ S.IV a.C. </li></ul><ul><li>Iconografía (Tema): Hermes leva a Dioniso e xoga cun acio. </li></ul>
  27. 32. <ul><li>Atopado nas ruinas de Olimpia no S. XIX foi identificado coma orixinal de Praxíteles, pero hoxe dubidamos desto, porque certos detalles (ropa enrugada, árbore…) apuntarían a unha posible copia de época helenística. </li></ul><ul><li>Iconografía: a obra trata con humor un vello mito: Hermes (deus mensaxeiro) debe esconder a Dioniso (producto das “aventuras” de Zeus) en Creta. No camiño, fai un alto e xoga co neno (futuro deus do viño) cun racimo de uvas. </li></ul><ul><li>Centro de interés = relación entre as 2 figuras, recreándose o artista nos aspectos máis emotivos e humanos do mito: a tenrura e o humor (pouco tratados en escultura grega), xa que cando o rapaz , revela a súa futura vocación, Hermes esboza un sútil sorriso. </li></ul><ul><li>Existe contraste marcado entre as 2 figuras: así Hermes ten un tratamento naturalista e proporcionada, en tanto Dioniso semella, + que un bebe, un home en miniatura  forma non cadra con tamaño. </li></ul>
  28. 33. <ul><li>Composición: parte do contrapposto  esaxeración  “curva praxiteliana” = ritmo en S do corpo que se acentúa nas cadeiras. </li></ul><ul><li>Lado esquerdo de Hermes está relaxado e apoiado no tronco, mentres o dereito se contrae e levanta a cadeira  “curva praxiteliana”. </li></ul><ul><li>Vemos contraste entre o modelado brando e suave da pel (músculos naturais) e enrugas do manto. Modelado con xogos de luces e sombras que deixan esvarar a luz polo corpo. </li></ul><ul><li>Caracterízase esta obra polo hedonismo (busqueda pracer e beleza)  deuses e heroes vólvense familiares, sentimentais e amables. </li></ul>
  29. 34. 8. Afrodita de Cnido Praxíteles <ul><li>Copia romana en mármore. 205cm. </li></ul><ul><li>Orixinal grego en mármore, perdido. C.360 a.C. </li></ul><ul><li>Museos Vaticanos. </li></ul><ul><li>Encargo rexeitado e adquirido por Cnido. </li></ul><ul><li>Obra máis famosa da Antiguidade. </li></ul><ul><li>Iconografía: Afrodita sorprendida no baño. </li></ul>
  30. 35. <ul><li>Estatua + famosa da Antiguidade. Só dispoñemos de copias romanas. </li></ul><ul><li>Obra escandalosa xa que Praxíteles esculpe o 1º nu feminino, a tamaño natural. Audacia maior por ser imaxe de deusa e destinada ao culto  inaugura un xénero com ampla profusión na arte occidental. </li></ul><ul><li>Rexeitada polo santuario de Cos, foi adquirida pola cidade de Cnido. O escándalo e a súa beleza  cambio de función, de culto a contemplación estética. </li></ul><ul><li>Situada no centro dun tholos (templo circular) para que os visitantes a contemplaran dende todos os puntos de vista, ainda que fora concebida para ser vista frontalmente. </li></ul>
  31. 36. <ul><li>Composición: contrapposto de Policleto adoptado maxistralmente á forma feminina  sensualidade por modelado suave, sutileza de curvas e proporcións. </li></ul><ul><li>O impacto da imaxe  ca pose e o xesto. A deusa, sorprendida polo espectador (voayeur), leva a man dereita á pube (fonte do seu poder) e coa outra colle 1 toalla  ambigüedade  combinación sagrado (relixión) con profano (naturalismo e sensualidade, por leve sorriso). </li></ul><ul><li>A postura en mármore precisaba soporte exterior  xarra de auga, integrada no tema pola tea que colle a deusa para cubrirse. </li></ul>
  32. 37. 9. Ménade Scopas <ul><li>Copia romana en mármore. 45 cm. </li></ul><ul><li>Orixinal grego en mármore, perdido. Mediados S. IV. </li></ul><ul><li>Tipoloxía: Ménade en éxtase. </li></ul>
  33. 38. <ul><li>Scopas representa no século IV a expresión do “pathos” (dimensión emotiva e irracional do ser humano)  anguria, crenza irracional e sentimento relixioso. </li></ul><ul><li>Escultor e arquitecto, Scopas participou na decoración do Mausoleo de Halicarnaso  fama por dramatismo e tensión psicolóxica dos personaxes  cabezas reviradas, beizos entreabertos e posturas forzadas. </li></ul><ul><li>Dioniso (Baco romano) = deus da festa e a fertilidade (viño), representa a irracionalidade e emocións  culto en forma de touro ou chivo con orxías desenfrenadas  éxtase na que o crente sentía air de si mesmo e vivir outra dimensión, liberándose da realidade. </li></ul>
  34. 39. <ul><li>Culto dionisíaco  fascinación entre as mulleres, tan marxinadas en outros aspectos  ménades = devotas de Dioniso, no culto tocan pandeiro e danzan frenéticamente ata caer extasiadas. Aparecen así en pintura e escultura pintadas con ropaxes revoltas en plena danza. </li></ul><ul><li>Copia romana moi estragada, conserva nembargantes a forza do orixinal. Representada en plena éxtase, liberada das súas ataduras (que simboliza a roupa entreaberta). </li></ul><ul><li>Composición concentra o dramatismo no violento xiro do corpo  movemento en espiral que tensa e curva o tronco e culmina na cabeza  mirada ao ceo. </li></ul>
  35. 40. <ul><li>A imaxe racha co equilibrio e a armonía da escultura clásica  composición dramática que continuará o helenismo ( Laoconte ) </li></ul>
  36. 41. 10. Apoxiomeno Lisipo <ul><li>Copia romana en mármore. 205 cm. </li></ul><ul><li>Museos Vaticanos. </li></ul><ul><li>Orixinal grego en bronce, perdido. </li></ul><ul><li>2ª metade S. IV a.C. </li></ul><ul><li>Función descoñecida. </li></ul><ul><li>Tipoloxía: atleta quitándose o aceite(Apoxiomeno) </li></ul>
  37. 43. <ul><li>Lisipo marca fin escultura clásica e abre campo de experiencias que desenrolará o helenismo. Interésase por problemas e motivos do século pasado, pero aportando innovacións radicais. </li></ul><ul><li>No Apoxiomeno retoma a figura do atleta, pero sorprndido nun intre intrascendente, quitándose o aceite e suor cunha paleta tras 1 competición. </li></ul><ul><li>Experimenta cuestións formais de canon, composición, espacio e movemento  solucións inéditas. O orixinal en bronce, colocado nunha praza romana por Tiberio, perdeuse, polo que só conservamos copias romanas en mármore. </li></ul><ul><li>Aquí, Lisipo, alonga o canon de Policleto  exrtremidades longas e cabeza pequena  figuras máis esveltas, estilizadas e elegantes. </li></ul>
  38. 44. <ul><li>Movemento efímero e inestable. A composición parte do contrapposto de Policleto, pero esaxerado  torsión do tronco + atrevida que racha co repouso tanto frontal coma lateral  separa as pernas para equilibrar a postura  sensación de abaneo que suxire movemento instantáneo. </li></ul><ul><li>Modelado natural: músculos tensos e novos elementos: ollos xuntos e pequenos, beizos apretados. </li></ul><ul><li>Audaz é a invasión do espacio do espectador pola figura (brazos estirados)  estorbo frontal que nos obriga a xirar ó redor da figura descubrindo os diferentes puntos de vista  Lisipo crea a 1ª figura tridimensional, que conquista o espacio físico do espectador = novidade que desenrolará o helenismo. </li></ul>

×